Uzasadnienie
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym albo zwolnienie od kosztów sądowych lub ustanowienie pełnomocnika (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, o który wnioskuje strona – tj. zwolnienia od kosztów sądowych - następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Zasadami przyjętymi przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest tak odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne, jak obowiązek wykazania przez stronę niemożności wygospodarowania środków na poczet kosztów postępowania.
Skarżący, tj. P. M., zwrócił się w piśmie z 15 stycznia 2016 r oraz na formularzu PPF z 22/3/2016 r, z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek wskazał – w szczególności - że: - spółka z uwagi na nierozstrzygnięte spory z ARiMR nie prowadzi działalności produkcyjnej, nie osiąga przychodu, nie posiada majątku, nie posiada gotówki ani oszczędności.
Odpowiadając na wezwanie referendarza sądowego z 15/3/2016 r o przekazanie wyciągów z rachunków bankowych (także tych związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej spółki, ale też- skarżącego), nadesłanie dokumentów finansowych (bilans, kserokopie zestawienia faktur i in) za okres, w którym spółka prowadziła działalność gospodarczą, zestawienie należności i zobowiązań spółki, wskazania wysokości wynagrodzenia pełnomocnika skarżącego, nadesłanie zeznania podatkowego skarżącego za ostatni rok podatkowy – skarżący poinformował o tym, że: - w ciągu ostatnich trzech miesięcy spółka nie prowadziła działalności i nie posiada żadnych faktur za ten okres; - spółka nie posiada rachunku bankowego; - od 2012 r spółka nie prowadzi działalności gospodarczej; - nie zatrudnia pracowników; - nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych.
Referendarz sądowy wskazuje, że w sprawie wymagany jest opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz – być może – wpis od skargi kasacyjnej, zatem do tych kwot należy odnieść wniosek strony badac zdolność skarżącego do ponoszenia kosztów postępowania.
Z uwagi na etap sprawy, tj. wniosek prawo pomocy złożony po wyroku Sadu I instancji, naturalnym i oczywistym byłoby uwzględnienie wniosku strony: po to, by mogła przekonać się oraz zweryfikować i to bez zwłoki (periculum in mora) - prawidłowość podjętego względem niej przez Sad I instancji, rozstrzygnięcia. Zwłaszcza w sytuacji, kiedy spółka, której dotyczy postępowanie, nie może prowadzić działalności (i uzyskiwać przychodu) z uwagi na bezczynność/przewlekłość organów administracji.
Referendarz sądowy, po zbadaniu sprawy, uznał jednak, że rozstrzygnięcie o takiej (korzystnej dla strony) treści jest niemożliwe do podjęcia, jeśli uznać, że referendarz sądowy jest związany zasadami racjonalnego myślenia i uwzględnia tzw. "doświadczenie życiowe".....
W szczególności dlatego, że wniosek strony opiera się na gołosłownych jeno deklaracjach. I tak, pomimo wezwania skarżącego P. M. o złożenie wyciągów bankowych z rachunków skarżącego, wskazania źródeł finansowania bieżącej działalności, oznaczenia wysokości wynagrodzenia pełnomocnika skarżącego, nadesłania zeznania podatkowego skarżącego – informacje te nie zostały pozyskane. Co więcej! Strona nie złożyła żądnych informacji o działalności spółki za okres – jak wskazano precyzyjnie w wezwaniu – kiedy tą działalność spółka prowadziła. Na jakiej zatem podstawie referendarz sadowy miał oceniać – korzystnie dla skarżącego – wniosek o prawo pomocy?
Zwolnienie od opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku referendarz sadowy uzasadnia tym, że strona została zwolniona od wpisu od skargi, co było wyrazem tak uznania złej sytuacji życiowej strony, jak realizacji prawa do Sądu strony. Natomiast zdaniem referendarza sądowego (starszego), decydującego w sprawie, prawo do zapoznania się z motywami wyroku jest jednym z elementów składowych prawa do Sądu. Dlatego też referendarz sądowy wykazuje szacunek dla rozstrzygnięć Sądu w niniejszej sprawie w przedmiocie prawa pomocy, czego wyrazem jest sentencja niniejszego postanowienia.
Referendarz sądowy, nie znajdując sposobu – pomimo podjętych starań - na uwzględnienie wniosku strony w większym zakresie, na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 p.p.s.a., art. 246 § 1 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., był zobowiązany postanowić jak w sentencji.