Uzasadnienie
Główny Geodeta Kraju (dalej także jako "organ") postanowieniem z [...] czerwca 2017 r. znak [...], działając na podstawie art. 101 § 1 w związku z art. 97 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. Nr 23 ze zm., dalej jako "Kpa") po rozpoznaniu wniosku S. G. (działającego w imieniu własnym oraz jako kurator Spółki dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej i Leśnej w [...], a także pełnomocnik brata M. G.) oraz J. B. odmówił podjęcia zawieszonego z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej wniosku o uchylenie w trybie art. 154 § 1 pkt 1 Kpa decyzji organu z [...] września 2010 r. utrzymującej w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z [...] lipca 2010 r.
W uzasadnieniu organ wskazał, że postanowieniem z [...] lutego 2015 r., działając na podstawie art. 97 § 1 pkt 1 Kpa zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie o uchylenie w trybie art. 154 § 1 pkt 1 Kpa ww. decyzji. W toku tego postępowania ujawniona bowiem została okoliczność śmierci jednej ze stron – J. G. oraz stwierdzone zostały pozostałe przesłanki z art. art. 97 § 1 pkt 1 Kpa, a więc brak możliwości wezwania spadkobierców zmarłej strony do udziału w postępowaniu, niewystępowanie okoliczności, o których mowa w art. 30 § 5, a także brak podstaw do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego. S. G. (występując w imieniu własnym oraz jako kurator Spółki dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej i Leśnej w [...], a także pełnomocnik brata M. G.) podaniem z 5 lutego 2017 r. wniósł o podjęcie zawieszonego postępowania, informując, że jedynymi następcami prawnymi po zmarłej J. G. są on oraz jego brat M. G.. Na dowód powyższego, przy piśmie z 28 marca 2017 r. przedłożył jedynie podpisane przez siebie i swojego brata oświadczenie potwierdzające ten fakt.
W ocenie organu, przyczyny z powodu których zostało zawieszone postępowanie administracyjne w sprawie dotyczącej wniosku o uchylenie w trybie art. 154 § 1 pkt 1 Kpa decyzji z 27 września 2010 r. w dalszym ciągu istnieją. Nadal nie jest bowiem możliwe wezwanie spadkobierców zmarłej strony do udziału w postępowaniu, gdyż organ nie uzyskał informacji, ani dokumentów potwierdzających, że zostali oni w odpowiednim trybie ustaleni. Aby można było wezwać spadkobierców po zmarłej stronie, koniecznym jest uprzednie ich ustalenie w drodze postanowienia sądu powszechnego o stwierdzeniu nabycia spadku albo, poprzez sporządzenie notarialnego aktu poświadczenia dziedziczenia. Przedłożone zaś przez S. G. oświadczenie nie jest wystarczającym dowodem potwierdzającym, że on i jego brat są jedynymi spadkobiercami zmarłej strony.
Pismem z 12 czerwca 2017 r. Spółka dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej i Leśnej w [...], S. G. i M. G. (dalej także jako "skarżący") wnieśli skargę na ww. postanowienie organu do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Zarzucili organowi błędną interpretację i naruszenie art. 97 Kpa oraz nieznajomość i podważanie autorytetu i dość bogatego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie interpretacji ww. przepisu. Wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, że S. G. oraz M. G. zostali dopuszczeni do uczestnictwa w postępowaniu sądowym jako następcy prawni po zmarłej J. G. przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny. Nadto powołali się na orzecznictwo sądów administracyjnych z którego wynika, że rolą organu jest podjęcie próby ustalenia spadkobierców zmarłej strony i to bez względu czy krąg spadkobierców został już wyznaczony na podstawie orzeczenia sądu bądź innego organu, a dla prowadzenia postępowania wystarczające jest wskazanie następców prawnych zmarłej strony.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swoją dotychczasową argumentację. Nadto wyjaśnił, że prowadząc postępowanie ma obowiązek samodzielnego ustalenia kręgu stron w oparciu o zasady przewidziane w k.p.a. i nie może posiłkować się kręgiem uczestników postępowania sądowego, ustalonego w oparciu o inne przepisy dotyczące procedury przed sądami administracyjnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy w trybie uproszczonym zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz.U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2016 r. poz. 718, dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
Kontrola ta polega na ocenie zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.).
Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Mając na uwadze powyższe kryteria kontroli sądowej, Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w trybie egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Głównego Geodety Kraju o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania w sprawie dotyczącej wniosku skarżących o uchylenie w trybie art. 154 § 1 pkt 1 Kpa decyzji organu z 27 września 2010 r. wydane na podstawie art. 97 § 2 Kpa.
Zgodnie z ww. przepisem, gdy ustąpią przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania, o których mowa w § 1 pkt 1-4, organ administracji publicznej podejmie postępowanie z urzędu lub na żądanie strony.
Gramatyczna wykładnia tego przepisu uzasadnia tezę, że dla podjęcia zawieszonego postępowania jest konieczne ustąpienie przyczyny jego zawieszenia. Ustanie przyczyn uzasadniających zawieszenie postępowania rodzi obowiązek organu administracji publicznej jego podjęcia.
W ocenie organu przyczyny z powodu których zostało zawieszone postępowanie administracyjne w sprawie dotyczącej ww. wniosku w dalszym ciągu istnieją. Nadal nie jest bowiem możliwe wezwanie spadkobierców zmarłej strony do udziału w postępowaniu, gdyż organ nie uzyskał informacji, ani dokumentów potwierdzających, że zostali oni w odpowiednim trybie ustaleni. W toku tego postępowania ujawniona bowiem została okoliczność śmierci jednej ze stron – J. G. oraz stwierdzone zostały pozostałe przesłanki z art. art. 97 § 1 pkt 1 Kpa, a więc brak możliwości wezwania spadkobierców zmarłej strony do udziału w postępowaniu, niewystępowanie okoliczności, o których mowa w art. 30 § 5, a także brak podstaw do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego.
Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie organ błędnie uznał, że nie ma on obowiązku podjęcia zawieszonego postępowania. Skarżący trafnie zaś powołali się na orzecznictwo sądów administracyjnych z którego wynika, że rolą organu jest podjęcie próby ustalenia spadkobierców zmarłej strony i to bez względu czy krąg spadkobierców został już wyznaczony na podstawie orzeczenia sądu bądź innego organu, a dla prowadzenia postępowania wystarczające jest wskazanie następców prawnych zmarłej strony.
Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 lipca 2017 r. sygn. akt II OSK 2702/15 (LEX nr 2338405), organ administracji publicznej powinien w każdym przypadku podejmować działania posługując się możliwie najprostszymi środkami, które zgodnie z zasadą szybkości postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i 2 Kpa powinny zmierzać do końcowego załatwienia sprawy, nawet w sytuacji gdy postępowanie zostało zawieszone z uwagi na śmierć strony. Organ administracji powinien dążyć do ustalenia spadkobierców na podstawie akt sprawy, a w przypadku ustalenia osób powiązanych ze zmarłą stroną do uzyskania od nich oświadczenia, czy są one spadkobiercami zmarłej strony, czy też posiadają interes prawny do występowania w sprawie jako strona postępowania, czy w końcu chcą uczestniczyć w postępowaniu, czy też nie są zainteresowani rozstrzygnięciem tego postępowania administracyjnego.
Zauważyć należy, że organ w niniejszej sprawie posiada dane następców prawnych zmarłej J. G.. Dlatego też, powinien podjąć stosowne kroki mające na celu podjęcie zawieszonego postępowania i jego szybkie zakończenie. W sytuacji zaś, gdyby się okazało, że nie wszyscy jednak następcy prawni zmarłej strony brali udział w podjętym przez organ postępowaniu, będą oni mogli złożyć wniosek o wznowienie tego postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 Kpa.
W związku z powyższym, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c p.p.s.a. orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku.
O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 209 p.p.s.a.