Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] marca 2009 r. U. K. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Do pisma załączyła urzędowy formularz wniosku PPF.
W uzasadnieniu wniosku podała, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z nią bezrobotny mąż oraz dwoje dorosłych studiujących dzieci. Wskazała, że źródłem utrzymania rodziny jest prowadzona przez nią działalność gospodarcza (sklep motoryzacyjny - sprzedaż części samochodowych), jednakże w 2009 r. w działalność ta nie przyniosła dochodu.
Wobec powziętych wątpliwości, co do możliwości finansowych skarżącej pismem z dnia [...] marca 2009 r. zobowiązano ją do złożenia dodatkowych informacji dotyczących sytuacji materialnej.
W odpowiedzi skarżąca oświadczyła, że w prowadzeniu działalności gospodarczej pomaga jej mąż, który w związku z tym nie podejmuje żadnego innego zatrudnienia. Oświadczyła również, że nie posiada majątku ruchomego i nieruchomego o wartości przekraczającej [...] zł. Ponadto złożyła zeznania podatkowe za 2007 i 2008 r., z których wynika, że w tych latach osiągnęła dochód brutto w wysokości odpowiednio [...] zł i [...] zł, kserokopie aktu notarialnego potwierdzającego darowiznę na rzecz syna M. K. udział do - części nieruchomości położonej w R. przy ul. [...], kserokopie rachunków za gaz, energię i telefon.
W piśmie z dnia [...] maja 2009 r. skarżąca podała dodatkowo, że w miesiącach czerwiec i lipiec 2007 r. darowała na rzecz córki E. K. nieruchomość niezabudowaną położoną w S., prawo wieczystego użytkowania nieruchomości położonej w R. przy ul. [...] oraz spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego położonego w W. przy ul. [...]. Jednocześnie oświadczyła, że nie jest w stanie przedstawić wyciągów z rachunków bankowych, gdyż z uwagi na brak środków pieniężnych oraz operacji na rachunkach wyciągi takie nie są wystawiane przez bank.
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej ppsa.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.
Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1 - 3 ppsa). Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § 4 ppsa).
Stosownie natomiast do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Wniosek U. K. dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania obejmują wpis od skargi wynoszący 500 zł. Przystępując do rozpoznania wniosku w tak określonym zakresie, wskazać należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 ppsa). Oznacza to, że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 ppsa). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy również mieć na uwadze, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do Sądu natomiast należy ocena przytoczonych okoliczności.
Mając powyższe na uwadze stwierdzono, że wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim zauważyć należy, że skarżąca nie należy do osób ubogich. Ze złożonego oświadczenia oraz analizy akt sprawy wynika, że w ciągu ostatnich dwóch lat dokonała ona wspólnie z mężem szeregu czynności polegających na przeniesieniu własności składników majątkowych. Poza wskazanymi w piśmie z dnia [...] maja 2009 r. darowiznami nieruchomości położonych w R. i W. na rzecz dzieci dokonała między innymi w sierpniu 2007 r. na rzecz syna darowizny środków pieniężnych w kwocie [...] zł, a następnie w kwietniu 2008 r. kwoty [...] zł. Już z samego tego względu wniosek skarżącej nie mógł być uwzględniony bowiem nie wykazała ona, że dysponując dotychczas znacznym majątkiem i środkami finansowymi aktualnie znalazła się w takiej sytuacji, która uzasadniałby "przerzucenie" kosztów związanych z udziałem skarżącej w postępowaniu sądowym na Skarb Państwa tj. na innych podatników.
Poza tym skarżąca prowadzi własną działalność gospodarczą (sklep motoryzacyjny), w której pomaga jej mąż i w żaden sposób nie wykazała, aby dochód z tej działalności nie pozwalał na partycypowanie w kosztach sądowych, które na obecnym etapie wynoszą 500 zł tytułem wpisu od skargi. Co więcej skarżąca odmówiła przedstawienia wyciągów z rachunków bankowych nie tylko osobistych, ale także tych związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą (do czego była zobowiązana w piśmie Sądu z dnia [...] kwietnia 2009 r.) oświadczając, że z uwagi na brak operacji wyciągi takie nie są wystawiane przez bank. Nie przedłożyła jednakże żadnego zaświadczenia z banku potwierdzającego okoliczność, że na rachunku brak jest jakichkolwiek operacji. Nie sposób w związku z tym przyjąć, że skarżąca prowadząc działalność gospodarczą wszelkich rozliczeń z kontrahentami dokonuje wyłącznie w formie gotówkowej.
W tej sytuacji mając na uwadze wyjaśnienia skarżącej oraz charakter sprawy, na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.