Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 14 stycznia 2015 r., sygn. akt VIII SA/Wa 576/14

Uzasadnienie

1.1. Postanowieniem z [...] marca 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. (dalej: "Dyrektor IS") stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania M. K. (dalej: "skarżący") od decyzji z [...] września 2013 r. Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. (dalej: "Naczelnik US" lub "organ I instancji"). Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Dyrektor IS wskazał art. 228 § 1 pkt 2 w związku z art. 223 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012, poz. 749 ze zm.; dalej: "Op").

1.2. Uzasadniając rozstrzygnięcie Dyrektor IS wyjaśnił, że Naczelnik US decyzją z [...] września 2013 r. określił skarżącemu zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. i umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w części dotyczącej określenia skarżącemu wysokości odsetek za zwłokę. Decyzja organu I instancji zawiera prawidłowe pouczenie o przysługującym środku zaskarżenia. Z akt sprawy wynika, że przesyłka listowa zawierająca przedmiotową decyzję została doręczona skarżącemu [...] października 2013 r.

Pismem z [...] października 2013 r. ojciec skarżącego wystąpił jako jego pełnomocnik z wnioskiem o uzupełnienie ww. decyzji Naczelnika US. Wniosek nie spełniał wymogów formalnych z powodu braku dokumentu pełnomocnictwa. Naczelnik US wezwał zatem pełnomocnika skarżącego do usunięcia braku wniosku, działając na podstawie art. 169 § 1 Op. Ponieważ dokument pełnomocnictwa (brak formalny wniosku) nie został usunięty w przewidzianym terminie do dokonania tej czynności, Naczelnik US pozostawił wniosek o uzupełnienie decyzji bez rozpatrzenia.

Skarżący pismem z [...] listopada 2013 r. złożył odwołanie od decyzji Naczelnika US z [...] września 2013 r. Nie wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia.

Dyrektor IS stwierdził zatem uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, który upłynął w sprawie [...] października 2013 r. Wyjaśnił, że wpływu na wynik sprawy nie wywiera wniosek skarżącego o uzupełnienie decyzji złożony w trybie art. 213 Op, gdyż nie został skutecznie wniesiony (wniosek o uzupełnienie decyzji Naczelnika US pozostawiono bez rozpatrzenia).

1. 2.1. Z takim rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący, który pismem z [...] maja 2014 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej także jako "Sąd") na ostateczne w administracyjnym toku instancji postanowienie Dyrektora IS. Autor skargi, występując o uchylenie zaskarżonego aktu "i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia w celu merytorycznego rozpatrzenia wniesionego odwołania", postawił zarzuty naruszenia:
2. - art. 121 § 1 i 2, art. 122 i art. 123 Op poprzez niepoinformowanie strony o brakach formalnych pisma wniesionego przez pełnomocnika, oraz niepoinformowanie strony o skutkach nieuzupełnienia w terminie braków pisma złożonego przez pełnomocnika, co w rezultacie doprowadziło do pozbawienia strony, bez jej winy, możliwości brania udziału w postępowaniu;
3. - art. 122 oraz art. 208 § 1 w związku z art. 219 Op poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia przed rozstrzygnięciem wniosku o stwierdzenie nieważności postanowienia z [...] listopada 2013 r. o pozostawieniu wniosku pełnomocnika strony bez rozpoznania;
4. - art. 139 § 4 Op, nakazującego stosowanie przepisów prawa cywilnego do spraw dotyczących pełnomocnictwa nieuregulowanych w Ordynacji podatkowej.

1. 2.2. Zdaniem autora skargi, skarżący został pozbawiony możliwości udziału w sprawie, gdyż nie został poinformowany o brakach formalnych pisma wniesionego przez pełnomocnika oraz skutkach ich nieuzupełnienia. Zaskarżony akt został nadto wydany przedwcześnie, gdyż uprzednio powinien zostać rozpoznany wniosek skarżącego o stwierdzenie nieważności postanowienia z [...] listopada 2013 r.

1. 2.3. Odpowiadając na skargę, Dyrektor IS podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wystąpił o jej oddalenie. Za chybione uznał zarzuty skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje

skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

1. 3.1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się zatem do zbadania w sprawie, czy organy administracji nie naruszyły prawa w sposób przewidziany w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej: "u.p.p.s.a."). Dodać należy, że zgodnie z art. 134 u.p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

1. 3.2. Kontroli Sądu poddane zostało postanowienie kończące wstępne stadium postępowania odwoławczego, wydane na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 Op. Dyrektor IS uznał, że wpływu na wynik sprawy nie wywiera wniosek o uzupełnienie decyzji złożony w trybie art. 213 Op, skoro z przyczyn formalnych nie mógł otrzymać prawidłowego biegu (został ostatecznym postanowieniem pozostawiony bez rozpatrzenia). Decyzja wymiarowa Naczelnika US, która została skutecznie doręczona skarżącemu, zawiera prawidłowe pouczenie o możliwości wniesienia odwołania. Dyrektor IS przyjął zatem, że termin do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika US należy liczyć w sposób przewidziany w art. art. 223 § 2 Op. Skoro skarżący uchybił terminowi, o którym mowa w tym przepisie, to należało wydać postanowienie stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, zgodnie z art. 228 § 1 pkt 2 Op.

1. 3.3. Ramy prawne.

Stosownie do treści art. 223 § 2 pkt 1 Op, odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie.

W świetle art. 228 § 1 pkt 2 Op, organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania.

Z treści powyższych przepisów wynika, że co do zasady termin do wniesienia odwołania od decyzji organu podatkowego wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Nie znajdują zastosowania w sprawie przepisy art. 213 Op, które przewidują odstępstwa od tej zasady, gdyż decyzja wymiarowa Naczelnika US nie została uzupełniona lub sprostowana. Dyrektor IS nie wydał także postanowienia odmawiającego uzupełnienia lub sprostowania decyzji, od której skarżący wniósł odwołanie z uchybieniem terminu przewidzianego dla tej czynności.

4. Zdaniem Sądu, zaskarżony akt odpowiada prawu. Skarżący złożył bowiem odwołanie z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 223 § 2 pkt 1 Op. Wpływu na wynik rozpoznawanej sprawy nie wywiera nadto wniosek o uzupełnienie decyzji, który ostatecznym postanowieniem został pozostawiony bez rozpatrzenia. Dyrektor IS był zatem obowiązany wydać postanowienie stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, zgodnie z art. 228 § 1 pkt 2 Op. Skarżący nie skorzystał bowiem z możliwości wniesienia odwołania od decyzji wymiarowej Naczelnika US w przewidzianym dla tej czynności terminie.

5. Zarzuty skargi oraz wnioski w niej zawarte, a także związaną z nimi argumentację Sąd uznał w całości za chybione. Wpływu na wynik rozpoznawanej sprawy nie wywierają bowiem okoliczności związane ze złożeniem przez pełnomocnika (ojca) skarżącego wniosku o uzupełnienie decyzji oraz wydaniem przez Naczelnika US postanowienia o pozostawieniu tego wniosku bez rozpatrzenia. Są to różne sprawy. Tym samym Sąd uznał za chybione zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 121 § 1 i 2, art. 122 oraz art. 123 Op. Dyrektor IS był obowiązany do niezwłocznego wydania zaskarżonego postanowienia. Pełnomocnik skarżącego nie wskazał podstaw prawnych uzasadniających wniosek, że zainicjowanie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Naczelnika US o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku o uzupełnienie decyzji stanowiło kwestię prejudycjalną lub (i) uzasadniało odstąpienie przez Dyrektora IS od obowiązku wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Sąd działając z urzędu nie dopatrzył się wystąpienia przesłanek uzasadniających odstąpienie przez organ odwoławczy (Dyrektora IS) od wykonywania jego ustawowych obowiązków. Tym samy za chybione Sąd uznał zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 122 i art. 208 § 1 w zw. z art. 219 Op. Postawiony przez autora skargi zarzut naruszenia art. 139 § 4 Op należy traktować w kategoriach nieporozumienia (błędu). Odesłanie do przepisów prawa cywilnego ustawodawca przewidział w sprawach dotyczących pełnomocnictw (pełnomocników) w art. 137 § 4 Op, ale w zakresie nieuregulowanym w przepisach § 1 – 3b. Z przyczyn, o których mowa wyżej, kwestia skuteczności pełnomocnictwa do działania w imieniu skarżącego w sprawie z wniosku o uzupełnienie decyzji Naczelnika US nie wywiera wpływu na wynik niniejszej sprawy.

Dodać warto, że Dyrektor IS nie był zobowiązany do stosowania przepisów prawa cywilnego, gdyż regulacja przewidziana w treści przepisów art. 137 Op jest kompletna. Dopiero bowiem złożenie dokumentu pełnomocnictwa do akt konkretnej sprawy lub zgłoszenie pełnomocnictwa do protokołu czyni pełnomocnika władnym do działania na rzecz strony przed organami podatkowymi. Kwestia ta jest oczywista i nie budzi wątpliwości w orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. wyrok NSA z 21 marca 2014 r., sygn. akt II FSK 947/12; dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, adres: www.cbois.nsa.gov.pl, w skrócie: "CBOSA").

Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 151 u.p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, czyli skargę oddalił.