Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. nałożył na M.D. (dalej jako skarżący) grzywnę w celu przymuszenia, z powodu uchylania się od wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym. Przesyłkę zawierającą ww. postanowienie skarżący odebrał w dniu [...] kwietnia 2010 r.
Od powyższego postanowienia w dniu [...] maja 2010 r. zażalenie wniósł skarżący.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] stwierdził uchybienie przez skarżącego terminu do wniesienia zażalenia (postanowienie to jest przedmiotem skargi w sprawie VIII SA/Wa 828/10).
Pismem z dnia [...] maja 2010 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie PINB w R. z [...] kwietnia 2010 r. Wyjaśnił, że o uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia dowiedział się z pisma organu datowanego na [...] maja 2010 r., które doręczono mu w dniu [...] maja 2010 r. Podniósł, że uchybił terminowi bez swojej winy, jest rolnikiem, a nie prawnikiem, zaś przy obliczaniu terminu dodał jeden dzień z uwagi na dzień [...] maja 2010 r. – dzień ustawowo wolny od pracy. O tym, że w sposób błędny obliczył termin dowiedział się dopiero z pisma organu i w przepisanym terminie złożył wniosek o przywrócenie terminu. Do wniosku dołączył nowe zażalenie z dnia [...] maja 2010 r. na postanowienie PINB z [...] kwietnia 2010 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia.
W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, że skarżący wnosząc zażalenie, nie złożył jednocześnie z nim, wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Tym samym nie zostały spełnione przesłanki z art. 58 kpa.
Powyższe postanowienie organu odwoławczego jest przedmiotem skargi skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił naruszenie: art. 58 kpa przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie; art. 7 i 77 kpa przez błędne uznanie, że nie zostały spełnione przesłanki do przywrócenia terminu. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia wniósł w terminie 7 dni od powzięcia wiadomości o uchybieniu terminu, zaś postanowienie z dnia [...] maja 2010 r. stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania otrzymał dopiero w dniu [...] czerwca 2010 r. W ocenie skarżącego organ, wszelkie wątpliwości rozstrzygnął na jego niekorzyść, czym naruszył zasadę prawdy obiektywnej i uwzględnienia słusznego interesu strony.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) oraz art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.
Nr 153, poz.1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta polega na badaniu zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd bierze przy tym pod uwagę czy organy administracji publicznej w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły przepisów prawa procesowego i prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Kontroli legalności zaskarżonego aktu sąd dokonuje mając na uwadze stan prawny i akta sprawy, istniejące w dniu jego wydania. Uchylenie zaskarżonego aktu przez sąd administracyjny następuje w sytuacjach określonych w art.145 § 1 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Badając legalność zaskarżonego postanowienia w tak zakreślonej kognicji, Sąd doszedł do przekonania, iż skarga okazała się zasadna. W ocenie Sądu, organ orzekający w sprawie dopuścił się naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, które to uchybienie miało wpływ na wynik sprawy.
Dokonując czynności procesowych organ odwoławczy - zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej - o której mowa w art. 7 Kpa - obowiązany jest do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w aspekcie ustalenia przyczyn uchybienia terminu. Jeżeli zaś wniosek nie zawierał niezbędnych danych do jego rozpatrzenia lub nie zawierał załącznika w postaci wcześniej złożonego zażalenia, organ drugiej instancji obowiązany był w trybie art. 64 § 2 kpa wezwać stronę do jego uzupełnienia.
Zgodnie z art. 58 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zwanej dalej Kpa, w przypadku uchybienia terminu należy na prośbę zainteresowanego przywrócić termin, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę taką można wnieść w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu.
Pozytywne rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu uzależnione jest od łącznego spełnienia następujących przesłanek określonych w w/w przepisie:
- - wniesienie wniosku o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia,
- - uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony,
- - równoczesnego ze złożeniem wniosku dokonania czynności której strona nie dokonała w terminie.
Dokonując oceny legalności zaskarżonego postanowienia pod kątem prawidłowości zastosowania przez organ odwoławczy przepisu art. 58 § 1 i 2 kpa stwierdzić należy, iż organ administracji publicznej nie poddał wszechstronnej analizie i ocenie złożonego przez skarżącego wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia.
Analiza uzasadnienia zaskarżonego postanowienia prowadzi do wniosku, że organ II instancji w ogóle nie zajmował się przesłankami wymienionymi w przytoczonym przepisie, a uwagę skupił jedynie na prawidłowości doręczenia postanowienia PINB, zaś podstawą oddalenia wniosku było stwierdzenie braku wniosku o przywrócenie terminu w chwili składania pierwszego zażalenia. Trudno jednak stawiać skarżącemu taki zarzut, skoro składając zażalenie sądził, iż składa je w terminie. Dopiero od momentu powzięcia informacji o uchybieniu terminu mógł złożyć wniosek o jego przywrócenie. W tym miejscu należy wskazać na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia z dnia 24 października 2008 r. sygn. akt I SA/Lu 446/08 gdzie stwierdził, że "Brak równoczesnego złożenia prośby o przywrócenie terminu i odwołania od decyzji nie uzasadnia nierozpoznania wniosku o przywrócenie terminu, w szczególności w sytuacji, gdy w dacie wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu odwołanie zostało już złożone." LEX nr 499937. Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 czerwca 2008 r. sygn. akt I OSK 1285/07 wskazał, iż "Nie ma żadnych przeszkód, aby strona, która dowiedziała się z postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania o tym fakcie, nie mogła wnieść o przywrócenie tego terminu na zasadach i w trybie określonych w art. 58 i 59 k.p.a." LEX nr 497633.
Z poglądami tymi Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni się zgadza. W tej sytuacji należy uznać, że organ do złożonego wniosku o przywrócenie terminu nie odniósł się w jakikolwiek sposób w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia przez co nie odpowiada ono w pełni wymogom art. 107 § 3 kpa. Zauważyć należy, iż kodeks postępowania administracyjnego nakazuje organom administracji udzielanie pomocy prawnej stronom oraz udzielanie informacji o okolicznościach faktycznych sprawy – art. 9 kpa, a także uwzględnianie interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli - art. 7 kpa. Powyższe zaniechania powodują, że postanowienie nie odpowiada prawu, bowiem organ nie dokonał ustalenia wszystkich przesłanek warunkujących możliwość prawidłowego rozpoznania złożonego wniosku.
Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 sierpnia 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 404/09 (Lex nr 553247), że "brak winy wnioskodawca winien uprawdopodobnić, a nie udowodnić, co świadczy o odformalizowaniu i uproszczeniu postępowania, co ma być udogodnieniem dla zainteresowanego. Uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym, słabszym niż dowód, niedającym pewności, lecz jedynie wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o danym fakcie. Uprawdopodobnienie prowadzi do uzasadnionego przypuszczenia, że zdarzenie rzeczywiście miało miejsce. Ustawodawca celowo w tym zakresie dopuszcza środek dowodowy mniej pewny, aby tym samym ułatwić zainteresowanemu przedstawienie swych racji."
W tej sytuacji należy uznać, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie rozpoznał istoty sprawy co musiało skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia.
Nie przesądzając o wyniku rozstrzygnięcia, zdaniem Sądu organ winien przy ponownym rozpatrzeniu wniosku skarżącego ustalić czy zaistniały łącznie wszystkie przesłanki przewidziane w art. 58 § 1 i 2 Kpa, a wnioski zawrzeć w uzasadnieniu decyzji.
Wobec powyższego, Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienie jest niezgodne z prawem i podlega uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., zaś o niewykonalności zaskarżonego aktu orzekł na podstawie art. 152 tej ustawy.