Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 28 listopada 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę S. O. na postanowienie Dyrektora izby Skarbowej w [...] w przedmiocie zastrzeżenia do protokołu kontroli.
W dniu 19 lutego wpłynął do Sądu wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego. W uzasadnieniu wniosku podał, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z żoną i dwoma dorosłymi synami. Dochód własny z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej oraz dochód z żony z tytułu emerytury określił na kwotę [...] zł. Jako posiadany majątek wymienił dom – [...] m² i gospodarstwo rolne – [...] ha.
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa.
Treść i warunki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym określa art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Wynika z nich, że prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym zostaje przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę.
Instytucja prawa pomocy stosowana jest w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych można zaliczyć bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe.
Analiza podanych przez skarżącego okoliczności dokonana w związku z przepisami ustawy uzasadnia twierdzenie, iż nie zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem wniosku, gdyż skarżący nie tylko nie wykazał braku środków na pokrycie kosztów ustanowienia doradcy podatkowego, ale z w zasadzie w żaden sposób wniosku nie uzasadnił.
Zauważyć należy, że skarżący prowadzi własną działalność gospodarczą, z której uzyskuje dochody, również jego żona posiada stałe źródło utrzymania z tytułu emerytury (łącznie [...] zł). Nie jest więc pozbawiony środków do życia, a niewątpliwie do takich przypadków powinno sprowadzać się udzielenie prawa pomocy. Sytuacji majątkowej skarżącego nie sposób utożsamiać z sytuacją osób nie osiągających żadnego dochodu lub też osiągających dochód na granicy fizycznego przetrwania.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.