Uzasadnienie
Syg. akt VIII SAB/Wa 6/07
Pismem z dnia [...] października 2006 roku skarżąca wystąpiła do Prezydenta Miasta R. z wnioskiem o zwrot nadpłaty za wydanie kart pojazdu.
Pismem z dnia [...] października 2006 roku odpowiadając na wniosek skarżącej Prezydent Miasta R. poinformował ją, że opłata za wydanie karty pojazdu została pobrana na podstawie art.77 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku – Prawo o ruchu drogowym[ DZ.U z 2005 roku, nr 108, poz.908 ze zm.]. Wysokość opłaty została natomiast określona w przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 roku w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu [ DZ.U nr 137, poz. 1310]. Taka opłata została pobrana od skarżącej, podczas rejestracji pojazdów za wydanie karty pojazdu do samochodów [...]. Przy rejestracji pojazdu [...] pobrano opłatę w wysokości [...] zł.
Skarżąca niezadowolona ze stanowiska organu, wystąpiła pismem z dnia [...] listopada 2006 roku do Prezydenta Miasta R. z wezwaniem o ponowne rozpoznanie sprawy i wydanie decyzji zgodnie z przedmiotem wniosku z [...] października 2006 roku, po przeprowadzeniu postępowania podatkowego wszczętego na żądanie spółki. Dodatkowo zauważyła, że w przypadku zakwestionowania przez organ istnienia lub wysokości nadpłaty objętej wnioskiem jedyną dopuszczalną formą rozstrzygnięcia jest decyzja określona zgodnie z art.210 Ordynacji podatkowej. Wynika to z treści art.21 § 3 Ordynacji podatkowej oraz przyjęcia, iż rozstrzygnięcie o prawach strony postępowania może zostać wydane wyłącznie w formie decyzji.
Organ wznowił postępowania w sprawie rejestracji pojazdów, a następnie trzema decyzjami z dnia [...] listopada 2006 roku odmówił uchylenia dotychczasowych decyzji – dotyczących zwrotu części opłaty za wydanie kart pojazdów [...]. Zdaniem organu wydanie kart pojazdu jest czynnością materialno-techniczną z zakresu administracji publicznej. Nie można, więc przypisywać jej waloru i skutków prawnych, jakie ustawodawca przewidział dla decyzji czy postanowień administracyjnych. Obowiązek uiszczenia opłaty i jej wysokość wynika wprost z przepisów prawa. Nie zachodzi tu orzekanie o samej opłacie i jej wysokości przez Prezydenta Miasta R., którego rola ogranicza się do czynności pobrania tej opłaty.
Spółka zdecydowała się w tej sytuacji wnieść do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na " czynność materialno- techniczną organu’’. Spółka wnosiła o rozpoznanie sprawy w granicach swojego wniosku i ustalenia istnienia jej uprawnienia do zwrotu nadpłaty w trybie art. 74 pkt 3 Ordynacji podatkowej lub zobowiązanie organu do wydania decyzji w zakresie zwrotu nadpłaty za karty pojazdów. Powoływała się przy tym na przepisy art. 52 § 3 w związku z art. 149 i 146 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi[ DZ.U nr 153, poz. 1270 ze zm. –dalej: " u.p.p.s.a.’’.
Z treści skargi wynikało, że spółka domagała się od organu określonego działania.
Odpowiadając na skargę Prezydent Miasta R. podnosił, iż wniosek skarżącej został rozpoznany i zostały wydane decyzje o odmowie wydania decyzji w sprawie rejestracji pojazdów. Nie były one przedmiotem odwołania.
Sąd postanowił potraktować skargę spółki jako skargę na bezczynność Prezydenta Miasta R., gdyż domaga się ona od organu wydania decyzji rozstrzygającej sprawę, co do istoty, powołując się przy tym na przepisy art.149 u.p.p.s.a.
Z uzasadnienia skargi wynika, że skarżący uznaje, że wydane decyzje nie są "rozpoznaniem’’ złożonego wniosku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skargę należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 u.p.p.s.a. jako niedopuszczalną, gdyż została wniesiona z naruszeniem przepisów art.52 u.p.p.s.a. w związku z art. 141 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Spółka przedwcześnie wniosła do Sądu skargę, naruszając zasadę dwuinstancyjności wyrażoną w art. 78 Konstytucji RP oraz w art. 127 Ordynacji podatkowej.
Z dyspozycji art. 52 u.p.p.s.a. wynika, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, których mowa w art.3 § 2 pkt 4, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu, w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności- do usunięcia naruszenia prawa.
W rozpoznawanej sprawie "właściwym organem’’ jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze- zgodnie z art.13 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Z akt sprawy nie wynika, iż skarżąca wystąpiła do tego organu z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa.
W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie, w pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że w sytuacji, gdy spółka zdecydowała się wystąpić z żądaniem na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej, to obowiązana była stosować się do przepisów tej ustawy, w szczególności do przepisów art.127 i art.141 § 1 pkt 1. Z przepisów tych wynika, że postępowanie podatkowe jest dwuinstancyjne, a niezałatwienie sprawy we właściwym terminie lub ustalonym terminie na podstawie art.140 stronie służy ponaglenie do organu podatkowego wyższego stopnia.
Zdaniem Sądu, w świetle przepisów Ordynacji podatkowej oraz art.52 § 2 u.p.p.s.a., ponaglenie ma służyć załatwieniu sprawy z zachowaniem zasady dwuinstancyjności, dyscyplinując jednocześnie organ, który pozostaje ewentualnie w zwłoce. Wniesienie ponaglenia powinno spowodować dokonanie ustaleń, czy upłynął termin załatwienia sprawy. Gdyby ponaglenie okazało się uzasadnione, to prawdopodobnie skarga na bezczynność okazałaby się bezprzedmiotowa, gdyż organ podatkowy wyższego stopnia mógłby wykorzystać środki przewidziane w art.141 § 2 Ordynacji podatkowej.
Skoro spółka nie wystąpiła do właściwego organu z ponagleniem, to znaczy, że nie została spełniona przesłanka dopuszczalności skargi.
Z uwagi na przedstawione okoliczności sprawy, skargę spółki na bezczynność Prezydenta Miasta R. należy uznać za przedwczesną, a tym samym za niedopuszczalną. Brak jest bowiem rozstrzygnięcia organu wyższego stopnia co do uznania ponaglenia za uzasadnione(art. 141 § 2 Ordynacji podatkowej) lub nieuwzględnienia ponaglenia, które to rozstrzygnięcie powinno zostać wydane w formie postanowienia. Dopiero wydanie takiego postanowienia będzie ewentualnie uzasadniało wniesienie skargi na bezczynność organu administracji publicznej.
Przedstawiony sposób działania zapewniałby w rozpoznawanej sprawie zarówno realizację zasady dwuinstancyjności, jak też umożliwiał zachowanie sądowoadministarcyjnej kontroli działalności organów administracji publicznej i bez zbędnej zwłoki, gdyż po wniesieniu ponaglenia, to strona skarżąca decydowałaby w zasadzie o terminie wniesienia skargi na bezczynność.
Odrzucenie skargi na bezczynność Prezydenta Miasta R. wywiera taki skutek, że skarżąca zachowuje prawo wystąpienia z ponagleniem do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. Zdaniem Sądu, postępowanie sądowoadministracyjne nie może zastępować postępowania administracyjnego. Oznacza to, że do merytorycznego rozpoznania skargi na bezczynność organu podatkowego w sprawie, w której mają zastosowanie przepisy Ordynacji podatkowej, niezbędne jest wniesienie ponaglenia do organu podatkowego wyższego stopnia.
Podkreślenia wymaga jednocześnie, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 17 stycznia 2006 roku (syg. akt U 6/04) wyraził pogląd, iż opłata za wydanie karty pojazdu stanowi daninę o charakterze podatkowym. Oznacza to, że w sprawach o zwrot opłaty za wydanie karty pojazdu uiszczonej w kwocie [...] zł na podstawie § 1pkt 1 rozporządzenia, tj. przepisu niezgodnego z Konstytucją RP, mogą mieć zastosowanie przepisy rozdziału 9, działu III Ordynacji podatkowej. W świetle przywołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 17 stycznia 2006 roku traci na aktualności stanowisko wyrażone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, w postanowieniu z 28 listopada 2005 roku (syg. akt II SA/Op 380/05, publ. ZNSA 2006/2/16), iż nie ma podstaw do stosowania wobec opłaty za kartę pojazdu przepisów Ordynacji podatkowej.
W związku z powyższym, działając na podstawie art.58 § 1 pkt 6 w związku z art.52 u.p.p.s.a., a także w związku z art.141 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.