Uzasadnienie
Syg. akt VIII SA/Wa 828/09
Postanowieniem z dnia [...] września 2009 roku, nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. nr [...] z dnia [...] września 2005 roku w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego w sprawie egzekucji obowiązku określonego w decyzji Prezydenta Miasta R. nr [...] z dnia [...] kwietnia 1997 roku – nakazu rozbiórki pozostałości uprzednio istniejącego ogrodzenia będącego jednocześnie murem oporowym, zlokalizowanego na działce nr [...], stanowiącej własność Gminy Miasta R., skierowanego do [...] Wytwórni Telefonów SA – umorzył postępowanie zażaleniowe.
Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Rozpoznając zażalenie organ podnosił, że podstawowym obowiązkiem organu przed merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy jest ustalenie czy zażalenie jest dopuszczalne tj. czy zostało wniesione przez podmiot mający legitymację do skorzystania ze środka zaskarżenia. Za niedopuszczalne należy zdaniem organu uznać rozpatrzenie przez organ drugiej instancji zażalenia, które zostało złożone przez podmiot nie mający przymiotu strony.
Legitymację strony do wniesienia zażalenia należy ocenić według przepisów art. 28, art. 29 i art. 30 k.p.a.
W przedmiotowej sprawie na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. nr [...] z dnia [...] września 2005 roku zażalenie złożyli K. i I.L..
Zdaniem organu odwoławczego stronami postępowania egzekucyjnego toczącego się przed organami nadzoru budowlanego, zgodnie z przyjętą linią orzecznictwa są wierzyciel - organ egzekucyjny oraz zobowiązany(por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 czerwca 2001 roku, syg. akt IV SAB 129/00).
Podmiotem zobowiązanym w przedmiotowej sprawie, który wykonał ciążący na nim obowiązek była [...] Wytwórnia Telefonów SA, a nie składający zażalenie K. i I. L..
W tym stanie rzeczy biorąc za podstawę art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego(DZ.U z 2000 roku, nr 98, poz.1071 ze zm.) organ umorzył postępowanie zażaleniowe.
Skargę na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] września 2009 roku wnieśli K. i I. L..
Skarżący podnosili, że organ dokonał błędnych ustaleń faktycznych, które skutkowały umorzeniem postępowania zażaleniowego.
W ocenie skarżących w sprawie nie zachodziły podstawy do wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Faktycznie w dacie wydania decyzji przez Prezydenta Miasta R. z dnia [...] kwietnia 1997 roku, nr [...] zobowiązanym do wykonania nałożonego obowiązku powyższą decyzją była [...] Wytwórnia Telefonów SA w R., której upadłość ogłosił Sąd Rejonowy w R. – Wydział [...] Gospodarczy postanowieniem z dnia [...] czerwca 1996 roku(syg. akt [...]).
W okresie pomiędzy wniesieniem zażalenia, a jego rozpoznaniem zmienił się stan faktyczny. Postępowanie upadłościowe [...] Wytwórni Telefonów SA w R. zostało zakończone postanowieniem Sądu Rejonowego w R. o ukończeniu upadłości. Podmiot prawny [...] Wytwórnia Telefonów SA przestał istnieć.
Zobowiązanym, po zakończeniu postępowania upadłościowego do wykonania nałożonego obowiązku decyzją Prezydenta R. z dnia [...] kwietnia 1997 roku są właściciel działki nr [...] – tj. Skarb Państwa – reprezentowany przez Prezydenta R. i skarżący jako użytkownicy wieczyści. Następnie skarżący wskazali, że skarżący są wieczystymi uczestnikami działki nr [...], której właścicielem jest Skarb Państwa, dla której Sąd Rejonowy w R. [...] Wydział Ksiąg Wieczystych urządził KW nr [...] (w skład której wchodzi dawna działka nr [...]).
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zaprezentowaną argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlegają, zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku postanowienia) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się, więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – powoływanej dalej jako p.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba, że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Zdaniem Sądu podnoszone przez skarżących zarzuty nie podważają prawidłowych ustaleń i dokonanej oceny prawnej.
Należy podzielić stanowisko organu odwoławczego, iż w postępowaniu egzekucyjnym skarżącym nie przysługuje przymiot strony postępowania.
Przepis art. 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (DZ.U z 1991 roku, nr 36, poz. 161 ze zm. dalej jako u.p.e.a.) w egzekucji opartej na tytule egzekucyjnym, którym jest decyzja administracyjna, tylko wierzycielowi daje uprawnienia do żądania przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego wyłączając w tym zakresie osoby trzecie.
Z uwagi na treść art. 5 i art. 26 u.p.e.a., stronie uprawnionej z mocy art. 28 i art. 61 § 1 k.p.a. do wszczęcia postępowania administracyjnego zmierzającego do ustalenia lub stwierdzenia w drodze decyzji administracyjnej określonego obowiązku przez inny podmiot tego postępowania nie służy po wydaniu ostatecznej decyzji w tej sprawie legitymacja do żądania wszczęcia postępowania egzekucyjnego w celu wymuszenia wykonania określonego obowiązku. Konsekwencją powyższej okoliczności jest to, iż będąc stroną postępowania administracyjnego, nie posiada przymiotu strony w postępowaniu egzekucyjnym (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 stycznia 2001 roku, syg. akt IV SAB 189/00; z dnia 9 maja 2001 roku, syg. akt IV SAB 175/00).
Wierzycielem – w rozumieniu przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – może być jedynie podmiot administracji publicznej lub organ wykonujący funkcje władcze. Nie może zaś nim być ani osoba fizyczna ani inny podmiot prawa prywatnego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lutego 2006 roku, syg. akt I SA/Wa 1162/05).
Przenosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy należy zauważyć, iż skarżący nie byli stroną postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji przez Prezydenta R. z dnia [...] kwietnia 1997 roku, nr [...].
Tak więc złożenie przez skarżących wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego w przedmiocie wykonania ostatecznej decyzji z [...] kwietnia 1997 roku nie mogło spowodować jego wszczęcia, ponieważ wniosek pochodził nie od strony.
Biorąc pod uwagę wyżej cytowane orzecznictwo sądów administracyjnych, wszczęcie postępowania mogłoby nastąpić na skutek czynności wierzyciela, a nie osób trzecich. Nawet w sytuacji gdy skarżący byli stroną postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji, to również przymiot strony w postępowaniu egzekucyjnym by im nie przysługiwał.
Podnoszone przez skarżących kwestie związane ze zmianami własnościowymi wskazywanych przez nich działek nie mogły wpłynąć na to, że stali się stronami postępowania egzekucyjnego w przedmiocie wykonania decyzji administracyjnej nr [...] z [...] kwietnia 1997 roku.
Stwierdzenie zaś przez organ odwoławczy, iż wnoszący zażalenie nie są stroną postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. obligowało organ do umorzenia postępowania zażaleniowego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 5 lipca 1999 roku, syg. akt OPS 16/98; z dnia 5 lipca 2006 roku, syg. akt II OSK 942/05).
W ocenie Sądu wnioski dowodowe zgłoszone przez skarżących nie miały istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.
Z tych też względów biorąc za podstawę art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.