Uzasadnienie
Syg. akt VIII SA/Wa 536/10
Decyzją z dnia [...] maja 2010 roku, nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R., biorąc za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 roku, nr 98, poz. 1071 ze zm. dalej jako k.p.a.) po rozpatrzeniu na posiedzeniu niejawnym odwołania R. B. od decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...] marca 2010 roku, nr [...] w części dotyczącej przyznania zasiłku celowego na dofinansowanie zakupu piecyka gazowego w wysokości [...] zł – orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.
Zaskarżona decyzja została oparta na następujących ustaleniach faktycznych i dokonanej ocenie prawnej.
Decyzją z dnia [...] marca 2010 roku Prezydent Miasta R. przyznał R.B. zasiłek celowy na dofinansowanie zakupu żywności w wysokości [...] zł, dofinansowanie zakupu farb do malowania w wysokości [...] zł oraz dofinansowanie zakupu piecyka gazowego w wysokości [...] zł.
W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że R.B. spełnia warunki do ubiegania się o bezzwrotną pomoc finansową w postaci zasiłku celowego. W dalszej części uzasadnienia organ wskazał jakimi środkami dysponuje w 2010 roku, z przeznaczeniem na zasiłki i pomoc w naturze, w tym z przeznaczeniem na zasiłki celowe, jaką kwotę może wydatkować w skali miesiąca oraz ile osób w każdym miesiącu jest uprawnionych do pomocy. Organ podnosił, że ze względu na ograniczone możliwości finansowe nie jest w stanie zaspokoić, nawet w stopniu dostatecznym wszystkich zgłaszanych i uzasadnionych potrzeb. W konkluzji uzasadnienia organ I instancji stwierdził, że wysokość zasiłku została dostosowana do posiadanych przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej środków.
Odwołanie od decyzji organu I instancji złożył R.B. w części dotyczącej przyznanego zasiłku celowego na dofinansowanie zakupu piecyka gazowego. W uzasadnieniu podał, że od ponad roku jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Posiada umiarkowany stopień niepełnosprawności. Podnosił, że jego żona choruje na serce i przebywa na rencie inwalidzkiej. Ma na wychowaniu [...] letnią córkę uczęszczającą do I klasy gimnazjum.
Łączne dochody rodziny wynoszą [...] zł. W dalszej części odwołania podnosił, że z uwagi na możliwość zakupu piecyka gazowego na raty wynoszące około [...] złotych miesięcznie wnosi o przyznanie co miesiąc zasiłku celowego przeznaczonego na spłatę kredytu lub do czasu poprawy sytuacji materialnej.
Organ odwoławczy podnosił, że zasady przyznawania świadczeń pieniężnych ze środków pomocy społecznej określone zostały w art. 8 ust. 1 w związku z art. 7 pkt 2-12 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (Dz.U. z 2009 roku, nr 175, poz. 1362 ze zm., dalej jako ustawa). Cytowane przepisy stanowią, że podstawą przyznania pomocy społecznej, także w postaci zasiłku celowego jest łączne spełnienie dwóch przesłanek, tj. nieprzekroczenie określonego w art. 8 ust. 1 ustawy kryterium dochodowego oraz wystąpienie okoliczności dodatkowych uzasadniających udzielenie pomocy wymienionych w art. 7 pkt 2 -15, wśród których występuje między innymi bezrobocie i niepełnosprawność.
R.B. zaliczony został do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności – okresowo do [...] lipca 2012 roku. Jest osobą bezrobotną, objętą pomocą ośrodka pomocy w formie zasiłku celowego. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i córką. Żona, z uwagi na częściową niezdolność do pracy pobiera z ZUS rentę inwalidzką.
W miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku, tj. w lutym 2010 roku dochód rodziny stanowił kwotę [...] zł. Kryterium dochodowe dla trzyosobowej rodziny, zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy wynosi 1053 zł (351 x 3 osoby). Skarżący spełnia zatem kryteria do objęcia pomocą społeczną.
Zdaniem organu, zgłoszona przez skarżącego potrzeba w postaci zakupu piecyka gazowego należy do niezbędnych potrzeb bytowych. W wyniku przeprowadzonego w dniu [...] marca 2010 roku przeglądu szczelności instalacji gazowej zobowiązano skarżącego do wymiany piecyka gazowego w zajmowanym przez niego lokalu.
Zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy, w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Może on być przyznany, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, także kosztów pogrzebu.
W ocenie organu, decyzja w przedmiocie przyznania zasiłku celowego podejmowana jest na podstawie uznania administracyjnego, zgłoszona potrzeba może być zaspokojona w całości lub w części.
Zgodnie z art. 3 ust. 3 i 4 ustawy rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie świadczenia. Z tego przepisu wynika, że o wysokości zasiłku celowego decyduje zarówno sytuacja rodziny uprawnionej, jak również możliwości finansowe ośrodka pomocy społecznej w kontekście posiadanych środków i potrzeb innych osób objętych pomocą.
Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w R. wskazywał, że do pomocy jest uprawnionych około [...] osób miesięcznie, natomiast miesięczna kwota pomocy jaka może być wydatkowana na pomoc w formie zasiłków wynosi [...] zł, czyli około [...] zł na rodzinę. Z tego też względu, organ nie jest w stanie zaspokoić wszystkich zgłaszanych i uzasadnionych potrzeb, a wysokość zasiłku przyznanego dla skarżącego była dostosowana do posiadanych środków. Z tego względu, brak jest możliwości przyznania skarżącemu zasiłku celowego na zakup piecyka gazowego w wysokości [...] zł. Organ również wskazywał, że po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] marca 2010 roku dla rodziny B. zostały przyznane kolejne zasiłki celowe.
Łączna wysokość przyznanej w marcu 2010 roku pomocy wyniosła [...] zł i była wyższa od przeciętnego zasiłku celowego przypadającego na osobę bądź rodzinę.
Organ odwoławczy wyjaśniał, że zasiłek celowy nie jest świadczeniem cyklicznym, lecz jednorazowym, doraźnym, który jest przyznawany na konkretny cel.
Skarżący ze względu na swoją sytuację może ponownie ubiegać się o przyznanie pomocy na zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych, a złożony wniosek będzie rozpatrywany w oddzielnym postępowaniu.
Skargę od Sądu na decyzję organu odwoławczego złożył R.B..
Wnosił o ponowne rozpatrzenie sprawy i przyznanie mu pełnych środków na zakup potrzebnego piecyka gazowego.
W uzasadnieniu skargi wskazywał, że sytuacja materialna jego rodziny jest bardzo ciężka. Podnosił, że trudno sobie wyobrazić, aby obecnie rodzina mogła funkcjonować bez ciepłej wody, zwłaszcza że on jest osobą z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, żona zaś jest chora na serce oraz jest jeszcze [...] -lenia córka. Z tego względu, jego wniosek o przyznanie zasiłku celowego na zakup piecyka gazowego był w pełni uzasadniony.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zajęte stanowisko i przedstawioną argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlegają zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – powoływanej dalej jako p.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej chyba, że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Skarga R.B. dotyczy wysokości przyznanego mu zasiłku celowego na zakup piecyka gazowego, który jest niezbędny do ogrzewania wody w zajmowanym lokalu.
Należy zauważyć, że zgodnie z art. 3 ust. 3 i 4 ustawy ustawodawca wskazał, że rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających przyznanie pomocy. Potrzeby osób i rodzin powinny być uwzględniane, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwości pomocy społecznej.
Tak więc, przepisy ustawy o pomocy społecznej nie gwarantują bezzwrotnej pomocy społecznej w wysokości zaspokajającej potrzeby i oczekiwania osób ubiegających się o pomoc, nawet tych, które strona uważa za niezbędne (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 11 czerwca 2008 roku, syg. akt II SA/Ke 173/08). Pomoc społeczna ma jedynie wspierać osoby znajdujące się w trudnej sytuacji życiowej i pomagać im przezwyciężać ich trudności, a organów rolą nie jest zaspokajanie wszystkich potrzeb i spełnianie wszystkich oczekiwań podopiecznych.
Niewątpliwie skarżący ma rację, iż potrzeba piecyka do ogrzewania jest potrzebą niezbędną do normalnego funkcjonowania rodziny. Jednocześnie należy zauważyć, że organ zajmujący się dystrybucją świadczeń w ramach opieki społecznej musi tak dysponować środkami, aby nie dopuścić do rażącej dysproporcji w rozmiarze przyznawanych świadczeń. Podział środków, którymi dysponuje dany ośrodek na świadczenia o charakterze uznaniowym, jakim jest zasiłek celowy musi uwzględniać konstytucyjną zasadę równości wobec prawa (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 24 września 2008 roku, syg. akt II SA/Bd 578/08, LEX nr 53 5004). Koszt zakupu piecyka wynosi około [...] zł, co znacznie przekracza średnią kwotę przyznawaną w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w R. w okresie przyznawania zasiłku dla skarżacego, która wynosiła [...] zł.
Zdaniem Sądu, w myśl art. 3 ust.4 ustawy potrzeby osoby, rodziny korzystającej z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Możliwe do spełnienia jest to, na co pozwalają środki w chwili załatwiania sprawy. Nie wyklucza to możliwości ponownego wniesienia wniosku o zasiłek, jeżeli są spełnione ustawowe przesłanki do jego otrzymania, a ośrodek będzie dysponował środkami (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 1 lipca 2008 roku, syg. akt IV SA/Wr 183/08, LEX nr 50 9355).
Wyznacznikami przyznania lub odmowy przyznania zasiłku celowego są: sytuacja materialna wnioskodawcy, cel na który zasiłek jest przyznawany, możliwości finansowe organu pomocy społecznej i potrzeby innych osób znajdujących się w zasięgu jego działania (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 25 czerwca 2008 roku, syg. akt IV SA/Po 768/09).
Przyznanie na rzecz skarżącego pełnej kwoty potrzebnej na zakup piecyka w wysokości [...] zł pozostawałoby w rażącej dysproporcji do średniej kwoty przyznawanej pomocy, co powodowałoby, iż mniejsza ilość osób mogłaby skorzystać z pomocy tegoż ośrodka. Z tego względu, należy uznać, że poczynione ustalenia i dokonana ocena prawna przez organ jest prawidłowa i odpowiada prawu.
Z tego względu, biorąc za podstawę art. 151 p.p.s.a. orzeczono, jak na wstępie.