Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 7 lipca 2010 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił A. Z. przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, z uwagi na brak przesłanek uzasadniających uwzględnienie wniosku.
W piśmie z dnia [...] lipca 2010 r. tj. w terminie otwartym do wniesienia sprzeciwu od postanowienia referendarza skarżący nie podzielił dokonanej w tym postanowieniu oceny jego sytuacji materialnej podając, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i żony.
Jak wynika z wyjaśnień złożonych przez wnioskodawcę (wniosek o przyznanie prawa pomocy), utrzymuje się on wraz z żoną z emerytury w łącznej wysokości [...] zł, a jedynym wymienionym majątkiem jest dom - [...] m² oraz nieruchomość rolna - [...] ha. W złożonym sprzeciwie skarżący wyjaśnił, że z uzyskiwanego dochodu ponosi wydatki na leczenie – [...] zł, energię elektryczną - [...] zł, gaz – [...] zł, telefon [...] zł, opał – [...] zł, wodę – [...] zł, dojazdy do lekarzy - [...] zł, opłaty sądowe w sprawach cywilnych - [...] zł. Oświadczył, że "na życie" i nieprzewidziane wydatki pozostaje kwota [...] zł i z tego względu nie posiada środków na opłacenie kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na wstępie zaznaczyć należy, iż zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. powoływanej dalej jako p.p.s.a) - wniesienie sprzeciwu na postanowienie referendarza sądowego skutkuje tym, iż traci ono moc, a wniosek skarżącego podlega ponownemu rozpatrzeniu.
Zgodnie z zasadą obowiązującą w postępowaniu przed sądem administracyjnym - wyrażoną w art. 199 p.p.s.a strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), natomiast w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Powyższe oznacza, że omawiana instytucja, powinna być stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną tj. samotnych, nie posiadających żadnego majątku lub dochodów, bądź też posiadających dochód, jednakże niewielki pozwalający na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych.
Z powyższego wynika, że przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją szczególną i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa.
Z treści art. 246 § 1 p.p.s.a., wynika, że prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Sformułowanie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Spełnienie tej przesłanki obliguje do przyznania prawa pomocy w stosownym zakresie.
Analiza podanych przez skarżącego okoliczności nie uzasadnia stwierdzenia, iż w sprawie zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Przede wszystkim stwierdzić należy, że wraz z żoną uzyskuje on stały dochód w wysokości [...] zł, a więc nie należy do osób pozbawionych źródła utrzymania. Wymienione natomiast koszty stałe jakie ponosi skarżący nie zostały w żaden sposób udokumentowane, co rodzi wątpliwość co do ich faktycznej wysokości. Chodzi tu w szczególności o wydatki na leczenie – [...] zł, czy też zakup opału – [...] zł w sezonie letnim. Poza tym wymienione koszty w wysokości [...] zł tytułem opłat sądowych w sprawach cywilnych nie należą do wydatków stałych, zatem trudno mówić o obciążeniu miesięcznym budżetu domowego z tego tytułu. Gdyby nawet przyjąć, że skarżący istotnie ponosi wymienione w sprzeciwie koszty utrzymania to i tak pozostaje mu kwota ok. [...] zł, z której może on wygospodarować środki na poniesienie kosztów sądowych. Koszty te bowiem na obecnym etapie postępowania wynoszą [...] zł.
Również wniosek o ustanowienie w sprawie adwokata nie zasługuje na uwzględnienie bowiem skarżący nie wykazał, że przy uzyskiwanym dochodzie i ponoszonych wydatkach nie jest w stanie ponieść kosztów zastępstwa adwokackiego, jeżeli udział w sprawie pełnomocnika uznaje za konieczny.
Wobec niewykazania przez skarżącego przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy na podstawie powołanych przepisów oraz art. 260 p.p.s.a postanowiono jak w sentencji.