Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa W. - [...] z siedzibą w W. (dalej: "Kierownik ARiMR" lub "organ I instancji") działając na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j. t. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej: "K.p.a.") zawiesił postępowanie w sprawie wniosku P.A. spółka cywilna o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2008.
W uzasadnieniu tego postanowienia organ I instancji wskazał, że pojawiła się okoliczność przejściowo uniemożliwiająca rozstrzygnięcie sprawy - toczy się bowiem przed wojewódzkim sądem administracyjnym postępowanie w sprawie związanej z wyjaśnieniem prawidłowości nadania numeru identyfikacyjnego dla spółki cywilnej P.A.. W związku z tym, że rozpatrzenie sprawy o przyznanie płatności ONW na 2008 r. zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ, zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. zasadne jest zawieszenie postępowania w sprawie przyznania płatności ONW.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył P.M. jako reprezentant spółki cywilnej P.A.. W uzasadnieniu podniósł, że obrocie prawnym funkcjonuje nadany wnioskodawcy numer producenta. Pewność tegoż obrotu prawnego przemawia za koniecznością wydania rozstrzygnięcia w postępowaniu, a nie jego zawieszenia.
Postanowieniem nr [...] z dnia [...] września 2013 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (dalej: "Dyrektor ARiMR" lub "organ odwoławczy") działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 K.p.a. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu organ odwoławczy w pierwszej kolejności wyjaśnił, że w dniu [...] stycznia 2013 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. wszczął postępowanie administracyjne w przedmiocie anulowania numeru w ewidencji producentów dla spółki cywilnej P.A.. Decyzja organu I instancji w przedmiocie anulowania numeru została uchylona decyzją organu odwoławczego z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...], a następnie zaskarżona przez stronę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Jednocześnie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. wskutek zmiany siedziby spółki, zgodnie z właściwością miejscową, przekazał sprawę Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR W. [...].
Następnie organ odwoławczy zacytował § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 (Dz. U. z 2007 r., Nr 68, poz. 448). Wskazał, że jak wynika z tego przepisu, przyznanie płatności ONW uzależnione jest m.in. od nadania rolnikowi numeru identyfikacyjnego. Obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie jest zaś sprawdzenie w trakcie postępowania wyjaśniającego, czy strona spełnia warunki do przyznania dopłat z tytułu ONW. Z uwagi na fakt, że toczy się postępowanie w przedmiocie anulowania numeru wpisu do ewidencji producentów P.A. s.c., które nie zostało jeszcze prawomocnie zakończone, istnieją przesłanki wskazane w art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., uzasadniające zawieszenie postępowania dotyczącego wniosku ww. spółki cywilnej o przyznanie płatności ONW na rok 2008.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła A. E. M. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. (dalej "skarżąca") jako wspólnik spółki cywilnej P.A.. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów o zawieszeniu postępowania polegające na wydaniu skarżonych postanowień mimo, że nie było przeszkód do wydania decyzji o przyznaniu płatności w oparciu o stan faktyczny i prawny, który istniał w okresie obejmującym żądanie strony. Wniosła o uchylenie zaskarżonych postanowień.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wywody zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
W piśmie procesowym z dnia [...] kwietnia 2014 r. (data nadania) skarżąca podniosła, że organy naruszyły art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Nie istniały bowiem przeszkody, aby rozstrzygnięcie dotyczące przyznania płatności wydać w oparciu o stan faktyczny i prawny, który istniał w chwili wydawania decyzji. Numer producenta został stronie nadany w procedurze przez prawo przewidzianej i funkcjonuje w obrocie prawnym. Wszczęcie postępowania w sprawie prawidłowości nadania tegoż numeru nie może stanowić zagadnienia wstępnego w rozumieniu ww. przepisu. Powołując się na wyroki sądów administracyjnych autor pisma podniósł, że zagadnieniem wstępnym jest tylko taka kwestia, która uniemożliwia wydanie rozstrzygnięcia w danej sprawie.
Natomiast to, że wynik innego postępowania może mieć wpływ na treść decyzji nie przesądza o istnieniu zagadnienia wstępnego. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego powinno zależeć rozpatrzenie sprawy administracyjnej w ogóle, nie zaś wydanie decyzji o określonej treści.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Rozpoznając przedmiotową skargę w zakresie tak określonej kognicji Sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonego postanowienia stanowi przepis art. 97 § 1 K.p.a., który wyznacza podstawy obligatoryjnego zawieszenia postępowania. Brzmienie powyższego przepisu: "organ administracji publicznej zawiesza postępowanie" wyraźnie wskazuje, że w przypadku wystąpienia jednej z wyliczonych w tym przepisie podstaw organ obowiązany jest z urzędu zawiesić postępowanie.
Z urzędu także w trakcie postępowania ma obowiązek badać, czy nie powstało zdarzenie lub sytuacja, która wymaga zawieszenia postępowania.
Na podstawie pkt 4 powyżej cytowanego artykułu organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
W przypadku zatem, gdy w postępowaniu administracyjnym powstaje zagadnienie wstępne, organ obowiązany jest zawiesić postępowanie. Przez pojęcie "zagadnienia wstępnego" należy rozumieć sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego. Ocena zaś tego zagadnienia wstępnego, gdyby ono w sobie mogło być przedmiotem odrębnego postępowania, należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie. Organ administracji publicznej obowiązany jest ponadto ustalić związek pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego a zagadnieniem wstępnym.
Z powyższego wynika, że zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. uzależnione jest od wystąpienia trzech przesłanek:
- – postępowanie administracyjne jest w toku,
- – rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej będącej przedmiotem postępowania administracyjnego zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd,
- – zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte.
Przechodząc na grunt sprawy niniejszej należy przyznać rację Dyrektorowi ARiMR, że rozstrzygnięcie kwestii prawidłowości nadania numeru identyfikacyjnego dla spółki cywilnej P.A. w sprawie o przyznanie dla ww. spółki płatności ONW na rok 2008 stanowi zagadnienie wstępne obligujące organ do zawieszenia postępowania administracyjnego.
Należy bowiem zauważyć, że z § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 (Dz. U. z 2007 r., Nr 68, poz. 448) wynika, iż płatność ONW przyznaje się rolnikowi, który:
- 1) zobowiąże się do przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 14 ust. 2 tiret drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniającego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160 z 26.06.1999, str. 80, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 25, str. 391);
- 2) jeżeli łączna powierzchnia posiadanych przez tego rolnika działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia wymienionego we wprowadzeniu do wyliczenia, zgodnie z minimalnymi wymaganiami utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska (normami), określonymi w przepisach o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej, wynosi co najmniej 1 ha;
- 3) do położonej na obszarach ONW powierzchni działek rolnych lub ich części, wynoszącej nie więcej niż 300 ha;
- 4) jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Nie jest sporne w niniejszej sprawie, że w dniu [...] stycznia 2013 r. zostało wszczęte postępowanie administracyjne w przedmiocie anulowania numeru w ewidencji producentów dla spółki cywilnej P. A.. Decyzja organu I instancji w przedmiocie anulowania numeru została uchylona decyzją organu odwoławczego z dnia [...] czerwca 2013 r., a następnie zaskarżona przez stronę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Zdaniem Sądu zasadnie organ odwoławczy uznał, że kwestia wyjaśnienia prawidłowości nadania numeru identyfikacyjnego dla spółki cywilnej P. A. stanowi zagadnienie wstępne od rozstrzygnięcia którego zależy rozpatrzenie wniosku tejże spółki o przyznanie płatności ONW na rok 2008. Dlatego też istniały przesłanki wskazane w art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. uzasadniające zawieszenie z urzędu postępowania dotyczącego przedmiotowego wniosku. Istotnym jest również, że kwestia nadania numeru identyfikacyjnego w dalszym ciągu nie została ostatecznie rozstrzygnięta.
Odnosząc się do argumentacji skarżącej wyjaśnić należy, że numer producenta rolnego został wprawdzie nadany spółce cywilnej P. A., ale nadal toczy się postępowanie w sprawie ustalenia prawidłowości nadania tego numeru. Posiadanie prawidłowo nadanego numeru ewidencyjnego producenta rolnego jest zaś niezbędne do otrzymania płatności ONW. Skoro nie zapadło jeszcze ostateczne rozstrzygnięcie w sprawie prawidłowości nadania tego numeru zasadnym jest zawieszenie postępowania w sprawie przyznania płatności. Wobec tego Sąd uznał zarzuty skargi za bezzasadne.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem i na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w wyroku.