Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] czerwca 2016 r. [...] sp. z o.o. z siedzibą w B. D. (dalej także jako "Spółka") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w części obejmującej odmowę przyznania pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości [...]zł.
Pismem z dnia [...] lutego 2017 r. Krajowy Związek [...] – Spółdzielnia [...] (dalej także jako: "KZGPOiW", "Związek" lub "Spółdzielnia") wniósł o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania na prawach strony.
W uzasadnieniu przedmiotowego wniosku przedstawił przebieg postępowania w sprawie ze skargi Spółki. KZGPOiW wskazał, że waga problemu odmowy przyznania pomocy finansowej Spółce - członkowi Związku oraz charakter prowadzonej przez Związek działalności statutowej, a także możliwość wstąpienia tożsamych okoliczności w stosunku do innych członków Związku, w opinii Związku przystąpienie Związku do przedmiotowego postępowania należy uznać za w pełni uzasadnione i pożądane. Zdaniem KZGPOiW kwestia przyznania bądź odmowy przyznania pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji stanowi jeden z istotniejszych aspektów działalności prowadzonej nie tylko przez Spółkę, ale i przez innych członków Związku.
Mając na uwadze niekorzystną dla Spółki decyzję o odmowie przyznania pomocy finansowej, celem wsparcia Spółki – członka Zarządu oraz zapobieżenia wystąpienia podobnej bądź tożsamej sytuacji w stosunku do innych członków Związku, przystąpienie Związku do przedmiotowego postępowania, w opinii Związku należy ocenić jako w pełni zasadne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 32 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. Osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony (art. 33 § 1 i 1a p.p.s.a.). Udział w charakterze uczestnika może także zgłosić osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności (art. 33 § 2 p.p.s.a.).
Analiza treści ww. przepisów wskazuje, że o statusie strony w postępowaniu sądowym decyduje posiadanie interesu prawnego. Podstawę procesowej legitymacji strony musi więc stanowić przepis prawa materialnego wskazujący na własne prawo (interes prawny) lub obowiązek podmiotu, które podlegają skonkretyzowaniu w postępowaniu administracyjnym. Tak więc, istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego - taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego sprowadza się zatem do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu. Istnienia interesu prawnego należy zawsze poszukiwać w prawie materialnym, którego konkretna norma nabiera cech uprawnień lub obowiązków strony, przy rozstrzyganiu sprawy indywidualnej.
Z powyższego wynika, że kryterium "interesu prawnego" ma charakter materialnoprawny i wymaga stwierdzenia związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków podmiotu wnoszącego o dopuszczenie do udziału w sprawie, a kontestowanym w skardze aktem lub czynnością organu administracji.
Wyjaśnić w tym miejscu należy, że od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, kiedy to konkretny podmiot jest wprawdzie zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, lecz dla którego z przepisu prawa materialnego nie wynikają żadne uprawnienia lub obowiązki. Podmiot taki nie posiada zatem uprawnień lub obowiązków chronionych przepisami prawa. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 grudnia 1998 r., II SA 1355/98, w wyroku z dnia 5 października 1998 r., II SA 1104/98, w wyroku z dnia 19 stycznia 1995 r., I SA 1326/93 i w wyroku datowanym na 13 grudnia 1992 r., I SA 1725/93 (wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu zainteresowany podmiot może złożyć w dowolnym czasie, dopóki postępowanie sądowoadministracyjne nie zostanie zakończone. Wniosek powinien jednak spełniać wymagania, o których mowa w art. 46 i art. 47 p.p.s.a. Wnioskodawca ponadto powinien w nim wykazać, że spełnia przesłanki o których mowa w art. 33 § 2 p.p.s.a., tzn. przedstawić dowody i argumenty, które przemawiają za tym, że wynik postępowania przed sądem administracyjnym będzie dotyczył jego interesu prawnego.
Dokonując analizy akt sprawy, a następnie odnosząc przedmiot niniejszej sprawy do treści wniosku Sąd uznał, że przedstawione przez Krajowy Związek [...] – Spółdzielnia [...] argumenty nie uzasadniają dopuszczenia tej organizacji społecznej jako uczestnika do toczącego się postępowania sądowego.
W ocenie Sądu podmiot wnoszący o dopuszczenie do udziału w sprawie nie wykazał interesu prawnego w sprawie skargi Spółki na decyzję Prezesa Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że z § 2 statutu wnioskodawcy, wynika, że celem działalności Spółdzielni jest: zapewnienie zrzeszonym w nim podmiotom pomocy w ich działalności statutowej oraz zorganizowanie i rozwój rynku owoców i warzyw poprzez rozwój i wszechstronne umacnianie pozycji grup i organizacji producentów owoców i warzyw. Z kolei z Działu 3, rubryki 1 wypisu z Krajowego Rejestru Sądowego (KRS Nr [...]) wynika, że przedmiotem działalności Spółdzielni jest m.in.:
- - działalność agentów zajmujących się sprzedażą płodów rolnych, żywych zwierząt, surowców dla przemysłu tekstylnego i półproduktów;
- - działalność agentów zajmujących się sprzedażą paliw, rud, metali i chemikaliów przemysłowych;
- - działalność agentów zajmujących się sprzedażą maszyn, urządzeń przemysłowych, statków i samolotów;
- - działalność agentów zajmujących się sprzedażą żywności, napojów i wyrobów tytoniowych;
- - działalność agentów specjalizujących się w sprzedaży pozostałych określonych towarów;
- - wydawanie książek;
- - wydawanie czasopism i pozostałych periodyków;
- - pozostała działalność wydawnicza;
- - działalność związana z oprogramowaniem;
- - działalność związana z doradztwem w zakresie informatyki;
- - przetwarzanie danych; zarządzenie stronami internetowymi (hosting) i podobna działalność;
- - działalność prawnicza;
- - działalność rachunkowo-księgowa; doradztwo podatkowe;
- - badanie rynku i opinii publicznej.
W ocenie Sądu żaden z powyższych celów działania Spółdzielni określonych zarówno w jej statucie, jak i KRS, nie uprawnia Krajowego Związku [...] – Spółdzielnia [...] do udziału w charakterze uczestnika w niniejszym postępowaniu. Spółdzielnia posiada jedynie interes faktyczny, skoro skarżąca Spółka jest członkiem Związku. Niewątpliwie Spółdzielnia może być zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej dotyczącej odmowy przyznania pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania.
W doktrynie podkreśla się, że udział organizacji społecznej w sprawie innych osób nie może służyć partykularnym interesom samej organizacji lub jej członków, lecz musi odpowiadać racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad toczącym się postępowaniem w indywidualnej sprawie (vide: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 1996, s. 226). Istotnym jest również to, że w przedmiotowej sprawie, dla Krajowego Związku [...] – Spółdzielnia [...] z żadnego przepisu prawa materialnego nie wynikają żadne prawa lub obowiązki.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 32 i art. 33 p.p.s.a. postanowił jak na wstępie.