Orzeczenie TK z 18 listopada 1992 r., W 8/92

Teza

Trybunał Konstytucyjny w pełnym składzie po rozpoznaniu wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich o ustalenie powszechnie obowiązującej wykładni art. 29 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska /Dz.U. nr 3 poz. 6 ze zm./ w związku z przepisami:

par. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 września w sprawie ochrony powietrza atmosferycznego /Dz.U. nr 24 poz. 89/ oraz par. 1 rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 12 lutego 1990 r. w sprawie ochrony powietrza przed zanieczyszczeniami /Dz.U. nr 15 poz. 92/, w szczególności przez wyjaśnienie

• czy wydane na podstawie par. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 września 1980 r., za zgodą ministra ochrony środowiska i zasobów naturalnych wyrażoną po porozumieniu z ministrem kultury i sztuki, zarządzenia terenowych organów administracji państwowej stopnia wojewódzkiego zaliczające tereny zespołów obiektów zabytkowych do obszarów specjalnie chronionych utraciły moc prawną z chwilą wejścia w życie rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 12 lutego 1990 r. postanowił odmówić wykładni w niniejszej sprawie.

Uzasadnienie

Podniesiony przez Rzecznika Praw Obywatelskich problem ma swoje źródło w tym, że Rada Ministrów w rozporządzeniu z dnia 30 września 1980 r. w sprawie ochrony powietrza atmosferycznego przed zanieczyszczeniami, wydanym na podstawie upoważnienia z art. 29 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. /w międzyczasie upoważnienie to zostało przeniesione na Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa/, upoważniła terenowe organy administracji państwowej stopnia wojewódzkiego /par. 1 ust. 3 rozporządzenia/ do zaliczania terenów zespołów obiektów zabytkowych do obszarów specjalnie chronionych. Na tej podstawie m.in. Prezydent Miasta Krakowa, w wydanym w tej sprawie zarządzeniu z dnia 4 kwietnia 1989 r., zaliczył teren m. Krakowa do obszarów specjalnie chronionych. Jednakże późniejsze rozporządzenie Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 12 lutego 1990 r. w sprawie ochrony powietrza przed zanieczyszczeniem, zastępujące rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 września 1980 r., pominęło upoważnienie dla organów terenowych do zaliczania terenów zespołów obiektów zabytkowych do obszarów szczególnie chronionych.

Prokurator Generalny zauważył ubocznie, że w jego ocenie Rada Ministrów, upoważniając w rozporządzeniu z dnia 30 września 1980 r. terenowe organy administracji państwowej do zaliczania do obszarów specjalnie chronionych terenów zespołów zabytkowych - wykroczyła poza upoważnienie z art. 29 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r., nie przewidując tego rodzaju subdelegacji. Prokurator Generalny podkreślił przy tym, że zgodnie z dotychczasowym orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego /orzeczenia: U 2/86 i U 3/86 - OTK 1986 poz. 5 i 4, U 19/88 - OTK 1989 poz. 11/ Rada Ministrów nie może udzielonego jej przez ustawę upoważnienia do wydania aktu normatywnego przekazać innemu organowi, jeżeli nie przewiduje tego wyraźnie ustawa.

Z powyższych względów przepis par. 1 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 września 1980 r., a w konsekwencji także wydane na jego podstawie zarządzenia terenowych organów administracji państwowej pozostają w sprzeczności z art. 29 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska.

(...) Chodzi zatem w konsekwencji nie o wykładnię przepisu art. 29 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska, lecz o wykładnię przepisów wymienionych wcześniej rozporządzeń.

Tymczasem ustalenie powszechnie obowiązującej wykładni rozporządzeń wychodzi poza właściwość w tej mierze Trybunału Konstytucyjnego. Może on bowiem w myśl art. 13 ust. 1 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym ustalać jedynie powszechnie obowiązującą wykładnię ustaw.

Trybunał Konstytucyjny nie jest uprawniony do ustalenia powszechnie obowiązującej wykładni rozporządzeń wykonawczych oraz innych podustawowych aktów normatywnych /por. W 6/91 - OTK 1991 poz. 28/.