Uzasadnienie
Przedmiotem skargi z dnia [...] lipca 2014 r. (data nadania w placówce pocztowej) wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez [...] sp. z o.o. (dalej: "skarżąca", "Spółka", "Grupa") jest postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "Prezes ARiMR", "organ odwoławczy") nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (dalej: "Dyrektor ARiMR", "organ I instancji") Nr [...] z dnia [...] marca 2014 r. o negatywnej opinii do przedłożonego planu dochodzenia do uznania.
Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym:
W dniu [...] grudnia 2013 r. Spółka złożyła do Dyrektora ARiMR plan dochodzenia do uznania, celem zaopiniowania przedłożonego dokumentu. Organ I instancji dnia [...] lutego 2014 r. wystosował do Grupy wezwanie do złożenia wyjaśnień. Jednocześnie wystąpił do Marszałka Województwa [...] z prośbą o udzielenie informacji, czy Grupa realizuje Plan Dochodzenia do Uznania, w sytuacji, gdy Spółka nie osiąga zaplanowanej wielkości sprzedaży owoców.
W odpowiedzi na powyższe pismo, Spółka w dniu [...] marca 2013 r. złożyła wyjaśnienia oraz uzupełniony plan dochodzenia do uznania.
Postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r. Dyrektor ARiMR działając na podstawie art. 106 § 1 i 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej "k.p.a.") oraz art. 5 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 19 grudnia 2003 roku o organizacji rynków owoców i warzyw, rynku chmielu, rynku suszu paszowego oraz rynków lnu i konopi uprawianych na włókno (Dz. U. z 2011 r. Nr 145, poz. 868 ze zm.) wydał negatywną opinię do przedłożonego planu dochodzenia do uznania. Uzasadniając wskazał, iż przedłożone zmiany do planu dochodzenia do uznania nie spełniają kryteriów określonych w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 września 2013 r. w sprawie warunków wstępnego uznawania grup producentów owoców i warzyw, uznawania organizacji producentów owoców i warzyw oraz warunków i wymagań, jakie powinny spełniać plany dochodzenia do uznania (Dz. U. z 2013 r., poz. 1178) oraz w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 lipca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania (Dz. U. z 2013 r., poz. 872) jak również rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) Nr 302/2012 z dnia 4 kwietnia 2012 r. zmieniającego rozporządzenie wykonawcze (UE) 543/2011 ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw w następującym zakresie:
- 1. Brak aktualnych podstaw prawnych, na podstawie których przygotowano zmianę do planu;
- 2. Brak informacji w zmianie do PDU, z której wynika, że każdy z członków GP wytwarza przynajmniej jeden z produktów wymienionych w grupach produktów, ze względu na które grupa wnioskuje o wstępne uznanie w roku, w którym jest opiniowany PDU (brak tabeli przedstawiającej produkcję poszczególnych producentów w zmianie do PDU w roku, w którym opiniowany jest PDU);
- 3. Zmiana polegająca na zakupie [...] szt. ciągnika siodłowego z naczepą zamiast [...] szt. samochodów ciężarowych jest niemożliwa, ponieważ samochody mają służyć do transportu wewnętrznego;
- 4. Brak uzasadnienia w zmianie do PDU zmiany wydajności z 1 ha uprawy jabłoni, w poprzednim zatwierdzonym PDU było [...] ton z 1 ha, a w obecnej [...] ton z 1 ha (obliczone na podstawie dodania [...] ha i produkcji [...] ton);
- 5. Planowana wielkość produkcji owoców i warzyw sprzedawanych przez grupę i pochodzących od jej członków w okresach PDU podlegających zmianom, jest nierealna i nie uwzględnia wielkość produkcji i sprzedaży dotychczas zrealizowaną przez grupę. W pierwszym roku realizacji PDU grupa zaplanowała sprzedaż owoców przez Spółkę na [...] ton, w drugim roku w pierwszym półroczu grupa zaplanowała sprzedaż owoców przez Spółkę na [...] ton, a w drugim roku w drugim półroczu na [...] tony. Natomiast we wniosku o przyznanie pomocy finansowej za pierwszy rok Grupa wykazała sprzedaż [...] tony owoców za okres od [...].06.2012 r. do [...].12.2012 r. W obecnie rozpatrywanym wniosku o przyznanie pomocy finansowej złożonym do [...] Oddziału Regionalnego w dniu [...].09.2013 r. za okres II roku I półrocze (01.01.2013 r. -31.06.2013 r.), Grupa wykazała sprzedaż [...] ton.;
- 6. Dodanie [...] ha i produkcji [...] ton nie wiążę się z przyjęciem nowych udziałowców do grupy, w związku z tym dodanie nowych inwestycji jest nieuzasadnione;
- 7. Zmiany zgłoszone w PDU po porównaniu z poprzednią wersją PDU nie zostały należycie uzasadnione;
- 8. Rezygnacja z inwestycji "zakup i montaż [...] zestawów urządzeń chłodniczych w wynajętych obiektach oraz [...] szt. płuczek CO2" nie została należycie uzasadniona.
W zażaleniu wniesionym na powyższe rozstrzygnięcie Spółka zarzuciła naruszenia:
- 1) prawa materialnego w postaci:
- a) błędnej wykładni § 2 ust. 1 pkt 9 rozporządzenia MRiRW z 12 lipca 2013 r., poprzez uznanie, iż w Planie dochodzenia do uznania obligatoryjnym elementem jest informacja o planowanej produkcji każdego z członków Grupy dla roku, w którym Plan dochodzenia do uznania jest opiniowany i w konsekwencji błędnego zastosowania ww. przepisu w sytuacji, gdy z dyspozycji zacytowanego przepisu, wynika konieczność uwzględnienia wyłącznie prognozy powierzchni upraw dla poszczególnych gatunków owoców i warzyw;
- b) rozszerzającej wykładni § 2 ust. 1 rozporządzenia MRiRW z 12 lipca 2013 r. poprzez uznanie, że:
- – w składanej przez skarżącą zmianie Planie dochodzenia do uznania, cyt. "brak aktualnych podstaw prawnych na podstawie których przygotowano zmianę do planu", co należy interpretować jako brak wyszczególnienia podstaw prawnych zmiany planu, w sytuacji gdy zgodnie z ww. przepisem Spółka nie ma obowiązku podawania w Planie dochodzenia do uznania aktualnie obowiązujących aktów normatywnych dających jej uprawnienie do zmiany Planu, nawet jeżeli uznamy, iż wymieniony w tym przepisie katalog ma charakter egzemplaryczny, to nie oznacza, że organ I instancji ma uprawnienie do dowolnego kształtowania jego treści, a zgodnie z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dn. 2 kwietnia 1997 r., (Dz. U. z dn. 16 lipca 2007 r., Nr 78 poz. 483) organy administracji publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, z którego należy wywodzić, że zasada iura novit curia rozciąga się również na organy władzy publicznej;
- – wydanie pozytywnej opinii dla proponowanych zmian w PDU jest uzależnione od spełnienia założeń dot. planowanej wielkości sprzedaży ujętej w PDU, pomimo, że w dyspozycji ww. przepisu brak jest obowiązku wskazywania w zmianie Planu dochodzenia do uznania ponownej planowanej wielkości sprzedaży, albowiem Spółka ma jedynie obowiązek zrealizować planowane inwestycje, które są niezbędne do uznania;
- 2) przepisów postępowania w postaci błędnego zastosowania art. 7, 77 oraz 80 k.p.a. poprzez:
- a) uznanie, że zmiana wydajności upraw dla jabłoni spadła z [...] t/ha na [...] t/ha, pomimo że z akt sprawy wynika, iż spadek plonowania dla upraw jabłoni wyniósł [...] t/ha, a założona wydajność upraw wynosi [...] t/ha, co uzasadnione zostało w odpowiedzi Spółki na pismo Dyrektora ARiMR z dnia [...] lutego 2014 r. (pkt 13, s. 2 Wyjaśnień);
- b) uznanie ciągnika siodłowego z naczepą, jako niezdatnego do realizacji zadań związanych z transportem wewnętrznym, pomimo że ciągnik siodłowy spełnia tą samą rolę co samochody ciężarowe oraz posiada większą wydajność;
- c) uznania przedstawionych w PDU oraz Wykazie zmian, jak również w złożonych Wyjaśnieniach uzasadnień, jako nienależytych, pomimo że Spółka w sposób wyczerpujący wyjaśniła niezbędność oraz prawidłowość zmian do Planu dochodzenia do uznania, a stanowisko organu I instancji miało charakter dowolnego i nie opierało się na zasadach wiedzy oraz logicznego rozumowania;
- d) uznanie, że w przypadku braku okoliczności przyjęcia do grupy nowych członków, wprowadzenie zmian do PDU, polegających na dodaniu nowych inwestycji, jest niemożliwe, pomimo że Spółka zaplanowała w zmianie PDU wzrost powierzchni upraw oraz sprzedaży przez grupę, wynikający z planowanego powiększenia areału upraw dotychczasowych udziałowców, co powinno być wystarczającą przesłanką do pozytywnego zaopiniowania wprowadzonych zmian.
Rozpoznając zażalenie skarżącej, wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r. Prezes ARiMR działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył dotychczasowy przebieg postępowania oraz wyjaśnił, iż zagadnienia dotyczące planu dochodzenia do uznania zostały uregulowane w szczególności w następujących aktach prawnych:
- 1) rozporządzenie Komisji (UE) nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw (Dz. Urz. UE L 157 z 15 czerwca 2011 r., str. 1; dalej: "rozporządzenie nr 543/2011";
- 2) rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie warunków wstępnego uznawania grup producentów owoców i warzyw, uznawania organizacji producentów owoców i warzyw oraz warunków i wymagań, jakie powinny spełniać plany dochodzenia do uznania (Dz. U. z 2009 r. Nr 5, poz. 27 ze zm.), zastąpione rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 września 2013 r. w sprawie warunków wstępnego uznawania grup producentów owoców i warzyw, uznawania organizacji producentów owoców i warzyw oraz warunków i wymagań, jakie powinny spełniać plany dochodzenia do uznania (Dz. U. z 2013 r. poz. 1178; dalej: "rozporządzenie").
Przytoczył brzmienie art. 37 lit. c oraz art. 111 ust. 2 rozporządzenia nr 543/2011 oraz § 2 pkt 4 rozporządzenia. Nadto Prezes ARiMR wskazał, iż kryteria uznania organizacji producentów owoców i warzyw w ramach wspólnej organizacji owoców i warzyw Unii Europejskiej zostały określone w art. 122 i art. 125a i 125b rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007, Tytule III Rozdział i Sekcja 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1580/2007 oraz § 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie warunków wstępnego uznawania grup producentów owoców i warzyw, uznawania organizacji producentów owoców i warzyw oraz warunków i wymagań jakie powinny spełniać plany dochodzenia do uznania, które to rozporządzenie straciło moc w oparciu o § 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 września 2013 r. w sprawie w sprawie warunków wstępnego uznawania grup producentów owoców i warzyw, uznawania organizacji producentów owoców i warzyw oraz warunków i wymagań, jakie powinny spełniać plany dochodzenia do uznania (Dz. U. z 2013 poz. 1178), jednak obowiązywało w dniu wydania decyzji przez marszałka województwa o uznaniu za organizację producentów, zatem miało bezsprzecznie zastosowanie w niniejszej sprawie.
O uznanie mogą ubiegać się podmioty zrzeszające producentów owoców i warzyw, w tym wstępnie uznane grupy producentów owoców i warzyw, które spełniają kryteria uznania. Podmiot zrzeszający producentów owoców i warzyw może uzyskać decyzję o uznaniu za organizację producentów jeżeli:
- 1) jest utworzony co najmniej z 5 producentów, wytwarzających co najmniej jeden z produktów wymienionych w grupach produktów, ze względu na które wnioskuje o uznanie i które zostały określone w załączniku I do rozporządzenia;
- 2) łączna wartość produktów wytworzonych przez producentów, o których mowa w pkt 1 i sprzedanych w wybranym 12-miesięcznym okresie, rozpoczynającym się nie wcześniej niż dnia 1 stycznia trzeciego roku poprzedzającego rok złożenia wniosku o uznanie organizacji producentów owoców i warzyw i kończącym się nie później niż dnia 1 sierpnia roku złożenia wniosku o uznanie za organizację producentów owoców i warzyw, wynosi co najmniej równowartość w złotych 100 tysięcy Euro;
- 3) ponad połowa przychodów ze sprzedaży produktów należących do grupy produktów, ze względu na które wnioskuje o uznanie, będzie pochodziła ze sprzedaży tych produktów, wytworzonych przez producentów zrzeszonych w tym podmiocie oraz sprzedaży tych produktów wytworzonych przez producentów będących członkami innej organizacji, w przypadku sprzedaży dokonanej za pośrednictwem danej organizacji producentów (zgodnie z art. 122 i 125 a ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007).
Do spełnienia wymogów uznania oraz zapewnienia funkcjonowania w zakresie realizacji podstawowych zadań, uznane organizacje producentów owoców i warzyw muszą dysponować niezbędnym personelem, infrastrukturą oraz wyposażeniem, w szczególności w odniesieniu do:
- 1) pozyskiwania wiedzy na temat produkcji prowadzonej przez członków organizacji;
- 2) możliwości zbierania, sortowania, magazynowania, przechowywania, pakowania i sprzedaży owoców i warzyw, wytworzonych przez członków organizacji stosownie do potrzeb zależnych od rodzaju prowadzonej produkcji;
- 3) zarządzania handlowego (dostawami i sprzedażą) oraz finansowego (zarządzania budżetem organizacji);
- 4) scentralizowanej księgowości i systemu wystawiania faktur;
- 5) umożliwienia swoim członkom uzyskania wsparcia technicznego w zakresie stosowania korzystnych dla środowiska metod uprawy.
Prezes ARiMR wskazał, iż analiza przedłożonego przez Grupę dokumentu (zmiany do planu dochodzenia do uznania) w kontekście regulacji zawartej w art. 111 rozporządzenia nr 543/2011 wykazała nieprawidłowości. Dlatego też Grupa została wezwana do złożenia wyjaśnień. W odpowiedzi, w dniu [...] marca 2014 r. skarżąca złożyła zmieniony Plan dochodzenia do uznania wraz z wyjaśnieniami.
W wyniku ponownej weryfikacji planu dochodzenia do uznania ustalono, że Grupa nie udzieliła wyjaśnień dotyczących następujących kwestii:
- 1) uaktualnienia wykazu obowiązujących aktów prawnych w zakresie dotyczącym proponowanych zmian;
- 2) uzupełnienia zmiany do PDU w zakresie, powierzchni upraw poszczególnych gatunków owoców i warzyw, wielkości zbiorów, ilości i wartości sprzedanych owoców i warzyw oraz kierunków ich dystrybucji, dotyczące roku poprzedzającego rok złożenia wniosku (w rozpatrywanej sprawie informacje dotyczące roku poprzedzającego rok złożenia zmiany do PDU);
- 3) odstąpienia od zakupu ciągnika siodłowego z naczepą w sytuacji, gdy kwalifikowanym kosztem inwestycji są koszty zakupu samochodu ciężarowego o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony służącego do transportu wewnętrznego;
- 4) szczegółowego wyjaśnienia odstąpienia od zakupu i montażu [...] zestawów urządzeń chłodniczych w wynajętych obiektach oraz [...] sztuk płuczek, z powodu zakupu i montażu odpowiednich urządzeń w gospodarstwach członków Grupy.
Ponadto Grupa naruszyła § 2 ust. 1 pkt 2 oraz 3 rozporządzenia poprzez brak wyjaśnień w zakresie zmienionego PDU. Grupa nie przedstawiła informacji dotyczących:
- 1) powierzchni upraw poszczególnych gatunków owoców i warzyw, wielkości zbiorów, ilości i wartości sprzedanych owoców i warzyw oraz kierunków ich dystrybucji, dotyczące roku poprzedzającego rok złożenia wniosku o wstępne uznanie;
- 2) liczby i opisu maszyn, urządzeń służących do produkcji oraz zbioru owoców i warzyw, środków transportowych i innych środków technicznych, w szczególności umożliwiających zbiór, przechowywanie, magazynowanie, sortowanie oraz pakowanie owoców i warzyw, w które jest wyposażony podmiot zrzeszający producentów owoców i warzyw lub w które są wyposażeni poszczególni producenci owoców i warzyw wymienieni w wykazie, o którym mowa w pkt 1, jeżeli są one przeznaczone do wykorzystania przez grupę producentów.
Organ odwoławczy wskazał, iż uważa, że w zakresie regulacji zawartej w § 2 ust. 1 pkt 2 oraz 3 rozporządzenia, stosuje się przywołane zapisy przez analogię w sytuacji zmiany PDU. Zatem w przypadku zmiany PDU niezbędna jest informacja dotycząca powierzchni upraw poszczególnych gatunków owoców i warzyw, wielkości zbiorów, ilości i wartości sprzedanych owoców i warzyw oraz kierunków ich dystrybucji, dotyczące roku poprzedzającego rok złożenia zmiany do PDU w rozpatrywanej sprawie jest to rok 2013.
Ponadto Prezes ARiMR podniósł, iż z uwagi, że Grupa odstępuje od zakupu i montażu [...] zestawów urządzeń chłodniczych w wynajętych obiektach oraz [...] sztuk płuczek z powodu zakupu i montażu odpowiednich urządzeń w gospodarstwach członków Grupy, to jednocześnie rezygnuje z wynajęcia powierzchni, gdzie miałyby być zamontowane te urządzenia. Oznacza to, że Grupa będzie korzystała z infrastruktury członków Grupy, zatem zgodnie z brzmieniem § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, niezbędne jest wskazanie liczby i opisu maszyn, urządzeń służących do produkcji oraz zbioru owoców i warzyw, środków transportowych i innych środków technicznych, w szczególności umożliwiających zbiór, przechowywanie, magazynowanie, sortowanie oraz pakowanie owoców i warzyw, w które jest wyposażony podmiot zrzeszający producentów owoców i warzyw lub w które są wyposażeni poszczególni producenci owoców i warzyw wymienieni w wykazie, o którym mowa w pkt 1, jeżeli są one przeznaczone do wykorzystania przez grupę producentów. Grupa nie wskazała, gdzie będą zamontowane urządzenia chłodnicze do zapewnienia właściwego przechowywania i magazynowania zbioru owoców.
Zdaniem Prezesa ARiMR zważywszy na brzmienie art. 111 rozporządzenia nr 543/2011, informacje zawarte w przedłożonym dokumencie nie dają podstawy do stwierdzenia, że Grupa będzie mogła zrealizować PDU, a tym samym, będzie mogła zostać uznaną organizacją producentów.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca wnosząc o uchylenie zaskarżonych postanowień zarzuciła:
- I. naruszenie przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci:
- 1. art. 15 w zw. z art. 127 k.p.a., w zw. z art. 144 k.p.a., polegające na ich błędnym zastosowaniu, poprzez rozpoznanie jedynie zażalenia oraz zarzutów w nim podniesionych, pomimo że organ II instancji powinien ponownie rozpoznać całość sprawy, nie będąc związany zarzutami zażalenia;
- 2. art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., polegające na ich błędnym zastosowaniu, poprzez:
- 1) błędne ustalenie stanu faktycznego w zakresie przyjęcia, że zakupione przez członków grupy urządzenia chłodnicze będą wykorzystywane bezpośrednio przez grupę, pomimo że urządzenia te zostały zakupione przez członków na potrzeby ich gospodarstw, a organ nie żądał od Strony wyjaśnień w tym zakresie;
- 2) błędne ustalenie stanu faktycznego w zakresie przyjęcia, że doszło do zmiany wydajności z [...] t/h na [...] t/h, pomimo że założona wydajność upraw z jednego hektara wynosi ok. [...] t/h, na co wskazuje niniejsze równanie: [...]ton/[...] ha powierzchni upraw = [...] t/h;
- 3. art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. polegające na ich błędnym zastosowaniu, poprzez wadliwe sporządzenie uzasadnienia, tj.:
- 1) nie wyjaśnienia kwestii dlaczego zawarte po zmianie w planie dochodzenia do uznania informacje, nie dają podstawy do stwierdzenia, że Spółka będzie mogła zrealizować plan dochodzenia do uznania;
- 2) nie wyjaśnienia wszystkich zarzutów Spółki zaprezentowanych w zażaleniu od postanowienia organu I instancji, a ograniczenie się jedynie do stwierdzenia ich niezasadności, pomimo że organ powinien w sposób wnikliwy i kierując się zasadą przekonywania strony wyjaśnić wszelkie kwestie dotyczące załatwienia sprawy;
- II. naruszenie przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy, w postaci:
- 1. § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 września 2013 r., w sprawie warunków wstępnego uznawania grup producentów owoców i warzyw, uznawania organizacji producentów owoców i warzyw oraz warunków i wymagań, jakie powinny spełniać plany dochodzenia do uznania (Dz. U. 2013, poz. 1178), polegające na jego błędnej wykładni, poprzez uznanie, że Spółka powinna w zmienionym planie dochodzenia do uznania zamieścić informację w zakresie powierzchni upraw poszczególnych gatunków owoców i warzyw, wielkości zbiorów, ilości i wartości sprzedanych owoców i warzyw oraz kierunków ich dystrybucji, dotyczące roku poprzedzającego rok złożenia zmiany do planu dochodzenia do uznania, pomimo że ww. przepis stanowi, że w planie dochodzenia do uznania powinny się znajdować ww. informacje dotyczące roku poprzedzającego rok złożenia wniosku o wstępne uznanie - na podstawie oświadczeń złożonych przez każdego z producentów owoców i warzyw, a nie należy ww. przepisu stosować odpowiednio do zmiany planu, ponieważ informacje te zostały zamieszczone w planie, ale za rok poprzedzający złożenie wniosku o wstępne uznanie;
- 2. § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dn. 12 lipca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania (Dz. U. 2013, poz. 872) w zw. z pkt 11 załącznika do ww. rozporządzenia tj.: wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania, polegające na ich błędnej wykładni poprzez uznanie, że ciągnik siodłowy wraz z naczepą nie jest samochodem ciężarowym, pomimo że ciągnik siodłowy wraz z naczepą jest pojazdem przeznaczonym do transportu towarów, więc wypełnia cel określony w w/w przepisach;
- 3. art. 111 rozporządzenia Komisji (UE) nr 543/2011 r., ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia RADY (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw polegające na jego błędnym zastosowaniu poprzez przyjęcie, że informacje zawarte w zmianie planu dochodzenia do uznania nie dają podstawy do stwierdzenia, że Spółka będzie mogła zrealizować plan, pomimo że organ II instancji nie uzasadnił powyższego, a całość zmiany planu wypełnia przesłanki określone ww. przepisie i pozwala na polepszenie sytuacji Spółki w zakresie dojścia do uznania.
W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wywody zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Na rozprawie sądowej w dniu 28 stycznia 2015 r. skarżąca dodatkowo podniosła zarzut naruszenia art. 9 ust. 2 pkt 1 ustawy o organizacji rynków owoców i warzyw z dnia 19 grudnia 2003 r. poprzez uznanie, że informacje zawarte w przedłożonej zmianie planu nie dają podstawy do stwierdzenia, że grupa będzie mogła zrealizować plan dochodzenia do uznania, podczas gdy Dyrektor ARiMR, jak i Prezes ARiMR bada jedynie zmiany planu zgodnie z treścią wymienionego przepisu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Rozpoznając przedmiotową skargę w zakresie tak określonej kognicji Sąd uznał, iż zasługuje ona na uwzględnienie.
Na wstępie rozważań należy określić ramy prawne niniejszej sprawy.
W okolicznościach sprawy nie ulega wątpliwości, że zaskarżone postanowienia w przedmiocie zmian w PDO zostały wydane w postępowaniu uzgodnieniowym unormowanym w art. 106 k.p.a. Podstawą materialnoprawną wydania postanowień w przedmiocie opinii do zmian w PDO jest art. 5 ust. 3 pkt 2 w związku z art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw, rynku chmielu, rynku suszu paszowego oraz rynków lnu i konopi uprawnianych na włókno (Dz. U. z 2011 r. nr 145, poz. 868 ze zm., dalej określana jako "ustawa o organizacji rynków"). W myśl art. 1b tej ustawy do postępowania w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że ustawa albo przepisy wymienione w art. 1 ust. 1 pkt 1 stanowią inaczej. Z tego względu nie ulega wątpliwości, że zastosowanie w niniejszej sprawie ma Kodeks postępowania administracyjnego, z uwzględnieniem odmienności wynikających między innymi z treści ustawy, o której mowa.
W myśl art. 106 § 1 k.p.a., jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ (wyrażenia opinii lub zgody albo wyrażenia stanowiska w innej formie), decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ. W kolejnych paragrafach (§ 2 - § 4) art. 106 k.p.a. wskazuje sposób postępowania organów. W § 5 art. 106 k.p.a. wskazano, iż zajęcie stanowiska przez organ zobowiązany do zajęcia stanowiska następuje w drodze postanowienia, na które służy stronie zażalenie. Decyzje w sprawie m.in. zmian do zatwierdzonego planu dochodzenia do uznania wydaje marszałek województwa (art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 19 grudnia 2003 roku o organizacji rynków owoców i warzyw, rynku chmielu, rynku suszu paszowego oraz rynków lnu i konopi uprawianych na włókno (Dz. U. z 2011 roku, Nr 145, poz. 868 ze zm.)). Zgodnie z art. 5 ust. 1 i 3 pkt 2 tej ustawy, do wniosku o wydanie decyzji o wprowadzeniu zmiany do zatwierdzonego planu dochodzenia do uznania wstępnie uznanej grupy producentów za organizację producentów, zwanego dalej "planem dochodzenia do uznania" dołącza się pozytywną opinię Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji właściwego ze względu na siedzibę grupy producentów, dotyczącą proponowanych zmian w planie dochodzenia do uznania.
Z powyższego wynika, iż odmiennie niż w art. 106 § 1 k.p.a. obowiązek wystąpienia o opinię, o której mowa w art. 5 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 19 grudnia 2003 roku obciąża zainteresowanego, a nie organ. Jednocześnie wobec treści art. 1 b ustawy z dnia 19 grudnia 2003 roku brak jest podstaw do stwierdzenia, iż powyższe wyłącza stosowanie w niniejszej sprawie art. 106 k.p.a. w całości. Przepis ten należy stosować z uwzględnieniem odmienności wynikających z art. 5 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 19 grudnia 2003 roku.
Przystępując do merytorycznego rozpoznania sprawy, należy wskazać, że podstawy materialnoprawne zaskarżonych postanowień zostały przede wszystkim wskazane w przepisach wspólnotowych. Ogólne przepisy dotyczące kwestii spornych zostały wskazane w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, EURATOM) nr 966/2012 z dnia 25 października 2012 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE, Eurotom) nr 1605/2002 (Dz. Urz. UE L nr 298 z 26 października 2012 r., str.
1) oraz rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L nr 347 z 20 grudnia 2013 r., str. 549). Natomiast wspólną organizację rynków owoców i warzyw dotyczących spornych kwestii regulują m.in.: rozporządzenie Rady (WE) nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 r. ustanawiające wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych (Dz. Urz. UE L nr 299 z 16 listopada 2007 r., str. 1, ze zm.) oraz akt wykonawczy do tego rozporządzenia, tj. rozporządzenie Komisji (UE) nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw.
W zakresie przepisów krajowych przede wszystkim zastosowanie znajdzie ustawa z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw, rynku chmielu, rynku suszu paszowego oraz rynków lnu i konopi uprawianych na włókno oraz wydane w oparciu o nią rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 września 2013 r. w sprawie warunków wstępnego uznawania grup producentów owoców i warzyw, uznawania organizacji producentów owoców i warzyw oraz warunków i wymagań, jakie powinny spełniać plany dochodzenia do uznania (Dz. U. z 2013 r., poz. 1178).
W ocenie organu, zawartej w treści zaskarżonego postanowienia, jak i w odpowiedzi na skargę, w zakresie regulacji zawartej w § 2 ust. 1 pkt 2 oraz pkt 3 rozporządzenia MRiRW z dn. 19 września 2013 r., stosuje się przywołane zapisy przez analogię w sytuacji zmiany PDU, zatem w przypadku zmiany PDU niezbędna jest informacja dotycząca powierzchni upraw poszczególnych gatunków owoców i warzyw, wielkości zbiorów, ilości i wartości sprzedanych owoców i warzyw oraz kierunków ich dystrybucji, dotyczące roku poprzedzającego rok złożenia zmiany do PDU, w rozpatrywanej sprawie jest to rok 2013.
Tego rodzaju konstatacja pozostaje jednakże w sprzeczności ze stanem faktycznym i prawnym zaistniałym w rozpoznawanej sprawie. Mianowicie, co wynika z przedłożonych przez skarżącą dokumentów, zmiana w PDU została przede wszystkim spowodowana przyjęciem do grupy czterech nowych producentów tj. P.G., J. W., Ł. M., S. M. (przyjęcie grudzień 2012 r. vide k. 21 – 84 akt administracyjnych).
Powyższa okoliczność niewątpliwie musiała mieć wpływ na sytuację całej grupy. Ustawodawca w tego rodzaju sytuacji nałożył obowiązek dla grupy dokonania stosownej zmiany planu dochodzenia do uznania, w szczególności poprzez wskazanie informacji dotyczących tych producentów oraz informacji o powierzchni upraw poszczególnych gatunków owoców i warzyw, wielkości zbiorów, ilości i wartości sprzedanych owoców i warzyw oraz kierunków ich dystrybucji za rok poprzedzający przystąpienie tego (tych) producentów do wstępnie uznanej grupy producentów - § 2 ust. 3 cyt. rozporządzenia MRiRW z dn. 19 września 2013 r.
W ocenie Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę brak jest podstaw do przyjęcia poglądu, że w tego rodzaju przypadkach należy stosować w całości § 2 ust. 1 pkt 2 cyt. rozporządzenia przez analogię. Zgodzić należy się z twierdzeniami skargi, że jeżeli ustawodawca przewidział przepis szczególny § 2 ust. 3 ww. rozporządzenia, to uzasadnione jest przyjęcie, że nie było jego wolą, aby stosować § 2 ust. 1 pkt 1 do innych zmian w PDU. W tym kontekście Sąd podziela zarzut skargi naruszenia przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, polegający na błędnej wykładni przepisu § 2 ust. 1 pkt 2 i 3 ww. rozporządzenia poprzez uznanie, że skarżąca powinna w zmienionym PDU zamieścić informację w zakresie powierzchni upraw poszczególnych gatunków owoców i warzyw, kierunków ich dystrybucji dotyczące roku poprzedzającego rok złożenia zmiany do PDU, pomimo, że ww. przepis stanowi, że w PDU powinny się znajdować ww. informacje dotyczące roku poprzedzającego rok złożenia wniosku o wstępne uznanie, na podstawie oświadczeń złożonych przez każdego z producentów owoców i warzyw, a nie należy ww. przepisu stosować odpowiednio do zmiany planu, ponieważ informacje te zostały zamieszczone w planie, ale za rok poprzedzający złożenie wniosku o wstępne uznanie grupy producentów.
Powyższe w ocenie Sądu skutkowało wadliwym określeniem zakresu danych i informacji, jakich organy żądały od skarżącej w związku, ze zmianą PDU.
W konsekwencji takie działanie organów doprowadziło do chaosu informacyjnego w odniesieniu do stanu faktycznego dotyczącego skarżącej grupy, a mogącego mieć istotny wpływ w zakresie oceny potencjału i możliwości produkcyjnych skarżącej, wyrażonej w zaskarżonych postanowieniach.
Sąd nie oceniał wartości merytorycznej poszczególnych parametrów gospodarczych, czy majątkowych oraz produkcyjnych skarżącej grupy, gdyż byłoby to przedwczesne w kontekście konieczności prawidłowego, pełnego ustalenia stanu faktycznego mającego wpływ na wyrażenie opinii.
Tym samym także podnoszone zarzuty natury procesowej nie miały znaczenia dla uchylenia zaskarżonego postanowienia i postanowienia go poprzedzającego. Zgodnie z art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Sąd mając na uwadze wyżej cytowany przepis doszedł do przekonania, że postanowienie organu I instancji również jest wadliwe z przyczyn wskazanych wyżej. Dlatego też stosując ten przepis uchylił również postanowienie Dyrektora ARiMR.
Mając powyższe na względzie organy ARiMR przy wydaniu stosownego rozstrzygnięcia zobowiązane będą uwzględnić powyższą interpretację przepisów prawa.
W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" w związku z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie i postanowienie je poprzedzające organu I instancji, stwierdzając na podstawie art. 152 p.p.s.a., że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461).