Uzasadnienie
W dniu 12 września 2013 r. (data wpływu do organu) J. G. i S.. (skarżący) wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem organu skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (PINB, organ) w załatwieniu sprawy dotyczącej nielegalnego użytkowania lokalu. Skarga ta zarejestrowana została pod sygn. akt VIII SAB/Wa 48/13.
W dniu 8 stycznia 2013 r. na rozprawie w sprawie sygn. akt VIII SAB/Wa 48/13 skarżący złożyli wniosek o wymierzenie organowi grzywny z tytułu nieprzekazania do sądu administracyjnego ich skargi na bezczynność organu.
Pomimo doręczenia organowi ww. wniosku, nie zajął on stanowiska w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 54 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwana dalej "p.p.s.a.") organ, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od daty jej wniesienia.
W razie niezastosowania się przez organ administracji publicznej do wskazanego obowiązku, sąd na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Zawarte w art. 55 § 1 p.p.s.a. stwierdzenie "w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd (...) może orzec o wymierzeniu organowi grzywny" oznacza, że wyłączną przesłanką materialnoprawną takiego orzeczenia jest niewypełnienie obowiązków wymienionych w art. 54 § 2 p.p.s.a., czyli nieprzekazanie przez organ skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę oraz przekroczenie ustawowego terminu przekazania sądowi tych dokumentów, a termin ten liczony jest od dnia doręczenia skargi organowi. Datą wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego jest dzień doręczenia skargi organowi, którego działania lub bezczynności skarga dotyczy. Wprawdzie skargi nie ma jeszcze w tym momencie w sądzie, ale z tym faktem należy wiązać określone skutki prawne.
Wniesienie skargi nakłada na organ administracyjny obowiązek udzielenia odpowiedzi oraz przesłania do sądu akt sprawy, a ponadto uprawnia organ do dokonania autokontroli zaskarżonego aktu lub czynności.
W związku z tym, rozpoznając wniosek o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, sąd administracyjny w pierwszej kolejności jest zobowiązany ustalić, czy skarga została wniesiona za pośrednictwem organu, a jeśli tak - czy organ ten przekazał skargę wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego.
Z akt sprawy zarejestrowanej pod sygn. akt VIII SAB/Wa 48/13 wynika jednoznacznie, że skarga skarżących na bezczynność PINB w załatwieniu sprawy dotyczącej nielegalnego użytkowania lokalu, oznaczona datą 12 września 2013 r. wpłynęła do organu w tym samym dniu. Powyższe potwierdza prezentata organu, którą opatrzono skargę. Ww. skarga przekazana została do Sądu w dniu 18 września 2013 r. (złożona na biurze podawczym Sądu), akta administracyjne tej sprawy złożone zostały w Sądzie w dniu 3 października 2013 r. (bezpośrednio na biurze podawczym), natomiast odpowiedź na skargę przekazana została do Sądu w dniu 8 listopada 2013 r., po dwukrotnym wezwaniu do jej złożenia. Powyższa okoliczność uzasadnia stwierdzenie, że wniosek skarżących zasługuje na uwzględnienie.
W sprawie bezsporne jest, iż organ zobowiązany był do przekazania skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę do Sądu w ustawowym terminie 30 dni, który upływał w dniu 12 października 2013 r., tj. w sobotę. Z uwagi na regulację art. 83 § 2 p.p.s.a., termin ten uległ przesunięciu do dnia 14 października 2013 r., tj. do poniedziałku (następny dzień po dniach wolnych od pracy). Bezsporną jest także okoliczność, iż w odniesieniu do skargi i akt administracyjnych organ wykonał ten obowiązek w terminie (odpowiednio w dniach 18 września 2013 r. i 3 października 2013 r.), natomiast w odniesieniu do odpowiedzi na skargę, obowiązek ten organ wykonał dopiero w dniu 8 listopada 2013 r., tj. z 24-dniowym uchybieniem ustawowego terminu.
Wymaga podkreślenia, że grzywna wymierzana organowi, o jakiej mowa w przepisie art. 55 § 1 p.p.s.a., ma charakter mieszany: dyscyplinująco - restrykcyjny. Ma ona bowiem na celu, oprócz dyscyplinowania organu, stanowić sankcję za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez zbędnej zwłoki. Ponadto wymierzenie grzywny pełni funkcję prewencyjną i ma służyć zapobieganiu naruszania przez organ administracji przepisu art. 54 § 2 p.p.s.a. w przyszłości. W zakresie wymiaru grzywny, którą można orzec za niewypełnienie przez organ administracji publicznej obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. unormowanie art. 55 § 2 p.p.s.a. odsyła do przepisu art. 154 § 6 p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu, grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.
Przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej w 2012 r. wyniosło 3.521,67 zł (Komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z 11 lutego 2013 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2012 r., M.P. z 2013 r. poz. 89). Rozstrzygając o wymiarze grzywny ze względu na użycie przez ustawodawcę w art. 55 § 1 p.p.s.a. sformułowania "sąd może orzec o wymierzeniu grzywny", Sąd brał pod uwagę wszystkie okoliczności niniejszej sprawy, a mianowicie przyczynę niewypełnienia obowiązku, czas, jaki upłynął od wniesienia skargi oraz okoliczności, czy przed rozpatrzeniem wniosku organ wypełnił ww. obowiązek i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu.
Biorąc pod uwagę okoliczność, iż udzielenie odpowiedzi na skargę w sprawie sygn. akt VIII SAB/Wa 48/13 nastąpiło dopiero po dwukrotnym wezwaniu Sądu i z 24-dniowym uchybieniem terminu, Sąd stoi na stanowisku, że orzeczona kwota grzywny [...] zł stanowić będzie sankcję na tyle dotkliwą, że zapobiegnie w przyszłości niewywiązywaniu się organu z obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a.
Zdaniem Sądu zatem, w okolicznościach niniejszej sprawy, nałożenie grzywny we wskazanej wysokości było celowe dla realizacji funkcji represyjnej i prewencyjnej. Uwzględnienie wniosku uzasadniało zasądzenie na rzecz skarżących zwrotu poniesionych kosztów postępowania (wpis w kwocie [...] zł), zgodnie z art. 200 p.p.s.a.
Mając na uwadze powyższe, Sąd działając na podstawie art. 55 § 1 oraz art. 200 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.