Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] maja 2020 r. (data wpływu do Aresztu Śledczego w R. [...] czerwca 2020 r.) M. P. (dalej: "wnioskodawca" lub "skarżący"), wystąpił, na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1429 ze zm.; dalej "u.d.i.p."), do Dyrektora Aresztu Śledczego w R. (dalej "Dyrektor AŚ" lub "organ") o udostępnienie mu informacji publicznej w zakresie wskazania, czy:
- 1. na terenie Aresztu Śledczego w R. znajduje się cela mieszkalna, w której oprócz drzwi, w wejściu do celi zamontowano kratę koszową (dystansującą), a także całodobowo można monitorować zachowanie osadzonego przez wewnętrzny system urządzeń rejestrujących obraz lub dźwięk;
- 2. na terenie Aresztu Śledczego w R. jest stanowisko ochronne, na którym funkcjonariusz Służby Więziennej całodobowo kontroluje zachowanie osadzonego, pełniąc dozór przy otwartych drzwiach celi mieszkalnej i zamkniętej kracie koszowej (dystansującej) uniemożliwiającej osadzonemu samodzielne opuszczenie celi;
- 3. administracja Aresztu Śledczego w R., na podstawie decyzji organu postępowania karnego wykonawczego o monitorowaniu zachowania osadzonego, stosowała lub stosuje wobec osób przebywających w Areszcie Śledczym w R. – na podstawie § 4 ust. 1 pkt 9 i 10 Instrukcji nr 2/2016 Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia 29 sierpnia 2016 r. w sprawie zapobiegania samobójstwom osób pozbawionych wolności – środki profilaktyczne polegające na stałej, całodobowej, bezpośredniej kontroli zachowania osadzonego, zakwaterowanego w całodobowo monitorowanej celi przez wewnętrzny system urządzeń rejestrujących obraz lub dźwięk, przez dodatkowego funkcjonariusza Służby Więziennej, pełniącego całodobowo dozór przy otwartych drzwiach celi – całodobowo monitorując zachowanie osadzonego przez zamkniętą kratę koszową (dystansującą) uniemożliwiającą osadzonemu opuszczenie celi". Na wypadek odpowiedzi twierdzącej na to pytanie, wnioskodawca wniósł o udostępnienie informacji, wobec ilu osadzonych środki były stosowane: 1) w 2015 roku, 2) w 2016 roku, 3) w 2017 roku, 4) w 2018 roku, 5) w 2019 roku, 6) na dzień sporządzenia informacji.
- 4. administracji Aresztu Śledczego w R. znana jest praktyka polegająca na stałej, całodobowej, bezpośredniej kontroli zachowania osadzonego, zakwaterowanego w całodobowo monitorowanej celi przez wewnętrzny system urządzeń rejestrujących obraz lub dźwięk, przez dodatkowego funkcjonariusza Służby Więziennej, pełniącego całodobowo dozór przy drzwiach otwartych celi – całodobowo monitorując zachowanie osadzonego przez zamkniętą kratę koszową (dystansującą) uniemożliwiającą osadzonemu opuszczenie celi.
Jednocześnie wnioskodawca określił, że żądaną informację publiczną należy mu doręczyć listownie na wskazany adres.
W odpowiedzi z [...] czerwca 2020 r. na ww. wniosek, Dyrektor AŚ udzielił następujących odpowiedzi: w odniesieniu do 1. pytania - W Areszcie Śledczym w R. znajdują się cele posiadające oprócz drzwi wejściowych kratę koszową wewnętrzną oraz monitoring pozwalający na obserwację zachowania osadzonego. Cele tak wyposażone to cele izolacyjne oraz cele znajdujące się w pawilonie dla osadzonych stwarzających poważne zagrożenie społeczne albo poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa zakładu karnego lub aresztu śledczego; w odniesieniu do 2. pytania - W Areszcie Śledczym w R. brak jest stanowiska ochronnego, na którym funkcjonariusz kontroluje zachowanie osadzonego pełniąc dyżur przy otwartych drzwiach celi i zamkniętej kracie koszowej; w odniesieniu do 3. pytania - Areszt Śledczy w R. nie gromadzi danych, które są przedmiotem wnioskowanego zapytania, co za tym idzie nie posiada informacji: "wobec ilu osób osadzonych przebywających w Areszcie Śledczym w R., stosowane są środki profilaktyczne polegające na stałej, całodobowej, bezpośredniej kontroli zachowania osadzonego zakwaterowanego w całodobowo monitorowanej celi, przez wewnętrzny system urządzeń rejestrujących obraz, przez dodatkowego funkcjonariusza Służby Więziennej pełniącego służbę przy drzwiach otwartych celi mieszkalnej przez zamkniętą kratę koszową uniemożliwiającą opuszczenie celi przez osadzonego w 2015 roku, 2016 roku, 2017 roku, 2018 roku, 2019 roku, na dzień sporządzenia informacji"; w odniesieniu do 4. pytania - W jednostkach penitencjarnych Służby Więziennej przebywają osadzeni wymagającymi zindywidualizowanych oddziaływań oraz szczególnych zaleceń ochronnych z uwagi na charakter popełnionych przestępstw i konieczność dbania o właściwy wizerunek Służby Więziennej.
Zapewnienie bezpieczeństwa osobom skazanym na karę pozbawienia wolności lub tymczasowo aresztowanym, a także osobom, wobec których są wykonywane kary pozbawienia wolności i środki przymusu skutkujące pozbawieniem wolności, należy do podstawowych zadań Służby Więziennej. Kodeks karny wykonawczy w art. 108 §1 przewiduje, że administracja zakładu karnego ma obowiązek podejmowania odpowiednich działań celem zapewnienia skazanym bezpieczeństwa osobistego w czasie odbywania kary. Ponadto Kodeks karny wykonawczy wprowadził do polskiego porządku prawnego instytucję szczególnej ochrony skazanych tymczasowo aresztowanych,o których mowa w przepisach, art. 88d i art. 212ba Kodeksu karnego wykonawczego. Jeżeli w związku z toczącym się lub zakończonym postępowaniem karnym, w którym skazany lub tymczasowo aresztowany uczestniczy lub uczestniczył w charakterze podejrzanego, oskarżonego, świadka lub pokrzywdzonego,, wystąpiło poważne zagrożenie lub istnieje bezpośrednia obawa wystąpienia poważnego zagrożenia dla jego życia lub zdrowia, Dyrektor obejmuje takiego osadzonego szczególną ochroną w warunkach zwiększonej izolacji i zabezpieczenia. Szczególna ochrona w warunkach zwiększonej izolacji i zabezpieczenia, polega w szczególności na:
- - kontroli stanu zdrowia,
- - udzielaniu pomocy psychologicznej,
- - stosowaniu warunków odbywania kary,
- - stałym nadzorze i cenzurze korespondencji, chyba, że ustawa stanowi inaczej,
- - kontroli rozmów w trakcie widzeń,
- - rozmowy telefoniczne skazanych podlegają kontroli administracji zakładu karnego.
Dyrektor jednostki może objąć osadzonego szczególną ochroną na wniosek sądu, przed którym toczy się postępowanie karne, albo prokuratora prowadzącego lub nadzorującego postępowanie przygotowawcze, jak również na uzasadniony wniosek osadzonego. Po zakończeniu postępowania karnego organem właściwym w zakresie składania wniosków do sądu lub prokuratora, o objęciu lub ustania przyczyny objęcia osadzonego szczególną ochroną, jest sędzia penitencjarny. Przed podjęciem decyzji dyrektor jednostki zasięga opinii odpowiednio sądu lub prokuratora, a po zakończeniu postępowania karnego opinii sędziego penitencjarnego. Sposób realizacji szczególnej ochrony polega na dobraniu odpowiednich środków i sposobów ochrony osadzonego, adekwatnych do zagrożenia dla jego życia lub zdrowia oraz do jego właściwości i warunków osobistych.
Pismem z dnia [...] lipca 2020 r. skarżący, na podstawie art. 50 § 1 i art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej "p.p.s.a."), wniósł skargę na bezczynność Dyrektora AŚ w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej przez nieudostępnienie skarżącemu żądanych informacji. Autor skargi zarzucił naruszenie:
- 1) art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. przez nieudostępnienie skarżącemu w terminie 14 dni informacji publicznej żądanej informacji publicznej - brak jakiejkolwiek odpowiedzi Dyrektora Aresztu Śledczego w R. na wniosek skarżącego z dnia [...] maja 2020 r., do dnia sporządzenia i podpisania niniejszej skargi, mimo iż termin do udostępnienia żądanej informacji upłynął w dniu 15 czerwca 2020 r;
- 2) art. 14 ust. 1 u.d.i.p. poprzez nieudostępnienie żądanej przez skarżącego informacji publicznej w sposób i w formie zgodnych z treścią wniosku z dnia [...] maja 2020 r.
Skarżący wniósł o:
- 1) zobowiązanie Dyrektora AŚ do udostępnienia, w terminie 7 dni od daty ogłoszenia rozstrzygnięcia, informacji publicznej w żądanym zakresie;
- 2) stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej;
- 3) skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym;
- 4) zasądzenie od Dyrektora AŚ na rzecz skarżącego "faktycznie poniesionych kosztów procesu";
- 5) przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości dwukrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego.
W obszernym uzasadnieniu skargi jej autor zauważył m.in., iż skoro decyzje o monitorowaniu zachowania osadzonego wydawane przez organy postępowania karnego wykonawczego są dokumentem urzędowym podlegającym ujawnieniu, to Dyrektor Aresztu Śledczego w R. nie może ignorować wniosku skarżącego, nie odpowiadając w żaden sposób na zawarte w nim żądania o udostępnienie informacji publicznej. W tym zakresie Dyrektor Aresztu Śledczego w R. nie uwiarygodnił faktu nieposiadania żądanej informacji publicznej. Zgodnie z obowiązującymi przepisami informacja została wytworzona, a Dyrektor Aresztu Śledczego w R. jest w jej posiadaniu.
Skarżący zauważył, iż nie wnosił o wytworzenie nowej informacji (dokumentu), który statuowałaby czynności wykonywane przez administrację Aresztu Śledczego w R. Nie wnosił także o wydanie danych z rejestru, zbioru lub odrębnego zestawienia spraw osób osadzonych, które nie są dokumentem urzędowym w myśl przepisu art. 6 ust. 2 u.d.i.p. Skarżący wnosi jedynie o wykazanie na podstawie istniejących decyzji wydanych przez organy postępowania karnego wykonawczego o dokonywanych czynnościach monitorowania osadzonych, w konkretnym zakresie. Jak podniósł skarżący, nie wnosi on o ujawnienie samej treści poszczególnych decyzji o monitorowaniu zachowania osadzonego w 2015, 2016, 2017, 2018, 2019 roku i na dzień udzielenia Informacji publicznej, a jedynie wskazania na podstawie wydanych decyzji, czy administracja Aresztu Śledczego w R. na podstawie decyzji o monitorowaniu zachowania osadzonego stosowała lub stosuje wobec osób osadzonych w Areszcie Śledczym w R. - na podstawie § 4 ust. 1 pkt 9 i 10 Instrukcji nr 2/2016 Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia 29 sierpnia 2016 r. w sprawie zapobiegania samobójstwom osób pozbawionych wolności - środki profilaktyczne polegające na stałej, całodobowej, bezpośredniej kontroli zachowania osadzonego, zakwaterowanego w całodobowo monitorowanej celi przez wewnętrzny system urządzeń rejestrujących obraz lub dźwięk, przez dodatkowego funkcjonariusza Służby Więziennej, pełniącego całodobowo służbę przy otwartych drzwiach celi - całodobowo monitorującego zachowanie osadzonego przez zamkniętą kratę koszową uniemożliwiającą osadzonemu opuszczenie celi.
A jeżeli taka praktyka była lub jest stosowana o udzielenie informacji, wobec ilu osadzonych ww. 2018 i 2019 roku oraz na dzień udzielenia informacji publicznej. Powyższe żądanie skarżącego mieści się w zakresie uregulowania wynikającego z przepisu art. 14 ust. 1 u.d.i.p., zezwalające wnioskodawcy na określenie sposobu i formy udzielenia Informacji publicznej. W niniejszym przypadku chodzi o udostępnienie informacji przez Dyrektora Aresztu Śledczego w R. na podstawie wydawanych przez niego decyzji. W ocenie skarżącego organ mógł rozważyć, czy informacja ta nie stanowi informacji przetworzonej w rozumieniu art. 3 § 1 pkt 1 u.d.i.p. i wezwać skarżącego do wykazania jej szczególnej istotności dla interesu publicznego (czego nie uczynił) – ale tylko co do okresu od 2015 do 2019 roku. Jeżeli zaś chodzi o żądanie w zakresie podania na dzień sporządzenia informacji, czy wskazane środki są stosowane i wobec ilu osadzonych, to – zdaniem skarżącego – informacja nie jest na tyle skomplikowana, aby nie udostępnić jej w żądanym zakresie w terminie wynikającym z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., gdyż informacje w powyższym zakresie są w dyspozycji AŚ. W tym względzie skarżący powołał się też na dominującą praktykę innych jednostek penitencjarnych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, uznając, że do zarzucanej bezczynności nie doszło. Wyjaśnił, iż w dniu [...] czerwca 2020r. Dyrektor AŚ udzielił wyczerpującej odpowiedzi na postawione we wniosku pytania, przy czym na pytania nr 1, 2, 4 udzielono skarżącemu stosownych wyjaśnień, natomiast na pytanie nr 3 odmówiono odpowiedzi, gdyż administracja Aresztu Śledczego w R. w zakresie zagadnień w tym pytaniu wyszczególnionych informacji nie posiada, gdyż nie są one gromadzone. Nadto organ wskazał, iż odpowiedź na wniosek skarżącego została wysłana w terminie 14 dni od daty jego wpływu do tutejszego Aresztu, tj. z zachowaniem wymogu określonego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., listem zwykłym, bowiem nie istnieją wymagania, aby pismo tego rodzaju powinno zostać wysłane listem poleconym.
W piśmie procesowym z [...] grudnia 2020 r. skarżący podtrzymał twierdzenia i wnioski zawarte w skardze. Podkreślił, że zarzuty w niej podniesione należy uznać za zasadne w zakresie nieudostępnienia informacji publicznej przez Dyrektora AŚ skarżącemu co najmniej w zakresie ppkt 6 punktu 3 wniosku, tj. na dzień sporządzenia informacji publicznej. Powyższe żądanie odnosi się do sytuacji faktycznej, zastanej w AŚ w R. w dniu sporządzenia informacji publicznej. Jednocześnie skarżący wskazał, iż organ uchybił przepisowi art. 12 ust. 1 u.d.i.p., gdyż nie oznaczył udostępnionej informacji publicznej w piśmie nr [...] z dnia [...] października 2020 r., danymi określającymi tożsamość osoby, która wytworzyła informację lub odpowiada za jej treść.
Z kolei w piśmie procesowym z dnia [...] grudnia 2020 r. skarżący zauważył, iż organ innej osobie udostępnił żądaną w punkcie 3 ppkt 6 wniosku z dnia [...] maja 2020 r. informację publiczną. Nieudostępnienie żądanej przez skarżącego we wniosku z dnia [...] maja 2020 r. informacji publicznej było, w jego ocenie, celowym działaniem organu - Dyrektora AŚ i wynikało jedynie z faktu, iż skarżący jest osobą tymczasowo aresztowaną i osadzoną w Areszcie Śledczym w G. Nie ma ono żadnego uzasadnienia merytorycznego, faktycznego ani prawnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśli art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje m.in. bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w ustawie. Bezczynność ma miejsce w sytuacji, w której dany podmiot mimo ciążącego na nim obowiązku, w terminie ustalonym przez przepisy prawa nie podjął jakichkolwiek czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, lecz nie zakończył go wydaniem w terminie stosownego aktu lub nie podjął właściwej czynności. Wniesienie skargi na tak rozumianą bezczynność jest uzasadnione nie tylko w razie niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale również w przypadku odmowy wydania aktu mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie ocenił, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania aktu.
W niniejszej sprawie Sąd orzekał w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a.
Na wstępie należy wyjaśnić, iż niesporne jest, że adresat wniosku – Dyrektor Aresztu Śledczego w R. jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. do udostępniania informacji publicznej zobowiązane są m. in. podmioty reprezentujące jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym. Stosownie do art. 8 ust. 1 pkt 3 ustawy z 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2020 r., poz. 848, ze zm.; dalej: "u.s.w.’), jednostkami organizacyjnymi Służby Więziennej są m. in. zakłady karne. Zgodnie zaś z art. 6 u.s.w. koszty związane z funkcjonowaniem Służby Więziennej są pokrywane z budżetu państwa. Jak wynika z art. 7 pkt 3 u.s.w. dyrektor zakładu karnego jest organem Służby Więziennej.
Przedmiotem rozpoznania jest bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w R. pkt 3 ppkt 6 wniosku M. P. z [...] maja 2020 r. tj. dotyczącego tego, czy administracja Aresztu Śledczego w R., na podstawie decyzji organu postępowania karnego wykonawczego o monitorowaniu zachowania osadzonego, stosowała lub stosuje wobec osób przebywających w Areszcie Śledczym w R. – na podstawie § 4 ust. 1 pkt 9 i 10 Instrukcji nr 2/2016 Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia 29 sierpnia 2016 r. w sprawie zapobiegania samobójstwom osób pozbawionych wolności – środki profilaktyczne polegające na stałej, całodobowej, bezpośredniej kontroli zachowania osadzonego, zakwaterowanego w całodobowo monitorowanej celi przez wewnętrzny system urządzeń rejestrujących obraz lub dźwięk, przez dodatkowego funkcjonariusza Służby Więziennej, pełniącego całodobowo dozór przy otwartych drzwiach celi – całodobowo monitorując zachowanie osadzonego przez zamkniętą kratę koszową (dystansującą) uniemożliwiającą osadzonemu opuszczenie celi". Na wypadek odpowiedzi twierdzącej na to pytanie, wnioskodawca wniósł o udostępnienie informacji, wobec ilu osadzonych środki były stosowane na dzień sporządzenia informacji.
W reakcji na wniosek skarżącego z [...] maja 2020 r. Dyrektor AŚ odpowiedział skarżącemu pismem z [...] czerwca 2020 r., jednakże w zakresie wskazanego powyżej pytania zawartego w pkt 3 ppkt 6 wniosku, wskazał, iż Areszt Śledczy w R. nie gromadzi danych, które są przedmiotem wnioskowanego zapytania, co za tym idzie nie posiada żądanej informacji.
Zdaniem Sądu, żądane przez skarżącego informacje dotyczące stosowania wobec osadzonych w stosunku do których wydana została indywidualna decyzja o monitorowaniu zachowania i zastosowaniu wobec nich środków profilaktycznych, polegających na zastosowaniu całodobowo monitorowanej bezpośredniej kontroli zachowania osadzonego, zakwaterowanego w celi opisanej w pytaniu zawartym w pkt 3 wniosku, a także liczby takich przypadków na dzień sporządzenia informacji, stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a) tiret pierwsze u.d.i.p. W przepisie tym mowa jest o danych publicznych, takich jak treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności zaś treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, które spełniając przesłanki informacji publicznej podlegają udostępnieniu. W sytuacji zatem gdy treść indywidualnych decyzji administracyjnych stanowi informację publiczną podlegającą udostępnieniu w rozumieniu u.d.i.p., to tym bardziej nie może być pozbawiona takiego charakteru informacja o ilości osób, wobec których takie decyzje zostały wydane w poszczególnych latach, w tym na dzień sporządzenia informacji publicznej.
Jednocześnie należy zauważyć, że w myśl art. 25a ust. 1 u.s.w. jednostki organizacyjne Służby Więziennej dysponują Centralną Bazą, prowadzoną w systemie teleinformatycznym i stanowiącą zbiór informacji oraz danych osobowych. Przetwarza się w niej informacje niezbędne do realizacji ustawowych zadań wykonywanych przez tę formację, w tym związane z pobytem osoby pozbawionej wolności w zakładzie karnym lub areszcie śledczym, w szczególności m.in. informacje niezbędne do dokonania prawidłowej klasyfikacji, rozmieszczenia wewnątrz zakładu karnego lub aresztu śledczego oraz indywidualnego postępowania zmierzającego do realizacji celów, jakim ma służyć wykonanie kar pozbawienia wolności, środków przymusu skutkujących pozbawieniem wolności oraz tymczasowego aresztowania (art. 25a ust. 2 pkt 1) lit. f) tiret 2) czy informacje o objęciu osoby pozbawionej wolności szczególną ochroną w warunkach zwiększonej izolacji i zabezpieczenia (art. 25a ust. 2 pkt 1) lit. f) tiret 2).
Informacje objęte zakresem pkt 3 ppkt 6 wniosku skarżącego z dnia 24 maja 2020 r. są zatem informacjami, które zgodnie z przepisami prawa, gromadzi i przetwarza właściwy organ Służby Więziennej, a więc pozostają w jego dyspozycji. Stanowią one informację o działalności i organizacji podmiotu publicznego, w tym sposobie realizacji przez niego zadań publicznych oraz posiadanego przezeń majątku.
W sytuacji zatem, gdy wniosek o udostępnienie informacji publicznej został skierowany do podmiotu obowiązanego do uczynienia zadość temu obowiązkowi (co jest w kontrolowanej sprawie niekwestionowane), zaś objęta żądaniem informacja stanowi informację publiczną, wniosek skarżącego powinien zostać załatwiony w trybie uregulowanym przepisami u.d.i.p., co do zasady poprzez udzielenie żądanej informacji, chyba że zachodzą przesłanki przesądzające o ograniczeniu prawa dostępu do wnioskowanej informacji publicznej. Zgodnie z tymi przepisami udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2, art. 14 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. oraz następuje w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.).
W okolicznościach rozpatrywanej sprawy skarżący nie uzyskał odpowiedzi na pytanie zawarte w pkt 3 ppkt 6 jego wniosku z [...] maja 2020 r., a jedynie organ ogólnikowo poinformował, iż nie gromadzi żądanych w tym zakresie danych i w związku z tym nie posiada informacji.
Sąd w niniejszym składzie podziela stanowisko, zgodnie z którym: "Podmiot, który twierdzi, że nie posiada informacji wskazanej we wniosku, powinien twierdzenie to uwiarygodnić. Powiadomienie o nieposiadaniu żądanej informacji powinno zawierać dane pozwalające na ocenę rzetelności takiego twierdzenia. Gdyby bowiem przyjąć, że samo takie twierdzenie zwalnia od zarzutu bezczynności, wnioskodawca byłby faktycznie pozbawiony realnej ochrony" (I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Warszawa 2016, s. 105). Innymi słowy: "Aby można było uznać, że przedmiot zobowiązany nie pozostaje w bezczynności przy twierdzeniu, że nie posiada on żądanej informacji, twierdzenie to musi uwiarygodnić. Powiadomienie wnioskodawcy o nieposiadaniu żądanych dokumentów [tu odpowiednio: danych – uwaga Sądu] należy rozpatrywać w kontekście art. 8, 9 i 11 k.p.a., a zatem powiadomienie winno zawierać informację – dlaczego organ nie posiada żądanych informacji oraz inne dane, która mogą mieć wpływ na sytuację faktyczną i prawną wnioskodawcy.
Sąd jest zobowiązany do oceny czy prawdopodobne jest, że organ żądanej informacji nie posiada, a oceniając czy podmiot zobowiązany powinien ją posiadać, powinien między innymi ustalić czy informacja ta jest związana z zakresem jego działania i kompetencją" (wyrok NSA z 24.11.2009 r., I OSK 851/09, CBOSA).
Informacje publiczne żądane w kontrolowanej sprawie (w pkt 3 ppkt 6 wniosku), są – jak to już wyżej wyjaśniono – informacjami, które ściśle wiążą się z zadaniami i kompetencjami Służby Więziennej, w tym przypadku: Aresztu Śledczego w R. i jego Dyrektora. W ocenie Sądu są one więc informacjami, które zgodnie z przepisami prawa, gromadzi i przetwarza właściwy organ Służby Więziennej, a zatem – jak słusznie argumentuje skarżący – które co do zasady pozostają (a przynajmniej powinny pozostawać) w jego dyspozycji. Organ w żaden sposób nie wykazał zaś – ani nawet nie uprawdopodobnił – że jest inaczej. Oznacza to, że organ nie załatwił w tej części wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej i w tym zakresie pozostaje w bezczynności.
Tym samym skarga zasługiwała na uwzględnienie poprzez zobowiązanie organu do załatwienia pkt 3 ppkt 6 wniosku skarżącego z [...] maja 2020 r., o czym orzeczono w punkcie 1 sentencji wyroku, w oparciu o treść art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Postępowanie w zakresie zobowiązania organu do udzielenia informacji publicznej w części dotyczącej pkt 1, pkt 2, pkt 3 ppkt 1-5 i pkt 4 wniosku z dnia [...] maja 2020r., w związku z udostępnieniem przez organ żądanych informacji, podlegało umorzeniu, o czym Sąd orzekł w pkt 2) wyroku, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Jednocześnie Sąd nie dopatrzył się rażącego naruszenia prawa w stwierdzonej bezczynności Dyrektora AŚ. Organ udzielił bowiem skarżącemu w ustawowym terminie odpowiedzi na wniosek, brak jest zatem podstaw do uznania, że jego wniosek został zignorowany czy zlekceważony. Nieudostępnienie żądanej informacji w zakresie pkt 3 ppkt 6 wniosku wynikało zaś z błędnej interpretacji przepisów prawa. W tej sytuacji uznać należało, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. orzeczono w pkt 3 wyroku.
Sąd nie uwzględnił również wniosku skarżącego o przyznanie mu sumy pieniężnej w wysokości wskazanej w skardze. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że zasądzenie sumy pieniężnej jest środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, a więc w tego rodzaju sytuacjach, gdzie oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania podjęcia decyzji w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez dodatkowych sankcji (w postaci grzywny lub sumy pieniężnej lub obu naraz) organ nadal nie będzie respektować nałożonych ustawą obowiązków. Okoliczności rozpatrywanej sprawy nie uzasadniały zastosowania wobec organu represji w postaci przyznania na rzecz skarżącego sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., nie wskazywały też na konieczność dyscyplinowania go w celu zapewnienia podjęcia przez niego dalszych czynności.
W konsekwencji nakładanie na organ dodatkowych sankcji finansowych uznać należało za nieuzasadnione, stąd też w tym zakresie wniosek skarżącego podlegał oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. (pkt 4 wyroku).
Z kolei rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania znajduje oparcie w treści art. 200, art. 205 § 1 p.p.s.a. uwzględniając poniesiony i wykazany przez skarżącego koszt wpisu od skargi, w wysokości [...] zł.