Uzasadnienie
1. Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez K. sp. z o.o. z siedzibą w R. (dalej: skarżąca) jest postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. (dalej: organ) z [...] lutego 2012 r., znak [...] stwierdzające, że odwołanie z dnia [...].10.2011r. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w R. nr [...] z dnia [...].11.2010 r. wniesione zostało z uchybieniem terminu.
Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym:
Decyzją nr [...] z dnia [...].11.2010 r. Naczelnik Urzędu Celnego w R. określił skarżącej zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za okres rozliczeniowy październik 2005 r.
Przedmiotowa decyzja została doręczona pełnomocnikowi skarżącej przez Pocztę Polską S.A. w trybie art. 150 § 2 ustawy - Ordynacja podatkowa w dniu [...].12.2010 r., tj. po dwukrotnym awizowaniu w dniu [...].12.2010r. i w dniu [...].12.2010 r., co wynika ze znajdujących się w aktach sprawy adnotacji pocztowych.
W dniu [...].10.2011 r. do Urzędu Celnego w R. (data nadania w Urzędzie Pocztowym R. [...]:[...].10.2011 r.) wpłynęło odwołanie złożone przez pełnomocnika skarżącej z dnia [...].10.2011 r. Do odwołania dołączony był również wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w R. nr [...] z dnia [...].11.2010 r.
Naczelnik Urzędu Celnego w R. nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania i przy piśmie nr [...] z dnia [...].10.2011 r. przekazał do Dyrektora Izby Celnej w W. ww. odwołanie wraz z aktami sprawy.
Postanowieniem nr [...] z dnia [...].02.2012r. Dyrektor Izby Celnej w W. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, gdyż Podatnik nie spełnił kumulatywnie wszystkich przesłanek warunkujących przywrócenie terminu.
Zaskarżonym postanowieniem nr [...] z dnia [...].02.2012 r. Dyrektor Izby Celnej w W. stwierdził, iż odwołanie z dnia [...].10.2011 r. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w R. nr [...] z dnia [...].11.2010 r. wniesione zostało z uchybieniem terminu.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ wskazał, że warunkiem skuteczności procesowej - wniesienia odwołania - jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji. Organ odwoławczy obowiązany jest zatem w postępowaniu wstępnym zbadać, czy odwołanie zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie. Merytoryczne rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowiłoby rażące naruszenie prawa stosownie do postanowień art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. W myśl art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Zgodnie z art. 228 § 2 ww. ustawy postanowienia w sprawach wymienionych w § 1 są ostateczne.
Jak wynika z potwierdzenia odbioru, decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w R. z dnia [...].11.2010 r. została doręczona pełnomocnikowi podatnika w trybie art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej w dniu [...].12.2010 r. Zgodnie z art. 223 § 1, § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej Podatnik miał prawo wniesienia odwołania do Dyrektora Izby Celnej w W., za pośrednictwem organu podatkowego I instancji, w terminie 14 dni licząc od dnia następującego po dniu doręczenia decyzji, a więc do dnia [...].01.2011 r. Sposób obliczania terminów w postępowaniu podatkowym oraz warunki ich dochowania zostały uregulowane w art. 12 ustawy Ordynacja podatkowa.
Jak wynika z akt sprawy odwołanie datowane na dzień [...].10.2011 r. zostało nadane w Urzędzie Pocztowym [...], w dniu [...].10.2011 r., a więc zostało wniesione po upływie ustawowego terminu, co również nie jest kwestionowane przez Pełnomocnika Podatnika.
Jednocześnie wraz z odwołaniem Pełnomocnik Podatnika złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, który był przedmiotem odrębnego postępowania zakończonego wydaniem postanowienia nr [...] z dnia [...].02.2012 r., w którym Dyrektor Izby Celnej w W. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu wskazano, że Podatnik nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminowi. W związku z niespełnieniem wszystkich wymaganych przesłanek warunkujących przywrócenie terminu organ podatkowy zobowiązany był wydać postanowienie w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Organ powołał się na wyrok z dnia 14 marca 2007 r., sygn. akt I FSK 534/06, w którym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "treść art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej wskazuje wyraźnie, iż stwierdzenie uchybienia terminu do złożenia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy.
Każde, nawet nieznaczne przekroczenie terminu stanowi samoistną podstawę do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie. Tym samym organ podatkowy wobec nieuwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu nie tylko był uprawniony, lecz wręcz obowiązany do wydania postanowienia na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej".
2. W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie skarżąca zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 162, art. 163 i art. 164 Ordynacji podatkowej, poprzez nieprawidłową, sprzeczną z prawdą obiektywną ocenę, iż uchybienie terminu nastąpiło z winy Podatnika.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik podniósł, iż wbrew twierdzeniom zawartym w zaskarżonym postanowieniu, uchybienie terminu do wniesienia odwołania nie nastąpiło z winy Podatnika czy też Pełnomocnika. Organ podatkowy II instancji nieobiektywnie uznał, że brak zachowania terminu spowodowany był niedbalstwem Pełnomocnika. Pełnomocnik podniósł, że w jego biurze odbiór korespondencji zorganizowany został w prawidłowy sposób, a on sam nie miał interesu w uchylaniu się od odbioru przesyłki. Brak odbioru przesyłki nie był spowodowany nieprawidłowościami w odbiorze, ale brakiem świadomości pełnomocnika o przesyłce. Do kancelarii pełnomocnika napływa dziennie kilkadziesiąt przesyłek poleconych i doręczyciel nie spisuje z osobna awiza na każdą przesyłkę, ale robi to w sposób "hurtowy". W sprawie musiało zatem dojść do sytuacji, w której po wypisaniu awiza, przesyłka nie została następnie wydana pełnomocnikowi w urzędzie pocztowym.
Nie można zatem przyjąć niedbalstwa pełnomocnika, skoro nie miał on wiedzy o przesyłce. Te okoliczności świadczą o braku winy pełnomocnika, a także podatnika, w przekroczeniu terminu do wniesienia odwołania, co podnosząc Pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zwrot kosztów postępowania.
3. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W. wniósł o jej oddalenie, co do zasady powtarzając wcześniej zaprezentowaną argumentację. Dodał, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu. Nie jest to zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej wskazanej w art. 228 §1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje
- 4.1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlegają zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku postanowienia) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 – dalej: "p.p.s.a."), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
- 4.2. Przedmiotem skargi jest postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Jak wynika z potwierdzenia odbioru oraz z adnotacji pocztowych na znajdującej się w aktach sprawy kopercie, z powodu niemożności doręczenia decyzji adresatowi, w dniu [...].12.2010 r. przesyłka została awizowana i pozostawiona w urzędzie pocztowym do dyspozycji adresata na okres 14 dni. W dniu [...].12.2010 r. powtórnie zawiadomiono Pełnomocnika o pozostawieniu przesyłki w urzędzie pocztowym. Następnie z powodu niepodjęcia w terminie, przesyłka zawierająca przedmiotową decyzję w dniu [...].12.2010 r. została zwrócona do Urzędu Celnego w R..
Stosownie do art. 150 § 1 pkt 1 tej ustawy w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczenia pisma przez pocztę. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.
W konsekwencji Sąd uznał, że decyzja z dnia [...] listopada 2010 r. została skarżącej doręczona w sposób zastępczy w dniu [...] grudnia 2010 r., a więc termin na wniesienie odwołania upływał [...] stycznia 2011 r.
Ponieważ odwołanie zostało złożone w dniu [...] października 2011 r. doszło do uchybienia terminowi do jego wniesienia. Dyrektor Izby Celnej miał obowiązek stwierdzić tę okoliczność, postanowieniem wydanym w trybie art. 228 Ordynacji podatkowej. Należy przy tym zauważyć, że w istocie skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika nie kwestionuje uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, skoro składając odwołanie jednocześnie (w osobnym piśmie) wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
Dyrektor Izby Celnej działał zgodnie z prawem – art. 228 Ordynacji podatkowej, przyjmując ustalenia wynikające z dokumentów.
Zarzut naruszenia art. 162, 163 i 164 Ordynacji podatkowej dotyczy postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania wobec czego w tej sprawie zostaje pominięty. Na ocenę legalności zaskarżonego postanowienia nie miał wpływu stan świadomości pełnomocnika skarżącej, czy też kwestia braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, które to okoliczności oceniane będą na gruncie sprawy dotyczącej postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
W tym stanie skarga, na podstawie art. 151 p.p.s.a. została oddalona.