Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] listopada 2019 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej: organ odwoławczy, SKO, Kolegium), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 t.j. ze zm., dalej: k.p.a.), po rozpoznaniu odwołania A. W. (dalej: strona, skarżący) od decyzji Prezydenta Miasta R. (dalej: organ I instancji, Prezydent) z [...] września 2019 r., nr [...], o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii AM, B, B1, BE, C1, C1E, C, CE, D1, D1E, D, DE, T - utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
Podstawę rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia:
Decyzją Prezydenta z [...] maja 2018 r., nr [...], na wniosek Prokuratury Rejonowej [...] w R., skarżący został skierowany na badanie lekarskie z powodu uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia.
Orzeczeniem lekarskim nr [...] z [...] września 2018 r., wydanym przez [...] Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w P. Oddział w R., ustalono istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, do których jest wymagane jest prawo jazdy kategorii: AM, A1, A2, A, B1, B, B+E, T, C1,C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D, D+E.
Od wydanego orzeczenia lekarskiego skarżący złożył odwołanie do Instytutu Medycyny Wsi w L., ale na wyznaczony termin badania nie zgłosił się.
W związku z powyższym w dniu [...] września 2019 r. Prezydent wszczął z urzędu postępowanie w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi.
Następnie decyzją z [...] września 2019 r., nr [...], Prezydent, działając na podstawie art. 103 ust. 1 pkt. 1 lit. a ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jednolity Dz.U. z 2019 roku poz. 341 ze zm., dalej: u.k.p.), cofnął skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii: AM, B1, B, BE, C1, C1E, C, CE, D1, D1E, D, DE, T. W odwołaniu od decyzji skarżący wyjaśnił, że nie zgłosił się na badanie lekarskie w trybie odwoławczym do Instytutu Medycyny Wsi, ponieważ nie znał terminu badania. Pismo zawierające informacje o jego terminie zostało doręczone pod adres zameldowania; [...] R., ul. T. [...] m [...], a nie na adres, pod którym przebywa, tj. [...] R., ul. M. [...] m [...]. Do odwołania dołączył pismo skierowane do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w P., Oddział w R., w którym wniósł o powtórne wyznaczenie terminu badania lekarskiego z ww. powodu.
Wskazaną na wstępie decyzją z [...] listopada 2019 r. SKO utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Wydanie rozstrzygnięcia poprzedzało pismo z [...] października 2019 r. znak: [...], w którym Kolegium zwróciło się do Instytutu Medycyny Wsi w L. o informację, czy wyznaczono skarżącemu nowy termin badania i jaki jest jego wynik, jeżeli badanie zostało przeprowadzone. W dniu [...] listopada 2019 r. wpłynęło do Kolegium orzeczenie lekarskie nr [...] z [...] listopada 2019r. nadesłane przez Instytut Medycyny Wsi w L., wydane przez uprawnionego lekarza do badań lekarskich osób ubiegających się o uzyskanie uprawnień do kierowania pojazdami i kierowców, stwierdzające wobec skarżącego istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Orzeczenie to jest ostateczne jako wydane po przeprowadzeniu ponownego badania lekarskiego.
Kolegium wyjaśniło, że decyzja o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami jest decyzją związaną co oznacza, że stwierdzenie na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem aktualizuje obowiązek wydania decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami. Organ w tej sytuacji nie ma żadnej dowolności i uznaniowości. Zatem organ I instancji zobowiązany był do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień w zakresie posiadanego przez skarżącego prawa jazdy. Ostateczne orzeczenia lekarskie przeprowadzone w trybie przepisów art. 75-81 u.k.p. nie podlegają weryfikacji przez organy administracji publicznej w prowadzonych przez nie postępowaniach o cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami. Organy nie mają podstaw formalnoprawnych do kwestionowania okoliczności objętych treścią tych orzeczeń. Orzeczenia takie, jako dokumenty urzędowe, korzystają z domniemania prawdziwości oraz domniemania zgodności z prawdą tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone.
Końcowo organ odwoławczy wyjaśnił, że w postępowaniu w sprawie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami nie bada się już prawidłowości i zasadności wcześniejszej decyzji o skierowaniu na badanie lekarskie, choć obie decyzje pozostają ze sobą w związku. Ponadto, przed wydaniem decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami, organ administracji nie jest władny do przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego w innym zakresie, np. w zakresie sytuacji rodzinnej skarżącego.
Nie zgadzając się z ww. decyzją skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której zarzucił, że nie wzięto pod uwagę korzystnych dla niego badań medycznych. Kłamstwem jest, że skarżący ma założoną [...] oraz że prowadzone jest przeciwko niemu postępowanie karne. Wydająca w sprawie opinię [...] jest w zmowie z I. B., która usiłuje pozbawić go środków do życia poprzez pozbawienie go prawa jazdy.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy). Zgodnie zaś treścią art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a u.k.p., zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Z treści przywołanej normy wynika obowiązek starosty wydania decyzji o pozbawieniu uprawnień do kierowania pojazdami, jeżeli w postępowaniu wyjaśniającym, poprzedzającym wydanie decyzji, zostanie wydane orzeczenie lekarskie stwierdzające istnienie przeciwwskazań u konkretnej osoby do kierowania przez nią pojazdami. Decyzja ta ma zatem charakter związany. Jej bezwzględne wydanie nakazuje konkretny przepis prawa i organ administracji nie może od tego obowiązku odstąpić w sytuacji, gdy spełniona zostanie przesłanka faktyczna, tj. stwierdzenie istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.
Powyższy pogląd jest już ugruntowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyrok NSA z 23 marca 2017 r., I OSK 2195/16; wyrok NSA z 21 stycznia 2020 r., I OSK 1883/18, publ. CBOSA.). Słusznie więc wywiódł organ odwoławczy, że treść art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a u.k.p. nie ma charakteru uznaniowego, co oznacza, że w sytuacji zaistnienia przesłanek, o których mowa w tym przepisie, organ administracji publicznej ma obowiązek postąpić zgodnie z jego dyspozycją.
Nie sposób zatem uznać za zasadną skargę zarzucającą, że SKO nie wzięło pod uwagę korzystnych dla skarżącego badań medycznych. W pierwszej kolejności Sąd zauważa, że skarżący nie precyzuje o jakie badanie chodzi. Po drugie, istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami potwierdziły badania lekarskie, w efekcie których wydane zostało przez [...] Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w P. Oddział w R. orzeczenie lekarskie nr [...] z [...] września 2018 r., a na skutek odwołania skarżącego - orzeczenie lekarskie Instytutu Medycyny Wsi w L. nr [...] z [...] listopada 2019 r. W tych okolicznościach, organ miał nie tylko prawo lecz i bezwzględny obowiązek wydać decyzję o określonej w tym przepisie treści.
W kontekście zarzutów skargi zwrócić uwagę należy i na to, że postępowanie, którego celem jest ocena stanu zdrowia kierowcy, prowadzone jest przez uprawnionych lekarzy posiadających szczególne uprawnienia i kwalifikacje. Kierowca kwestionujący orzeczenie lekarskie wystawione przez uprawnionego lekarza może domagać się powtórnego badania w trybie odwoławczym. W takim wypadku badania dokonuje jednostka medyczna o wyższym poziomie referencyjnym. Takiemu też badaniu poddany został skarżący. Jednostka odwoławcza potwierdziła diagnozę przeprowadzoną przez lekarza orzecznika jednostki podstawowej, który stwierdził istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania przez skarżącego pojazdami kategorii AM, B1, B, BE, C1, C1E, C, CE, D1, D1E, D, DE, T. Badanie lekarskie wykonywane we wskazanym trybie nie jest postępowaniem administracyjnym. Jego ramy wyznaczały przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia z 29 sierpnia 2019 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz. U. z 2019 r. poz. 1659).
Z tego względu brak jest podstaw do dokonywania przez organy administracji publicznej kontroli postępowania diagnostyczno-orzeczniczego prowadzonego przez uprawnionych lekarzy (por. wyrok NSA z 23 marca 2017 r., I OSK 2195/16, publ. CBOSA). Wskazany zaś powyżej brak prawnej możliwości weryfikacji wydanego orzeczenia lekarskiego pod względem merytorycznym, przy wyczerpaniu procedury odwoławczej określonej w art. 79 ust. 4 u.k.p., uniemożliwiał przyjęcie przez organ, że rzeczywisty stan zdrowia kierowcy przedstawia się odmiennie. Bezskuteczne byłyby więc przedstawiane przez skarżącego zaświadczenia lekarskie wystawione przez innych lekarzy poza trybem przewidzianym tą ustawą.
W ocenie Sądu, orzekające w sprawie organy dokonały oceny materiału dowodowego z poszanowaniem zasady swobodnej oceny dowodów oraz właściwe podjęły wszystkie niezbędne czynności mające na celu zebranie całego materiału dowodowego w tej sprawie i dokonały jego prawidłowej oceny. Nie doszło więc do naruszenia art. 7, 8, 15, 77 § 1 i 80 k.p.a. ani wskazane wyżej przepisów prawa materialnego stanowiącego postawę prawną zaskarżonej decyzji.
Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a.