Uzasadnienie
Decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "Kierownik ARiMR" lub "organ I instancji") w B., działając między innymi na podstawie art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2007 r., nr 64, poz. 427 ze zm.; dalej: "ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich" lub "ustawa"), § 23 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 (Dz. U. nr 33, poz. 262 ze zm.; dalej: "rozporządzenie MRiRW") oraz na podstawie art. 104 i art. 107 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071 ze zm.; dalej: "K.p.a."), orzekł o odmowie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na 2009 r. dla [...] Sp. z o. o. z siedzibą w F. (dalej: "skarżąca" lub "Spółka").
W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wyjaśnił, że w dniu [...] maja 2010 r. Spółka złożyła tzw. wniosek transferowy o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2009 r. (o przejęcie płatności). Do wniosku dołączyła oświadczenia o kontynuowaniu realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego na przejętych działkach rolnych. Przedmiotowy wniosek został bowiem złożony w związku z przejęciem przez skarżącą gruntów rolnych zadeklarowanych w 2009 r. przez inny podmiot o nazwie [...] spółka cywilna. Organ stwierdził, że składając wniosek o przyznanie ww. płatności, skarżąca nie spełniła warunków określonych w § 23 rozporządzenia MRiRW. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. [...] grudnia 2009 r. zakończył bowiem postępowanie prowadzone na wniosek przekazującego (tj. ww. spółki cywilnej), wydając stosowną decyzję administracyjną. Wniosek o przejęcie płatności przez przejmującego został złożony [...] maja 2010 r.
Odwołanie od powyższej decyzji Kierownika ARiMR złożyła Spółka, występując o jej uchylenie. W uzasadnieniu podniosła, że organ pierwszej instancji winien zawiesić postępowanie administracyjne do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. Zagadnieniem tym jest bowiem kwestia kontroli legalności decyzji umarzających postępowanie, wydanych dla przekazującego (spółki cywilnej).
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. (nr [...]) Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. (dalej: Dyrektor ARiMR" lub "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w rozpatrywanej sprawie z uwagi na treść art. 25 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich i § 23 ust. 1 rozporządzenia MRiRW, nie ma możliwości wstąpienia przez wnioskującego do zobowiązania innego podmiotu (tj. przekazującego grunty rolne), ze względu na zakończone decyzją postępowanie administracyjne przed organem pierwszej instancji. Podmiot przekazujący grunty rolne otrzymał bowiem decyzję w sprawie płatności rolnośrodowiskowej za 2009 r., a tym samym postępowanie w jego sprawach na etapie organu pierwszej instancji zostało zakończone. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie o sygn. akt VIII SA/Wa 648/10 wstrzymuje wykonanie wyłącznie decyzji organu odwoławczego. Nie ma więc podstaw, aby uznać, że istnieją przesłanki do odmowy uznania rozstrzygnięcia wydanego w tej sprawie przez organ pierwszej instancji.
Pismem z dnia [...] czerwca 2011 r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję Dyrektora ARiMR. Występując o uchylenie decyzji obu instancji, autor skargi podniósł, że rozstrzygnięcie sprawy zależało od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Naczelny Sąd Administracyjny. Postępowanie winno zostać zawieszone z urzędu, a nie zakończyć się merytorycznym rozstrzygnięciem. W dniu wydania skarżonej decyzji trwało bowiem sądowoadministracyjne badanie legalności decyzji wydanych dla przekazującego gospodarstwo za przedmiotowy dla sprawy rok. Tym bardziej, że decyzje te zostały uchylone w całości przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, a Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, która jeszcze nie została rozpoznana. W sprawie występuje więc klasyczne zagadnienie prejudycjalne, stanowiące podstawę do zawieszenia postępowania z urzędu.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie.
Postępowanie sądowe zostało zawieszone na zgodny wniosek stron, do czasu rozpoznania skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny od wyroku WSA w Warszawie o sygn. akt VIII SA/Wa 648/10. Postępowanie zostało podjęte w związku z wyrokiem NSA z 11 października 2012 r. (II GSK 1302/11).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
skarga zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Dokonując kontroli decyzji w tak określonym zakresie Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest zasadna, bowiem zarówno zaskarżona jak i poprzedzająca ją decyzja naruszają prawo w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
Istota sporu w niniejszej sprawie dotyczy zasadności odmowy przyznania skarżącej płatności rolnośrodowiskowej za 2009 r. w związku ze złożeniem przez nią tzw. wniosku transferowego o przejęcie ww. płatności. Sporne jest w szczególności, czy Spółka może wstąpić do toczącego się postępowania o przyznanie przedmiotowej płatności w miejsce poprzedniego użytkownika gruntów (spółki cywilnej), na których było realizowane zobowiązanie rolnośrodowiskowe.
Bezsporne zaś jest w niniejszej sprawie, że organy ARiMR wydały wobec ww. spółki cywilnej decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowych za 2009 r. W wyniku złożonej skargi, decyzje te zostały uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 20 grudnia 2010 r. (sygn. akt VIII SA/Wa 648/10). Bezsporne jest także, że w 2010 r. skarżąca przejęła przedmiotowe grunty od ww. spółki cywilnej i złożyła oświadczenie o kontynuowaniu realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego na przejętych działkach.
Zdaniem organów, skoro podmiot przekazujący grunty rolne otrzymał decyzję w sprawie za 2009 r., to tym samym postępowanie na etapie organu I instancji zostało zakończone. Skoro zaś wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Warszawie wstrzymał wykonanie jedynie zaskarżonej decyzji organu odwoławczego, to nie ma podstaw do wniosku, że istnieją przesłanki do odmowy uznania rozstrzygnięcia wydanego w tej sprawie przez organ I instancji.
W ocenie Sądu, takie stanowisko organów jest błędne. W chwili bowiem wydawania przez organy obu instancji ARiMR decyzji będących przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie (tj. dotyczącej tzw. wniosku transferowego złożonego przez skarżącą) toczyło się postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie z wniosku ww. spółki cywilnej o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych za 2009 r., od którego to wyniku zależał wynik niniejszego postępowania dotyczącego złożonego przez Spółkę wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej za 2009 r. Niewątpliwie w toku postępowania przed organami obu instancji doszło więc do naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., gdyż rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zależało od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd w sprawie dotyczącej wniosku spółki cywilnej, w której postępowanie administracyjne zostało bezpodstawnie umorzone.
Zdaniem Sądu, wynik zakończonego postępowania sądowadministracyjnego odnośnie zasadności umorzenia postępowania wszczętego przez spółkę cywilną, wpływa bezpośrednio na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, która jest kontynuacją sprawy dotyczącej przyznania płatności rolnośrodowiskowych za 2009 r. Organy obowiązane były więc zawiesić postępowanie w niniejszej sprawie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., do czasu zakończenia postępowania przed sądem administracyjnym.
Na gruncie rozpoznawanej sprawy, powyższa ocena jest tym bardziej uzasadniona, że tutejszemu Sądowi z urzędu znany jest fakt, iż wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 20 grudnia 2010 r., uchylający decyzje organów obu instancji w sprawie umorzenia postępowania z wniosku spółki cywilnej [...] o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych (sygn. akt VIII SA/Wa 648/10) został wydany nie tylko przed wydaniem ostatecznej decyzji organu odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2011 r., ale nawet przed wydaniem w niniejszej sprawie decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] stycznia 2011 r.
Skoro zaś obecnie przedmiotowy wyrok jest prawomocny, bowiem 11 października 2012 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną organu odwoławczego (II GSK 1302/11), to postępowanie w sprawie przyznania płatności za 2009 r. może toczyć się od nowa. Nie ma również żadnych przeszkód, aby do tego postępowania wstąpiła skarżąca. Stosownie bowiem do treści art. 25 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, istnieje możliwość dokonania przeniesienia realizowanego zobowiązania przez dotychczasowego wnioskodawcę na inny podmiot, m.in. w razie zbycia całości lub części gospodarstwa rolnego. W takiej sytuacji następca prawny może, na swój wniosek, wstąpić do toczącego się postępowania w miejsce wnioskodawcy, jeżeli nie sprzeciwia się to przepisom, o których mowa w art. 1 pkt 1, oraz istocie i celowi działania, w ramach którego ma być przyznana pomoc. Zgodnie zaś z § 23 ust. 1 rozporządzenia MRiRW z dnia 26 lutego 2009 r., w razie przeniesienia, w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, posiadania gospodarstwa rolnego lub części tego gospodarstwa, lub stada zwierząt ras lokalnych wnioskodawcy, nowy posiadacz tego gospodarstwa lub jego części, lub stada zwierząt ras lokalnych może wstąpić do toczącego się postępowania w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na miejsce wnioskodawcy, jeżeli objął w posiadanie użytki rolne lub stado zwierząt ras lokalnych, objęte zobowiązaniem rolnośrodowiskowym wnioskodawcy.
Zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. Sąd uznał za trafne. Ponownie rozpoznając sprawę, organ I instancji obowiązany będzie uwzględnić powyższe rozważania Sądu, zgodnie z art. 153 p.p.s.a. W świetle dotychczasowych ustaleń faktycznych uznać należy, że skarżąca może wstąpić do postępowania dotyczącego płatności na 2009 r., zainicjowanego przez spółkę cywilną.
Mając na względzie powyższe, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 134 § 1, art. 135 oraz art. 152 u.p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w pkt 1 i pkt 2 sentencji wyroku. O zwrocie kosztów sądowych Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a., zaliczając do nich uiszczony przez skarżącego wpis od skargi (200 zł).