Uzasadnienie
Skarżąca spółka, prowadząca działalność w zakresie destylowania, rektyfikowania i mieszania alkoholi oraz sprzedaży hurtowej paliw ciekłych, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. W uzasadnieniu wniosku powołała się na złą kondycję finansową, przede wszystkim z powodu przedmiotowego postępowania sądowego, które doprowadziło do zaprzestania działalności operacyjnej. Oświadczyła, że poniesienie kosztów postępowania sądowego przekracza jej możliwości finansowe. Ponadto podała, że wysokość kapitału zakładowego wynosi [...] zł, wartość środków trwałych według bilansu na ostatni rok wynosi [...] zł, strata na koniec października 2015 r. wyniosła (-)[...] zł, zaś saldo na rachunku bankowym jest ujemne. Do wniosku załączyła bilans oraz rachunek zysków i strat.
W odpowiedzi na wezwanie skierowane na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) spółka złożyła wyciąg z rachunku bankowego za ostatnie dwanaście miesięcy z saldem na koniec stycznia 2016 r. "0" oraz korektę zeznania CIT-8 komplementariusza w spółce tj. [...] sp. z o.o.
Podstawę prawną rozpoznania przedmiotowego wniosku stanowią przepisy art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z ich treścią prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym, w przypadku osób prawnych może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania. Przy czym powyższa regulacja znajduje również zastosowanie w przypadku jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej takich jak spółka komandytowa.
W ocenie referendarza sądowego dane, które wynikają z dokumentów finansowych wnioskującej spółki, wskazują, iż strona była w stanie pozyskać środki na opłacenie kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi, nawet jeśli w czterech sprawach zawisłych przed tutejszym Sądem wpisy od skarg zostały ustalone na łączną kwotę ok. [...] zł.
Analizując sytuację majątkową spółki wskazać należy, iż posiada ona określony majątek– wartość środków trwałych według oświadczenia złożonego na formularzu PPPr wynosi [...] zł, a więc wielokrotnie przewyższa opłatę sądową w sprawie. W orzecznictwie dotyczącym porównywania wysokości ciążących na stronie kosztów sądowych z posiadanym majątkiem podnosi się, iż osoba prawna, bądź inna jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej nie zasługuje na zwolnienie z kosztów sądowych gdy dysponuje majątkiem, którego wartość wielokrotnie przewyższa wysokość wymaganego wpisu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 marca 2012 r., sygn. akt II GZ 89/12 - treść dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W jednym z orzeczeń Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił również, iż od strony można oczekiwać, że będzie dysponować swoim majątkiem w taki sposób, aby uzyskać z niego sumy potrzebne na pokrycie kosztów sądowych, w szczególności, jeśli w porównaniu z jego wartością są one niewielkie (zob. postanowienie z dnia 18 grudnia 2012 r., sygn. akt II GZ 478/12).
W sprawie istotne jest to, że spółka nadal prowadzi działalność gospodarczą, nie znajduje się w stanie likwidacji, nie wszczęto wobec niej postępowania upadłościowego, nie jest też prowadzona egzekucja z majątku spółki. Z analizy przedłożonych dokumentów tj. bilansu wynika, że na koniec października 2015 r. spółka posiadała aktywa – należności krótkoterminowe w wysokości [...] zł, zaś zobowiązania krótkoterminowe wynosiły [...] zł, przy czym nie wyjaśniła w żaden sposób jakie obiektywne przeszkody uniemożliwiają jej dochodzenie należności z tytułu dostaw i usług. W piśmie z dnia 23 lutego 2016 r. pełnomocnik spółki wyjaśnił, że aktualnie komandytariusze dokonują rozliczeń pobranych w latach ubiegłych zaliczek, finansując tym samym bieżące wydatki spółki, poprzez dokonywanie wpłat na jej rachunek. Podkreślić w tym miejscu należy, że koszty sądowe również należą do bieżących wydatków, które należy traktować na równi z innymi wydatkami.
Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku powinna uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest bowiem kryterium finansowe (por. postanowienie NSA z dnia 19 stycznia 2010 r., sygn. akt I GZ 1/10)
Z całokształtu oświadczeń i dokumentów zgromadzonych w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że spółka prowadzi działalność gospodarczą i brak informacji, aby utraciła płynność finansową.
W tych okolicznościach uznać należy, że skarżąca nie wykazała, aby po jej stronie zachodziły przesłanki przemawiające za uwzględnieniem wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. W konsekwencji, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec, jak w sentencji postanowienia.