Postanowienie o odmowie wydania opinii w sprawie opodatkowania wyrównawczego Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej odmawia wydania opinii w sprawie opodatkowania wyrównawczego na podstawie wniosku z 29 stycznia 2026 r. Opis czynności budzi uzasadnione przypuszczenie, że mogą być one czynnością określoną w art. 119a § 1 Ordynacji podatkowej (unikaniem opodatkowania) lub elementem takiej czynności. Zasadność tych przypuszczeń potwierdza opinia Szefa Krajowej Administracji Skarbowej (dalej: „Szefa KAS”) z 10 sierpnia 2026 r. nr DKP3.8083.46.2026 [1][2]. Zakres wniosku 29 stycznia 2026 r. wpłynął wniosek z 29 stycznia 2026 r. o opinię w sprawie opodatkowania wyrównawczego.
3 czerwca 2026 r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wydał postanowienie o wysokości opłaty głównej, którą uiszczono 18 czerwca 2026 r. Zakres wniosku jest następujący: Opis czynności przedstawiony przez Zainteresowanego Przedmiotem działalności A (dalej jako: „Wnioskodawca” lub „A”), zgodnie ze statutem, jest (…). Wnioskodawca jest zainteresowanym, o którym mowa w art. 14t § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.
U. z 2025 r., poz. 111 ze zm., dalej: „Ordynacja podatkowa”), tj. jest zlokalizowaną na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej jednostką składową w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 20 ustawy z dnia 6 listopada 2024 r. o opodatkowaniu wyrównawczym jednostek składowych grup międzynarodowych i krajowych (Dz. U. poz. 1685, dalej jako: „Ustawa o podatku wyrównawczym”) i ma interes prawny w interpretacji przepisów prawa dotyczących opodatkowania wyrównawczego. Wnioskodawca spełnia definicję jednostki składowej Grupy (…) (grupy, której jednostką dominującą najwyższego szczebla jest obecnie B; dalej: „Grupa” lub „Grupa (…)”).
Grupa (…) obecnie nie osiąga minimalnego przychodu grupowego, który zgodnie z art. 4 ust. 2 Ustawy o podatku wyrównawczym wynosi 750 000 000 euro, a w konsekwencji na podstawie art. 4 ust. 1 Ustawy o podatku wyrównawczym, przepisów ww. ustawy nie stosuje się do Grupy. Niemniej Grupa (…) w przyszłości może osiągnąć minimalny przychód grupowy (w szczególności w związku z realizacją strategii rozwoju Grupy szczegółowo opisanej w dalszej części wniosku), a zatem może być zobowiązana do stosowania przepisów Ustawy o podatku wyrównawczym.
W celu określenia obowiązków związanych z przepisami o opodatkowaniu wyrównawczym A zainteresowany jest ustaleniem swojego własnego statusu, w szczególności ustaleniem czy Wnioskodawca będzie podmiotem, do którego przepisów Ustawy o podatku wyrównawczym się nie stosuje. B jest jednostką dominującą Grupy (…). B w ramach prowadzonej działalności prowadzi działalność gospodarczą, bezpośrednio lub pośrednio poprzez podmioty zależne, w zakresie (…). Działalność w zakresie nabywania (…) jest realizowana głównie przez fundusze inwestycyjne zamknięte (w tym przez A), w których B jest uczestnikiem.
B posiada również udziały w innych jednostkach zależnych Grupy, w tym podmiotach dokonujących zakupów (…). Grupa (…) to jedna z (…). Grupa prowadzi działalność (inwestycyjną oraz operacyjną) na kluczowych rynkach (…). Grupa zainwestowała również w (…). Główną linią biznesową Grupy jest (…). Grupa oferuje również usługi (…). Grupa zatrudnia ponad (…) pracowników i współpracuje z największymi instytucjami finansowymi w Europie. Główną grupę klientów stanowią (…). (…).
Wniosek dotyczy czynności planowanych, tj. czynności, w wyniku których jednostką dominującą najwyższego szczebla Grupy (…) zostanie alternatywna spółka inwestycyjna tj. podmiot będący alternatywnym funduszem inwestycyjnym w rozumieniu art. 8a ust. 1 ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1034 z późn. zm., dalej: „Ustawa o funduszach”). A jest osobą prawną, funduszem inwestycyjnym zamkniętym, niestandaryzowanym funduszem wierzytelności w rozumieniu art. 183 ust. 2 pkt 2 Ustawy o funduszach, działającym na zasadach wskazanych w Ustawie o funduszach.
Fundusze (…) są szczególnym typem funduszy inwestycyjnych zamkniętych, będących alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi poddanymi ścisłym ograniczeniom inwestycyjnym. Działalność Grupy (…) historycznie koncentrowała się głównie na (…), niemniej z czasem Grupa sukcesywnie zmieniała swój charakter i w coraz większym zakresie samodzielnie angażowała się w inwestycje (…). Grupa planuje ponadto rozszerzyć dotychczasowe pola inwestycji o nowe typy/klasy aktywów (…). Przyjęta strategia rozwoju Grupy implikuje konieczność dalszej transformacji B (…).
Czynności zmierzające do rozdzielenia tych działalności (opisane w dalszej części wniosku) spowodują m.in. dostosowanie struktury organizacyjnej i modelu prowadzenia działalności inwestycyjnej i operacyjnej Grupy w Polsce do modelu funkcjonującego na innych rynkach, takich jak (…). Skuteczna implementacja strategii biznesowej Grupy (…) (opisanej powyżej), poprzez wydzielenie działalności operacyjnej i ukierunkowanie działalności spółki dominującej na stricte inwestycyjną musi być realizowana w sposób bezpieczny, profesjonalny i sformalizowany, tak by możliwie skutecznie realizować cele inwestycyjne.
Rozważane rozdzielenie funkcji inwestycyjnej i operacyjnej oznacza wydzielenie działalności operacyjnej z B do dedykowanych spółek. Po przeprowadzeniu podziału w B, (…), pozostałyby jedynie zasoby i procesy służące prowadzeniu działalności stricte inwestycyjnej. Tym samym, aby działalność stricte inwestycyjna mogła być realizowana zgodnie z przepisami prawa, bez ryzyka zastosowania sankcji prawnych, wymagane jest dostosowanie formy prawnej i przedmiotu działalności B. Jednym z głównych działań służących realizacji nakreślonej powyżej strategii jest utworzenie w Grupie alternatywnej spółki inwestycyjnej (dalej: „ASI”) w rozumieniu art. 8a ust. 1 Ustawy o funduszach.
Zgodnie z art. 8a ust. 1 i 3 Ustawy o funduszach, alternatywna spółka inwestycyjna jest alternatywnym funduszem inwestycyjnym, którego wyłącznym przedmiotem działalności jest zbieranie aktywów od wielu inwestorów w celu lokowania ich w interesie tych inwestorów zgodnie z określoną polityką inwestycyjną. Zgodnie z art. 8a ust. 2 pkt 1 Ustawy o funduszach, alternatywna spółka inwestycyjna może prowadzić działalność w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki akcyjnej albo spółki europejskiej.
Zgodnie z art. 8b ust. 2 Ustawy o funduszach, alternatywna spółka inwestycyjna może prowadzić działalność jako wewnętrznie zarządzający alternatywną spółką inwestycyjną lub mieć osobny podmiot zarządzający prowadzący działalność jako zewnętrznie zarządzający alternatywną spółką inwestycyjną. Wskazać należy, że w wewnętrznie zarządzanej alternatywnej spółce inwestycyjnej funkcje alternatywnej spółki inwestycyjnej i zarządzającego alternatywną spółką inwestycyjną (tj. ZASI) są skupione w ramach jednego podmiotu. Wnioskodawca pragnie podkreślić, że wykonywanie działalności ZASI jest regulowane przez Ustawę o funduszach, natomiast wykonywanie działalności ZASI bez zezwolenia jest sankcjonowane.
W zależności od wartości aktywów wchodzących w skład portfeli inwestycyjnych alternatywnej spółki inwestycyjnej, którymi dany ZASI zarządza lub zamierza zarządzać, wymaga się bądź uzyskania zezwolenia Komisji Nadzoru Finansowego (dalej również jako: „KNF”), zgodnie z art. 70a i nast. Ustawy o funduszach, bądź wpisu do rejestru zarządzających alternatywnymi spółkami inwestycyjnymi, prowadzonego przez KNF, zgodnie z art. 70zb i nast. Ustawy o funduszach. Ze względu na wartość aktywów, którymi będzie zarządzać ZASI w Grupie (…), wymagane będzie uzyskanie zezwolenia KNF.
Zgodnie z art. 70s Ustawy o funduszach, wniosek o uzyskanie zezwolenia na wykonywanie działalności ZASI w przypadku wewnętrznie zarządzanej alternatywnej spółki inwestycyjnej może złożyć wyłącznie spółka kapitałowa w organizacji. Zatem utworzenie alternatywnej spółki inwestycyjnej może być dokonane jedynie w sposób określony w Ustawie o funduszach, co oznacza, iż brak jest prawnych możliwości przekształcenia B, jako istniejącej spółki, w alternatywną spółkę inwestycyjną.
Powyższe działania motywowane są również względami finansowymi, gdyż w związku z bezprecedensową skalą planowanych inwestycji w horyzoncie najbliższych dziesięciu lat, Grupa stoi przed koniecznością pozyskania kapitału na rekordowym w swojej historii poziomie. Realizacja tak ambitnego programu inwestycyjnego wymaga zapewnienia stabilnych i efektywnych źródeł finansowania, przy jednoczesnym dążeniu do minimalizacji kosztu pozyskanego kapitału.
Należy podkreślić, iż działanie w formie alternatywnej spółki inwestycyjnej, z uwagi na szczególne ułatwienia wynikające z jej statusu jako funduszu inwestycyjnego działającego w reżimie prawnym Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/61/UE z dnia 8 czerwca 2011 r. w sprawie zarządzających alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (dalej: „Dyrektywa ZAFI”), może ułatwiać pozyskiwanie kapitału (w tym kapitału z niższym kosztem finansowym) oraz powinno umożliwić rozszerzenie grona potencjalnych inwestorów. Status alternatywnej spółki inwestycyjnej może ułatwić pozyskanie finansowania z rynku prywatnego, co może być ważne, w szczególności, w okresie dekoniunktury na rynku publicznym.
Dodatkowo nadzór KNF oraz wymóg posiadania przez alternatywną spółkę inwestycyjną depozytariusza wzmocnią ochronę inwestorów i wierzycieli, co powinno wpłynąć na korzystniejszą ocenę profilu ryzyka wśród wierzycieli, inwestorów oraz potencjalnych partnerów biznesowych. Realizowane działania Grupy (…) wpisują się również w praktykę rynkową, charakterystyczną dla wiodących podmiotów konkurencyjnych, (…).
Ze względu na przedstawione powyżej cele biznesowe (wdrożenie modelu opartego na rozdzieleniu strumienia inwestycyjnego i operacyjnego, prowadzenie działalności inwestycyjnej przez wyspecjalizowany podmiot, który dodatkowo będzie działał w reżimie prawnym ułatwiającym pozyskiwanie kapitału ) oraz powyższe wymogi regulacyjne związane ze sposobem utworzenia oraz przedmiotem działalności alternatywnej spółki inwestycyjnej, planowane jest podjęcie następujących czynności: 1) Utworzenie w ramach Grupy (…) ASI, prowadzącej działalność w formie spółki akcyjnej, jako tzw. wewnętrznie zarządzający ASI w rozumieniu art. 8b ust. 2 pkt 1 Ustawy o funduszach, poprzez założenie przez B spółki kapitałowej, która jako spółka w organizacji wystąpi do KNF z wnioskiem o zezwolenie na zarządzanie ASI w trybie przewidzianym w art. 70s Ustawy o funduszach.
2) Równolegle z postępowaniem licencyjnym przed KNF, ze spółki dominującej (B), wyodrębniona zostanie działalność operacyjna (…) oraz część działalności finansowej związanej z obsługą (…) (których zgodnie z ograniczeniami wynikającymi z art. 8a ust. 4 Ustawy o funduszach ASI mieć nie może) w drodze podziału przez wyodrębnienie, o którym mowa w art. 529 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t.j.
Dz. U. z 2024 r. poz. 18 z późn. zm.; dalej: „KSH”), tj. poprzez przeniesienie majątku B związanego z powyższymi obszarami na nowo utworzone podmioty w zamian za udziały lub akcje tych spółek, które obejmie B. 3) Przy założeniu uzyskania zezwolenia KNF na zarządzanie ASI oraz po przeprowadzeniu podziału, o którym mowa w pkt 2) powyżej dojdzie, w trybie art. 492 § 1 pkt 1 KSH do połączenia B z podmiotem posiadającym zezwolenie na zarządzanie ASI.
W wyniku połączenia podmiotem dominującym w Grupie będzie alternatywna spółka inwestycyjna, będąca (…), która na potrzeby wniosku będzie określana jako C. W wyniku połączenia opisanego w punkcie 3) powyżej, C będzie posiadał m.in. całość udziałów i akcji jednostek zależnych Grupy oraz certyfikatów inwestycyjnych w funduszach inwestycyjnych posiadanych obecnie przez B, a więc m.in. certyfikatów inwestycyjnych w A, które będą stanowiły lokaty C. Wnioskodawca pragnie wskazać, iż aspekty prawne dot. wyboru trybu połączenia, o którym mowa w punkcie 3) powyżej (tj. przeprowadzenie połączenia w trybie połączenia „zwykłego”, gdzie spółką przejmującą byłby B lub tzw. odwrotnego połączenia, w którym spółką przejmującą byłby podmiot posiadający zezwolenie na zarządzanie alternatywną spółką inwestycyjną) będą jeszcze przedmiotem analiz oraz uzgodnień z KNF, jednak ostatecznie zastosowany tryb połączenia nie wpłynie na docelową strukturę Grupy, w której to jednostką dominującą najwyższego szczebla zostanie alternatywna spółka inwestycyjna (tj.
C). C, jako spółka dominująca, będzie kształtować politykę i strategię inwestycyjną w ramach Grupy, w sposób zapewniający efektywne lokowanie aktywów w interesie swoich akcjonariuszy, przestrzegając zasad ograniczania ryzyka inwestycyjnego określonych w Ustawie o funduszach. Zgodnie z wymogami wynikającymi z Ustawy o funduszach C będzie posiadać politykę inwestycyjną i strategię inwestycyjną, które będą podstawą decyzji inwestycyjnych. Polityka inwestycyjna będzie określać m.in. typy i rodzaje papierów wartościowych i innych praw majątkowych będących przedmiotem lokat.
Natomiast podmioty operacyjne z Grupy (…) (w tym zwłaszcza nowo utworzona spółka operacyjna) oraz podmioty prowadzące analogiczną działalność za granicą, koncentrować będą się na realizacji zadań związanych z (…). Po dokonaniu powyżej opisanych zmian reorganizacyjnych, zakłada się, że C posiadać będzie (…).
Docelowa, planowana struktura Grupy została przedstawiona na poniższym (uproszczonym) schemacie: (…) Wnioskodawca wskazuje, iż udział procentowy posiadanych przez C i D certyfikatów inwestycyjnych funduszu A czy też udział procentowy posiadanych przez C i E udziałów D, może w przyszłości się zmieniać (co wynika z procesu emitowania i umarzania odpowiednio certyfikatów inwestycyjnych, udziałów), niemniej kwestia ta nie wpłynie na konkluzje przedstawione przez Wnioskodawcę we wniosku.
Działania reorganizacyjne, powodujące zmianę podmiotu będącego jednostką dominującą w Grupie (opisane w punktach 1) - 3) powyżej), nie wpływają na status A w Grupie (…) (obecna struktura kapitałowa Grupy została opisana w dalszej części wniosku), natomiast jednym z uczestników A będzie C w miejsce B. Z perspektywy formalnej dojdzie do rozdzielenia funkcji inwestora (uczestnika) (…). C (analogicznie jak obecnie B w sposób opisany w dalszej części wniosku) w ramach swoich uprawnień inwestorskich będzie mógł lokować określone środki w certyfikaty inwestycyjne A, które to środki będą wykorzystywane przez A do (…).
W związku z tym, że C będzie działać w oparciu o zasady wynikające z Ustawy o funduszach oraz będzie miał zezwolenie na zarządzanie ASI, będzie spełniać następujące kryteria wynikające z Ustawy o Funduszach: · C będzie osobą prawną, alternatywnym funduszem inwestycyjnym, którego wyłącznym przedmiotem działalności będzie zbieranie aktywów od wielu inwestorów w celu lokowania ich w interesie tych inwestorów zgodnie z określoną polityką inwestycyjną. · C będzie prowadzić działalność w formie spółki akcyjnej. Prawami uczestnictwa w funduszu będą akcje C, które umożliwiać będą otrzymanie dywidendy, a także będą mogły podlegać sprzedaży.
Inwestorami C będą podmioty, które będą posiadać prawa uczestnictwa w C, a więc jej akcjonariusze. · Inwestorami C będą klienci profesjonalni oraz detaliczni (na zasadach wynikających z Ustawy o funduszach).
W konsekwencji, C będzie mieć wielu inwestorów, wśród których będą podmioty niepowiązane. · Co najmniej dwóch członków zarządu C (w tym prezes zarządu) będą spełniać odpowiednie kryteria tj. będą posiadać odpowiednie doświadczenie zawodowe oraz mieć wyższe wykształcenie lub prawo wykonywania zawodu doradcy inwestycyjnego. · C będzie obowiązany prowadzić działalność w zakresie zarządzania alternatywną spółką inwestycyjną w najlepiej pojętym interesie zarządzanej alternatywnej spółki inwestycyjnej i jej inwestorów w celu osiągnięcia zysku z inwestycji, przestrzegając zasad ograniczania ryzyka inwestycyjnego określonych w Ustawie o funduszach. · C będzie instytucją obowiązaną do stosowania przepisów przeciwdziałąjących praniu pieniędzy i finansowania terroryzmu.
Na potrzeby określenia skutków podatkowych na gruncie Ustawy o podatku wyrównawczym Wnioskodawca wskazuje, iż: · E – podmiot sekurytyzacyjny, którego działalność polega wyłącznie na (…). · D – podmiot sekurytyzacyjny, który (…). Podmiot ten posiada nabyte w przeszłości (…) oraz certyfikaty inwestycyjne funduszu A. D zleca (…) do innych podmiotów z Grupy.
Opisane powyżej działania reorganizacyjne nie wpłyną na zakres działalności E i D. Dystrybucja zysków z E i D do ich właścicieli (odpowiednio do B oraz E i B) odbywa się poprzez wypłaty dywidendy lub poprzez umorzenie udziałów (formuła najbardziej zbliżona do umorzenia dobrowolnego w rozumieniu właściwych przepisów KSH) i będzie w ten sam sposób realizowana po przeprowadzeniu działań reorganizacyjnych opisanych powyżej.
W ocenie Wnioskodawcy, w wyniku dokonania czynności planowanych jednostka dominująca najwyższego szczebla Grupy będzie jednostką wyłączoną na podstawie art. 5 ust. 2 pkt 5 Ustawy o podatku wyrównawczym tj. funduszem inwestycyjnym spełniającym definicję wskazaną w art. 2 pkt 5 Ustawy o podatku wyrównawczym (o potwierdzenie niniejszego stanowiska w trybie opinii w sprawie opodatkowania wyrównawczego wystąpiła jednostka dominująca najwyższego szczebla Grupy tj. B) i kwestia statusu C jako jednostki wyłączonej nie jest przedmiotem wniosku. Ogólna struktura korporacyjna Grupy (…) Opis podstawowej działalności Wnioskodawcy (…)
Pytanie
Zainteresowanego Czy A będzie jednostką wyłączoną na podstawie art. 5 ust. 2 pkt 7 lit. a Ustawy o podatku wyrównawczym, jeżeli część jej certyfikatów inwestycyjnych będzie posiadana bezpośrednio przez jednostkę dominującą najwyższego szczebla Grupy (będącą jednostką wyłączoną na podstawie art. 5 ust. 2 pkt 5 Ustawy o podatku wyrównawczym), natomiast pozostała część certyfikatów inwestycyjnych będzie pośrednio posiadana przez jednostkę dominującą najwyższego szczebla Grupy poprzez inne jednostki wyłączone, spełniające definicję z art. 5 ust. 2 pkt 7 lit. a Ustawy o podatku wyrównawczym?
Uzasadnienie odmowy wydania opinii w sprawie opodatkowania wyrównawczego Przepisy o opinii w sprawie opodatkowania wyrównawczego a przepisy zapobiegające unikaniu opodatkowania Opinia w sprawie opodatkowania wyrównawczego rozstrzyga o skutkach podatkowych czynności, które zainteresowany opisał we wniosku. Skutki podatkowe danej czynności wynikają z przepisów ustaw podatkowych – przepisów materialnoprawnych. Jednocześnie, ustawy podatkowe zawierają także przepisy szczególne, które przewidują, że w wyjątkowych sytuacjach organ podatkowy może określić inne niż „zwykłe” skutki podatkowe czynności prawnej.
Taka szczególna sytuacja została wskazana m.in. w art. 119a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2026 r. poz. 622 z późn. zm.). Stosownie do art. 119a § 1 Ordynacji podatkowej: Czynność nie skutkuje osiągnięciem korzyści podatkowej, jeżeli osiągnięcie tej korzyści, sprzecznej w danych okolicznościach z przedmiotem lub celem ustawy podatkowej lub jej przepisu, było głównym lub jednym z głównych celów jej dokonania, a sposób działania był sztuczny (unikanie opodatkowania). W takim przypadku, skutki podatkowe czynności określa się zgodnie z zasadami zawartymi w art. 119a § 2-7 Ordynacji podatkowej.
W opinii w sprawie opodatkowania wyrównawczego można ocenić wyłącznie „zwykłe” skutki podatkowe danej czynności prawnej opisanej we wniosku. Nie można natomiast oceniać skutków tych czynności w kontekście art. 119a Ordynacji podatkowej. Z tego powodu opinia w sprawie opodatkowania wyrównawczego nie jest wydawana w sytuacji, gdy istnieją uzasadnione wątpliwości, czy czynności o które pyta zainteresowany nie mają charakteru sztucznego i czy nie zostały/zostaną podjęte przede wszystkim w celu unikania opodatkowania.
Zgodnie z art. 14u § 5 pkt 1 Ordynacji podatkowej: Odmawia się, w drodze postanowienia, wydania opinii w sprawie opodatkowania wyrównawczego w zakresie tych elementów czynności, o których mowa w § 1, co do których istnieje uzasadnione przypuszczenie, że mogą stanowić czynność lub element czynności określonej w art. 119a § 1. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej może zwrócić się do Szefa KAS o opinię w tym zakresie [2].
Ocena czynności przedstawionych we wniosku Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej powziął przypuszczenie, że głównym lub jednym z głównych celów czynności, które zostały opisane we wnioskach może być osiągnięcie korzyści podatkowej, sprzecznej w danych okolicznościach z przedmiotem lub celem ustaw podatkowych lub ich przepisów, a sposób działania Zainteresowanego może być sztuczny.
W tym zakresie Organ skorzystał z uprawnień wynikających z art. 14u § 6 Ordynacji podatkowej: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej może zwrócić się do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej o opinię w zakresie, o którym mowa w § 5, chyba że czynności przedstawione we wniosku odpowiadają zagadnieniu, które było przedmiotem uzyskanej uprzednio opinii Szefa Krajowej Administracji Skarbowej.
Opinię Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, której przedmiotem jest zagadnienie odpowiadające czynnościom przedstawionym we wniosku o wydanie opinii w sprawie opodatkowania wyrównawczego, wraz z wnioskiem Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej o jej wydanie, po usunięciu danych identyfikujących wnioskodawcę oraz inne podmioty w nich wskazane, dołącza się do akt sprawy. Natomiast zgodnie z art. 14u § 7 Ordynacji podatkowej: Powzięcie uzasadnionego przypuszczenia, o którym mowa w § 5, może wynikać również z łącznej oceny więcej niż jednego wniosku o wydanie opinii w sprawie opodatkowania wyrównawczego, nawet jeżeli wnioski zostały złożone przez różnych wnioskodawców.
Pismem z 4 maja 2026 r. znak 0110-KNJ-2.509.4.2026.1.AW – na podstawie art. 14u § 5 pkt 1 i § 6 i 7 Ordynacji podatkowej – Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej zwrócił się do Szefa KAS o opinię, czy w zakresie elementów czynności zawartych we wnioskach: - z 28 stycznia 2026 r. złożonym przez B oraz - z 29 stycznia 2026 r. złożonym przez A, istnieje uzasadnione przypuszczenie, że mogą stanowić czynność lub element czynności określonej w art. 119a § 1 Ordynacji podatkowej.
W treści tego pisma wskazano, że w przedstawionych we wnioskach okolicznościach wątpliwości budzą przesłanki, którymi kierować się będzie B, podejmując czynności zmierzające do takiego ukształtowania struktury Grupy, w której w efekcie opisanych działań reorganizacyjnych, funkcję jednostki dominującej najwyższego szczebla pełnić będzie C. W świetle przepisów art. 5 ust. 1 i art. 5 ust. 2 pkt 5 i 7 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 5 oraz art. 2 ust. 1 pkt 14 ustawy z dnia 6 listopada 2024 r. o opodatkowaniu wyrównawczym jednostek składowych grup międzynarodowych i krajowych (Dz.
U. z 2024 r. poz. 1685 z późn. zm.; dalej jako: „ustawa”) jednostkami wyłączonymi z zakresu stosowania ustawy (poza przypadkami wprost wskazanymi w ustawie) są m.in. fundusze inwestycyjne, jednakże pod warunkiem, że są one jednostkami dominującymi najwyższego szczebla danej grupy, jak również wskazane jednostki pomocnicze. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wskazał, że w opisanych okolicznościach C, będący alternatywnym funduszem inwestycyjnym w rozumieniu art. 8a ust. 1 ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (Dz.
U. z 2026 r. poz. 60 z późn. zm.; dalej: „ustawa o funduszach”), w wyniku dokonania czynności planowanych, zostanie jednostką dominującą najwyższego szczebla Grupy. W konsekwencji powyższego zachodzi możliwość zaklasyfikowania C jako jednostki wyłączonej na podstawie art. 5 ust. 2 pkt 5 ustawy, do której nie będą miały zastosowania przepisy regulujące opodatkowanie wyrównawcze. Zdaniem Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, nie ulega wątpliwości, że w analizowanym modelu występuje potencjalna korzyść podatkowa w rozumieniu art. 3 pkt 18 Ordynacji podatkowej.
Jeżeli bowiem nie doszłoby do połączenia B z podmiotem posiadającym zezwolenie na zarządzenie ASI, w wyniku którego podmiotem dominującym najwyższego szczebla zostanie C, to taka utworzona ASI, niebędąca jednostką dominującą najwyższego szczebla, nie spełniałaby definicji jednostki wyłączonej, o której mowa w art. 5 ust. 2 pkt 5 ustawy. W takiej sytuacji ASI byłaby objęta obowiązkiem kalkulacji efektywnej stawki podatkowej i potencjalnie opodatkowaniem wyrównawczym, w przypadku osiągnięcia przez Grupę minimalnego przychodu grupowego.
Jednocześnie, uznanie ASI za jednostkę wyłączoną, o której mowa w art. 5 ust. 2 pkt 5 ustawy, stworzy potencjalną możliwość zaklasyfikowania innych jednostek z Grupy jako jednostki pomocnicze (o których mowa np. w art. 5 ust. 2 pkt 7 lit. a ustawy), które spełniając definicję jednostki wyłączonej również nie zostałyby objęte obowiązkiem kalkulacji efektywnej stawki podatkowej i opodatkowaniem wyrównawczym. Efektem może być istotne ograniczenie zastosowania mechanizmu opodatkowania wyrównawczego wobec Grupy jako całości.
W ocenie Dyrektora KIS można domniemywać, że ewentualne wyłączenie C wraz z zależnymi jednostkami pomocniczymi spod regulacji ustawy, nie będzie efektem ubocznym przedstawionych czynności reorganizacyjnych, lecz wynikiem świadomego i zaplanowanego z góry działania. W wyniku planowanych czynności może zatem dojść do obniżenia wysokości zobowiązania podatkowego Grupy. Co prawda z wniosków wynika, że Grupa obecnie nie osiąga minimalnego przychodu grupowego (750 000 000 euro), a w konsekwencji nie stosuje się do niej przepisów ustawy, niemniej, jak wskazują Zainteresowani, Grupa w przyszłości może osiągnąć minimalny przychód grupowy, a zatem może być zobowiązana do stosowania przepisów ustawy.
W tym miejscu Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej zwrócił uwagę, że ustawa zaimplementowała do polskiego porządku prawnego przepisy dyrektywy Rady (UE) 2022/2523 z dnia 15 grudnia 2022 r. w sprawie zapewnienia globalnego minimalnego poziomu opodatkowania międzynarodowych grup przedsiębiorstw oraz dużych grup krajowych w Unii (Dz. Urz. UE. L 2022 Nr 328, str. 1). Powyższa dyrektywa jest natomiast instrumentem służącym przeniesieniu Zasad GloBE (kompleksowego zestawu reguł wynikających z dokumentu Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju pt.
„Wyzwania podatkowe wynikające z cyfryzacji gospodarki – modelowe globalne zasady przeciwdziałania erozji podstawy opodatkowania (filar drugi)” i powiązanych z nim wytycznych) na grunt unijny, w celu ułatwienia ich wdrożenia w państwach członkowskich Unii Europejskiej. Kluczowym celem Zasad GloBE jest wyeliminowanie praktyk podatkowych przedsiębiorstw wielonarodowych, polegających na przenoszeniu zysków do państw, w których nie podlegają one żadnemu opodatkowaniu lub podlegają bardzo niskiemu opodatkowaniu.
Są to zasady mające na celu przeciwdziałanie erozji podstawy opodatkowania i przenoszeniu zysku oraz służące temu, aby przedsiębiorstwa wielonarodowe ponosiły w odpowiednim stopniu ciężar opodatkowania niezależnie od miejsca prowadzenia działalności. Ustawa zapewnia realizację powyższego celu poprzez wprowadzenie minimalnego poziomu opodatkowania dla grup spełniających określone kryteria. Wyłączenie określonych jednostek z zakresu stosowania ustawy stanowi element konstrukcyjny opodatkowania wyrównawczego, jednak odnosi się do specyficznych podmiotów.
Fundusze inwestycyjne, będące jednostkami dominującymi najwyższego szczebla, są wyłączone z zakresu stosowania ustawy w celu ochrony ich statusu neutralnych podatkowo instrumentów inwestycyjnych. Wyłączenie to nie było projektowane jako mechanizm umożliwiający jednostkom dominującym najwyższego szczebla grup „przekształcenie się” w jednostki inwestycyjne w celu uniknięcia objęcia opodatkowaniem wyrównawczym.
Według Dyrektora KIS, jeżeli zatem, tak jak w przedmiotowej sprawie, w ramach Grupy reorganizacja jest dokonywana w taki sposób, aby jednostka dominująca najwyższego szczebla przybrała status jednostki inwestycyjnej, przy zachowaniu w ramach Grupy prowadzonej przez nią dotychczas działalności, należy domniemywać, że może dochodzić w ten sposób do instrumentalnego wykorzystania wyjątku, o którym mowa w art. 5 ust. 1 ustawy, w sposób sprzeczny z celem tej regulacji. Planowane czynności mogą prowadzić do obejścia mechanizmu, który miał objąć daną kategorię podmiotów opodatkowaniem wyrównawczym.
Działania mające na celu umiejscowienie C w strukturze Grupy w taki sposób, aby spełniała definicję jednostki dominującej najwyższego szczebla w rozumieniu przepisów ustawy, nie będą prowadziły do istotnej zmiany sposobu generowania przychodów przez C. Podobnie jest w przypadku przeniesienia działalności wyodrębnionej przez B na nowo utworzone podmioty w zamian za udziały lub akcje.
Ponadto wskazane w opisach czynności cele biznesowe Grupy, tj.: · wdrożenie modelu opartego na rozdzieleniu strumienia inwestycyjnego i operacyjnego, · prowadzenie działalności inwestycyjnej przez wyspecjalizowany podmiot działający w reżimie prawnym ułatwiającym pozyskanie kapitału, mogłyby zostać osiągnięte niezależnie od tego, czy powołana do życia C stałaby docelowo na szczycie struktury organizacyjnej Grupy. Samo bowiem utworzenie C i skupienie w jej ramach działalności inwestycyjnej, a zatem również działalności inwestycyjnej prowadzonej przez B doprowadziłoby do realizacji ww. celów strategicznych.
Dodatkowo uwzględniając specyfikę funkcjonowania alternatywnych spółek inwestycyjnych można domniemywać, że C nie będzie stanowić naturalnego centrum operacyjnego interesu w docelowej strukturze Grupy. Jej dominacja będzie miała charakter niefunkcjonalny i potencjalnie sztuczny. Z perspektywy racjonalnego podmiotu trudno znaleźć argumenty przemawiające za tym, aby C, jako jednostka prowadząca działalność inwestycyjną obarczoną ryzykiem, podlegająca nadzorowi KNF, pełniła funkcję spółki dominującej wobec biznesu operacyjnego, który ma odmienną specyfikę działania i potrzeby.
Biorąc powyższe pod uwagę nie można uznać, że czynności zmierzające do takiego ukształtowania struktury Grupy, w której C pełnić będzie funkcję jednostki dominującej najwyższego szczebla, zostaną podjęte przede wszystkim z uzasadnionych przyczyn ekonomicznych. Z powyższych względów w opinii Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej ww. planowane działania reorganizacyjne mogą mieć charakter sztuczny i zostać podjęte w celu osiągnięcia korzyści podatkowej – uniknięcia opodatkowania wyrównawczego.
Jak bowiem wskazano wyżej, w przypadku uznania C za jednostkę wyłączoną na podstawie art. 5 ust. 2 pkt 5 ustawy nie będzie ona objęta obowiązkiem kalkulacji efektywnej stawki podatkowej i potencjalnie opodatkowaniem wyrównawczym w sytuacji osiągnięcia przez Grupę minimalnego przychodu grupowego. Wyłączenie C spod regulacji ustawy stworzy z kolei potencjalną możliwość zaklasyfikowania innych jednostek z Grupy jako jednostek pomocniczych (o których mowa np. w art. 5 ust. 2 pkt 7 lit. a ustawy), które – spełniając definicję jednostki wyłączonej – również nie zostałyby objęte obowiązkiem kalkulacji efektywnej stawki podatkowej i opodatkowaniem wyrównawczym.
Wskazana korzyść podatkowa będzie miała charakter wymierny, stały i długofalowy. Jej istota nie będzie bowiem polegać na uzyskaniu jednorazowej preferencji w konkretnym roku podatkowym, lecz na trwałym ukształtowaniu sytuacji prawno-podatkowej Grupy. Biorąc pod uwagę powyższe oraz fakt, że planowana reorganizacja pokrywa się w czasie z wprowadzeniem opodatkowania wyrównawczego, można przypuszczać, że jest ona skorelowana z potencjalnym przekroczeniem przez Grupę progu przychodowego, a tym samym, że jednym z głównych motywów planowanych czynności jest neutralizacja skutków opodatkowania wyrównawczego.
Przy czym warto zauważyć, że osiągnięcie korzyści podatkowej nie musi stanowić wyłącznego celu podejmowanych działań. Reasumując, zdaniem Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, opisany we wnioskach schemat działania prowadzący do takiego ukształtowania struktury grupy, w której powołana do życia C stanowić będzie jednostkę dominującą najwyższego szczebla, może mieć charakter sztuczny i skutkować osiągnięciem korzyści podatkowej. Korzyść podatkowa, jaka zostanie osiągnięta w wyniku realizacji opisanych we wnioskach czynności, może być sprzeczna z przedmiotem i celem ustawy.
Nie negując prawa Zainteresowanych do dowolnego kształtowania swojej sytuacji, w ocenie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, istnieje uzasadnione przypuszczenie, że przedstawiona we wnioskach konstrukcja jest stworzona w celu czerpania korzyści w postaci uniknięcia dodatkowego obciążenia podatkowego. Opinia Szefa KAS w sprawie czynności przedstawionych we wniosku Szef KAS pismem z 10 sierpnia 2026 r. znak DKP3.8083.46.2026 – na podstawie art. 14u § 6 i 7 Ordynacji podatkowej – wydał opinię, w której potwierdził istnienie uzasadnionego przypuszczenia, o którym mowa w art. 14u § 5 pkt 1 Ordynacji podatkowej.
W jej uzasadnieniu wskazał m.in., że: Zainteresowani przedstawili we Wnioskach opis czynności planowanej polegający na: 1. utworzeniu w ramach Grupy (…) alternatywnej spółki inwestycyjnej (dalej: ASI), prowadzącej działalność w formie spółki akcyjnej, jako tzw. wewnętrznie zarządzający ASI w rozumieniu art. 8b ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (t.j.
Dz. U. z 2026 r. poz. 60 ze zm., dalej: u.f.i.), poprzez założenie przez B spółki kapitałowej, która jako spółka w organizacji wystąpi do KNF z wnioskiem o zezwolenie na zarządzanie ASI w trybie przewidzianym w art. 70s u.f.i.; 2. wydzieleniu z prowadzonej przez B działalności – działalności operacyjnej (…) oraz części działalności finansowej związanej z (…) (których zgodnie z ograniczeniami wynikającymi z art. 8a ust. 4 u.f.i. ASI mieć nie może) poprzez wniesienie w drodze podziału przez wyodrębnienie, o którym mowa w art. 529 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (t.j.
Dz. U. z 2024 r. poz. 18 z późn. zm.; dalej: KSH) (dalej: Podział), tj. poprzez przeniesienie majątku B związanego z powyższymi obszarami na nowo utworzone podmioty w zamian za udziały lub akcje tych spółek, które obejmie B; 3. połączeniu B z podmiotem posiadającym zezwolenie na zarządzanie ASI w trybie art. 492 § 1 pkt 1 KSH do połączenia (dalej: Połączenie), w wyniku którego podmiotem dominującym w Grupie będzie alternatywna spółka inwestycyjna, (…) (dalej: C) – w wyniku Połączenia C będzie posiadał m.in. całość udziałów i akcji jednostek zależnych Grupy oraz certyfikatów inwestycyjnych w funduszach inwestycyjnych posiadanych obecnie przez B (…).
Zdaniem Szefa KAS, analiza elementów opisu czynności planowanej opisanej przez Zainteresowanych we Wnioskach o wydanie opinii w sprawie opodatkowania wyrównawczego potwierdza przypuszczenie, że planowana czynność może stanowić unikanie opodatkowania. W ocenie Szefa KAS, Dyrektor KIS prawidłowo zidentyfikował potencjalną korzyść podatkową na gruncie opodatkowania wyrównawczego, która powstanie po stronie B i A na skutek przeprowadzonej planowanej czynności.
Jak zasadnie zauważył Dyrektor KIS, w przypadku uznania C za jednostkę wyłączoną na podstawie art. 5 ust. 2 pkt 5 Ustawy o opodatkowaniu wyrównawczym nie będzie ona objęta obowiązkiem kalkulacji efektywnej stawki podatkowej i potencjalnie opodatkowaniem wyrównawczym w sytuacji osiągnięcia przez Grupę minimalnego przychodu grupowego.
Wyłączenie C spod regulacji ustawy stworzy z kolei potencjalną możliwość zaklasyfikowania innych jednostek z Grupy jako jednostek pomocniczych, w tym A (o których mowa np. w art. 5 ust. 2 pkt 7 lit. a Ustawy o opodatkowaniu wyrównawczym), które – spełniając definicję jednostki wyłączonej – również nie zostałyby objęte obowiązkiem kalkulacji efektywnej stawki podatkowej i opodatkowaniem wyrównawczym. Na moment składania Wniosków Grupa (…) nie osiągnęła minimalnego przychodu grupowego, jednak z Wniosków wynika, że Grupa (…) przewiduje, że w przyszłości osiągnie minimalny przychód grupowy.
Tym samym, trafnie Dyrektor KIS zauważa, że wskazana korzyść podatkowa będzie miała charakter wymierny, stały i długofalowy, ponieważ jej istotą może być trwałe wyłączenie podmiotów z Grupy (…) spod reżimu opodatkowania wyrównawczego. Opis czynności planowanej wskazuje na to, że może stanowić ona czynność, której głównym lub jednym z głównych celów jest osiągnięcie korzyści podatkowej sprzecznej z przedmiotem lub celem Ustawy o opodatkowaniu wyrównawczym. Zgodnie z art. 119d Ordynacji podatkowej, przy ocenie, czy osiągnięcie korzyści podatkowej było głównym lub jednym z głównych celów dokonania czynności, bierze się pod uwagę cele ekonomiczne czynności wskazane przez stronę.
Zainteresowani wskazali, że celem przeprowadzenia reorganizacji, której rezultatem jest uzyskanie przez Spółkę statusu ASI, po pierwsze, ma być dostosowanie swojej działalności do planowanych inwestycji z (…) oraz nowe spółki, co implikuje transformację Spółki w kierunku inwestycyjnym. Dlatego planowane jest wydzielenie ze Spółki działalności operacyjnej, aby Spółka stała się podmiotem stricte inwestycyjnym. Po drugie, w ocenie Zainteresowanych działanie w formie ASI może ułatwiać pozyskiwanie kapitału (w tym kapitału z niższym kosztem finansowym) oraz powinno umożliwić rozszerzenie grona potencjalnych inwestorów.
Status ASI, jak wskazują Zainteresowani, może ułatwić pozyskanie finansowania z rynku prywatnego, co może być ważne, w szczególności, w okresie dekoniunktury na rynku publicznym. W ocenie Szefa KAS, wskazane przez Zainteresowanych cele mogą być przypuszczalnie osiągnięte bez uzyskiwania przez B statusu ASI i można zasadnie domniemywać, że dominującym celem jest uzyskanie korzyści podatkowej w postaci wyłączenia B oraz jednostek pomocniczych spod reżimu Ustawy o opodatkowaniu wyrównawczym.
Odnosząc się do transformacji B w kierunku inwestycyjnym, Szef KAS zauważa, że koncentracja działalności wyłącznie na zarządzaniu portfelem spółek zależnych oraz nabywaniu nowych podmiotów nie uzasadnia klasyfikacji działalności jako działalności inwestycyjnej zastrzeżonej dla ASI. Zgodnie z art. 8a ust. 3 u.f.i., wyłącznym przedmiotem działalności alternatywnej spółki inwestycyjnej, z zastrzeżeniem wyjątków określonych w ustawie, jest zbieranie aktywów od wielu inwestorów w celu ich lokowania w interesie tych inwestorów zgodnie z określoną polityką inwestycyjną.
Jakkolwiek przepisy u.f.i. mogą potencjalnie umożliwiać uzyskanie przez B statusu ASI po wyodrębnieniu działalności operacyjnej oraz części działalności finansowej, jak również dopełnieniu wymogów formalnych, to z opisu czynności planowanej wynika, że zasadniczo przedmiot działalności prowadzonej przez C nie będzie istotnie różnił się od działalności prowadzonej dotychczasowo przez B. C nadal będzie bowiem sprawował pełną kontrolę nad wszystkimi jednostkami zależnymi Grupy (…), w tym nad nowoutworzonymi spółkami, do których przeniesiona zostanie działalność wyodrębniona z B. Nabywanie kolejnych podmiotów oraz (…) może wskazywać na poszerzenie skali działalności, a nie na istotną zmianę charakteru tej działalności.
Odnosząc się do możliwości szerszego dostępu do finansowania, Szef KAS wskazuje, że po uzyskaniu statusu ASI, (…), będzie mogła być skierowana tylko do klientów profesjonalnych zgodnie z art. 8a ust. 4 w związku z art. 70k ust. 1 i 3 oraz art. 8c ust. 1a pkt 1 u.f.i., co w praktyce może zawężać możliwości pozyskania finansowania przez Spółkę.
Potwierdza to również fakt, że zgodnie z opisem czynności planowanej, aby uzyskać status ASI przez B, w ramach reorganizacji konieczne jest wyodrębnienie (…) do nowoutworzonej spółki zależnej, które są jednym ze źródeł finansowania B. Tym samym, należy zasadnie przypuszczać, że istotnym celem przeprowadzenia reorganizacji wynikającej z opisu czynności planowanej jest uzyskanie potencjalnej korzyści podatkowej w postaci wyłączenia przedmiotowego B oraz jednostek pomocniczych spod reżimu Ustawy o opodatkowaniu wyrównawczym. Korzyść ta, po przekroczeniu przez B minimalnego progu grupowego, będzie miała charakter wymierny oraz trwały.
Tymczasem ze sformułowanych przez Zainteresowanych celów nie wynika, aby dla ich realizacji konieczna była transformacja B w ASI. W ocenie Szefa KAS, nawet jeżeli działalność ASI może ułatwiać dokonywanie inwestycji w nowe podmioty lub ułatwiać pozyskanie kapitału z nowych źródeł, to z uwagi na rygorystyczne ograniczenia, jakie nakładają przepisy u.f.i. na ASI oraz konieczność wydzielenia części działalności z B w celu transformacji, działaniem trafniej realizującym wskazane cele mogłoby być utworzenie ASI w ramach Grupy (…), a nie przekształcanie jednostki dominującej, tj. B w ASI.
Taki scenariusz nie skutkowałby jednak osiągnięciem korzyści podatkowej w postaci wyłączenia podmiotowego spod Ustawy o opodatkowaniu wyrównawczym, która, jak można przypuszczać, jest istotnym celem planowanej reorganizacji. W opinii Szefa KAS za sprzeczne z celem i przedmiotem przepisów Ustawy o opodatkowaniu wyrównawczym oraz u.f.i. są działania, które skutkują uzyskaniem przez Spółkę statusu ASI w konsekwencji planowanych czynności głównie w celu uzyskania korzyści podatkowej.
Ustawa o opodatkowaniu wyrównawczym stanowi implementację Dyrektywy Rady (UE) 2022/2523 z dnia 14 grudnia 2022 r. w sprawie zapewnienia globalnego minimalnego poziomu opodatkowania międzynarodowych grup przedsiębiorstw oraz dużych grup krajowych w Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE. L 2022 Nr 328, str. 1, dalej: Dyrektywa GLOBE).
Jak wskazano w uzasadnieniu projektu Ustawy o opodatkowaniu wyrównawczym (Druk nr 674, prace X kadencji Sejmu, https://www.sejm.gov.pl/sejm10.nsf/druk.xsp?nr=674): „Wskazana dyrektywa jest efektem wdrożenia w ramach Unii Europejskiej (dalej jako „UE”) wyników prac Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (dalej jako „OECD”), mających na celu wyeliminowanie praktyk podatkowych przedsiębiorstw wielonarodowych, umożliwiającym im przenoszenie zysków do państw, w których nie podlegają one żadnemu opodatkowaniu lub podlegają bardzo niskiemu opodatkowaniu.
Prace prowadzone w tym zakresie w ostatnich kilku latach stanowiły kontynuację rozpoczętego jeszcze w 2013 r. projektu BEPS, tj. największej od 100 lat reformy międzynarodowego prawa podatkowego, mającej na celu sprostanie wyzwaniom, jakie dla zasad opodatkowania międzynarodowych dochodów z działalności gospodarczej niosła ze sobą globalizacja i cyfryzacja gospodarek, a której przejawem było istotne ułatwienie możliwości erozji bazy podatkowej i przenoszenia zysków.
W toku tych prac OECD opracowała zestaw międzynarodowych zasad podatkowych służących temu, aby przedsiębiorstwa wielonarodowe ponosiły w odpowiednim stopniu ciężar opodatkowania niezależnie od miejsca prowadzenia działalności.” Nowe regulacje mają zatem uszczelnić system opodatkowania zysków osiąganych przez przedsiębiorstwa międzynarodowe i zapobiegać praktyce polegającej na przenoszeniu zysków do jurysdykcji z niskim poziomem opodatkowania. W tym celu na poziomie OECD wypracowano zasady, które mają zapewnić minimalny poziom opodatkowania i zasady te znalazły swoje odzwierciedlenie w przepisach Dyrektywy GLOBE implementowanej do polskiego porządku prawnego.
Z pkt 8 preambuły do Dyrektywy GLOBE wynika, że „Niektóre jednostki należy wyłączyć z zakresu stosowania niniejszej dyrektywy ze względu na ich szczególny cel i status. Należy wyłączyć jednostki, które zasadniczo nie prowadzą działalności handlowej lub gospodarczej, a wykonują działalność w interesie ogólnym, taką jak publiczna opieka zdrowotna i edukacja lub budowa infrastruktury publicznej, i które z tych powodów mogą nie podlegać opodatkowaniu w państwie członkowskim, w którym mają siedzibę.
Należy zatem wyłączyć z zakresu stosowania niniejszej dyrektywy podmioty rządowe, organizacje międzynarodowe, fundusze emerytalne oraz organizacje nienastawione na zysk, w tym organizacje do celów takich jak zdrowie publiczne. Organizacje nienastawione na zysk powinny mieć również możliwość włączenia jednostek świadczących ubezpieczenie zdrowotne, które to jednostki nie dążą do osiągnięcia ani nie osiągają żadnych zysków innych niż na rzecz publicznej opieki zdrowotnej.
Z zakresu niniejszej dyrektywy należy również wyłączyć fundusze inwestycyjne i wehikuły inwestujące w nieruchomości, jeżeli znajdują się one na szczycie łańcucha własności, ponieważ uzyskany przez te jednostki dochód jest opodatkowywany na poziomie ich właścicieli.” Jak wynika z katalogu w art. 5 ust. 2 Ustawy o opodatkowaniu wyrównawczym, wyłączenie podmiotowe ograniczone jest do zaledwie kilku kategorii podmiotów, co uzasadnione jest szczególnych charakterem tych podmiotów. W przypadku funduszy inwestycyjnych, prawodawca zwrócił uwagę na fakt, że uzasadnieniem dla ich wyłączenia jest fakt opodatkowania zysków na poziomie właścicieli.
Jak zasadnie wskazał Dyrektor KIS, z sytuacją uzasadniającą wyłączenie podmiotowe funduszy inwestycyjnych nie będziemy mieć do czynienia w sytuacji przekształcenia jednostki dominującej najwyższego szczebla w jednostkę inwestycyjną w celu uniknięcia objęcia opodatkowaniem wyrównawczym.
Szef KAS podziela ocenę, że przeprowadzenie reorganizacji w Grupie w taki sposób, aby to właśnie jednostka dominująca najwyższego szczebla, posiadająca pośrednio lub bezpośrednio 100% udziałów w jednostkach zależnych dostosowywała swoją działalność do możliwości uzyskania statusu ASI, nie zmieniając jednak zasadniczo przedmiotu swojej działalności jest sprzeczne z istotą regulacji wyłączenia podmiotowego wynikającego z art. 5 ust. 1 i 2 Ustawy o opodatkowaniu wyrównawczym.
Należy zgodzić się, że z pewnością intencją prawodawcy dla objęcia wyłączeniem funduszy inwestycyjnych nie było stworzenie mechanizmu instrumentalnego przekształcania jednostek dominujących w fundusze inwestycyjne celem ich wyłączenia oraz wyłączenia jednostek pomocniczych spod reżimu opodatkowania podatkiem wyrównawczym. Zgodnie z art. 8a ust. 3 u.f.i., wyłącznym przedmiotem działalności alternatywnej spółki inwestycyjnej, z zastrzeżeniem wyjątków określonych w ustawie, jest zbieranie aktywów od wielu inwestorów w celu ich lokowania w interesie tych inwestorów zgodnie z określoną polityką inwestycyjną.
Niemniej, zgodnie z intencją prawodawcy unijnego wyrażoną w pkt 8 preambuły do Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/61/UE z dnia 8 czerwca 2011 r. w sprawie zarządzających alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi i zmiany dyrektyw 2003/41/WE i 2009/65/WE oraz rozporządzeń (WE) nr 1060/2009 i (UE) nr 1095/2010 (dalej: Dyrektywa ZAFI), podmioty nieuznawane za ZAFI w rozumieniu niniejszej dyrektywy nie są objęte jej zakresem stosowania.
Jak wynika z pkt 6 Dyrektywy ZAFI, zakres niniejszej dyrektywy powinien zostać ograniczony do zarządzania AFI w ramach zwykłej działalności – niezależnie od tego, czy AFI są typu otwartego czy zamkniętego, niezależnie od ich formy prawnej i od tego, czy są notowane na giełdzie - które pozyskują kapitał od wielu inwestorów z myślą o inwestowaniu go z korzyścią dla tych inwestorów zgodnie z określoną polityką inwestycyjną. Jednocześnie, prawodawca unijny zastrzegł w pkt 8 preambuły, że dyrektywa nie powinna mieć zastosowania do określonych w niej firm holdingowych, aby nie rozszerzać obowiązków regulacyjnych w stosunku do podmiotów działających w ramach grup kapitałowych.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 22 Dyrektywy ZAFI, na użytek niniejszej dyrektywy stosuje się następujące definicje: o) "firma holdingowa" oznacza spółkę posiadającą udziały w jednej lub większej liczbie innych spółek, której celem handlowym jest realizacja branżowej strategii biznesowej lub strategii biznesowych poprzez swe spółki zależne, spółki powiązane lub udziały kapitałowe w celu generowania długoterminowego wzrostu wartości, i która jest spółką: (i) działającą na własny rachunek, z udziałami dopuszczonymi do obrotu na regulowanym rynku Unii; albo (ii) która nie została utworzona głównie w celu generowania przychodów dla inwestorów w drodze zbycia jej spółek zależnych lub powiązanych, co zostało wykazane w jej sprawozdaniu rocznym lub innych oficjalnych dokumentach.
Analogiczne rozwiązanie zostało implementowane do u.f.i. Zgodnie z art. 70e ust. 1 u.f.i., przedmiotem działalności zarządzającego ASI może być wyłącznie zarządzanie alternatywną spółką inwestycyjną, w tym wprowadzanie tej spółki do obrotu oraz, z zastrzeżeniem ust. 2, zarządzanie unijnym AFI, w tym wprowadzanie tych AFI do obrotu. Natomiast zgodnie z art. 1a ust. 2 pkt 8 u.f.i. nie stanowi działalności zarządzania alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi działalność spółek holdingowych.
Zgodnie z definicją z art. 2 pkt 10d lit. a u.f.i., ilekroć w ustawie jest mowa o spółce holdingowej – rozumie się przez to spółkę kapitałową, w tym spółkę europejską, która realizuje określoną branżową strategię biznesową przez spółki, w których posiada udziały lub akcje, lub jednostki zależne lub powiązane w rozumieniu ustawy o rachunkowości w celu generowania długoterminowego wzrostu wartości tej spółki lub jednostki, i która wykonuje tę działalność w imieniu własnym i na własny rachunek, a jej akcje są dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym.
Powyższe wyłączenie to stanowi wyraz generalnej woli ustawodawcy, by do działań podejmowanych w ramach grupy kapitałowej (a więc w ramach struktury, w której funkcjonuje podwyższone zaufanie i powiązania kapitałowo-personalne), nie znajdowały zastosowania nadmiernie rygorystyczne rozwiązania, wdrożone przez ustawodawcę dla zapewnienia ochrony uczestników rynku kapitałowego (J. Kmieć [w:] Ustawa o funduszach inwestycyjnych. Komentarz. Tom I. Art. 1–157, red. A. Kidyba, Warszawa 2018, art. 2).
Z opisu czynności planowanej wynika, że B jest jednostką dominującą Grupy Kapitałowej (…) i prowadzi działalność gospodarczą bezpośrednio lub pośrednio poprzez podmioty zależne, w których obejmuje udziały lub certyfikaty inwestycyjne. Wszystkie podmioty zależne objęte są pełną konsolidacją, ponieważ B sprawuje nad nimi pełną kontrolę.
Również działalność operacyjna i część działalności finansowej, która ma zostać wyłączona B z uwagi na brak możliwości prowadzenia takiej działalności przez ASI, wyodrębniona zostanie do nowoutworzonych spółek zależnych podlegających pełnej kontroli C. W ocenie Szefa KAS, działania zmierzające do uzyskania przez B statusu ASI nie wpisują się w intencję prawodawcy unijnego, zgodnie z którą zastosowanie rygorystycznych przepisów regulujących zasady działania funduszy inwestycyjnych nie powinno dotyczyć grup kapitałowych.
Z opisu czynności planowanej wynika, że C w znacznym stopniu będzie prowadzić analogiczną działalność jak B, tj. będzie jednostką dominującą w Grupie (…), a działalność wyłączona do jednostek nowoutworzonych również będzie pod kontrolą C, ponieważ będzie prowadzone przez spółki zależne. Stąd, można zasadnie przypuszczać, że czynności reorganizacyjne, których częścią jest wyodrębnienie działalności operacyjnej oraz części działalności finansowej nie są motywowane koniecznością działania zgodnie z przepisami u.f.i. i zapobieżenia sankcjom z tytułu wykonywania działalności zastrzeżonej dla ASI.
Działania Zainteresowanych w ramach wskazanej czynności planowanej można przypuszczalnie uznać również za sztuczne. Zgodnie z art. 119c § 1 Ordynacji podatkowej, sposób działania nie jest sztuczny, jeżeli na podstawie istniejących okoliczności należy przyjąć, że podmiot działający rozsądnie i kierujący się zgodnymi z prawem celami zastosowałby ten sposób działania w dominującej mierze z uzasadnionych przyczyn ekonomicznych. Do przyczyn, o których mowa w zdaniu pierwszym, nie zalicza się celu osiągnięcia korzyści podatkowej sprzecznej z przedmiotem lub celem ustawy podatkowej lub jej przepisu.
Analiza opisu czynności planowanej pozwala w sposób uzasadniony przypuszczać, że Zainteresowani planują dokonać czynności w głównej mierze w celu osiągnięcia korzyści podatkowej, sprzecznej w danych okolicznościach z przedmiotem i celem przepisów podatkowych.
W ocenie Szefa KAS, na sztuczny sposób działania może wskazuje również prawdopodobieństwo występowania okoliczności wskazanych w art. 119c § 2 pkt 1, 2, 3 oraz 4 Ordynacji podatkowej w związku z tym, że uzyskanie statusu ASI poprzedzone jest założeniem nowej ASI, która po uzyskaniu zezwolenia na zarządzanie ASI zostanie połączona ze Spółką, co wynika z tego, że jak wskazują sami Zainteresowani, jako istniejący podmiot nie może ubiegać się o uzyskanie takiego statusu. W efekcie planowanej czynności, jednostką dominującą w Grupie pozostanie de facto ten sam podmiot, który będzie działał w innej formie, tj. ASI.
Przypuszczalnie może również wystąpić okoliczność wskazana w art. 119c § 2 pkt 5 i 6 Ordynacji podatkowej, jeżeli po uzyskaniu statusu ASI, C nie będzie w stanie pozyskać finansowania odpowiadającego finansowaniu uzyskanemu z części wyodrębnionej działalności finansowej, tj. (…).
O sztuczności planowanego działania może świadczyć również fakt, że zgodnie z opisanym zdarzeniem przyszłym, B planuje wyodrębnić działalność, która nie może być prowadzona przez ASI, tj. działalność operacyjna i część działalności finansowej, aby uzasadnić konieczność uzyskania statusu ASI, a nie prowadzić działalność, której przedmiot zastrzeżony jest dla ASI, co uzasadniałoby podjęcie działań w celu formalnego uzyskania takiego statusu. Takie wybiórcze wydzielenie części prowadzonej działalności wydaje się konstrukcją sztuczną. Jednocześnie, trafnie Dyrektor KIS zauważa, że funkcjonowanie jednostki dominującej w formie ASI wydaje się niefunkcjonalne i sztuczne.
Jak wynika z Wniosków C nadal miałaby pozostawać podmiotem (…) oraz nadzorować całość działalności operacyjnej prowadzonej przez spółki zależne, podczas gdy działalność w formie ASI polega na prowadzeniu wyłącznie działalności inwestycyjnej, obarczonej ryzykiem oraz podlegającej nadzorowi KNF.
Jak słusznie wskazuje Dyrektor KIS, nie należy negować prawa Zainteresowanych do dowolnego kształtowania swojej sytuacji, niemniej w niniejszej sprawie można w sposób uzasadniony przypuszczać, że opisana czynność planowana może stanowić element unikania opodatkowania polegający na podejmowaniu czynności zmierzających do uzyskania przez B statusu ASI celem osiągnięcia korzyści podatkowej zarówno przez B jak i przez A. Zatem w odniesieniu do opisu czynności planowanej przedstawionej we Wnioskach istnieją obiektywne podstawy do domniemania, że stanowi ono element unikania opodatkowania, tj. omawiane czynności zostałyby dokonane w celu osiągnięcia korzyści podatkowej, sprzecznej w danych okolicznościach z przedmiotem lub celem ustawy podatkowej lub jej przepisu, a sposób działania jest sztuczny.
Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, że przedmiotowy wniosek o wydanie opinii w sprawie opodatkowania wyrównawczego spełnia przesłanki wskazane w art. 14u § 5 Ordynacji podatkowej, zatem obliguje to Organ do odmowy wydania opinii w sprawie opodatkowania wyrównawczego. Pouczenie o prawie do zażalenia Na niniejsze postanowienie służy zażalenie do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej – w terminie 7 dni od jego doręczenia [3][4]. Zażalenie składa się za pośrednictwem konta w e-Urzędzie Skarbowym: https://www.podatki.gov.pl/e-urzad-skarbowy/. W zażaleniu powinny być wskazane zarzuty przeciw postanowieniu oraz istota i zakres żądania [5].
Podstawa prawna • art. 13 § 2a pkt 1a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2026 r. poz. 622 z późn. zm.); · [1] art. 14u § 5 pkt 1 Ordynacji podatkowej; · [2] art. 14u § 6 i 7 Ordynacji podatkowej; · [3] art. 14u § 8 Ordynacji podatkowej; · [4] art. 221 i art. 236 w zw. z art. 14zn i art. 239 Ordynacji podatkowej; · [5] art. 222 w zw. z art. 14zn i art. 239 Ordynacji podatkowej.