Uzasadnienie
B. M. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. W uzasadnieniu wniosku podała, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z mężem i dwójką dzieci w wieku szkolnym. Oświadczyła, że z tytułu zatrudnienia osiąga dochód w wysokości [...] zł brutto, z czego utrzymuje rodzinę i ponosi wydatki na utrzymanie domu. Oświadczyła, że mąż nie osiąga dochodu. Jako posiadany majątek wymieniła dom – [...] m², mieszkanie [...] m² oraz nieruchomość rolną - [...] ha.
W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku skarżąca złożyła zaświadczenie o wysokości wynagrodzenia ([...] zł brutto), PIT – 11 za 2010 r., wyciąg z rachunku bankowego, kserokopię zawiadomienia o zajęciu przez Urząd Skarbowy w S. rachunku bankowego, oświadczenie dotyczące najmu posiadanego mieszkania (aktualnie przeznaczonego do sprzedaży) oraz oświadczenie o uzyskaniu z tytułu dopłat obszarowych w 2010 r. kwoty [...] zł i przekazaniu tej kwoty użytkownikowi gospodarstwa rolnego.
Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej ppsa), prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 3 ppsa).
Przystępując do rozpoznania wniosku wskazać należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 ppsa). Oznacza to, że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 ppsa). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych tj. osób ubogich, bezrobotnych czy samotnych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy również mieć na uwadze, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do Sądu natomiast należy ocena przytoczonych okoliczności.
Analiza wniosku prowadzi do stwierdzenia, że po stronie skarżącej nie zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z akt sprawy wynika, że skarżąca wraz z mężem w lipcu 2008 r. zbyła udział we współwłasności działek rolnych niezabudowanych za kwotę [...] zł, przy czym środki te zostały wydatkowane na zakup gruntów rolnych. Już choćby z tej przyczyny wniosek nie mógł być uwzględniony, bowiem skarżąca posiada majątek (gospodarstwo rolne) o bardzo dużej wartości, którego racjonalne wykorzystanie może przynosić znaczne dochody. W tej sytuacji oświadczenie o nieuzyskiwaniu dochodów z gospodarstwa i przekazywaniu dopłat unijnych użytkownikowi tego gospodarstwa nie mogło być podstawą uwzględnienia wniosku. Poza tym skarżąca uzyskuje stały dochód z tytułu zatrudnienia, ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe – posiada dom i mieszkanie własnościowe, będące dotychczas według oświadczenia przedmiotem najmu, a obecnie przeznaczone do sprzedaży.
Również analiza operacji na rachunku bankowym nie potwierdza trudnej sytuacji materialnej rodziny skarżącej. Ze złożonego wyciągu wynika, że po wniesieniu skargi do Sądu skarżąca w dniu [...] maja 2011 r. dokonała wypłaty środków w wysokości [...] zł tj. znacznie przekraczającej ustalony wpis od skargi. Wprawdzie wobec skarżącej toczy się postępowanie egzekucyjne (załączone zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego) jednakże wartość posiadanego majątku jest wielokrotnie wyższa od dochodzonych przez organy skarbowe należności.
Wobec powyższego uznano, że skarżąca jest w stanie partycypować w kosztach postępowania i są one w zasięgu jej możliwości finansowych.
Z tych też względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ppsa i art. 258 § 1 pkt 8 ppsa postanowiono jak w sentencji.