Ustawa z dnia 12 września 2025 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych
Co ta ustawa zmienia w 1 ustawie: przepis przed zmianą i po niej, słowo po słowie. Brzmienia z tekstów ujednoliconych Sejmu RP, sprawdzanych codziennie.
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych od 1.11.2026
Ustawa z dnia 12 września 2025 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, Dz.U. 2025 poz. 1413 ↗, wszystkie zmiany ustawy
Co mówią przepisy
… ustnie, na wniosek ubezpieczonego Zakład potwierdza pisemnie.
7. W przypadkach, o których mowa w ust. 3–6, 12, 13 i 1328, wniosek powinien zawierać:
1) w przypadku danych zgromadzonych na … jednej z grup inwalidów oraz o okresie, na który została ustalona.28. Zakład, na wniosek złożony w postaci elektronicznej, udostępnia bezpłatnie bankom, instytucjom finansowym, instytucjom kredytowym oraz instytucjom pożyczkowym, o których mowa w art. 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe (Dz. U. z 2026 r. poz. 38), oraz osobom prawnym, jednostkom organizacyjnym lub osobom fizycznym będącym przedsiębiorcami, za zgodą płatnika składek, dane zgromadzone na koncie płatnika składek, o których mowa w art. 45, obejmujące:
1) numer NIP lub numer identyfikacyjny REGON, a jeżeli nie nadano tych numerów lub jednego z nich – numer PESEL lub serię i numer dowodu osobistego albo paszportu,
2) nazwę skróconą lub imię i nazwisko,
3) okres rozliczeniowy,
4) stan rozliczeń należnych składek, do poboru których uprawniony jest Zakład
– w zakresie niezbędnym do zrealizowania przez banki, instytucje finansowe, instytucje kredytowe oraz instytucje pożyczkowe wniosku płatnika składek o udzielenie kredytu, pożyczki pieniężnej lub świadczenie innej usługi, o których mowa w art. 5 i art. 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe, albo w zakresie niezbędnym do zweryfikowania sytuacji finansowej i gospodarczej płatnika składek przez osoby prawne, jednostki organizacyjne lub osoby fizyczne b …
… do realizacji przez Zakład zadań zleconych odrębnymi przepisami;
4) ewidencjonuje się informację o zgodzie, o której mowa w art. 50 ust. 28 i 31, wraz z danymi osoby lub podmiotu, któremu płatnik składek udzielił zgody na udostępnienie danych.
2. Zakład ma prawo uzupełniać dane na koncie płatnika składek o numery NIP i REGON oraz numery rachunków składkowych.
Co to oznacza
Od 1 listopada 2026 r. ZUS, za zgodą płatnika składek (podmiotu, który rozlicza składki z ZUS), bezpłatnie przekaże bankom, instytucjom pożyczkowym i przedsiębiorcom podstawowe dane z jego konta, w tym stan rozliczeń składek. Dane mają służyć rozpatrzeniu wniosku płatnika o kredyt lub pożyczkę albo sprawdzeniu jego sytuacji finansowej przez przedsiębiorcę.12
- ZUS udostępni dane z konta płatnika składek bankom, instytucjom finansowym, instytucjom kredytowym i instytucjom pożyczkowym. Uzyskają je też osoby prawne, jednostki organizacyjne i osoby fizyczne, które są przedsiębiorcami. ZUS zrobi to bezpłatnie, na wniosek złożony elektronicznie i tylko za zgodą płatnika składek (art. 50 ust. 28). Dane przekazuje się wyłącznie elektronicznie, z zachowaniem przepisów o ochronie danych osobowych (art. 50 ust. 29).2
- Dane można uzyskać tylko w zakresie potrzebnym do określonego celu. Bank lub instytucja może z nich skorzystać przy rozpatrzeniu wniosku płatnika o kredyt, pożyczkę pieniężną albo inną usługę wymienioną w art. 5 i art. 6 ustawy Prawo bankowe. Przedsiębiorca może z nich skorzystać, aby sprawdzić sytuację finansową i gospodarczą płatnika (art. 50 ust. 28).2
- Jedna zgoda pozwala na jednorazowy dostęp do danych (art. 50 ust. 30). Płatnik może dać zgodę bankowi lub przedsiębiorcy. Wtedy trafia ona do ZUS razem z wnioskiem o dane. Może też dać ją bezpośrednio ZUS. Zgoda zawiera dane płatnika i dane odbiorcy, np. imię, nazwisko i numer PESEL, gdy odbiorcą jest osoba fizyczna (art. 50 ust. 31).2
- Wniosek o te dane musi zawierać elementy wymienione w art. 50 ust. 7, tak jak inne wnioski o dane z ZUS, których dotyczy ten przepis (art. 50 ust. 7).2
Kogo dotyczy
- Zmiana dotyczy płatników składek, którzy starają się o kredyt lub pożyczkę albo których sytuację finansową chce sprawdzić inny przedsiębiorca. Bez ich zgody dane nie zostaną przekazane (art. 50 ust. 28).2
- Dotyczy też banków, instytucji finansowych, kredytowych i pożyczkowych oraz przedsiębiorców, którzy będą mogli pobrać te dane z ZUS (art. 50 ust. 28).2
- Według uzasadnienia projektu ZUS udostępniał dotąd dane z kont płatników m.in. sądom, organom podatkowym, Policji i komornikom. Zmiana rozszerza krąg podmiotów, które mogą te dane uzyskać.34
- Według uzasadnienia projektu zmiana ma usunąć barierę administracyjną w dostępie do danych przedsiębiorcy, który ma w ZUS konto płatnika składek, dla podmiotów sprawdzających jego sytuację gospodarczą i finansową. Ma to ograniczyć biurokrację i przyspieszyć podejmowanie decyzji.5
Uzasadnienie dotyczy projektu ustawy; w czasie prac w Sejmie projekt mógł się zmienić. Rozstrzyga tekst ustawy.
Przepisy przejściowe
Wyjaśnienie wygenerowane automatycznie na podstawie powyższych przepisów, uzasadnienia projektu i przepisów przejściowych, każde zdanie sprawdzone automatycznie z tekstem przepisów.
Źródła
- Wejście w życie: dane Dziennika Ustaw (ELI), ustawa zmieniająca Dz.U. 2025 poz. 1413 ↗
- Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 50
cytat
art. 50 (zmiana od 1.11.2026) PRZED: 6. Dane zgromadzone na koncie ubezpieczonego, udostępnione ustnie, na wniosek ubezpieczonego Zakład potwierdza pisemnie. 7. W przypadkach, o których mowa w ust. 3–6, 12 i 13, wniosek powinien zawierać: PO: 6. Dane zgromadzone na koncie ubezpieczonego, udostępnione ustnie, na wniosek ubezpieczonego Zakład potwierdza pisemnie. 7. W przypadkach, o których mowa w ust. 3–6, 12, 13 i 28, wniosek powinien zawierać: 28. Zakład, na wniosek złożony w postaci elektronicznej, udostępnia bezpłatnie bankom, instytucjom finansowym, instytucjom kredytowym oraz instytucjom pożyczkowym, o których mowa w art. 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe (Dz. U. z 2026 r. poz. 38), oraz osobom prawnym, jednostkom organizacyjnym lub osobom fizycznym będącym przedsiębiorcami, za zgodą płatnika składek, dane zgromadzone na koncie płatnika składek, o których mowa w art. 45, obejmujące: [28] 1) numer NIP lub numer identyfikacyjny REGON, a jeżeli nie nadano tych numerów lub jednego z nich – numer PESEL lub serię i numer dowodu osobistego albo paszportu, [28] 2) nazwę skróconą lub imię i nazwisko, [28] 3) okres rozliczeniowy, [28] 4) stan rozliczeń należnych składek, do poboru których uprawniony jest Zakład [28] – w zakresie niezbędnym do zrealizowania przez banki, instytucje finansowe, instytucje kredytowe oraz instytucje pożyczkowe wniosku płatnika składek o udzielenie kredytu, pożyczki pieniężnej lub świadczenie innej usługi, o których mowa w art. 5 i art. 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe, albo w zakresie niezbędnym do zweryfikowania sytuacji finansowej i gospodarczej płatnika składek przez osoby prawne, jednostki organizacyjne lub osoby fizyczne będące przedsiębiorcami. 29. Dane i informacje, o których mowa w ust. 28, udostępnia się wyłącznie w postaci elektronicznej, z uwzględnieniem przepisów dotyczących ochrony danych osobowych. 30. Zgoda, o której mowa w ust. 28, uprawnia do jednorazowego dostępu do danych. 31. Zgoda jest udzielana osobie lub podmiotowi uprawnionemu, o których mowa w ust. 28, i jest przekazywana do Zakładu wraz z wnioskiem o udostępnienie danych albo jest udzielana bezpośrednio Zakładowi i zawiera dane płatnika składek oraz: [31] 1) imię i nazwisko oraz numer PESEL, a w razie gdy nie nadano numeru PESEL – serię i numer dowodu osobistego lub paszportu – w przypadku, jeżeli zgoda jest udzielana osobie fizycznej; [31] 2) nazwę oraz numer NIP albo numer identyfikacyjny REGON – w przypadku, jeżeli zgo
- Uzasadnienie projektu, akapit 19, druk sejmowy nr 1431 ↗
cytat
Wprowadzane rozwiązanie polega na nowelizacji przepisów art. 45 i art. 50 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 350, z późn. zm.) poprzez rozszerzenie katalogu podmiotów uprawnionych do pozyskiwania danych z ZUS (art. 50 tej ustawy), jak również poprzez rozszerzenie zakresu danych ewidencjonowanych na koncie płatnika (art. 45 tej ustawy).
- Uzasadnienie projektu, akapit 20, druk sejmowy nr 1431 ↗
cytat
Przepisy zawarte w art. 50 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych wskazują podmioty i organy, którym ZUS udostępnia dane z kont płatników składek dla celów realizacji obowiązków ustawowych. Są to m.in. sądy i prokuratorzy, organy podatkowe, Państwowa Inspekcja Pracy, Policja, Straż Graniczna, Służba Więzienna, komornicy sądowi i organy egzekucyjne w rozumieniu ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2025 r. poz. 132, z późn. zm.), minister właściwy do spraw gospodarki oraz minister właściwy do spraw rodziny, pracy i zabezpieczenia społecznego, organy realizujące świadczenia rodzinne, świadczenia z funduszu alimentacyjnego oraz świadczenia wychowawcze, ośrodki pomocy społecznej, Komisja Nadzoru Finansowego, wojewodowie, Agencja Rozwoju Przemysłu S.A. i PFR S.A.
- Uzasadnienie projektu, akapit 2, druk sejmowy nr 1431 ↗
cytat
Celem projektu jest usunięcie bariery administracyjnej polegającej na umożliwieniu systemowego mechanizmu dostępu do danych przedsiębiorcy posiadającego konto płatnika składek w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) dla niektórych podmiotów weryfikujących sytuację gospodarczą i finansową przedsiębiorcy. Wdrożenie tego rozwiązania ograniczy biurokrację, przyspieszy procesy decyzyjne i zwiększy efektywność gospodarki. Projekt ustawy stanowi propozycję deregulacji nr MC-17-190.
- art. 2 ustawy zmieniającej, Dz.U. 2025 poz. 1413 ↗
cytat
art. 2. Ustawa wchodzi w życie pierwszego dnia miesiąca po upływie 12 miesięcy od dnia ogłoszenia.