Uzasadnienie
W dniu 9 stycznia 2017 r. na biuro podawcze Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął wniosek J. K. (dalej: skarżący), reprezentowanego przez profesjonalnego pełnomocnika, o wymierzenie Ministrowi Kultury i Dziedzictwa Narodowego (dalej: Minister, organ) grzywny w maksymalnej przewidzianej prawem kwocie z tytułu nieprzekazania do Sądu jego skargi z 20 lipca 2016 r. na przewlekłość postępowania (w rozpoznaniu jego wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w R. z [...] listopada 1992 r.).
Skarżący wniósł nadto o przyznanie od organu na jego rzecz sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., zwana dalej: p.p.s.a.) oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na przedmiotowy wniosek Minister wniósł o wymierzenie grzywny w wymiarze nieprzekraczającym wysokości jednokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim.
Wpis sądowy od wniosku w kwocie [...] zł został uiszczony 20 stycznia 2017 r. (k. 53 akt sądowych).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 54 § 1 i 2 p.p.s.a. organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od daty jej wniesienia.
W razie niezastosowania się przez organ administracji publicznej do wskazanego obowiązku, sąd na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Zawarte w art. 55 § 1 p.p.s.a. stwierdzenie "w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd (...) może orzec o wymierzeniu organowi grzywny" oznacza, że wyłączną przesłanką materialnoprawną takiego orzeczenia jest niewypełnienie obowiązków wymienionych w art. 54 § 2 p.p.s.a., czyli nieprzekazanie przez organ skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę oraz przekroczenie ustawowego terminu przekazania sądowi wszystkich dokumentów; ww. termin liczony jest od dnia doręczenia skargi organowi.
Datą wszczęcia postępowania sądowo-administracyjnego jest dzień doręczenia skargi organowi, którego działania lub bezczynności skarga dotyczy. Wprawdzie skargi nie ma jeszcze w tym momencie w sądzie, ale z tym faktem należy wiązać określone skutki prawne. Wniesienie skargi nakłada na organ administracyjny obowiązek udzielenia odpowiedzi oraz przesłania do sądu akt sprawy, a ponadto uprawnia organ do dokonania autokontroli zaskarżonego aktu lub czynności. W związku z tym, rozpoznając wniosek o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności jest zobowiązany ustalić, czy skarga została wniesiona za pośrednictwem organu, a jeśli tak - czy organ ten przekazał skargę do sądu administracyjnego.
W piśmie procesowym nazwanym "odpowiedź na wniosek o wymierzenie grzywny" organ wskazał, że skarga skarżącego na przewlekłość postępowania wpłynęła do organu i przez przeoczenie nie została przekazana do Sądu. Powyższa okoliczność uzasadnia stwierdzenie, że wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie.
Wskazać w tym miejscu należy, iż skoro skarga skarżącego, oznaczona datą 20 lipca 2016 r., wpłynęła do organu 25 lipca 2016 r. (dowód doręczenia – kopia oraz potwierdzenie z portalu poczty, k. 21-22), której to okoliczności organ nie kwestionuje, to termin do jej przekazania do Sądu upływał 24 sierpnia 2016 r. Bezsporną jest także okoliczność, iż obowiązku w zakresie przekazania skargi do Sądu organ nie wykonał do tej pory. Odpis skargi wraz z dokumentami potwierdzającym jej złożenie przedstawiony został Sądowi przez skarżącego przy wniosku o wymierzenie grzywny.
Wymaga podkreślenia, że grzywna wymierzana organowi, o jakiej mowa w przepisie art. 55 § 1 p.p.s.a., ma charakter mieszany: dyscyplinująco - restrykcyjny. Ma ona bowiem na celu, oprócz dyscyplinowania organu, stanowić sankcję za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez zbędnej zwłoki. Ponadto wymierzenie grzywny pełni funkcję prewencyjną i ma służyć zapobieganiu naruszania przez organ administracji przepisu art. 54 § 2 p.p.s.a. w przyszłości.
W zakresie wymiaru grzywny, którą można orzec za niewypełnienie przez organ administracji publicznej obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a., unormowanie art. 55 § 2 p.p.s.a. odsyła do przepisu art. 154 § 6 p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu, grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej w 2016 r. wyniosło [...] zł (Komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z 16 lutego 2017 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2015 r., M.P.
z 2017 r. poz. 208).
Rozstrzygając o wymiarze grzywny, ze względu na użycie przez ustawodawcę w art. 55 § 1 p.p.s.a. sformułowania "sąd może orzec o wymierzeniu grzywny", Sąd brał pod uwagę wszystkie okoliczności niniejszej sprawy, a mianowicie przyczynę niewypełnienia obowiązku, czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz okoliczność, czy organ przed rozpatrzeniem wniosku obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu.
Niewątpliwie organ zaniechał przekazania skargi do Sądu, dlatego należało wymierzyć grzywnę, jak w punkcie 1 postanowienia. W ocenie Sądu, orzeczona kwota w wysokości [...] zł stanowić będzie sankcję na tyle dotkliwą, że zapobiegnie w przyszłości niewywiązywaniu się organu z obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a., tj. spełni funkcję represyjną i prewencyjną.
Uwzględnienie wniosku uzasadniało zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu poniesionych kosztów postępowania w kwocie [...] zł, zgodnie z art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 p.p.s.a., na które składają się: [...] zł z tytułu wpisu sądowego od wniosku (k. 53 akt sądowych), 17 zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (k. 8 akt sądowych) oraz [...] zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego.
Jednocześnie Sąd oddalił wniosek skarżącego dotyczący zasądzenia od organu na jego rzecz sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. jako nieznajdujący oparcia w art. 55 § 1 p.p.s.a. Takie żądanie jest możliwe przy zastosowaniu art. 149 § 2 p.p.s.a. w sprawie ze skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Mając na uwadze powołane okoliczności Sąd, działając na podstawie art. 55 § 1 w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a. oraz art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 5 listopada 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1805 ze zm.) orzekł jak w sentencji postanowienia.