Uzasadnienie
Syg.akt VIII SA/Wa 37/07
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2006 roku – [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. biorąc za podstawę art.134 kodeksu postępowania administracyjnego dalej jako kpa po rozpoznaniu odwołania T.J. od decyzji z dnia [...] marca 2006 roku wydanej przez Burmistrza Gminy K. o odmowie przyznania dodatku mieszkaniowego stwierdziło niedopuszczalność odwołania.
W uzasadnieniu postanowienia organ podnosił, że w dniu [...] stycznia 2006 roku T.J. złożyła wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego podpisując go swoim imieniem i nazwiskiem.W toku postępowania ustalono, że tytuł prawny do lokalu mieszkalnego nr [...] przy ulicy H. [...] w K. posiada jej syn P.J..W związku z powyższym T.J. została wezwana do uzupełnienia braków, między innymi o dołączenie pełnomocnictwa w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania.W wyznaczonym terminie pełnomocnictwo dla T.J. nie zostało doręczone.
W dniu [...] marca 2006 roku P.J. złożył przed organem I instancji oświadczenie, że nie udzielał swojej matce T.J. pełnomocnictwa w sprawie, a o złożeniu przez nią wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nic nie wiedział. Wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego zaakceptował składając swój podpis na wniosku.Oświadczył, że wydaną decyzję w tej sprawie chce odebrać osobiście.
W dniu [...] marca 2006 roku organ I instancji wydał decyzję o odmowie przyznania P.J. dodatku mieszkaniowego. Organ uznał, że P.J. nie złożył w wyznaczonym terminie odwołania od tej decyzji.
Odwołanie od tej decyzji wniosła natomiast w dniu [...] kwietnia 2006 roku T.J..Pismem z dnia [...] 7 kwietnia 2006 roku organ poinformował ją, że nie jest stroną postępowania i nie może wnieść środka odwoławczego. Nie działa również jako pełnomocnik w sprawie ponieważ syn P. nie udzielił jej pełnomocnictwa Pismami z dnia [...] kwietnia i [...] maja 2006 roku T.J. zwróciła się o przesłanie odwołania do organu II instancji.
Zdaniem organu zachodzi w tym przypadku niedopuszczalność wniesienia odwołania uregulowana w art. 134 kpa.
Organ w dalszej części uzasadnienia wyjaśnił, że zgodnie z art.32 kpa strona może działać w postępowaniu administracyjnym przez pełnomocnika. Stosownie do przepisu art.33 § 1 kpa, pełnomocnikiem strony może być osoba fizyczna posiadająca zdolność do czynności prawnych. W ocenie organu w tej sprawie nie doszło do udzielenia T.J. pełnomocnictwa do reprezentowania syna P.J. w postępowaniu administracyjnym.
Skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła T.J..
W uzasadnieniu swojej skargi wyrażała niezadowolnie z podjętych decyzji w toku postępowania administracyjnego formułując zarzuty braku kompetencji i fachowości, a nawet działań przestępczych pracowników administracji publicznej.
Wniesiona skarga nie zawierała oceny prawnej zaskarżonego postanowienia.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Skarga T.J. zasługuje na uwzględnienie.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych [ DZ.U nr 153, poz.1269 ] oraz art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – zwanej dalej P.p.s.a [ Dz.U nr 153, poz.1270, ze zmianami ] sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie albo też przepisu dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności
Jak stanowi przepis art.134 § 1 P.p.s.a sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W ocenie sądu zaskarżone postanowienie zostało wydane bez wyjaśnienia przez organ nasuwających się wątpliwości, w jakim charakterze T.J. miała działać w toku postępowania odwoławczego. Organ bez jakichkolwiek ustaleń uznał, że T.J. nie działała na etapie postępowania odwoławczego jako pełnomocnik syna, a przymiot strony postępowania jej nie przysługuje i w tym zakresie naruszył przepisy art.7 i 77 kpa.
Organ administracji publicznej przed podjęciem postanowienia w trybie art.134 kpa mając wątpliwości co do tego, czy odwołanie zostało podpisane przez osoby do tego uprawnione, powinien wezwać stronę do usunięcia braków [ art.64 § 2 kpa ] lub wezwać do złożenia wyjaśnienia na piśmie [ art. 50 § 1 kpa ]. Istotą i celem przewodnim postępowania administracyjnego jest zawsze załatwienie sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli [ art. 7 kpa ]. Przy czym załatwienie sprawy należy rozumieć, jako załatwienie sprawy co do jej istoty w całości lub w części [ art. 104 § 2 kpa ].Załatwienie sprawy w znaczeniu procesowym, a niewątpliwie takim jest załatwienie w trybie art.134 kpa jest ostatecznością, kiedy nie ma prawnych możliwości podjęcia rozstrzygnięcia merytorycznego.[ wyrok NSA z 5 czerwca 2001 roku IV S.A. 768/99 LEX nr 78948 ].
W toku niniejszego postępowania organ administracji publicznej uznał, że skoro P.J. przed organem I instancji wyjaśnił, że nie udzielał swojej matce pełnomocnictwa, to oświadczenie to również rozciąga się na postępowanie odwoławcze. Do obowiązków organu administracji należy m.in. dokładne określenie osoby, która składa środek odwoławczy [ patrz wyrok NSA z 1 kwietnia 2003 roku
I S.A. 289/02 LEX 14 8903 ]. W tej sprawie z jednej strony jako wnoszący odwołanie wskazany jest P.J., a jednocześnie z dalszej części pisma wynika, że
" odwołanie wnosi wspólnie zamieszkała T.J. matka ".
Kolejną kwestią, która pozostała poza uwagą organu administracji była kwestia rozważenia i wyjaśnienia na podstawie treści odwołania czy T.J. uważała, że decyzja organu I instancji dotyczy jej praw i obowiązków i uznaje, że jest stroną tego postępowania. Status strony postępowania administracyjnego musi wynikać z konkretnych przepisów prawa materialnego.Ustalenie, czy żądanie pochodzi od strony, powinno nastąpić w decyzji rozstrzygającej sprawę co do jej istoty lub w inny sposób kończący sprawę [ wyrok NSA z dnia 30 czerwca 1986 roku
III S.A. 97/86 NSA 1987 nr 2 poz.46 ].
Jeżeli subiektywne twierdzenie wnoszącego odwołanie, iż decyzja organu I instancji dotyczy jego praw i obowiązków, nie zostanie w sposób przewidziany dla postępowania odwoławczego pozytywnie zweryfikowany, należy wydać decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie przepisu art.138 § 1 pkt 3 kpa.
Stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art.28 kpa, następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art.138 §1 pkt 3 kpa. [ wyrok NSA z 5 lipca 1999 OPS 16/98 ONSA 1999/4/119; wyrok z 29 listopada 1999 roku I S.A. 1544/98 LEX nr 48751 ].
W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy wydając postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania z tego powodu, że odwołująca nie jest stroną postępowania, naruszył przepisy postępowania, a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien ustalić w jakim charakterze w postępowaniu odwoławczym występowała T.J..- czy działała jako pełnomocnik syna czy też uważała, że jest stroną postępowania.
W przypadku ustalenia, że uznaje ona siebie za stronę postępowania to organ winien dokonać oceny czy przysługuje jej przymiot strony w tym postępowaniu w znaczeniu art.28 kpa i w zależności od treści ustalenia wydać orzeczenie w trybie art.138 kpa
W drugim przypadku organ winien uzyskać od P.J. wyjaśnienia, czy udzielał pełnomocnictwa matce w postępowaniu odwoławczym, a jeśli nie, to czy potwierdza czynności dokonane w postępowaniu odwoławczym, czy popiera złożone odwołanie i dopiero wtedy wydać orzeczenie w trybie art.138 kpa bądź postanowienie w trybie art.134 kpa
Z tych też względów biorąc za podstawę art. 145 § 1 pkt 1lit. c) P.p.s.a orzeczono jak na wstępie.
Biorąc za podstawę art.152 P.p.s.a Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonego postanowienia do czasu uprawomocnienia się wyroku.