jaka czesc spadku dostaje malzonek gdy nie ma dzieci

Jeśli chodzi o prawo polskie i dziedziczenie ustawowe (bez testamentu), gdy zmarły nie pozostawił dzieci ani dalszych zstępnych, np. wnuków:

- Małżonek dziedziczy 1/2 spadku, jeśli dziedziczy razem z rodzicami zmarłego, jego rodzeństwem lub zstępnymi rodzeństwa (np. siostrzeńcami).
- Małżonek dziedziczy cały spadek, jeśli nie ma rodziców zmarłego, rodzeństwa ani zstępnych rodzeństwa. Dziadkowie zmarłego nie dziedziczą wtedy obok małżonka.

Udział w spadku należy odróżnić od własnego udziału małżonka w majątku wspólnym — ten drugi nie wchodzi do spadku.

Podstawa prawna: art. 932 § 1 oraz art. 933 § 1–2 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny.

W Polsce, przy dziedziczeniu ustawowym (gdy np. nie ma testamentu), jeśli zmarły nie pozostawił dzieci ani dalszych zstępnych, np. wnuków, małżonek otrzymuje:

- ½ spadku – jeżeli dziedziczy razem z rodzicami zmarłego, jego rodzeństwem lub potomkami rodzeństwa;
- cały spadek – jeśli zmarły nie pozostawił także rodziców, rodzeństwa ani potomków rodzeństwa.

Gdy żyją oboje rodzice zmarłego, każde z nich otrzymuje po ¼ spadku, a małżonek ½.

Podstawa prawna: art. 932 § 1–2 oraz art. 933 § 1–2 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny, sprawdzone w [urzędowym tekście jednolitym (Dz.U. z 2026 r. poz. 795)](https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2026/795/text.pdf).

Sam brak żyjących dzieci nie wystarcza: jeśli pozostawiły potomków, zastosowanie ma art. 931 § 2 KC.

Według przepisów sprawdzonych na 8 października 2026 r., w Polsce przy dziedziczeniu ustawowym (gdy spadku nie reguluje testament), jeśli zmarły nie pozostawił dzieci ani dalszych zstępnych, np. wnuków:

- Małżonek dziedziczy połowę spadku, jeśli dziedziczą także rodzice zmarłego, jego rodzeństwo lub potomkowie rodzeństwa. Przy obojgu rodzicach każde z nich otrzymuje po ¼.
- Małżonek dziedziczy cały spadek, jeżeli brak również rodziców, rodzeństwa i potomków rodzeństwa. Przepis stanowi: „cały spadek przypada małżonkowi spadkodawcy”.

Sam brak żyjących dzieci nie wystarcza do zastosowania tych zasad, jeśli zmarły pozostawił wnuki lub dalszych zstępnych.

Podstawa prawna: ustawa z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny: [art. 933 § 1–2](https://prostowprawo.pl/kodeks-cywilny/art-933), [art. 932](https://prostowprawo.pl/kodeks-cywilny/art-932) oraz [art. 931 § 2](https://prostowprawo.pl/kodeks-cywilny/art-931).

# Udział małżonka w spadku, gdy zmarły nie miał dzieci

Dotyczy to dziedziczenia ustawowego, czyli sytuacji, gdy nie ma testamentu.

- Połowa spadku, jeśli żyją rodzice, rodzeństwo lub dzieci rodzeństwa zmarłego. Podstawa: art. 933 § 1 Kodeksu cywilnego. Drugą połowę dzielą między siebie te osoby według art. 932 KC.
- Cały spadek, jeśli nie ma rodziców, rodzeństwa ani ich zstępnych. Dziadkowie wtedy nie dziedziczą. Podstawa: art. 933 § 2 KC.

Dodatkowo, w zbiegu z dalszą rodziną małżonek dostaje ponad swój udział przedmioty urządzenia domowego, z których korzystał. Podstawa: art. 939 KC.

Małżonek nie dziedziczy, jeśli:
- była orzeczona separacja (art. 935¹ KC),
- spadkodawca wniósł uzasadniony pozew o rozwód lub separację z winy małżonka (art. 940 KC).

Akt prawny: ustawa z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93 ze zm.).

Jeśli spadkodawca nie zostawił testamentu i nie miał dzieci ani dalszych zstępnych (wnuków itd.), małżonek dostaje:

- połowę spadku, gdy żyje ktoś z rodziców, rodzeństwa lub dzieci rodzeństwa (bratankowie, siostrzeńcy). Drugą połowę dzielą między siebie te osoby. Podstawa: art. 932 § 1 i art. 933 § 1 Kodeksu cywilnego (ustawa z 23 kwietnia 1964 r.).
- cały spadek, gdy żadna z tych osób nie żyje. Dziadkowie wtedy nie dziedziczą. Podstawa: art. 933 § 2 k.c.

Małżonek nic nie dziedziczy z ustawy, jeśli:
- orzeczono separację (art. 935¹ k.c.),
- zmarły złożył zasadny pozew o rozwód lub separację z winy małżonka, a sąd na wniosek innego spadkobiercy go wyłączy (art. 940 k.c.).

Testament ma pierwszeństwo przed tymi zasadami. Brzmienie art. 932 i 933 sprawdziłem w serwisie dlajurysty.pl (stan zsynchronizowany 10.07.2026). Przepisy obowiązują w tej formie od 2009 r.

Źródła:
- [dlajurysty.pl – art. 933 k.c.](https://dlajurysty.pl/prawo/art/933kc)
- [przepisy.gofin.pl – art. 931–940 k.c.](https://przepisy.gofin.pl/przepisy,3,9,9,204,440211,20240717,art-931-940-dziedziczenie-ustawowe.html)

Gdy zmarły nie zostawił zstępnych (dzieci, wnuków itd.), a nie było testamentu, udział małżonka zależy od tego, kto jeszcze dziedziczy:

- Żyją rodzice, rodzeństwo lub dzieci rodzeństwa: małżonek dostaje ½ spadku. Każdy z rodziców dostaje ¼. Udział rodzica, który nie żyje, przechodzi na rodzeństwo zmarłego (art. 933 § 1, art. 932 § 2, § 4 i § 5).
- Nie żyje jeden z rodziców i nie ma rodzeństwa ani jego dzieci: żyjący rodzic dostaje ½, a małżonek ½ (art. 932 § 6).
- Nie ma rodziców, rodzeństwa ani dzieci rodzeństwa: małżonek dostaje cały spadek (art. 933 § 2). Dziadkowie dziedziczą tylko wtedy, gdy nie ma też małżonka (art. 934 § 1).

Te zasady dotyczą dziedziczenia z ustawy. Testament może je zmienić.

Podstawa prawna: art. 932 i 933 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93 ze zm.). Sprawdziłem brzmienie obowiązujące 8.10.2026: przepisy są niezmienione i nie zapowiedziano zmian.
Źródło: https://prostowprawo.pl/kodeks-cywilny/art-933