Uzasadnienie
Decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w B. działając m.in. na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. z 2003 r., nr 229, poz. 2273 ze zm., dalej jako ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich), § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 r., nr 174, poz. 1809 ze zm., dalej jako rozporządzenie RM z dnia 20 lipca 2004 r.) oraz na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071 ze zm., dalej jako K.p.a.) orzekł o odmowie przyznania dla M. A. sp. z o.o. z siedzibą w B. (dalej jako spółka)płatności rolnośrodowiskowej za 2009 r.
W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wyjaśnił, że w dniu [...] maja 2010 r. spółka złożyła wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2009 r. - tzw. wniosek transferowy (o przejęcie płatności). Do wniosku dołączyła oświadczenia o kontynuowaniu realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego na przejętych działkach rolnych. Przedmiotowy wniosek został bowiem złożony w związku z przejęciem przez spółkę gruntów rolnych zadeklarowanych w 2009 r. przez inne podmioty, tj. spółki cywilne o nazwach B. A. oraz N. P. A.. Organ stwierdził, że składając wniosek o przyznanie ww. płatności spółka nie spełniła warunków określonych w § 14 ust. 1 i 2 rozporządzenia RM z dnia 20 lipca 2004 r.
W dniu bowiem [...] grudnia 2009 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. zakończył postępowanie prowadzone na wniosek przekazujących, tj. ww. spółek cywilnych wydając stosowne decyzje administracyjne, zaś wniosek o przejęcie płatności przez przejmującego został złożony po wydaniu tych decyzji.
Odwołanie od powyższej decyzji organu pierwszej instancji złożyła spółka wnosząc o jej uchylenie.
W uzasadnieniu spółka podniosła, że decyzja narusza przepis § 14 ust 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. Zdaniem spółki uregulowanie zawarte w ust. 3 ww. § 14 powołanego rozporządzenia należy stosować do zakończenia postępowania administracyjnego z zakończeniem ewentualnej kontroli sądowoadministracyjnej decyzji dotyczącej przekazującego gospodarstwo lub jego część. W zaistniałym przypadku od wydanych decyzji skierowanych do poprzedników podmioty przekazujące wniosły skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z § 14. ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, gdzie jeżeli w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia wydania decyzji administracyjnej w sprawie płatności rolnośrodowiskowej nastąpi przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego lub jego części, lub stada zwierząt ras lokalnych na rzecz innego producenta rolnego w wyniku (umowy sprzedaży lub innej umowy, płatność rolnośrodowiskowa przysługuje producentowi rolnemu, na rzecz którego przeniesiono posiadanie gospodarstwa rolnego lub jego części, lub stada zwierząt ras lokalnych, jeżeli w terminie 35 dni od dnia tego przeniesienia złoży on wniosek do kierownika biura powiatowego Agencji i zobowiąże się do kontynuowania realizacji programu rolnośrodowiskowego do końca okresu objętego zobowiązaniem, o którym mowa w § 2 ust. 1, złożonym przez poprzedniego posiadacza gospodarstwa rolnego.
W sprawach dotyczących realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych za 2009 r. przekazującego, zarówno B. A. spółka cywilna i N. P. A. spółka cywilna, organ wydał decyzje za 2009 r. W dniu bowiem [...] grudnia 2009 r. zostały wydane decyzje umarzające postępowanie w sprawie przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt za 2009 r. W związku z powyższym organ odwoławczy uznał, że przekazujący otrzymali decyzje w sprawach za 2009 r., a tym samym postępowanie za ww. rok na etapie organu pierwszej instancji zostało zakończone. Dlatego też zgodnie z ww. § 14 ust 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich przeniesienie zobowiązania nie było skuteczne.
Organ odwoławczy stwierdził nadto, że beneficjent w dalszym ciągu może skuteczne przenieść realizowane zobowiązanie w całości lub części na inny podmiot po spełnieniu warunków wskazanych w § 14 ust 1 i 2 wymienionego rozporządzenia, z tym, że działki przejęte będą uwzględnione do płatności w kolejnym roku realizacji programu rolnośrodowiskowego.
Pismem z dnia [...] czerwca 2011 r. spółka (dalej jako "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem organu skargę na powyższą decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W..
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że rozstrzygnięcie sprawy zależało od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Naczelny Sąd Administracyjny. Postępowanie winno zostać zawieszone z urzędu, a nie zakończyć się merytorycznym rozstrzygnięciem. W dniu wydania skarżonej decyzji trwało bowiem sądowoadministracyjne badanie legalności decyzji wydanych dla przekazującego gospodarstwo za przedmiotowy dla sprawy rok. W szczególności decyzje te zostały uchylone w całości przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, a Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, która jeszcze nie została rozpoznana. W sprawie występuje więc klasyczne zagadnienie prejudycjalne, stanowiące podstawę do zawieszenia postępowania z urzędu.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie.
Na rozprawie przed Sądem w dniu [...] grudnia 2011 r. skarżąca i pełnomocnik organu zgodnie wnieśli o zawieszenie postępowania.
Postanowieniem z dnia 15 grudnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z uwagi na zgodny wniosek stron zawiesił postępowanie w sprawie.
Pismem procesowym z dnia [...] listopada 2012 r. skarżąca w związku z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 2012 r. o sygn. akt II GSK 1194/11 wniosła o podjęcie zawieszonego postępowania.
Postanowieniem z dnia 8 grudnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podjął zawieszone postępowanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Dokonując kontroli decyzji w tak określonym zakresie Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest zasadna, bowiem zarówno zaskarżona jak i poprzedzająca ją decyzja naruszają prawo i to w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
Istotę sporu w niniejszej sprawie stanowi, czy organy ARiMR miały podstawy do odmowy przyznania skarżącej płatności rolnośrodowiskowej za 2009 r. w związku ze złożeniem przez nią w dniu [...] maja 2010 r. tzw. wniosku transferowego o przejęcie ww. płatności. Sporne jest również, czy skarżąca może wstąpić do toczącego się postępowania o przyznanie przedmiotowej płatności w miejsce poprzedniego użytkownika gruntów na których było realizowane zobowiązanie rolnośrodowiskowe przez wskazane we wniosku złożonym za 2009 r. spółki cywilne B. A. oraz N.P.A..
Bezsporne zaś w niniejszej sprawie jest, że organy ARiMR wydały wobec ww. spółek cywilnych decyzje o umorzeniu postępowania o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych za 2009 r., a w wyniku złożonych skarg, decyzje te zostały uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 grudnia 2010 r. sygn. akt VIII SA/Wa 643/10 (dotyczący B. A.) oraz wyrokiem z dnia 9 listopada 2010 r. sygn. akt VIII SA/Wa 653/10 (dotyczący N. P.A.). Poza sporem pozostaje również, że w 2010 r. skarżąca przejęła przedmiotowe grunty od ww. spółek cywilnych i złożyła oświadczenie o kontynuowaniu realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego na przejętych działkach rolnych na lata 2007 - 2013.
Zdaniem organów, skoro podmioty przekazujące grunty rolne otrzymały decyzje w sprawach za 2009 r., to tym samym postępowanie na etapie organu pierwszej instancji zostało zakończone. Skoro zaś wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wstrzymał wykonanie jedynie zaskarżonej decyzji organu, to nie ma podstaw, aby uznać, że istnieją przesłanki do odmowy uznania rozstrzygnięcia wydanego w tej sprawie przez organ pierwszej instancji.
W ocenie Sądu, takie stanowisko organów jest błędne. W chwili bowiem wydawania przez organy obu instancji ARiMR decyzji będących przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie (tj. dotyczącej tzw. wniosku transferowego złożonego przez skarżącą) toczyło się postępowanie sądowoadministracyjne w sprawach z wniosków ww. spółek cywilnych o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych za 2009 r., od których to wyniku zależał wynik niniejszego postępowania, tj. dotyczącego złożonego przez skarżącą wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej za 2009 r. Niewątpliwie w toku postępowania przed organami obu instancji doszło więc do naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., bowiem rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji w niniejszej sprawie zależało od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd w sprawach dotyczących wniosku spółki cywilnej.
Zdaniem Sądu, dopiero od wyników zakończonych postępowań sądowadministracyjnych zależało postępowanie w niniejszej sprawie, która jest przecież kontynuacją spraw dotyczących przyznania płatności rolnośrodowiskowych za 2009 r. Organy gdy tylko powzięły taką informację, przed wydaniem swojego rozstrzygnięcia winny wyjaśnić, czy i jak zakończyły się postępowania sądowadministracyjne dotyczące wniosków złożonych przez spółki cywilne. W sytuacji gdy organy ustaliły, że postępowania sądowoadministracyjne w sprawie ww. podmiotów nadal się toczą, miały obowiązek na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. wydać postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie do czasu zakończenia postępowania przed sądem administracyjnym.
Na gruncie rozpoznawanej sprawy, powyższa ocena jest tym bardziej uzasadniona, że tutejszemu Sądowi z urzędu znany jest fakt, iż wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uchylające decyzje organów ARiMR w sprawach dotyczących wniosków spółek cywilnych B. A. oraz N. P. A. zostały wydane nie tylko przed wydaniem ostatecznej decyzji organu odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2011 r., ale nawet przed wydaniem w niniejszej sprawie decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] grudnia 2010 r. Skoro zaś obecnie przedmiotowe wyroki są prawomocne, to postępowanie w sprawie przyznania przedmiotowej płatności za 2009 r. może toczyć się od nowa. Nie ma również żadnych przeszkód, aby do tego postępowania wstąpiła skarżąca.
Ponownie rozpoznając sprawę, wydając rozstrzygnięcie w sprawie organ pierwszej instancji zgodnie z art. 153 p.p.s.a. winien mieć na uwadze ww. wskazania i uwagi Sądu.
W związku z powyższym, należało orzec, jak w punkcie pierwszym wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. Orzeczenie w punkcie drugim opiera się na podstawie art. 152 p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania sądowego Sąd postanowił na mocy art. 200, art. 205 § 2 oraz art. 209 p.p.s.a.