Uzasadnienie
Stowarzyszenie "[...]" wystąpiło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że skarżące Stowarzyszenie jest stowarzyszeniem zwykłym – organizacją społeczno - ekologiczną, jego celem jest zachowanie walorów przyrodniczych, krajobrazowych i zasobów historyczno – kulturowych na terenie gminy [...]. Stowarzyszenie dysponuje niewielkim majątkiem w postaci środków pieniężnych pochodzących z dobrowolnych składek członkowskich. Środki te są przeznaczane na bieżące pokrycie kosztów związanych z zakupem materiałów biurowych i pokrycie opłat pocztowych.
W piśmie uzupełniającym wniosek przedstawiciel Stowarzyszenia podała, że przynależność do niego zadeklarowało [...] osób, składki członkowskie opłacane są w wysokości [...] zł i w 2012 r. wpływy z nich wyniosły [...] zł.
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej może nastąpić w zakresie całkowitym, gdy jednostka ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych wynika, że zasadą jest, iż każdy kto wnosi do Sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do uiszczenia stosownych kosztów sądowych. Przysługujące
Sądowi prawo do zwalniania od kosztów sądowych nie ma charakteru pełnego, swobodnego uznania Sądu, lecz podlega określonym regułom, których należy bezwzględnie przestrzegać przy każdym rozpatrywaniu takiego wniosku.
Istotne jest również to, że każdy kto wszczyna postępowanie sądowe, powinien liczyć się z koniecznością opłacenia kosztów sądowych, a co za tym idzie tak planować swój budżet, aby wygospodarować kwotę konieczną do ich uiszczenia. Podkreślenia także wymaga fakt, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Zawarte w powoływanym przepisie sformułowanie "wykaże" oznacza z kolei, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek przedstawienia takich okoliczności, które potwierdzałyby, że ubiegający się o przyznanie prawa pomocy nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania.
Stowarzyszenie "[...]", jak wynika z akt sprawy, jest organizacją wpisaną do ewidencji stowarzyszeń zwykłych. Zgodnie z art. 42 ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 – Prawo o stowarzyszeniach (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz.855 ze zm.), stowarzyszenie zwykłe uzyskuje środki na swoją działalność ze składek członkowskich. Jak wynika z informacji zawartych we wniosku składki uiszczane przez członków skarżącego Stowarzyszenia są przeznaczane na zakup materiałów biurowych czy też opłacanie przesyłek pocztowych. Jednocześnie podkreślić należy, że na skarżącym Stowarzyszeniu ciąży obowiązek uiszczenia wpisów sądowych w 3 sprawach zawisłych przed tutejszym Sądem na łączną kwotę [...] zł. W związku z powyższym oceniając zdolności płatnicze należy brać pod uwagę nie tylko koszty ciążące na nim w przedmiotowej sprawie, ale generalną kwotę, którą Stowarzyszenie obowiązane jest uiścić.
Biorąc tę okoliczność pod uwagę uznano, że wnioskodawca nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Oceniając natomiast przedmiotowy wniosek w zakresie ustanowienia pełnomocnika stwierdzić należy, że w sytuacji zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych Stowarzyszenie winno wygospodarować środki na ten cel, a jeśli budżet ze składek okaże się niewystarczający winno rozważyć ewentualne ustalenie dodatkowych składek, co jak wynika z pisma z dnia 30 stycznia 2013 r. jest praktyką stosowaną w działalności Stowarzyszenia.
Z tychy też względów na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.