Uzasadnienie
Decyzją, znak [...] z dnia [...] kwietnia 2010 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 roku, nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: kpa) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym odwołania E. – K. spółka z o.o., od decyzji Prezydenta Miasta R., nr [...] z dnia [...] lutego 2010 roku, odmawiającej uchylenia decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta R. nr [...] z dnia [...] stycznia 2007 roku ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z infrastrukturą techniczną na działce nr [...], położonej przy ulicy N. w R. i decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2008 roku przenoszącą w/w decyzję nr [...] roku na rzecz K.P. – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Decyzją z dnia [...] lutego 2010 roku, nr [...] Prezydent Miasta R. odmówił E. – K. spółka z o.o. uchylenia decyzji ostatecznej tegoż organu, nr [...] z dnia [...] stycznia 2007 roku ustalającej warunki zabudowy i decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2008 roku przenoszącą decyzję nr [...] na rzecz K. P.. Organ uzasadniając swoje stanowisko podnosił, że wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2008 roku E.- K. spółka z o.o. wystąpiła o wznowienie postępowania w wyżej wymienionych sprawach podnosząc, iż jako strona nie brała udziału w postępowaniu zakończonym decyzjami Prezydenta R. nr [...] z dnia [...] stycznia 2007 roku i nr [...] z dnia [...] stycznia 2008 roku. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2009 r. Prezydent Miasta R. wznowił postępowanie w przedmiotowej sprawie.
Organ I instancji wskazał, że w toczącym się postępowaniu zostali zawiadomieni wszyscy właściciele nieruchomości bezpośrednio przyległych do działki nr [...] objętej wnioskiem. Natomiast, odstąpiono od zawiadomienia właściciela istniejącego na nieruchomości objętej wnioskiem uzbrojenia, tj. istniejącej kanalizacji sanitarnej, gdyż w treści tej decyzji zobowiązano inwestora do uzyskania uzgodnienia projektowanej lokalizacji budynku mieszkalnego z dysponentem sieci, w przypadku zaś braku takiego uzgodnienia skutkiem może być odmowa wydania pozwolenia na budowę.
E.- K. spółka z o.o. nie mógł być uznany jako strona postępowania, ponieważ nie był właścicielem nieruchomości na terenie której przewidywano lokalizację, jak również nieruchomości bezpośrednio do niej przyległej.
Od decyzji organu I instancji odwołanie złożyła E.- K. spółka z o.o. podnosząc, iż uznanie jej za stronę postępowania jest zasadne, ponieważ posiada interes prawny w toczącym się postępowaniu. Odwołujący, swój interes upatrywał w tym, że przez działkę nr [...] przy ulicy N. w R. przechodzi kanał sanitarny, wybudowany przez poprzednika prawnego zakładu, a którym to kanałem odprowadzane są ścieki sanitarne z zakładu i budynków mieszkalnych przy ulicy O.. Istniejący od przeszło [...] lat kanał sanitarny na działce nr [...] stanowi jedyną możliwość odprowadzania ścieków z zakładu i okolicznych budynków mieszkalnych. Odwołująca się spółka podniosła, że toczy się postępowanie o zasiedzenie służebności korzystania z tego kanału.
Ponadto zwróciła uwagę, że w wielu podobnych sprawach sądy zajmują stanowisko, że stronami postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu mogą być również właściciele nieruchomości nie sąsiadujących bezpośrednio z terenem zaplanowanej inwestycji.
Dokonując oceny prawnej decyzji organ odwoławczy podnosił, że stroną postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania czynności organu sprzecznych z tymi potrzebami. Korzystanie z kanału sanitarnego nie daje więc podstaw do uznania E. – K. za stronę w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy działki nr [...]. Korzystanie z kanału jest bowiem jedynie interesem faktycznym nie dającym uprawnień zgodnie z art. 28 k.p.a. do posiadania przymiotu strony postępowania.
Skargę na decyzję organu odwoławczego wniosła E.- K. spółka z o.o.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
- 1) naruszenie art. 28 k.p.a. polegające na całkowicie błędnym przyjęciu, iż skarżącej nie przysługują uprawnienia strony postępowania administracyjnego, mimo rzeczywistego posiadania interesu prawnego;
- 2) błędne ustalenie okoliczności faktycznych polegające na nieprawidłowym przyjęciu, iż skarżąca posiada jedynie interes faktyczny, a nie prawny do posiadania przymiotu strony postępowania,
- 3) nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego polegające na błędnym przyjęciu, iż ustalenie warunków zabudowy domu jednorodzinnego nie będzie oddziaływać na dalej położone nieruchomości, gdyż nieruchomość skarżącej nie sąsiaduje bezpośrednio z terenem planowanej nieruchomości, podczas gdy dla sprawy niniejszej znaczenie mają nieruchomości znajdujące się w obszarze analizowanym, a nie tylko bezpośrednio graniczących z działką inwestora,
- 4) całkowite pominięcie w rozstrzygnięciu okoliczności, iż skarżąca przez Sądem Rejonowym w R. prowadzi postępowanie o zasiedzenie służebności korzystania z kanału, co ma kluczowe znaczenie dla niniejszego postępowania.
Wskazując na powyższe zarzuty skargi, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podnosiła, że postępowanie ustalające warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z infrastrukturą techniczną na działce nr [...], położonej w R. przy ulicy N. miało znaczenie dla interesu prawnego skarżącej.
Korzysta on bowiem z kanalizacji sanitarnej przebiegającej przez nieruchomość, na którą wydano decyzję o warunkach zabudowy. Obecny właściciel wystąpił do skarżącej o rozebranie kanału w związku z wydaniem przedmiotowej decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Tak więc, wszelkie decyzje dotyczące nieruchomości przez które przebiega kanał sanitarny, z którego korzysta skarżąca naruszają jego interes prawny.
Skarżąca przywoływała argumentację z różnych orzeczeń sądów administracyjnych, gdzie zawarto stanowisko, że "pojęcie interesu prawnego ma charakter materialnoprawny, to znaczy, że musi wynikać z konkretnej normy prawa materialnego. Może to być norma należąca do każdej dziedziny prawa, nie tylko administracyjnego. Źródłem interesu prawnego jest zatem norma prawna, na podstawie której w postępowaniu administracyjnym określony podmiot może domagać się konkretyzacji jego uprawnień lub obowiązków, bądź przeprowadzenia kontroli określonego aktu lub czynności w celu ochrony jego sfery praw lub obowiązków". Wskazała ponadto, że pojęcie "działki sąsiedniej" należy utożsamiać z tzw. sąsiedztwem urbanistycznym, nie mającym wiele wspólnego z istnieniem, bądź brakiem wspólnej granicy.
W ocenie skarżącej bezsprzecznym jest, iż decyzja administracyjna wydana w sprawie gdzie ustalono, że warunki zabudowy mają wpływ na sytuację prawną skarżącej w zakresie prawa materialnego, ponieważ przez przedmiotową działkę przechodzi kanał sanitarny, którym odprowadzane są ścieki sanitarne zakładu skarżącej, jak również kilkunastu mieszkań z ulicy O..
Argumentowała, że pojęcie strony w postępowaniu administracyjnym należy interpretować szeroko, co potwierdza przywoływane orzecznictwo w tym zakresie.
Zdaniem skarżącej, organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wyjaśnił w sposób przekonywujący dlaczego skarżąca nie może być stroną postępowania, mimo, że jej zdaniem wykazała ona w sposób dostateczny swój interes prawny w tym postępowaniu.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosił o oddalenie skargi podtrzymując dotychczas zaprezentowaną argumentację. Wskazał, że okoliczność, iż skarżąca wystąpiła o zasiedzenie służebności korzystania z kanału, nie miała w dacie rozstrzygnięcia wpływu na uznanie skarżącej za stronę postępowania. Ponadto organ wyjaśnił, że w aktach I instancji znajduje się decyzja, której dotyczy skarga, przy czym opatrzona jest datą [...] kwietnia 2010 r., a nie datą [...] maja 2010 r. Rozbieżność ta wyniknęła najprawdopodobniej z faktu, że egzemplarz tej decyzji był dodrukowany (z powodu zbyt małej liczby egzemplarzy) i nastąpiła pomyłka w dacie - numer decyzji, skład orzekający i treść decyzji jest taka sama.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga E. – K. spółka z o.o. zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych powodów niż w niej podniesione.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi w art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – zwanej dalej p.p.s.a. (Dz.U. nr 153, poz. 1270, ze zmianami) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności.
Jak stanowi przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd badając legalność zaskarżonego aktu, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji przeprowadza ocenę zgodności decyzji z prawem.
W szczególności istotne jest ustalenie, czy w postępowaniu przed organami administracyjnymi zostały dostatecznie i w sposób prawidłowy wyjaśnione okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Ustalenie, iż okoliczności te nie zostały w sposób dostateczny wyjaśnione uniemożliwia dokonanie oceny, czy zaskarżone decyzje są zgodne z prawem, a w szczególności, czy nastąpiło naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 1981 roku, S.A. 910/80, ONSA 1981, nr 1, poz. 7).
Decyzja jest zgodna z prawem, jeżeli odpowiada przepisom postępowania administracyjnego, jak też uregulowaniom prawa materialnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 października 2002 roku, syg. akt II SA 2554/04, LEX nr 77 220).
Należy uznać, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zapadły z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz przepisów prawa dających podstawę do wznowienia postępowania.
Przede wszystkim, Prezydent Miasta R. jako organ I instancji nie doręczył swojej decyzji z dnia [...] lutego 2010 r. K.P. – właścicielowi działki nr [...], gdyż wysłanie korespondencji na zły adres (inny kod pocztowy i miasto) nie może powodować uznania przesyłki za doręczoną. Tym samym organ naruszył przepisy art. 10 w zw. z art. 109 § 1 i 110 kpa.
Nadto, organ I instancji po wydaniu postanowienia z dnia [...] października 2009 r. o wznowieniu postępowania zweryfikował strony postępowania wyłączając z tego kręgu i odmawiając statusu strony mieszkańcom budynku przy ul. O. nr [...] i [...], zachowując jednocześnie ten status jedynie dla skarżącej i K. P.. W żaden, nawet najmniejszy sposób, tego nie uzasadnił, czym naruszył art. 28 kpa.
Organ odwoławczy doręczył swoją decyzję uznając za stronę mieszkańców budynku przy ul. O. nr [...] i [...], natomiast nie doręczył swej decyzji i nie uznał za stronę K.P., który nie znajdował się w wykazie stron, tym samym nie brał udziału w postępowaniu przed organem odwoławczym, co stanowi naruszenie art. 16, art. 127 i art. 145 § 1 pkt 4 kpa.
Błąd co do daty decyzji organu odwoławczego nie został naprawiony w formie postanowienia o sprostowaniu.
W toku ponownego rozpoznania sprawy organy administracji powinny wyeliminować wskazane nieprawidłowości proceduralne przez prawidłowe określenie stron wznowionego postępowania oraz doręczenie decyzji tak ustalonym stronom postępowania.
Z uwagi na powyższe biorąc za podstawę art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) i c) p.p.s.a. orzeczono, jak na wstępie.
Biorąc za podstawę przepis art. 152 p.p.s.a. orzeczono, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.