Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 26 lutego 2015 r., sygn. akt VIII SA/Wa 745/14

Uzasadnienie

1. 1. Zaskarżoną decyzją z [...] kwietnia 2014 r., po rozpatrzeniu odwołania J. W. (dalej: "skarżący"), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej: "SKO", "Kolegium" lub "organ odwoławczy") utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Wójta Gminy Z. przez Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. (dalej: "Kierownik GOPS" lub "organ I instancji") z [...] marca 2014 r. Przedmiotem tych decyzji była odmowa przyznania skarżącemu zasiłku pielęgnacyjnego. Jako podstawę materialnoprawną decyzji organy wskazały przepisy art. 16 ust. 2 – 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1456 ze zm.; dalej: "u.ś.r.").
2. 2. Stan faktyczny.

Decyzją z [...] marca 2014 r. organ I instancji odmówił skarżącemu przyznania wnioskowanego świadczenia (zasiłku pielęgnacyjnego), gdyż uznał, że skarżący nie spełnia przesłanki określonej w art. 16 ust. 2 - 3 u.ś.r. (niepełnosprawność skarżącego powstała po ukończeniu przez niego 21 roku życia). Z orzeczenia Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Radomiu z [...] maja 2013 r. wynika bowiem, że skarżący został uznany za osobę niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym. Niepełnosprawność istnieje od 2000 r., zaś ustalony stopień (umiarkowany) od [...] kwietnia 2013 r.

W odwołaniu od tej decyzji skarżący podniósł, że spełnia przesłanki do przyznania wnioskowanego przez niego świadczenia. Dodał, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, a wcześniejsza walka o wolność (brał udział w wydarzeniach "z czerwca 1976 r.") w sposób negatywny wpłynęła na jego stan zdrowia.

Kolegium, utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, nie znalazło podstaw do zmiany stanowiska tego organu. Za zasadną uznało odmowę przyznania zasiłku pielęgnacyjnego z powodu niespełnienia przesłanki, o której mowa w art. 16 ust. 3 u.ś.r. Z materiału dowodowego wynika bowiem, że skarżący ([...] lat) legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności (która istnieje od 2000 r.), lecz nie powstała przed ukończeniem przez skarżącego 21 roku życia. Z tej przyczyny, mimo trudnej sytuacji, w jakiej skarżący się znajduje, brak jest podstaw prawnych do uwzględnienia jego wniosku.

1. 3.1. Z takim rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący. Pismem z [...] czerwca 2014 r. wniósł zatem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej: "Sąd") na ostateczną w administracyjnym toku instancji decyzję SKO. Uzasadniając skargę powołał się na ustalenia SKO i przedstawił przebieg postępowania w sprawie. Stwierdził, że decyzja odmawiająca przyznania zasiłku pielęgnacyjnego jest dla niego bardzo krzywdząca. W jego przypadku zachodzą bowiem wyjątkowe okoliczności przemawiające za przyznaniem mu tego świadczenia.

1. 3.2. Odpowiadając na skargę SKO podtrzymało dotychczasową argumentację i wystąpiło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje

skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

1. 4.1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się zatem do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w sposób przewidziany w przepisach art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r. Nr 270; dalej: "u.p.p.s.a."). Dodać należy, że zgodnie z art. 134 § 1 u.p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

1. 4.2. Stan faktyczny niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości Sądu. Organy odmówiły skarżącemu przyznania zasiłku pielęgnacyjnego, gdyż nie spełnił przesłanek, o których mowa w art. 16 ust. 2 - 3 u.ś.r. Bezsporne jest, że skarżący legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, wydanym przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Radomiu [...] maja 2013 r. Jednakże niepełnosprawność ta datuje się od [...] kwietnia 2013 r. Czyli nie powstała przed ukończeniem przez skarżącego 21 roku życia. Dla skarżącego nie zostało wydane orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności.
2. 5. Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy art. 16 ust. 1 – 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w świetle których zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje:
3. 1) niepełnosprawnemu dziecku;
4. 2) osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
5. 3) osobie, która ukończyła 75 lat.

Zgodnie zaś z art. 16 ust. 3 zasiłek pielęgnacyjny przysługuje także osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia.

Sposób i tryb prowadzenia postępowania w sprawie o przyznanie ww. zasiłku regulują przepisy § 6 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 3 stycznia 2013 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. z 2013 r., poz. 3).

Podkreślenia wymaga, że ustalenie faktu niepełnosprawności i jego stopnia odbywa się na podstawie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wydanego przez właściwy zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności. Tylko ten dokument uprawnia do poczynienia ustaleń w zakresie stopnia i daty powstania stopnia niepełnosprawności.

6. Zdaniem Sądu, zaskarżona oraz poprzedzająca ją decyzja, nie naruszają prawa w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania ich z obrotu prawnego. Organy orzekające w sprawie rozpoznając wniosek skarżącego w przedmiocie uprawnień do zasiłku pielęgnacyjnego były związane zawartym w orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności rozpoznaniem.

Podkreślenia wymaga, że decyzja w sprawie ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego nie ma charakteru decyzji uznaniowej, co oznacza, że wnioskodawca powinien spełnić przewidziane prawem wymogi, gdyż tylko wówczas istnieje podstawa prawna do jej wydania zgodnie z żądaniem strony. Tym samym, odmawiając przyznania skarżącemu zasiłku pielęgnacyjnego z uwagi na brak spełnienia jednej z przesłanek określonych w art. 16 ust. 3 ustawy, SKO działało zgodnie z prawem. Dodać należy, że uchybienia organu I instancji dotyczące uzasadnienia jego decyzji, nie mają istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż zostały konwalidowane przez organ odwoławczy. Skarżącemu przysługuje zaś prawo do ubiegania się o pomoc społeczną (w tym ewentualnie o zasiłki celowe), jeżeli znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji finansowej i zdrowotnej.

Z tych względów skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Mając na względzie powyższe, działając na podstawie art. 151 u.p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji niniejszego wyroku, czyli oddalił skargę.