Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej przez Panią H. R. jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: GIDT lub Organ) nr. [...] z 8 lutego 2023 r. utrzymująca w mocy decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 6 grudnia 2021 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 15.000 złotych.
Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zmianami), zwanej dalej kpa), art. 2 ust. 35a, art. 64 ust. 1, 2, art. 64d, art. 140 aa ust. 1, 3 pkt 1, art. 140 ab ust. 1 pkt 3 lit. c), art. 140 ab ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2022 r., poz. 988, zwana dalej prd), art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 o drogach publicznych (Dz. U. z 2021 r., poz. 1376, zwana dalej udp), § 3 ust. 1 pkt 2 lit b), § 5 ust. 1 pkt 1), § 5 ust. 1 pkt. 5 lit. c) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2016 r., poz. 2022 ze zm., zwanego dalej rozporządzeniem ws. warunków technicznych pojazdów).
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy:
W dniu 23 sierpnia 2021 r. w miejscowości B., na drodze krajowej nr DK [...], został zatrzymany do kontroli 5-osiowy zespół pojazdów składający się z 3-osiowego pojazdu silnikowego marki VOLVO o nr rej. [...] oraz 2 osiowej przyczepy ciężarowej marki KRONE o nr rej. [...] należący do przewoźnika H. R. (dalej Skarżąca lub Strona) prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą PHU [...]. Kierowca nie okazał do kontroli, żadnego zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. W czasie kontroli stwierdzono w szczególności przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej kontrolowanego 5-osiowego zespołu pojazdów i nacisku podwójnej osi napędowej i nacisku. Ustalenia kontroli zostały zawarte w protokole kontroli drogowej oraz protokole z przesłuchania świadka (kierowcy).
Po przeprowadzeniu postępowania Małopolski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego 6 grudnia 2021 r. wydał decyzję nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 15.000 złotych, od której Strona złożyła odwołanie. W odwołaniu zarzucono naruszenie:
- 1) art, 7, 8 i art. 77 § 1 oraz art, 80 kpa poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności oraz niepodjęcie przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, która to dowolna ocena była konsekwencją poczynienia ustaleń w oparciu o materiał, który nie został rozpatrzony w sposób kompletny i wyczerpujący;
- 2) naruszenie art. 140ab ust. 1 pkt. 3 lit. a poprzez nałożenie kary pieniężnej w wysokości 15.000 zł, pomimo braku podstaw do jej nałożenia.
Strona kwestionowała prawidłowość pomiaru za pomocą użytego w trakcie czynności typu wagi.
Organ odwoławczy, uzasadniając zaskarżona decyzję, w pierwszej kolejności wskazał na niemożność zastosowania art. 189a § 2 i art. 189d, art. 189f kpa. Dalej organ wskazał na przepisy art. 2 ust, 35a prd i art. 64 ust. 1 i 2 prd, art. 140aa prd, oraz § 3 pkt 2 lit b) i § 5 ust. 1 pkt 5 lit. c) rozporządzenia ws. warunków technicznych pojazdów.
Organ stwierdził, że w wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu organ I instancji stwierdził następujące naruszenie dopuszczalnej normy:
- • rzeczywisty nacisk pojedynczej osi nienapędowej - 10,4 t, przekraczając tym samym dopuszczalne wartości (10 t) o 0,4 t, co stanowi przekroczenie o 4 %;
- • rzeczywisty nacisk podwójnej osi napędowej — 22,45 t, przekraczając tym samym dopuszczalne wartości (19 t) o 3,45 t, co stanowi przekroczenie o 18,16 %;
- • rzeczywista masa całkowita pojazdu - 48,65 t, przekroczenie dopuszczalnej wartości (40 t) o 8,65 t, co stanowi przekroczenie o 21,63 %.
Dalej Organ wskazał na zasady dokonywania pomiarów i dopuszczalne parametry pojazdów w zakresie wymiarów, dopuszczalnej masy całkowitej i nacisku osi. Zwrócił uwagę, że norma dotycząca nacisków osi pojedynczej nienapędowej jest identyczna na wszystkich kategoriach dróg, zatem ich przekroczenie powoduje zakwalifikowanie naruszenia do przejazdu pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii V, gdyż tylko ono dopuszcza ich przekroczenie. W ustalonym stanie faktycznym organ I instancji nałożył karę pieniężną za brak zezwolenia kategorii V, które stosownie do załącznika nr 1 do prd jest wydawane a przejazd pojazdu o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w kategoriach I-1V, o naciskach osi przekraczających wielkości dopuszczalne. Powodowało to nałożenie kary określonej w art. 140ab ust. 1 pkt 4 prd (w brzmieniu obowiązującym na dzień kontroli), to jest w wysokości 15 000 zł.
Rozpoznając sprawę, Organ odwoławczy nie dopatrzył się przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego, na podstawie 140aa ust. 4 prd. Zdaniem organu odwoławczego ładunek 3 zbiorników betonowych - szamb, który przewożony luzem wykazuje zdolność do przemieszczania się, a poszczególne jego składowe nie są ze sobą powiązane w sposób trwały. CO do zarzutu nieprawidłowości ważenia, GITD stwierdził, że pojazd został zważony przy pomocy wagi samochodowej do ważenia pojazdów w ruchu znak typu; PLT[...], nr fabryczny METEOR E-067. Waga ta w dniu kontroli legitymowała się ważnym świadectwem legalizacji pierwotnej z dnia 5 marca 2020 r. wy danymi przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w G.– z okresem ważności legalizacji do dnia 5 kwietnia 2022 r. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach i nie wnosił o ponowne ważenie pojazdu.
Przebieg kontroli utrwalono Protokołem kontroli drogowej oraz Protokołem z przesłuchania świadka, który kierowca podpisał, nie zgłaszając zastrzeżeń, w szczególności co do sposobu i wyniku ważenia pojazdu. Organ wskazał, że protokół kontroli, jako podstawowy dowód w sprawie, sporządzony przez organ kontrolny, ale przy współudziale kontrolowanego, z zapewnieniem możliwości przedstawienia przez kontrolowanego własnej wizji zdarzeń, jest w rozumieniu art. 76 § 1 kpa, dokumentem urzędowym. Dokument ten, sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowi dowód tego, co zastało w nim urzędowo stwierdzone. Organ przytoczył przepisy dotyczące legalizacji przyrządów pomiarowych. Stwierdził, że waga użyta w trakcie omawianej kontroli drogowej poddana była kontroli metrologicznej i legitymowała się aktualnym świadectwem legalizacji. Procedura ważenia kontrolowanego pojazdu przebiegała prawidłowo, za pomocą zalegalizowanych urządzeń i w miejscu do tego przeznaczonym, zgodnie z instrukcją obsługi, a wyniki uzyskane trakcie ważenia nie budzą wątpliwości. Organ nie dopatrzył się dochowania należytej staranności przez Stronę w uniknięciu naruszeń.
W skardze na omówioną decyzję H. R. zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci:
- • art 7 kpa, poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności oraz niepodjęcie przez Organ wszelkich czynności niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przez co GITD naruszył obowiązek stania na straży praworządności,
- • art. 8 kpa poprzez dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, która to ocena była konsekwencją poczynienia ustaleń w oparciu o materiał, który nie został rozpatrzony w sposób wyczerpujący i kompletny, przez co naruszona została zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, jak również zasada nieodstępowania od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym,
- • art. 77§1 kpa i art. 80 kpa poprzez zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego w sposób niewyczerpujący, co skutkuje brakiem możliwości jednoznacznego wskazania, że dana okoliczność została udowodniona.
- • art. 92b ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym poprzez jego niezastosowanie.
Podnosząc te zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie od Organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. Kwestionowała prawidłowość pomiaru przy użyciu wag przenośnych zarzucała niedokonanie ponownego pomiaru.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Istota sporu w rozpatrywanej sprawie dotyczy kwestii zgodności z prawem decyzji o nałożeniu kary pieniężnej za przejazd po drodze publicznej pojazdem nienormatywnym, jak za przejazd bez zezwolenia kategorii V. W badanej sprawie kontrola wykazała istotne przekroczenie w szczególności dopuszczalnego nacisku oraz maksymalnej dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu członowego. Wobec powyższego organ nałożył karę pieniężną w wysokości 15000 zł z tytułu wykonywania przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym jak bez zezwolenia kategorii V. W ocenie Sądu Organ prawidłowo ustalił, że przewożony ładunek był podzielny, składał się bowiem z 3 elementów – zbiorników na szambo. Zgodnie z art. 64 ust. 2 prd, w brzmieniu obowiązującym w dniu stwierdzonego naruszenia, zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II.
W konsekwencji naruszenia zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego, określonego w art. 64 ust. 2 prd, w świetle art. 140ab ust. 2 prd, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.
W rozpoznawanej sprawie prawidłowo ustalono, że kontrolowany pojazd przekraczał dopuszczalne normy macy całkowitej i nacisku osi. Skarżąca kwestionuje prawidłowość dokonania ważenia przy pomocy wag przenośnych i niedokonanie powtórnego ważenia.
Odnosząc się do tych zarzutów Sąd uznał za niezasadne są zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 7, w zw. z art. 8, art. 77 § 1 i zw. z art. 80, w zw. z art. 107 § 3 kpa, poprzez uznanie nieprawidłowo otrzymanych wyników pomiarów uzyskanych za pomocą jużytych wag ednej pary wag niezgodnie z instrukcją oraz niezgodnie z rozporządzenia ws. wag.
W niniejszej sprawie pojazd członowy został zważony przy pomocy wagi samochodowej do ważenia pojazdów w ruchu o znaku fabrycznym PLT [...] NR METEOR - E067. Waga ta legitymowała się świadectwem legalizacji aktualnym wydanym przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w G.. Zgodnie z instrukcją obsługi powyższej wagi, wagi te zostały zaprojektowane do tworzenia stacji ważenia pojazdów z funkcjami pomiarów nacisków osi oraz wyznaczania masy całkowitej każdego rodzaju pojazdu i każdego rodzaju przewożonego ładunku. Waga charakteryzuje się dwoma trybami ważenia: statycznym oraz dynamicznym. Certyfikacja wagi umożliwia wykonywanie pomiarów nacisków osi i wyznaczania masy całkowitej pojazdu do celów nadzoru nad ruchem drogowym, zarówno w ławach fundamentowych (zadołowaniu) jak i przy pomocy mat wyrównujących nawierzchnie w momencie używania wag w na płaskich nawierzchniach (drogach, placach). Wagi WWS spełniają wymagania określone w rozporządzeniu ws. wag.
Kwestie te wyjaśnił GITD w zaskarżonej decyzji, w związku z czym nie można zgodzić się ze stanowiskiem Skarżącej, kwestionującej możliwość ustalenia zastosowaną w niniejszej sprawie wagą rzeczywistej masy całkowitej pojazdu członowego.
Podkreślenia również wymaga, że odnośnie wag METEOR (poprzednia nazwa – wagi WWS) wypowiadał się w sposób nie pozostawiający wątpliwości Naczelny Sąd Administracyjny, który w wyroku z 5 sierpnia 2021 r. sygn. akt II GSK 285/20 stwierdzając, że "ze znajdującej się w aktach administracyjnych sprawy, instrukcji obsługi użytych w niniejszej sprawie wag typu WWS wynika, że platformy pomiarowe WWS zostały zaprojektowane do tworzenia stacji ważenia pojazdów z funkcjami pomiarów nacisków osi oraz wyznaczania masy całkowitej każdego rodzaju pojazdu i każdego rodzaju przewożonego ładunku.
W związku z powyższym nie mają usprawiedliwionych podstaw powtarzane w licznych konfiguracjach przepisów zarzuty naruszenia prawa procesowego zmierzające do wykazania, że w prawie nie ustalono czy dokonywanie pomiarów nacisków osi oraz masy całkowitej pojazdu przedmiotowymi wagami jest zgodne ze wskazaniami producenta wagi.".
Sąd rozpoznając niniejszą sprawę podziela ten pogląd, jak również stanowisko organu, iż nie jest on władny do podważania wiarygodności dokumentów wyspecjalizowanych organów kontroli metrologicznej, zaś Skarżąca w trakcie postępowania nie przedłożyła dowodów pozwalający na podważenie wyniku pomiarów dokonanych z użyciem wagi Meteor, na potwierdzenie swoich twierdzeń.
Nie można także uznać za zasadne zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów postępowania poprzez uznanie wyników ważenia za wiążące w sytuacji, gdy nie dokonano ponownego ważenia. Przede wszystkim kierowca nie domagał się ponownego ważenia, o czym świadczy podpisanie przezeń protokołu kontroli bez uwag. Ponadto przekroczenia dopuszczalnych parametrów były na tyle znaczne, że nawet korekta pomiarów w wyniku ponownego ważenia nie miałaby wpływu na zasadnicze ustalenia w sprawie decydujące o wysokości kary. podczas kontroli nie dokonano korekty wyników ważenia o błąd graniczny.
Za niezasadny należało także uznać zarzut naruszenia art. 92b ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym. W przedmiotowej sprawie kara została nałożona na podstawie przepisów ustawy prawo o ruchu drogowy, a nie ustawy o transporcie drogowym. Zatem art. 92b ustawy o transporcie drogowym nie mógł mieć zastosowania. Na marginesie można też zauważyć, że Skarżąca nie wskazała na istnienie przesłanek do zastosowania art. 92b ustawy o transporcie drogowym
Reasumując, Sąd nie stwierdził w niniejszej sprawie naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak również przepisów prawa materialnego i dlatego oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329).
Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 ww. ustawy.