Uzasadnienie
W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy S. S. podał, że wspólnie z żoną utrzymuje się z emerytury w łącznej wysokości [...] zł. W wyniku wezwania do uzupełnienia wniosku złożył zaświadczenie o wysokości emerytury, wyciągi z rachunku bankowego oraz zeznanie podatkowe za 2014 r., z którego wynika, że prowadzi również działalność gospodarczą, z której osiągnął przychód w wysokości [...] zł (przy kosztach jego uzyskania – [...] zł).
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.
Stosownie natomiast do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Złożony wniosek dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (pismo uzupełniające z dnia [...] listopada 2015 r.), które na obecnym etapie postępowania wynoszą [...] zł tytułem wpisu od skargi.
Przystępując do rozpoznania wniosku w tak określonym zakresie, wskazać należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a). Oznacza to, że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 p.p.s.a). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej.
Możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy wykazanej w treści wniosku tak, aby można było jednoznacznie stwierdzić, że skarżący nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy również podkreślić, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do Sądu natomiast należy ocena przytoczonych okoliczności.
Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając przedmiotowy wniosek, charakter sprawy oraz sytuację majątkową i rodzinną wnioskodawcy stwierdzić należy, że brak jest podstaw dla przyznania stronie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Jak wynika ze złożonych dokumentów emerytura nie jest jedynym źródłem utrzymania skarżącego. Prowadzi on również działalność gospodarczą, z której uzyskuje znaczne przychody (łącznie z obu tytułów osiągnął w 2014 r. przychód w wysokości [...]zł), co oznacza, że należy go traktować jako przedsiębiorcę. W przypadku przedsiębiorców, miarodajną dla oceny ich zdolności płatniczych nie jest kategoria "dochodu" (rozumianego jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania), lecz "przychodu". Istnieją bowiem legalne instrumenty podatkowe pozwalające na równoważenie kosztów i przychodów, tak by w końcowym rozliczeniu obciążenie podatkowe zminimalizować, czy też w ogóle je wyeliminować. Do instrumentów takich należą choćby zwolnienia podatkowe, dokonywanie zakupów w odpowiednim okresie, obniżenie dochodu przez przesunięcie kosztów w czasie, amortyzacja majątku trwałego. Uzyskiwanie zatem dochodu z dodatkowych źródeł poza emeryturą powoduje, że skarżącego nie sposób uznać za osobę ubogą, wymagającą wsparcia Państwa w dochodzeniu swoich racji przed Sądem. Nie wykazał on tym samym, aby istotnie nie był w stanie partycypować w kosztach postępowania sądowego wywołanych wniesieniem skargi.
W związku z powyższym na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.