Ustawa z dnia 4 września 2026 r. o zmianie ustaw w celu wzmocnienia nadzoru sądowego nad kontrolą operacyjną

zmiany od 31.10.2026Ogłoszona 30.09.2026Dz.U. 2026 poz. 1281, ISAP ↗

Co ta ustawa zmienia w 1 ustawie: przepis przed zmianą i po niej, słowo po słowie. Brzmienia z tekstów ujednoliconych Sejmu RP, sprawdzanych codziennie.

Ustawa o KAS od 31.10.2026

Ustawa z dnia 4 września 2026 r. o zmianie ustaw w celu wzmocnienia nadzoru sądowego nad kontrolą operacyjną, Dz.U. 2026 poz. 1281 ↗, wszystkie zmiany ustawy

Co mówią przepisy

Co to oznacza

Od 31 października 2026 r. zmieniają się przepisy ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej (KAS) o kontroli operacyjnej. Sąd i Prokurator Krajowy (Pierwszy Zastępca Prokuratora Generalnego) mogą w każdej chwili zakończyć taką kontrolę swoim postanowieniem, a Szef KAS na ich żądanie informuje ich o przebiegu kontroli jeszcze w czasie jej trwania. Według uzasadnienia projektu kontrola operacyjna to forma niejawnego uzyskiwania przez uprawnione służby treści komunikatów i informacji.1 2 3 4

Sąd i Prokurator Krajowy mogą w każdej chwili wydać postanowienie (czyli decyzję) o zakończeniu kontroli operacyjnej. Biorą przy tym pod uwagę warunki wymienione w art. 118 ust. 5 pkt 3 i 5. Postanowienie musi mieć uzasadnienie. Na postanowienie sądu Szef KAS i Prokurator Krajowy mogą złożyć zażalenie (odwołanie). Do zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego (art. 118 ust. 13a).2
Szef KAS informuje sąd i Prokuratora Krajowego o wynikach kontroli operacyjnej po jej zakończeniu. Na ich żądanie informuje też o przebiegu kontroli w czasie jej trwania i przedstawia zebrane materiały (art. 118 ust. 13). Na żądanie sądu albo Prokuratora Krajowego Szef KAS dołącza do wniosku dalsze materiały zebrane przed jego złożeniem, w całości albo we wskazanym zakresie (art. 118 ust. 2).3 5
Sąd musi uzasadniać postanowienia wydawane na podstawie art. 118 ust. 1, 3, 6 i 7 (art. 118 ust. 8). Na te postanowienia zażalenie mogą złożyć Prokurator Krajowy i Szef KAS (art. 118 ust. 16).6 7
Na wniosek Prokuratora Krajowego sąd niezwłocznie decyduje, czy materiały, o których mowa w art. 122 ust. 2 pkt 2, można wykorzystać w postępowaniu w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe. Zgoda jest możliwa, gdy jest to niezbędne dla dobra wymiaru sprawiedliwości, a danej okoliczności nie da się ustalić innym dowodem. Materiały, których wykorzystać nie wolno, sąd każe zniszczyć. Trzeba to zrobić w ciągu 3 miesięcy od otrzymania zarządzenia sądu. W szczególnie uzasadnionych przypadkach Szef KAS może przedłużyć ten termin o kolejne 3 miesiące (art. 122 ust. 4).8
Materiały uzyskane na podstawie art. 118 ust. 1 i 3 trzeba zniszczyć niezwłocznie, najpóźniej w ciągu 3 miesięcy od dnia zakończenia kontroli operacyjnej. W szczególnie uzasadnionych przypadkach Szef KAS może przedłużyć ten termin o kolejne 3 miesiące (art. 123 ust. 1a).9
Po zniszczeniu materiałów uzyskanych na podstawie art. 118 ust. 1 i 3 oraz materiałów, których zniszczenie zarządził sąd na podstawie art. 122 ust. 4, Szef KAS informuje o tym sąd i Prokuratora Krajowego. Robi to niezwłocznie, najpóźniej w ciągu 14 dni od wykonania zarządzenia (art. 123 ust. 3). W tym samym terminie o zniszczeniu materiałów uzyskanych na podstawie art. 119 ust. 1 i 2, art. 120 ust. 1 i art. 127a ust. 1 i 2 informuje Szef KAS albo naczelnik urzędu celno-skarbowego. Informację dostaje odpowiednio Prokurator Krajowy albo prokurator okręgowy właściwy ze względu na siedzibę naczelnika (art. 123 ust. 4).10 11

Kogo dotyczy

Zmiany dotyczą przede wszystkim Szefa KAS oraz sądu i Prokuratora Krajowego, którzy nadzorują stosowanie kontroli operacyjnej.2 3 5
Obowiązek informowania o zniszczeniu części materiałów obejmuje także naczelników urzędów celno-skarbowych, a informację otrzymują w takich przypadkach również prokuratorzy okręgowi (art. 123 ust. 4).11

Uzasadnienie dotyczy projektu ustawy; w czasie prac w Sejmie projekt mógł się zmienić. Rozstrzyga tekst ustawy.

Przepisy przejściowe

Do kontroli operacyjnej zarządzonej przed 31 października 2026 r. nie stosuje się nowych przepisów o zakończeniu kontroli przez sąd lub Prokuratora Krajowego (art. 118 ust. 13a). Nie stosuje się do niej także przepisu o zniszczeniu materiałów w ciągu 3 miesięcy od zakończenia kontroli (art. 123 ust. 1a).1 2 9 12
Do kontroli operacyjnej zarządzonej przed 31 października 2026 r. nie stosuje się też nowego brzmienia przepisów o informowaniu sądu i Prokuratora Krajowego o wynikach i przebiegu kontroli (art. 118 ust. 13). To samo dotyczy przepisu o informowaniu o zniszczeniu materiałów (art. 123 ust. 3).1 3 10 12
Dotychczasowe przepisy wykonawcze, czyli szczegółowe przepisy wydane na podstawie art. 118 ust. 18, tracą moc, gdy wejdą w życie nowe. Stanie się to jednak nie później niż po upływie 24 miesięcy od 31 października 2026 r. Do tego czasu można je zmieniać na podstawie dawnych przepisów.1 13 14

Wyjaśnienie wygenerowane automatycznie na podstawie powyższych przepisów, uzasadnienia projektu i przepisów przejściowych, każde zdanie sprawdzone automatycznie z tekstem przepisów.

Źródła

Wejście w życie: dane Dziennika Ustaw (ELI), ustawa zmieniająca Dz.U. 2026 poz. 1281 ↗
Ustawa o KAS, art. 118
cytat
art. 118 (zmiana od 31.10.2026) polecenie zmieniające: w art. 118 po ust. 13 dodaje się ust. 13a w brzmieniu nowe brzmienie: 13a. Sąd i Pierwszy Zastępca Prokuratora Generalnego Prokurator Krajowy w ramach nadzoru nad stosowaniem kontroli operacyjnej mogą w każdym czasie, biorąc pod uwagę przesłanki, o których mowa w ust. 5 pkt 3 i 5, wydać postanowienie o zakończeniu kontroli operacyjnej. Sąd i Pierwszy Zastępca Prokuratora Generalnego Prokurator Krajowy uzasadniają postanowienie. Na postanowienie Sądu Szefowi Krajowej Administracji Skarbowej oraz Pierwszemu Zastępcy Prokuratora Generalnego Prokuratorowi Krajowemu przysługuje zażalenie. Do zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego.
Ustawa o KAS, art. 118 ust. 13
cytat
art. 118 ust. 13 (zmiana od 31.10.2026) polecenie zmieniające: w art. 118 ust. 13 otrzymuje brzmienie nowe brzmienie: 13. Szef Krajowej Administracji Skarbowej informuje Sąd oraz Pierwszego Zastępcę Prokuratora Generalnego Prokuratora Krajowego o wynikach kontroli operacyjnej po jej zakończeniu, a na ich żądanie informuje również o przebiegu tej kontroli w trakcie jej trwania, przedstawiając zgromadzone podczas jej stosowania materiały.
Uzasadnienie projektu, akapit 3, druk sejmowy nr 2411 ↗
cytat
Działalność operacyjna uprawnionych podmiotów, w tym służb specjalnych (Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego oraz Służby Kontrwywiadu Wojskowego), posiadających uprawnienia do niejawnego uzyskiwania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej treści komunikatów i informacji w formie tzw. kontroli operacyjnej, podlega nadzorowi organów władzy sądowniczej, który sprawowany jest przez sędziów posiadających konstytucyjne i ustawowe gwarancje niezawisłości i niezależności od innych organów państwowych.
Ustawa o KAS, art. 118 ust. 2
cytat
art. 118 ust. 2 (zmiana od 31.10.2026) polecenie zmieniające: w art. 118 w ust. 2 dodaje się zdanie drugie w brzmieniu nowe brzmienie: Na żądanie Pierwszego Zastępcy Prokuratora Generalnego Prokuratora Krajowego lub Sądu Szef Krajowej Administracji Skarbowej załącza do wniosku, w całości albo we wskazanym zakresie, dalsze materiały zgromadzone przed złożeniem wniosku.
Ustawa o KAS, art. 118 ust. 8
cytat
art. 118 ust. 8 (zmiana od 31.10.2026) polecenie zmieniające: w art. 118 w ust. 8 dodaje się zdanie trzecie w brzmieniu nowe brzmienie: Postanowienie, o którym mowa w ust. 1, 3, 6 i 7, Sąd uzasadnia.
Ustawa o KAS, art. 118 ust. 16
cytat
art. 118 ust. 16 (zmiana od 31.10.2026) polecenie zmieniające: w art. 118 ust. 16 otrzymuje brzmienie nowe brzmienie: 16. Na postanowienia Sądu, o których mowa w ust. 1, 3, 6 i 7, Pierwszemu Zastępcy Prokuratora Generalnego Prokuratorowi Krajowemu i Szefowi Krajowej Administracji Skarbowej przysługuje zażalenie.
Ustawa o KAS, art. 122 ust. 4
cytat
art. 122 ust. 4 (zmiana od 31.10.2026) polecenie zmieniające: w art. 122 ust. 4 otrzymuje brzmienie nowe brzmienie: 4. Sąd, niezwłocznie po złożeniu wniosku przez Pierwszego Zastępcę Prokuratora Generalnego Prokuratora Krajowego, wydaje postanowienie o dopuszczeniu do wykorzystania w postępowaniu w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe materiałów, o których mowa w ust. 2 pkt 2, gdy jest to niezbędne dla dobra wymiaru sprawiedliwości, a okoliczność nie może być ustalona na podstawie innego dowodu, a także zarządza zniszczenie materiałów, których wykorzystanie w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe jest niedopuszczalne. Zniszczenia materiałów dokonuje się w ciągu 3 miesięcy od dnia otrzymania zarządzenia Sądu. W szczególnie uzasadnionych przypadkach Szef Krajowej Administracji Skarbowej może ten termin przedłużyć o kolejne 3 miesiące.
Ustawa o KAS, art. 123
cytat
art. 123 (zmiana od 31.10.2026) polecenie zmieniające: w art. 123 po ust. 1 dodaje się ust. 1a w brzmieniu nowe brzmienie: 1a. Zniszczenia materiałów uzyskanych na podstawie art. 118 ust. 1 i 3 dokonuje się niezwłocznie, niepóźniej jednak niż w terminie 3 miesięcy od dnia zakończenia kontroli operacyjnej. W szczególnie uzasadnionych przypadkach Szef Krajowej Administracji Skarbowej może ten termin przedłużyć o kolejne 3 miesiące.
Ustawa o KAS, art. 123 ust. 3
cytat
art. 123 ust. 3 (zmiana od 31.10.2026) polecenie zmieniające: w art. 123 ust. 3 otrzymuje brzmienie nowe brzmienie: 3. O wydaniu i wykonaniu zarządzenia dotyczącego zniszczenia materiałów uzyskanych na podstawie art. 118 ust. 1 i 3, a także materiałów uzyskanych w wyniku kontroli operacyjnej, o których mowa w art. 122 ust. 4, których zniszczenie zarządził Sąd, Szef Krajowej Administracji Skarbowej niezwłocznie, niepóźniej jednak niż w terminie 14 dni od dnia wykonania zarządzenia, informuje Sąd oraz Pierwszego Zastępcę Prokuratora Generalnego Prokuratora Krajowego.
Ustawa o KAS, art. 123
cytat
art. 123 (zmiana od 31.10.2026) polecenie zmieniające: w art. 123 dodaje się ust. 4 w brzmieniu nowe brzmienie: 4. O wydaniu i wykonaniu zarządzenia dotyczącego zniszczenia materiałów uzyskanych na podstawie art. 119 ust. 1 i 2, art. 120 ust. 1 i art. 127a ust. 1 i 2 odpowiednio Szef Krajowej Administracji Skarbowej albo naczelnik urzędu celno-skarbowego niezwłocznie, niepóźniej jednak niż w terminie 14 dni od dnia wykonania zarządzenia, informuje Pierwszego Zastępcę Prokuratora Generalnego Prokuratora Krajowego albo prokuratora okręgowego właściwego ze względu na siedzibę naczelnika urzędu celno-skarbowego.”. Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2025 r. poz. 1423, 1820 i 1863 oraz z 2026 r. poz. 415, 483, 846 i 1098.
art. 11 ustawy zmieniającej, Dz.U. 2026 poz. 1281 ↗
cytat
art. 11. 1. Przepisów, o których mowa w: art. 19 ust. 14, 15j i 17a ustawy zmienianej w art. 1, art. 9e ust. 15, 16j i 18a ustawy zmienianej w art. 2, art. 31 ust. 15, 16j, 18 i 18a ustawy zmienianej w art. 4, art. 27 ust. 14, 15l, 16 i 16a ustawy zmienianej w art. 5, art. 17 ust. 14, 15j, 16 i 16a ustawy zmienianej w art. 6, art. 31 ust. 13, 14j, 15 i 15a ustawy zmienianej w art. 7, art. 118 ust. 13 oraz art. 123 ust. 3 ustawy zmienianej w art. 9, art. 49 ust. 2, art. 50 i art. 53 ustawy zmienianej w art. 10 – w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą nie stosuje się w przypadku kontroli operacyjnej zarządzonej przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Przepisów, o których mowa w: art. 19 ust. 14a ustawy zmienianej w art. 1, art. 9e ust. 15a ustawy zmienianej w art. 2, art. 31 ust. 15a ustawy zmienianej w art. 4, art. 27 ust. 14a ustawy zmienianej w art. 5, art. 17 ust. 14a ustawy zmienianej w art. 6, art. 31 ust. 13a ustawy zmienianej w art. 7, art. 118 ust. 13a oraz art. 123 ust. 1a ustawy zmienianej w art. 9, art. 49a ustawy zmienianej w art. 10 – nie stosuje się w przypadku kontroli operacyjnej zarządzonej przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy.
art. 12 ustawy zmieniającej, Dz.U. 2026 poz. 1281 ↗
cytat
art. 12. 1. Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 19 ust. 21 ustawy zmienianej w art. 1, art. 31 ust. 20 ustawy zmienianej w art. 4, art. 27 ust. 18 ustawy zmienianej w art. 5, art. 17 ust. 18 ustawy zmienianej w art. 6, art. 31 ust. 16 ustawy zmienianej w art. 7 i art. 118 ust. 18 ustawy zmienianej w art. 9 tracą moc z dniem wejścia w życie nowych przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 19 ust. 21 ustawy zmienianej w art. 1, art. 31 ust. 20 ustawy zmienianej w art. 4, art. 27 ust. 18 ustawy zmienianej w art. 5, art. 17 ust. 18 ustawy zmienianej w art. 6, art. 31 ust. 16 ustawy zmienianej w art. 7 i art. 118 ust. 18 ustawy zmienianej w art. 9, jednak niepóźniej niż po upływie 24 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, oraz mogą być zmieniane na podstawie przepisów dotychczasowych. Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 9e ust. 20 ustawy zmienianej w art. 2 oraz art. 54 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 10 tracą moc z dniem wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 9e ust. 20 ustawy zmienianej w art. 2 oraz art. 54 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 10, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, jednak niepóźniej niż po upływie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.
art. 14 ustawy zmieniającej, Dz.U. 2026 poz. 1281 ↗
cytat
art. 14. Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.