Uzasadnienie
We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podali, że mają troje małoletnich dzieci, oboje są osobami bezrobotnymi bez prawa do zasiłku i utrzymują się z oszczędności z lat ubiegłych. Jako posiadany majątek wymienili mieszkanie – [...] m² i samochód osobowy [...] z [...] r.
W wyniku uzupełnienia wniosku złożyli zaświadczenia z Powiatowego Urzędu Pracy w [...], wyciąg z rachunku bankowego skarżącej, oświadczenie o posiadanych oszczędnościach w wysokości [...] zł, wykaz kosztów bieżącego utrzymania (czynsz – [...] zł, woda – [...] zł, energia [...] zł, gaz [...] zł), kserokopie decyzji o rozłożeniu na raty zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych, podatku od towarów i usług oraz harmonogram ratalnej spłaty należności na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy. Podali, że spłacają kredyt hipoteczny, którego rata wynosi [...]zł.
Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w/w ustawy przysługuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Przy czym sformułowanie "gdy wykaże" oznacza, że ciężar dowodu spoczywa na stronie występującej z takim wnioskiem natomiast do referendarza sądowego bądź Sądu należy ocena wykazanych okoliczności.
Zwolnienie od kosztów sądowych w ramach przyznania prawa pomocy stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić tych kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Przy czym przez uszczerbek ten należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z dnia 22.03.2005 r., sygn. akt. FZ 794/04). Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa, czyli w rzeczywistości o przeniesienie ciężaru kosztów postępowania na pozostałych podatników.
To bowiem z ich środków pochodzą dochody budżetu Państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia (por. post. SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84 i post. NSA z dnia 10.01.2005 r., sygn. akt FZ 478/04).
Podkreślić również należy, że zwolnienie od kosztów sądowych jest odstępstwem zarówno od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 w/w ustawy, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP.
Przyznanie prawa pomocy nie ma charakteru powszechnego i winno być stosowane w szczególności w stosunku do osób bezrobotnych, bez majątku, czy też takich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są całkowicie możliwości zdobycia środków do życia. Strona skarżąca będąca osobą fizyczną powinna więc partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe (por. postanowienie NSA z dnia 22.12.2004 r., sygn. akt. OZ 862/04).
Jakkolwiek skarżący są osobami bezrobotnymi to według złożonego oświadczenia posiadają oszczędności ([...] zł), które wielokrotnie przekraczają wysokość ustalonego w sprawie wpisu od skargi. Również analiza operacji na rachunku bankowym za ostatnie sześć miesięcy nie wskazuje na problemy finansowe małżonków. Poza tym skarżąca systematycznie zasila własne konto wpłatami gotówkowymi w różnej wysokości. Ze złożonych dokumentów nie wynika również, by małżonkowie mieli trudności w realizowaniu bieżących zobowiązań w tym zawartych układów ratalnych z ZUS i Urzędem Skarbowym. Trudno w tej sytuacji przyjąć, że posiadając zgromadzone oszczędności skarżący nie są w stanie partycypować w kosztach sądowych.
Z uwagi na powyższe na podstawie powołanych przepisów oraz art. art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.