Uzasadnienie
J. R. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. w przedmiocie umorzenia należności celnych.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenie wpisu od skargi w wysokości [...] zł złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Jednocześnie tytułem wpisu skarżąca wpłaciła [...] zł oświadczając, że uiszczenie go w pełnej wysokości przekracza jej możliwości finansowe.
Z treści wniosku oraz złożonych do akt dokumentów źródłowych wynika, że skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem i synem - uczniem. Źródłem utrzymania rodziny jest emerytura skarżącej - [...] zł netto oraz renta jej męża – [...] zł netto (w załączeniu zaświadczenie z ZUS). Skarżąca wskazała, że znaczną część dochodu pochłaniają wydatki na leki (zaświadczenie o stanie zdrowia). Do wniosku załączono wyciągi z rachunku bankowego, na którym poza emeryturą i rentą nie odnotowano wpływu innych środków.
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.
Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przedmiotowy wniosek dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje - gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1).
Zawarte w art. 246 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza zaś, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji, która uprawnia do skorzystania z prawa pomocy.
Mając na uwadze wyjaśnienia skarżącej znajdujące potwierdzenie w dokumentach źródłowych uznać należy, że jej wniosek zasługuje na uwzględnienie. Trzyosobowa rodzina skarżącej posiada wprawdzie stały dochód, jednakże jego wysokość – [...] zł pozwala na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych.
Sytuacja materialna skarżącej w dacie orzekania o przyznaniu prawa pomocy uzasadnia zastosowanie tej instytucji poprzez zwolnienie J. R. od przyszłych kosztów sądowych ponad kwotę uiszczonego w części wpisu sądowego w sprawie, a także ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika.
Na marginesie zaznaczyć należy, że wniosek o przyznanie prawa pomocy jest skuteczny od chwili jego wniesienia, nie obejmuje on natomiast zwolnienia od kosztów, które strona uiściła przed jego złożeniem.
W związku z powyższym w oparciu o art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.