Uzasadnienie
W dniu [...] lipca 2011 r. D. P. (skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem organu cztery skargi na działalność Rady Miejskiej w R. (organ) w przedmiocie: 1. niedopuszczenia skarżącego przez Dyrektora Publicznego Gimnazjum Nr [...] w R. do uczestnictwa w Radach Pedagogicznych w okresie kiedy przebywał w stanie nieczynnym;
- 2. niezezwalania skarżącemu przez Dyrektora Publicznego Gimnazjum Nr [...] w R. na wpisywanie poprawek do protokołu;
- 3. zwołania przez Dyrektora Publicznego Gimnazjum Nr [...] w R. nielegalnej Rady Pedagogicznej z [...] czerwca 2010 r. lub [...] lipca 2010 r.;
- 4. zwołania przez Dyrektora Publicznego Gimnazjum Nr [...] w R. posiedzeń Rady Pedagogicznej niezgodnie ze statutem szkoły.
W dniu [...] sierpnia 2011 r. do Sądu wpłynął wniosek skarżącego o wymierzenie organowi grzywny z tytułu nieprzekazania jego skarg na działalność organu.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z [...] sierpnia 2011 r. odpis wniosku skarżącego przekazano do organu, wzywając do udzielenia odpowiedzi na wniosek w terminie 7 dni. W dniu [...] sierpnia 2011 r. organ przedstawił Sądowi odpowiedź na wniosek w przedmiocie wymierzenia grzywny, wnioskując o jego oddalenie. Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, iż wniesione [...] lipca 2011 r. przez skarżącego skargi dotyczą działalności Prezydenta Miasta R., stąd organem właściwym do ich rozpoznania jest Rada Miejska w R.. Dlatego skargi przekazano do rozpoznania przez Komisję Rewizyjną Rady Miejskiej w R., by po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego i uzyskaniu opinii tej Komisji podjąć uchwałę w odniesieniu do podnoszonych w skargach kwestii.
W konsekwencji organ stwierdził, że przedmiotowy wniosek jest nieuzasadniony i co najmniej przedwczesny, dopiero bowiem po podjęciu stosownych uchwał rozpatrujących skargi strona będzie miała prawo zaskarżyć poprzednio wydane uchwały do sądu administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ ten, zgodnie z art. 54 § 2 p.p.s.a., przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Niezastosowanie się przez organ administracji publicznej do tego obowiązku skutkuje tym, że na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. sąd może orzec o wymierzeniu organowi grzywny. Zawarte w art. 55 § 1 p.p.s.a. sformułowanie "W razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd (...) może orzec o wymierzeniu organowi grzywny (...)" oznacza, że wyłączną, materialno-prawną przesłanką orzeczenia grzywny jest niewypełnienie obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. w terminie przewidzianym w tym przepisie.
Jednocześnie podkreślić należy, że obowiązek przekazania skargi wniesionej za pośrednictwem organu, którego działania lub bezczynności skarga dotyczy, wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, przewidziany w art. 54 § 2 p.p.s.a., jest niezależny od tego, czy sąd administracyjny jest właściwy do rozpoznania tej skargi. Obowiązek ten jest niezależny również od tego, czy organ, za którego pośrednictwem wniesiono skargę, jest organem administracji publicznej i czy zaskarżony akt lub czynność podlega właściwości sądu administracyjnego. Weryfikacja twierdzenia skarżącego, że wskazany przez niego podmiot jest organem administracji publicznej, którego działanie lub bezczynność poddane jest kognicji sądów administracyjnych należy wyłącznie do sądu administracyjnego, który - uznawszy, że sprawa zainicjowana skargą nie należy do jego właściwości, czy to ze względu na podmiot dokonujący czynności albo dopuszczający się bezczynności, czy też z powodu przedmiotu tej czynności lub bezczynności - skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. odrzuca.
Z woli bowiem ustawodawcy, wyrażonej w powołanym wyżej przepisie, ocena czy sprawa należy do właściwości sądu administracyjnego, została powierzona temu sądowi, a nie organowi, za pośrednictwem którego skargę się wnosi. W żaden sposób organ ten nie może decydować o tym, czy wniesiona za jego pośrednictwem skarga należy do właściwości sądu administracyjnego. Datą wszczęcia postępowania sądowo-administracyjnego jest dzień doręczenia skargi organowi, którego działania lub bezczynności skarga dotyczy. Wprawdzie skargi nie ma jeszcze w tym momencie w sądzie, ale z tym faktem należy wiązać określone skutki prawne. Wniesienie skargi nakłada na organ administracyjny obowiązek udzielenia odpowiedzi oraz przesłania do sądu akt sprawy, a ponadto uprawnia organ do dokonania autokontroli zaskarżonego aktu lub czynności.
Natomiast jeżeli podmiot, za pośrednictwem którego wniesiono skargę do sądu administracyjnego, uważa, że sprawa z tej skargi nie należy do właściwości sądów administracyjnych, przekazując ją do sądu powinien w odpowiedzi na skargę sformułować wniosek o jej odrzucenie.
W związku z tym, rozpoznając wniosek o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie skargi, sąd administracyjny w pierwszej kolejności jest zobowiązany ustalić, czy skarga została wniesiona za pośrednictwem organu, a jeśli tak - czy organ ten przekazał skargę do sądu administracyjnego. Analiza akt rozpoznawanej sprawy wskazuje na to, że skargi wnioskodawcy z dnia [...] lipca 2011 r. adresowane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęły do organu w dniu [...] lipca 2011 r., potwierdza to prezentata Biura Rady Miejskiej w R., którą opatrzono skargi. Okoliczności tej zresztą nie kwestionował organ administracji, potwierdzając ją w piśmie procesowym z [...] sierpnia 2011 r., stanowiącym odpowiedź na wniosek o ukaranie grzywną.
Dodatkowo należy zauważyć, że do dnia rozpoznania wniosku strony przedmiotowe skargi w dalszym ciągu nie zostały przekazane do Sądu. Powyższe okoliczności uzasadniają stwierdzenie, że wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie.
Wymaga podkreślenia, że grzywna wymierzana organowi, o jakiej mowa w przepisie art. 55 § 1 p.p.s.a., ma charakter mieszany: dyscyplinująco - restrykcyjny. Ma ona bowiem na celu, oprócz dyscyplinowania organu, stanowić sankcję za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez zbędnej zwłoki. Ponadto wymierzenie grzywny pełni funkcję prewencyjną i ma służyć zapobieganiu naruszania przez organ administracji przepisu art. 54 § 2 p.p.s.a. w przyszłości. W zakresie wymiaru grzywny, którą można orzec za niewypełnienie przez organ administracji publicznej obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a., unormowanie art. 55 § 2 p.p.s.a. odsyła do przepisu art. 154 § 6 p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.
Przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej w 2010 r. wyniosło 3.224,98 zł (Komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z 9 lutego 2011 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2010 r., M.P. z 2011 r., Nr 11, poz. 120). Rozstrzygając o wymiarze grzywny ze względu na użycie przez ustawodawcę w art. 55 § 1 p.p.s.a. sformułowania "sąd może orzec o wymierzeniu grzywny", Sąd brał pod uwagę wszystkie okoliczności niniejszej sprawy, a mianowicie: przyczynę niewypełnienia obowiązku, czas jaki upłynął od wniesienia skargi oraz okoliczność, czy organ przed rozpatrzeniem wniosku obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Z treści nadesłanej przez organ odpowiedzi na wniosek o ukaraniu grzywną wynika, że przyczyną nieprzekazania skarg do Sądu było potraktowanie ich jako skarg powszechnych w trybie działu VIII kodeksu postępowania administracyjnego (przekazanie skargi pod ocenę komisji rewizyjnej).
Biorąc pod uwagę czas jaki upłynął od daty otrzymania skarg strony i niewniesienia ich wraz z aktami sprawy i odpowiedzią do Sądu do dnia dzisiejszego, uzasadnia wymierzenie organowi grzywny w wysokości [...] zł. W ocenie Sądu orzeczona kwota stanowić będzie sankcję na tyle dotkliwą, że zapobiegnie w przyszłości niewywiązywaniu się organu z obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a.
Zdaniem Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy nałożenie grzywny we wskazanej wysokości było celowe dla realizacji funkcji represyjnej i prewencyjnej. Uwzględnienie wniosku uzasadniało zasądzenie na rzecz wnioskodawcy zwrotu poniesionych kosztów postępowania (wpis w kwocie [...] zł) zgodnie z art. 200 p.p.s.a.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 55 § 1 oraz art. 200 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.