Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 21 grudnia 2021 r., sygn. akt VIII SA/Wa 864/21

Uzasadnienie

Syg. akt VIII SA/Wa 864/21

Pismem z dnia [...] sierpnia 2021 roku, znak [...] Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa poinformowała Ł. K., że w odniesieniu do wniosku o przyznanie pomocy w ramach poddziałania,, Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych ‘’ typ operacji,, Modernizacja gospodarstw rolnych ‘’ objętego PROW 2014 -2020, który wpłynął do organu w dniu 29 czerwca 2020 roku na podstawie art. 35 ust.1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2014- 2020(DZ.U z 2020 roku, poz. 217 ze zm. o odmowie przyznania pomocy z uwagi na niespełnienie warunków określonych w § 4 ust. 4 w nawiązaniu do § 15 ust.1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 sierpnia 2015 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu,, Modernizacja gospodarstw rolnych ‘’ w ramach poddziałania,, Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych ‘’ objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 -2020(DZ.U z 2020 roku, poz. 719 i 2030 oraz 2021 roku poz. 930 dalej rozporządzenie).

W uzasadnieniu organ wskazywał, iż w dniu 29 czerwca 2020 roku do organu wpłynął wniosek o pomoc finansową złożony przez Ł. K. Wniosek dotyczył obszaru wskazanego w § 4 ust.1 pkt 1 lit.d) rozporządzenia związanym z racjonalizacją technologii produkcji, zwiększaniem skali produkcji, poprawą jakości produkcji lub zwiększaniem wartości dodanej produktu. W wyniku weryfikacji wniosku stwierdzono, że złożony wniosek wymaga uzupełnienia – m.in. w biznesplanie stanowiącym załącznik do wniosku wielkość ekonomiczna gospodarstwa(SO) w okresie bazowym wyliczona na podstawie upraw w plonie głównym w roku w którym przypada dzień rozpoczęcia terminu składania wniosków wynosiła [...] euro.

Zgodnie z § 4 ust.4 rozporządzenia w przypadku operacji, o której mowa w ust.1 pkt 1 lit. a –d pomoc przyznaje się jeżeli wielkość ekonomiczna gospodarstwa jest nie mniejsza niż 13 000 euro.

W dniu 3 listopada 2020 roku skarżący został wezwany przez organ do uzupełnienia wniosku i wezwano go prawidłowego wyliczenia wielkości ekonomicznej gospodarstwa. Pismo wzywające do uzupełnienia wniosku skarżący odebrał w dniu 6 listopada 2020 roku. Uzupełnienie wniosku zostało przesłane w dniu 30 grudnia 2020 roku. W wyniku ponownej weryfikacji dokumentacji ponownie stwierdzono uchybienia. W związku z tym organ pozostawił wniosek bez rozpoznania, o czym podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy został powiadomiony. Jednocześnie zlecone zostało przeprowadzenie wizyty na miejscu w gospodarstwie wnioskodawcy mające na celu sprawdzenie upraw w plonie głównym w okresie bazowym. W wyniku czynności kontrolnych, które miały miejsce [...] lutego 2021 roku stwierdzono następujące uprawy:

1. - truskawka 1,85 ha(łącznie 3,25 ha jednak w okresie bazowym zgodnie z oświadczeniem na powierzchni 1,40 ha był ugór);
2. - jabłonie 2,12 ha;
3. - wiśnie 0,27 ha;
4. - ugór 1,40 ha(oświadczenie wnioskodawcy).

Natomiast w ramach uzupełnienia, które wnioskodawca dostarczył do organu w dniu 20 maja 2021 roku został złożony m.in. biznesplan, w którym struktura upraw w plonie głównym w okresie bazowym przedstawiała się następująco:

1. - truskawka -1, 89 ha;
2. - jabłonie 2,40 ha;
3. - ugór 1,40 ha, co daje wielkość ekonomiczną gospodarstwa(SO) na poziomie [...] euro. Zdaniem organu struktura upraw przez podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy w biznesplanie jest niezgodna z ustaleniami wizyty na miejscu. Uwzględniając uprawy stwierdzone w gospodarstwie wnioskodawcy w wyniku czynności kontrolnych, przy zastosowaniu współczynników tolerancji pomiaru, wielkość ekonomiczna gospodarstwa(SO) w okresie bazowym wynosiła [...] euro.

W myśl § 4 ust.4 rozporządzenia w przypadku operacji o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a -d pomoc przyznaje się, jeżeli wielkość ekonomiczna gospodarstwa jest nie mniejsza niż 13 000 euro.

Zgodnie z § 6 ust.4 rozporządzenia przy ustalaniu wielkości ekonomicznej bierze się pod uwagę:

1. - w przypadku produkcji roślinnej – uprawy w plonie głównym w roku, w którym przypada dzień rozpoczęcia terminu składania wniosków, za plon główny uznaje się uprawę, która jest najdłużej na polu;
2. - w przypadku produkcji zwierzęcej – stan średni w roku, w którym przypada dzień rozpoczęcia składania wniosków.

Poprawnie wyliczona na podstawie faktycznej struktury upraw w plonie głównym w okresie bazowym wielkość ekonomiczna gospodarstwa(SO) jest dla gospodarstwa wnioskodawcy mniejsza niż 13 000 euro. Z tego względu organ odmówił przyznania wnioskowanej pomocy.

Skargę na rozstrzygnięcie wniosku i odmowę przyznania pomocy złożył Ł. K. W uzasadnieniu skargi podnosił, iż organ błędnie uznał, że wielkość ekonomiczna jego gospodarstwa rolnego wynosiła poniżej 13 000 euro.

Argumentował, że przeprowadzona w dniu [...] lutego 2021 roku kontrola w jego gospodarstwie stwierdzała uprawy – truskawki – 3,25 ha, jabłoni -2,12 ha i wiśni 0,27 ha i ten stan był na dzień przeprowadzania kontroli. Błędnym jest stanowisko, że takie uprawy były też w roku bazowym, gdyż kontrolerzy nie są w stanie tego stwierdzić. Taki stan mogłaby stwierdzić tylko kontrola w roku bazowym w trakcie wegetacji roślin, co nie zostało zrobione.

Podnosił, iż we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2020 oraz w biznesplanie były uwzględnione uprawy, które znajdowały się w plonie głównym w roku bazowym i były to następujące uprawy – truskawki – 1,89 ha, jabłonie 2,40 ha oraz ugór -1,40 ha.

Uprawa wiśni nie znajdowała się w plonie głównym w roku bazowym, dlatego nie została uwzględniona we wniosku oraz biznesplanie. Uprawa ta została założona na jesieni 2020 roku. Uprawa truskawki o powierzchni 1,40 ha została założona w lipcu 2020 roku na ugorze.

W ocenie skarżącego wyliczenia organu dotyczące wielkości ekonomicznej gospodarstwa budzą wątpliwości, gdyż organ nie powinien opierać się wyłącznie na przeprowadzonej w lutym 2020 roku kontroli na miejscu. Organ uwzględnił uprawę wiśni, która powoduje spadek wielkości ekonomicznej gospodarstwa, a w protokole jest również uprawa truskawek co do której nie otrzymał wyjaśnienia.

W ocenie skarżącego przy uwzględnianiu wielkości ekonomicznej gospodarstwa należało brać pod uwagę faktyczną strukturę upraw w plonie głównym wskazaną we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2020 oraz w biznesplanie. Opieranie się na protokole czynności kontrolnych należy uznać za błędne.

W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko prezentowane w sprawie. Jeszcze raz przeanalizował stan faktyczny i ocenę prawną oraz podniesione w skardze zarzuty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swojej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związany granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.). W myśl art. 135 p.p.s.a. orzekanie następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Z istoty kontroli wynika bowiem, że zasadność zaskarżonego postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej.

Istotą sporu w przedmiotowej sprawie była kwestia ustalenia wielkości ekonomicznej gospodarstwa w związku z wnioskiem złożonym przez skarżącego o przyznanie pomocy.

Zgodnie z § 4 ust.4 pkt 2 rozporządzenia w,, przypadku operacji o której mowa w ust.1 pkt 1 lit a – d pomoc przyznaje się, jeżeli wielkość ekonomiczna gospodarstwa jest nie mniejsza niż 13 000 euro i nie większa niż 200 000 euro w przypadku operacji, o której mowa w ust.1 pkt 1 lit. b-d z zastrzeżeniem ust. 5 i 6.

W trakcie weryfikacji wniosku o przyznanie pomocy organ stwierdził, że wielkość ekonomiczna gospodarstwa w okresie bazowym, wyliczona na podstawie upraw w plonie głównym w roku, w którym przypada dzień rozpoczęcia terminu składania wniosków wynosiła [...] euro.

Organ wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku, w tym odnośnie wielkości ekonomicznej gospodarstwa.

Jednocześnie zlecone zostało przeprowadzenie wizytacji gospodarstwa na miejscu. W wyniku przeprowadzonej kontroli w dniu [...] lutego 2021 roku stwierdzono następujące uprawy:

1. - truskawka 1,85 ha(łącznie 3,25 ha, jednak w okresie bazowym, zgodnie z oświadczeniem wnioskodawcy był ugór na powierzchni 1,40 ha);
2. - jabłonie – 2,12 ha;
3. - wiśnie – 0,27 ha;
4. - ugór 1,40 ha. Powyższe wyniki kontroli zostały zawarte w raporcie czynności kontrolnych nr [...]. Z wynikami kontroli przeprowadzonej przez organ zgodził się skarżący Ł. K. Co prawda skarżący w biznesplanie złożonym w dniu 20 maja 2021 roku strukturę upraw przedstawił w następujący sposób – truskawka 1,89 ha, jabłonie 2,4 ha oraz ugór 1,4 ha, co jednak pozostaje w sprzeczności z ustaleniami dokonanymi na miejscu w gospodarstwie rolnym skarżącego, którego wynikami skarżący się zgodził. Fakt, iż w plonie głównym były uprawiane wiśnie dokumentują zdjęcia z kontroli i pokazują, iż drzewa te są drzewami wieloletnimi i trudno zgodzić się ze skarżącym, że są to sadzonki posadzone jesienią 2020 roku. Tak więc niewątpliwie w gospodarstwie rolnym skarżącego w skład sadu wchodziła zarówno uprawa jabłoni, jak i uprawa wiśni.

Należy zauważyć, iż skarżący nie kwestionował wyników kontroli na miejscu, jak i przedstawił jakichkolwiek dowodów, które by mogły w sposób skuteczny podważyć ustalenia faktyczne dokonane w oparciu o przeprowadzoną kontrolę.

Niewątpliwie wielkość ekonomiczna gospodarstwa skarżącego dokonana w oparciu o ustalenia organu podczas kontroli, zarówno co obszaru, jak i rodzaju produkcji roślinnej wynosi poniżej 13 000 euro, co stanowi przeszkodę do uwzględnienia wniosku o przyznanie pomocy. Wniosek skarżącego nie spełniał wymogów z § 4 ust.4 rozporządzenia, który stanowi, iż w przypadku operacji, o której mowa w ust.1 pkt 1 lit. a – d pomoc przyznaje się jeżeli wielkość ekonomiczna gospodarstwa jest nie mniejsza niż 13 000 euro.

Z tych też względów biorąc za podstawę art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.