Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 22 kwietnia 2022 r., sygn. akt VIII SAB/Wa 4/22

Uzasadnienie

Pismem z dnia 22 grudnia 2021r. K.M. (dalej: skarżąca) złożyła skargę na bezczynność Prezydenta Miasta R. w przedmiocie wydania decyzji o uznaniu A. K. za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Autor skargi wniósł o:

1. – stwierdzenie bezczynności organu z rażącym naruszeniem prawa;
2. – zobowiązanie organu do wydania decyzji o uznaniu A.K. za dłużnika uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, a następnie o wystąpienie do starosty o odebranie mu prawa jazdy – w terminie 14 dni;
3. – zasądzenia na rzecz skarżącej rekompensaty w wysokości 10.000 zł;
4. – zarządzenie wyjaśnienia przyczyn bezczynności i ustalenie osób winnych, a także wymierzenie organowi kary grzywny, a pracownikom kary dyscyplinarnej;
5. – przeprowadzenie dowodów wskazanych we wniosku z 20 lipca 2020r.

W odpowiedzi na skargę organ przedstawił stan faktyczny sprawy i podjęte czynności w prowadzonym postępowaniu. Wskazał, iż skarżąca nie jest osobą uprawnioną do złożenia niniejszej skargi, co przesądza o jej niedopuszczalności i wyłącza możliwość jej rozpatrzenia przez Sąd.

Postanowieniem z 7 lutego 2022 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. uznało ponaglenie K. M. z dnia 20 grudnia 2021 r. za uzasadnione. Jednocześnie Kolegium stwierdziło, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa oraz wyznaczyło termin rozpatrzenia sprawy do dnia 31 marca 2022 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje

Zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej: "p.p.s.a."), sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Przez dopuszczalność skargi należy rozumieć zarówno jej przesłanki przedmiotowe, tj. określenie, od jakiego rodzaju form działalności organów administracji publicznej przysługuje skarga, jak i podmiotowe, tj. określenie, jakim podmiotom przysługuje legitymacja do jej wniesienia.

Wyjaśnić należy, że postępowanie sądowoadministracyjne oparte jest na zasadzie skargowości, a więc może być prowadzone tylko na podstawie skargi wniesionej przez legitymowany do tego podmiot. Krąg podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi określają przepisy art. 50 § 1 i § 2 p.p.s.a. Zgodnie art. 50 § 1 p.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (art. 50 § 2 p.p.s.a.). Legitymacja do złożenia skargi oparta została - co do zasady - o kryterium interesu prawnego, co oznacza, że skargę może wnieść podmiot, który wykaże związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego lub procesowego interesem prawnym, a aktem lub czynnością organu administracji publicznej, ewentualnie bezczynnością lub przewlekłością postępowania administracyjnego, w ramach którego domaga się ochrony tego interesu. Przy czym stwierdzić należy, że interes prawny, jako legitymacja do wniesienia skargi, pozostaje w ścisłym związku z pojęciem strony postępowania, którego dotyczy skarga.

Jednocześnie gdy skargę na decyzję administracyjną, czy bezczynność organu złożył podmiot, który nie ma legitymacji, przedmiot rozpoznania i rozstrzygnięcia sądu administracyjnego jest ograniczony tylko do oceny interesu prawnego strony skarżącej z wyłączeniem wkroczenia w spór o zgodność z prawem i stosowania środków określonych w ustawie.

W kontrolowanej sprawie skarżona jest bezczynność Prezydenta Miasta R. w przedmiocie wydania decyzji o uznaniu A.K. za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.

W pierwszej kolejności wymaga rozważenia sytuacja prawna skarżącej, a w szczególności, czy i w jakim zakresie przysługuje jej przymiot strony postępowania w postępowaniu prowadzącym do wydania decyzji o uznaniu za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, a w konsekwencji legitymacji do wniesienia skargi na bezczynność.

Sąd zauważa, iż obowiązujące przepisy ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tj. Dz.U. z 2021r. poz. 877 ze zm.; dalej: "ustawa") jasno określają zasady według których wszczyna się i prowadzi postępowanie o uznaniu dłużnika za uchylającego się. Zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy organ właściwy dłużnika wszczyna postępowanie dotyczące uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, w przypadku gdy dłużnik alimentacyjny uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego lub odmówił:

1. 1) złożenia oświadczenia majątkowego,
2. 2) zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny albo poszukujący pracy w terminie wyznaczonym przez organ właściwy dłużnika,
3. 3) bez uzasadnionej przyczyny, w rozumieniu przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wykonywania prac społecznie użytecznych, prac interwencyjnych, robót publicznych, prac na zasadach robót publicznych albo udziału w szkoleniu, stażu lub przygotowaniu zawodowym dorosłych.

Z kolei art. 5 ust. 3b ustawy stanowi, że jeżeli decyzja o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stanie się ostateczna, organ właściwy dłużnika:

1. 1) składa wniosek o ściganie za przestępstwo określone w art. 209 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. z 2020 r. poz. 1444 i 1517) oraz
2. 2) po uzyskaniu z centralnej ewidencji kierowców informacji, że dłużnik alimentacyjny posiada uprawnienie do kierowania pojazdami, kieruje wniosek do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego wraz z odpisem tej decyzji.

Na podstawie wniosku, o którym mowa w ust. 3b, starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy (art. 5 ust. 5 ustawy).

W świetle przytoczonych powyżej regulacji należy wywieść, że stroną postępowania administracyjnego o uznaniu dłużnika za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych jest dłużnik – A.K.. Oznacza to, że skarżąca – K.M. nie może występować w takim postępowaniu w charakterze strony. Posiada on jedynie interes faktyczny, bowiem mimo zainteresowania rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego.

W związku z powyższym skargę bezczynność Prezydenta Miasta R. w przedmiocie wydania decyzji o uznaniu A. K. za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., należało odrzucić jako niedopuszczalną ze względów podmiotowych.

Z uwagi na fakt, że w przedmiotowej sprawie skarżąca uiściła wpis sądowy w kwocie 100 zł, a skarga podlega odrzuceniu, o zwrocie wpisu w punkcie 2 sentencji postanowienia, Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i art. 232 § 2 p.p.s.a.