Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] czerwca 2015 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) A. W. (zwany dalej: "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na działanie Wojewody [...] (zwany dalej: "Wojewoda", "organ"), polegające na zaniechaniu stwierdzenia nieważności uchwały Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. w sprawie rozpatrzenia skargi na działalność Wójta Gminy [...] oraz niezaskarżeniu jej do sądu administracyjnego – jako podjętej z istotnym naruszeniem prawa.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o odrzucenie skargi w całości. Jako uzasadnienie powyższego podał, iż w dniu [...] lutego 2014 r. skarżący przesłał do organu pismo, w którym domagał się uchylenia podjętego przez Wójta Gminy [...] zawiadomienia w sprawie zmiany numeru porządkowego nieruchomości. Pismo to Wojewoda potraktował jako skargę i przesłał Radzie Gminy do rozpatrzenia według właściwości. Skutkiem powyższego było podjęcie przez Radę Gminy [...]: 1) uchwały Nr [...] z dnia [...] marca 2014 r. w sprawie zlecenia Komisji Rewizyjnej kontroli w sprawie skargi złożonej przez skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz 2) uchwały Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. w sprawie. W ocenie organu sprawa nie należy do kognicji sądu administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
W pierwszej kolejności wskazać należy, że zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został określony wprost w art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647). W świetle tych przepisów sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2015 r., poz. 1515) każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż w związku z pismami skarżącego dotyczącymi wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności przedmiotowej uchwały, Wojewoda w piśmie z [...] kwietnia 2015 r. poinformował skarżącego, że jego wniosek w zakresie wszczęcia postępowania nie jest zasadny, nie ma bowiem oparcia w obowiązujących przepisach prawa, brak także przesłanek do wniesienia przez Wojewodę skargi do sądu, bowiem nie stwierdzono by rażąco naruszała ona prawo.
Stan faktyczny sprawy w zestawieniu z przytoczonymi wyżej przepisami prawa skutkuje oceną, iż kwestionowane skargą działanie Wojewody polegające na zaniechaniu stwierdzenia nieważności uchwały Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. w sprawie rozpatrzenia skargi na działalność Wójta Gminy [...] oraz niezaskarżeniu jej do sądu administracyjnego – jako podjętej z istotnym naruszeniem prawa, nie należy do żadnej z wyżej wymienionych form działania administracji publicznej, zaskarżalnych do sądu administracyjnego.
Podnieść należy, że w sytuacji stwierdzenia przez organ nadzoru braku przesłanek do stwierdzenia nieważności aktów jednostek samorządu terytorialnego, organ o powyższym informuje stronę na piśmie. Co przy tym kluczowe, pismo organu informujące o braku podstaw do stwierdzenia nieważności uchwały nie jest rozstrzygnięciem nadzorczym, decyzją ani też czynnością czy aktem w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. i uprawnienie do wniesienia skargi na takie pismo nie przysługuje. Przedmiotem skargi do sądu administracyjnego może być rozstrzygnięcie stwierdzające nieważność danej uchwały, nie zaś zaniechanie wydania takiego rozstrzygnięcia. Pogląd powyższy został utrwalony w judykaturze i orzekający w niniejszej sprawie Sąd w pełni go podziela (por. postanowienie NSA oz. w Katowicach z 8 lipca 1991 r. SA/Ka 491/91, postanowienie NSA oz. we Wrocławiu z 15 stycznia 1992 r. SA/Wr 22/92 oraz postanowienie NSA oz we Wrocławiu z dnia 8 1992 r. SAB/Wr 15/92; publ. cbois).
Wymaga podkreślenia, że postępowanie nadzorcze w przedmiocie oceny legalności uchwały wojewoda wszczyna z urzędu, a ewentualne interwencje osób trzecich mogą być przez organ nadzoru traktowane co najwyżej jako sygnał w sprawie. Zajęte stanowisko wojewody w kwestii legalności uchwały jest w pełni autonomiczne. Obowiązujące przepisy nie obligują organu nadzoru do wydania orzeczenia odmawiającego zastosowania środka nadzorczego. Zgodnie z przepisami Konstytucji RP i ustaw ustrojowych organy te mogą wkraczać w działalność samorządową tylko w przypadkach określonych ustawami (art. 171 Konstytucji RP, art. 91 ust. 1-4 i art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym). Oznacza to, że organy nadzoru nie mają kompetencji do orzekania o zgodności z prawem uchwał i zarządzeń podejmowanych przez organy samorządów. Organowi nadzoru przysługuje jedynie uprawnienie do wydawania rozstrzygnięć nadzorczych stwierdzających nieważność określonych aktów lub wskazujących, że akt wydano z naruszeniem prawa.
Takie rozstrzygnięcia muszą zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne oraz pouczenie o możliwości zaskarżenia aktu. Natomiast pismo informujące o braku przesłanek do stwierdzenia nieważności uchwał lub zarządzeń nie musi zawierać tych elementów. Przepisy normujące działalność organów nadzoru, czy też sądów administracyjnych, nie przewidują możliwości zobowiązania wojewody przez sąd do ewentualnej zmiany stanowiska lub zastąpienia organu nadzoru w tym zakresie. Ocena, czy uchwała lub zarządzenie wymaga wzruszenia, jest wyłączną domeną tegoż organu, zaś postępowanie w tego rodzaju sprawach może być prowadzone tylko z urzędu a złożenie w tej materii wniosku przez jakikolwiek podmiot nie skutkuje wszczęciem postępowania (tak: Paweł Chmielnicki w "Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w Polsce", str. 154-156, Wyd. Prawnicze 2006 oraz Komentarz do ustawy o samorządzie Województwa, str. 407, Lexis-Nexis 2005).
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Sąd odrzuca skargę postanowieniem, a odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (§ 3).
Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.