Uzasadnienie
R. M. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. W uzasadnieniu wniosku podał, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z żoną i dwójką dzieci w wieku szkolnym. Oświadczył, że nie osiąga żadnego dochodu i pozostaje na utrzymaniu żony. Jako posiadany majątek wymienił dom – [...] m², mieszkanie [...] m² oraz nieruchomość rolną - [...] ha.
W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku skarżący złożył PIT – 36 L i 36, PIT – 38 za 2010 r., kserokopię karty informacyjnej leczenia szpitalnego, kserokopię zawiadomienia o zajęciu przez Urząd Skarbowy w S. rachunku bankowego, oświadczenie dotyczące najmu posiadanego mieszkania (aktualnie przeznaczonego do sprzedaży) oraz oświadczenie o uzyskaniu z tytułu dopłat obszarowych w 2010 r. kwoty [...] zł i przekazaniu tej kwoty użytkownikowi gospodarstwa rolnego w związku z brakiem możliwości wykonywania ze względów zdrowotnych prac w gospodarstwie rolnym.
Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej ppsa), prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 3 ppsa).
Przystępując do rozpoznania wniosku wskazać należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 ppsa). Oznacza to, że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 ppsa). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych tj. osób ubogich, bezrobotnych czy samotnych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy również mieć na uwadze, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do Sądu natomiast należy ocena przytoczonych okoliczności.
Analiza wniosku prowadzi do stwierdzenia, że po stronie skarżącej nie zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z akt sprawy wynika, że skarżący wraz z żoną w lipcu 2008 r. zbył udział we współwłasności działek rolnych niezabudowanych za kwotę [...] zł, przy czym środki te zostały wydatkowane na zakup kolejnych gruntów rolnych. Już choćby z tej przyczyny wniosek nie mógł być uwzględniony, bowiem skarżący posiada majątek (gospodarstwo rolne) o bardzo dużej wartości, którego racjonalne wykorzystanie może przynosić znaczne dochody. W tej sytuacji oświadczenie o nieuzyskiwaniu dochodów z gospodarstwa ze względów zdrowotnych i przekazywaniu dopłat unijnych użytkownikowi tego gospodarstwa nie mogło być podstawą uwzględnienia wniosku. Poza tym żona skarżącego uzyskuje stały dochód z tytułu zatrudnienia, małżonkowie mają zaspokojone potrzeby mieszkaniowe – posiadają dom i mieszkanie własnościowe, będące dotychczas według oświadczenia przedmiotem najmu, a obecnie przeznaczone do sprzedaży.
Również analiza operacji na rachunku bankowym żony skarżącego (sprawa VIII SA/Wa 498/11) nie potwierdza trudnej sytuacji materialnej rodziny. Ze złożonego w tej sprawie wyciągu bankowego wynika, że po wniesieniu skargi do Sądu w dniu [...] maja 2011 r. dokonano wypłaty środków w wysokości [...] zł tj. znacznie przekraczającej ustalony wpis od skargi. Wprawdzie wobec skarżącego toczy się postępowanie egzekucyjne (załączone zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego) jednakże wartość posiadanego majątku jest wielokrotnie wyższa od dochodzonych przez organy skarbowe należności.
Wobec powyższego uznano, że skarżący jest w stanie partycypować w kosztach postępowania i koszty te są w zasięgu jego możliwości finansowych.
Z tych też względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ppsa i art. 258 § 1 pkt 8 ppsa postanowiono jak w sentencji.