Uzasadnienie
Pismem z dnia 1 marca 2016 r. W. M. (dalej: "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K.. Zarzucił, że organ do dnia wniesienia skargi nie zakończył postępowania zainicjowanego złożonym przez niego w dniu 9 lutego 2001 r. zgłoszeniem remontu budynku mieszkalnego na działce nr [...] w miejscowości B..
W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, iż w latach 1999 – 2005 na wniosek K. i S. małż. W. PINB w K. prowadził pięć postępowań administracyjnych przeciwko skarżącemu. Postępowania dotyczyły wybudowania stawu wodnego i stawów rybnych, budowy (remontu) budynku mieszkalnego oraz budowy ogrodzenia. Ponadto na wniosek skarżącego 8 sierpnia 2003 roku zostało wszczęte postępowanie dotyczące nieprawidłowości w istniejącej zabudowie na działce sąsiedniej należącej do K. i S. małż. W.. Organ wskazał, że stan zaistniałej zwłoki w załatwieniu sprawy był spowodowany zmianami organizacyjnymi oraz dużą ilością wpływających do organu spraw.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga, którą rozpoznawano w niniejszej sprawie jest zasadna.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje m.in., w myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 718, dalej p.p.s.a.), orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy administracji publicznej w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
Podstawowym celem postępowania sądowego ze skargi na bezczynność organu administracji publicznej jest ochrona strony przed nieuzasadnioną zwłoką organu w załatwieniu sprawy administracyjnej i zobligowanie organu do załatwienia sprawy, przy czym przez "załatwienie sprawy administracyjnej" należy rozumieć - w świetle art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.; dalej: "Kpa") wydanie decyzji kończącej postępowanie, chyba, że przepisy kodeksu stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 12 § 1 i § 2 Kpa organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia, a sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Realizacji wyrażonej w powyższym przepisie zasady szybkości postępowania służą przepisy określające terminy załatwienia sprawy. Stosownie do treści art. 35 § 3 Kpa załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. W art. 35 § 5 Kpa ustawodawca przewidział jednocześnie, iż do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu.
Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ administracji publicznej nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub nie podjął stosownej czynności.
Podkreślić jednocześnie należy, iż przy rozpatrywaniu skargi na bezczynność organu administracji publicznej sąd orzeka biorąc za podstawę stan prawny i faktyczny istniejący w dacie wydawania orzeczenia.
Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego prowadząc postępowanie w sprawie remontu budynku mieszkalnego na działce nr [...] w miejscowości B. niewątpliwie uchybił wskazanym wyżej przepisom, określającym terminy załatwiania spraw administracyjnych.
Analizując dokumenty znajdujące się w aktach sprawy, Sąd uznał istnienie bezczynności PINB w K., polegającej na braku wydania aktu administracyjnego kończącego postępowanie w sprawie zainicjowanej wnioskiem skarżącego z dnia 9 lutego 2001 r., dotyczącego remontu budynku mieszkalnego na działce [...]. Okoliczność ta stanowiła przesłankę nałożenia na organ obowiązku określonego w wyroku.
Jak bowiem wynika z akt sprawy, na wniosek skarżącego z 9 lutego 2001 r. zostało wszczęte przez PINB w K. postępowanie zainicjowane zgłoszeniem remontu budynku mieszkalnego na działce nr [...] w miejscowości B. oraz wykonania ogrodzenia o wys. [...] m. Starosta K. decyzją z [...] lutego 2001 r. wniósł sprzeciw w sprawie przedmiotowego zgłoszenia. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy przez Wojewodę [...] decyzją z [...] kwietnia 2001 r. Po wniesieniu skargi przez W. M., Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 13 lutego 2003 r., sygn.. akt IV SA 1595/01 uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty K. z [...] lutego 2001 r.
Ze znajdującego się w aktach materiału dowodowego w sposób bezsprzeczny wynika, że do chwili obecnej PINB w K. nie zakończył wszczętego w 2001 roku postępowania. Okoliczność niezałatwienia przedmiotowej sprawy w terminie dostrzegł [...] WINB, który pismem z dnia 23 maja 2007 r. kierowanym do skarżącego podzielił w całości jego stanowisko, co do niezałatwienia przez PINB w K. sprawy w terminie (k-21 akt sądowych). Zauważyć również należy, że PINB w K. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] zawiadomił skarżącego o zaistnieniu zwłoki w rozpatrzeniu sprawy dot. budowy budynku na działkach nr [...] i [...], co świadczy o pozostawaniu przez ten organ w bezczynności, trwającej - do dnia wydania niniejszego wyroku.
Stąd też, zdaniem Sądu, należało stwierdzić, iż PINB w K. naruszył zasadę szybkości postępowania i wskazany ww. art. 35 Kodeksu, pozostając w bezczynności. Stan bezczynności miał miejsce tak w dacie wniesienia skargi jak i wyrokowania. Nadto, akta sprawy (w tym sądowe) nie wskazują na to, aby przed rozpoznaniem skargi w niniejszej sprawie, analizowane postępowanie zostało przez organ powiatowy zakończone stosownym rozstrzygnięciem administracyjnym.
Oceniając działanie tego organu nie sposób przy tym pominąć, iż sprawa dotycząca remontu budynku mieszkalnego na działce nr [...] trwa od kilkunastu lat, a działania organu powiatowego podejmowane w tej sprawie polegały głównie na przeprowadzaniu oględzin. Podejmując działania organ czynił to w sposób mało efektywny, w bardzo dużych (biorąc pod uwagę terminy uregulowane w art. 35 Kodeksu) odstępach czasu, do tego - niczym nie uzasadnionych, nadto - powtarzając w istocie już raz przeprowadzony dowód (oględziny). Na przestrzeni lat 2009-2015 nie podjął zaś żadnej czynności w sprawie. Zdaniem Sądu, taki sposób procedowania organu powiatowego stanowi przejaw rażącego naruszenia art. 12 Kodeksu. Nie charakteryzuje się ani sprawnością, ani efektywnością. Świadczy o złej organizacji pracy, prowadzącej niewątpliwie do rażącej bo trwającej kilkanaście lat bezczynności.
Zatem, istnieje konieczność wydania przez PINB w K. rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku skarżącego z dnia 9 lutego 2001 r., dotyczącego remontu (budowy) budynku mieszkalnego na działce [...].
W konsekwencji, powyższe zachowanie organu powiatowego obligowało Sąd do zobowiązania tego organu do wydania aktu w zakreślonym terminie, stwierdzenia, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, a w związku z tym – wymierzenia z urzędu organowi grzywny. Miarkując jej wysokość Sąd wziął pod uwagę kilkuletnie okresy zwłoki, długość trwania postępowania, jak również charakter sprawy.
Z tych też przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 i art. 200 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
- - ---------------------- 4