Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia [...] maja 2013 r. (data wpływu do Sądu) N.B. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazała, że jest studentką, częściowo na utrzymaniu rodziców, gdyż z tytułu umów o dzieło uzyskuje niewielki dochód – [...] zł, co wystarcza na opłacenie mieszkania. W części wniosku obejmującej posiadany majątek wymieniła mieszkanie położone w [...] – [...] m² i nieruchomość rolną – [...] ha.
Postanowieniem z dnia 30 lipca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy wobec uznania, że nie przedstawiła ona rzetelnie swojej sytuacji materialnej, a tym samym nie wykazała, że nie jest w stanie partycypować w kosztach postępowania sądowego.
Na skutek złożonego przez skarżącą zażalenia Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 20 listopada 2013 r., sygn. akt II FZ 1049/13 uchylił zaskarżone postanowienie z dnia 30 lipca 2013 r. stwierdzając, że jeśli w ocenie Sądu I instancji skarżąca nie przedstawiła sytuacji majątkowej to Sąd stosownie do treści art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) powinien swoje stanowisko należycie umotywować. Wyjaśnić jakich materiałów brakowało do oceny tej sytuacji, ale przede wszystkim odnieść się merytorycznie do treści wniosku oraz przedłożonych dokumentów źródłowych.
Ponownie rozpoznając sprawę Sąd wezwał skarżącą do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy poprzez wyjaśnienie, czy w jej sytuacji materialnej i rodzinnej zaszły zmiany w stosunku do tej, która była przedmiotem oceny w postanowieniu z dnia 30 lipca 2013 r. Zobowiązano skarżącą również do złożenia wyciągów z rachunków bankowych za okres lipiec – grudzień 2013 r., wskazania czy posiadana przez nią nieruchomość została zbyta bądź jest przedmiotem najmu i jakie są aktualnie źródła utrzymania skarżącej.
W odpowiedzi na wezwanie skarżąca wyjaśniła, że podjęła pracę i utrzymuje się z wynagrodzenia w wysokości [...]zł, z czego połowę przeznacza na własne utrzymanie i opłaty, a resztę na leczenie i rehabilitację rodziców, gdyż mają oni niewielkie emerytury po [...] zł. Podała, że nie czerpie żadnych pożytków z posiadanej zabudowanej nieruchomości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej powoływana jako p.p.s.a.) sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Z określenia "związany wykładnią prawa" należy wyprowadzić wniosek, że sąd wojewódzki nie jest związany oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego co do stanu faktycznego sprawy, albowiem ocena ta nie jest wykładnią przepisów prawa (J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, komentarz, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2008, str. 490). W pozostałym zakresie jednakże ocena wyrażona przez Naczelny Sąd Administracyjny wiąże sąd rozpoznający sprawę ponownie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, odnosząc przedstawione wyżej rozważania do okoliczności rozpoznawanej sprawy, prowadzi dalej sprawę w oparciu o stanowisko Sądu wyższej instancji.
Stosownie do treści art. 199 p.p.s.a. strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Sformułowanie "gdy wykaże" oznacza, że rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie przez stronę udowodnione, bowiem to na osobie wnoszącej o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa w określonym w ustawie zakresie.
Oceniając przedmiotowy wniosek należy zauważyć, że skarżąca nie przedstawiła niezbędnej dokumentacji źródłowej. W piśmie z dnia [...] czerwca 2013 r. zobowiązana została do złożenia wyciągów z rachunków bankowych (historii operacji) za ostatnie sześć miesięcy. W odpowiedzi nadesłała plik dokumentów potwierdzający jedynie dokonywanie operacji wychodzących, przy czym nie była to historia operacji, a jedynie wyciągi obejmujące poszczególne transakcje. Z ich analizy wynikało, że skarżąca dokonywała przelewów, płatności kartą i wypłat z bankomatu, natomiast nie wykazała skąd pochodziły wpłaty pokrywające wydatki. Poza tym skarżąca nie jest osobą ubogą, posiada bowiem własne mieszkanie i zabudowaną nieruchomość – [...] ha, której racjonalne wykorzystanie może przynoście pożytki.
Podkreślić należy, że skarżąca wezwana ponownie w piśmie z dnia [...] grudnia 2013 r. do złożenia wyciągów z rachunków bankowych za okres od lipca do grudnia 2013 r. nie wypełniła w tym zakresie wezwania. Podała natomiast, że jej sytuacja materialna uległa zmianie o tyle, że nie pozostaje już na częściowym utrzymaniu rodziców, gdyż podjęła pracę i posiada stały dochód w wysokości – [...] zł. Wprawdzie wyjaśniła, że połowę tej kwoty przeznacza na leczenie i rehabilitację rodziców, jednak w oświadczeniu tym Sąd dopatrzył się braku konsekwencji. Skarżąca bowiem pierwotnie wskazywała, że to ona pozostaje na ich częściowym utrzymaniu, natomiast nie uprawdopodobniła w żaden sposób, aby dochody rodziców obniżyły się na tyle, by zmuszona była ich wspierać finansowo. Na marginesie jedynie należy dodać, że skarżąca ma rodzeństwo zatem ciężar ewentualnego wspomagania rodziców nie spoczywa wyłącznie na niej.
Oceniając zatem wniosek skarżącej oraz informacje nadesłane w ramach jego uzupełnienia Sąd uznał, że brak jest podstaw do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, bowiem skarżąca nie wykazała jakoby nie była w stanie bez uszczerbku koniecznego utrzymania ponieść pełnych kosztów sądowych.
Z powyższych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.