Pytanie
Czy sprzedawane przez Wnioskodawcę, w ramach Sprzedaży Majątku, Składniki Majątkowe będą stanowić zorganizowaną część przedsiębiorstwa, w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 974 ze zm.; dalej jako: „ustawa o VAT”), i w związku z tym transakcja będąca przedmiotem niniejszego wniosku nie będzie skutkować powstaniem obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług po stronie Wnioskodawcy, na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy o VAT?
Stanowisko Zainteresowanych w sprawie Zdaniem Wnioskodawców, sprzedawane przez Spółkę Składniki Majątkowe będą stanowić zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT, i w związku z tym transakcja będąca przedmiotem niniejszego wniosku nie będzie skutkować powstaniem po stronie Spółki obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług, na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy o VAT.
Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawców Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 oraz art. 6 pkt 1 ustawy o VAT opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, przy czym przepisów ustawy o VAT nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Transakcje zbycia w rozumieniu ustawy o VAT Przez dostawę towarów, w myśl art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Pod pojęciem towaru, zgodnie z art. 2 pkt 6 ustawy o VAT, należy z kolei rozumieć rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
Wyrażenie „transakcja zbycia”, użyte w art. 6 pkt 1 ustawy o VAT, należy rozumieć w sposób zbliżony do terminu „dostawa towarów” w ujęciu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, tzn. „zbycie” obejmuje wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania przedmiotem jak właściciel, np. sprzedaż, zamianę, darowiznę, przeniesienie własności w formie wkładu niepieniężnego.
Z drugiej natomiast strony jak wskazuje doktryna prawa podatkowego: „ustawodawca nie użył żadnego pojęcia definiowanego bądź dookreślonego w ustawie (jak np. sprzedaż czy dostawa), co oznacza, że nie jest istotna forma, lecz samo zadysponowanie przedsiębiorstwem (lub jego zorganizowaną częścią) w taki sposób, że dochodzi do jego zbycia. W związku z tym opodatkowaniem objęta jest zarówno sprzedaż, jak i darowizna przedsiębiorstwa (zorganizowanej części przedsiębiorstwa), a także wszelkie inne zdarzenia prowadzące do jego zbycia. Zbycie należy rozumieć jako jakąkolwiek czynność prowadzącą do przeniesienia własności” (T. Michalik, VAT. Komentarz. Wyd. 15, Warszaw 2019).
Podobne stanowisko jest prezentowane przez A. Bartosiewicza, który wskazuje, że „wyłączone spod opodatkowania jest zarówno odpłatne, jak i nieodpłatne zbycie przedsiębiorstwa. Również darowizna przedsiębiorstwa nie podlega opodatkowaniu. (...) Nie ma znaczenia także forma zbycia - podatkowi nie będą podlegać także sprzedaż, aport, zamiana i darowizna, jeśli mają za przedmiot przedsiębiorstwo (jego samodzielny oddział)” (Bartosiewicz A., VAT. Komentarz, wyd. XIII. Wolters Kluwer Polska, 2019).
Biorąc pod uwagę powyższe należy stwierdzić, że – zgodnie z art. 6 pkt 1 ustawy o VAT – transakcja Sprzedaży Majątku , nie powinna podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, jeżeli w jej ramach dojdzie do przeniesienia na Spółkę Nabywającą zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Stanowisko Wnioskodawców znajduje potwierdzenie w licznych interpretacjach indywidualnych prawa podatkowego wydanych przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, m.in. w: - interpretacji indywidualnej z dnia 9 czerwca 2022 r. (sygn. 0113-KDIPT1-2.4012.227. 2022.1.KT) - interpretacji indywidualnej z dnia 18 maja 2022 r. (sygn.
0114-KDIP4-3.4012.125. 2022.3.MP), - interpretacji indywidualnej z dnia 12 maja 2022 r. (sygn. 0112-KDIL1-1.4012.152. 2022.1.MB), - interpretacji indywidualnej z dnia 6 maja 2022 r. (sygn. 0111-KDIB3-2.4012.137. 2022.1.MN). Zorganizowana część przedsiębiorstwa w rozumieniu ustawy o VAT Zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 27e ustawy o VAT, zorganizowana część przedsiębiorstwa oznacza organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania.
Powyższa definicja jest tożsama z definicją zawartą w art. 4a pkt 4 ustawy o CIT. Zorganizowaną część przedsiębiorstwa na gruncie obu ustaw należy zatem rozumieć tak samo, a uznanie określonego zespołu składników majątkowych za zorganizowaną część przedsiębiorstwa na gruncie ustawy o CIT będzie powodowało, iż zespół ten stanowić będzie zorganizowaną część przedsiębiorstwa także na gruncie ustawy o VAT.
Na gruncie powyższych przepisów oraz w oparciu o doktrynę prawa podatkowego i dotychczasową praktykę organów podatkowych, przesłankami uznania danego zespołu składników majątkowych za zorganizowaną część przedsiębiorstwa są: - istnienie zespołu składników materialnych i niematerialnych (w tym zobowiązań) powiązanych funkcjonalnie oraz przeznaczenie tych składników do realizacji określonych zadań gospodarczych; - wyodrębnienie organizacyjne zespołu tych składników w istniejącym przedsiębiorstwie; - wyodrębnienie finansowe zespołu tych składników w istniejącym przedsiębiorstwie; - wykazanie, że zespół tych składników może stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące zadania gospodarcze.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny, w wyroku o sygn. I FSK 293/17 z dnia 28 stycznia 2019 r.: „uprawniony jest wniosek, że wskazane w art. 2 pkt 27e u.p.t.u. cechy zorganizowanej części przedsiębiorstwa takie, jak wyodrębnienie organizacyjne, finansowe i funkcjonalne (rozumiane jako przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych) składają się na akcentowaną w orzecznictwie TSUE zdolność majątku lub jego części do prowadzenia niezależnej działalności gospodarczej”. W tym kontekście należy wskazać, że zgodnie z art. 19 dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U.
UE L 347.1 z 11 grudnia 2006 r., dalej jako: „Dyrektywa VAT”) w przypadku przekazania, odpłatnie lub nieodpłatnie lub jako aportu do spółki całości lub części majątku, państwa członkowskie mogą uznać, że dostawa towarów nie miała miejsca i że w takim przypadku osoba, której przekazano towary, będzie traktowana jako następca prawny przekazującego. Zatem w przypadku zaimplementowania przez państwo członkowskie przywołanego przepisu, przekazania całości lub części majątku przedsiębiorstwa, czyli również opisanego przez Wnioskodawców zbycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa, nie uważa się za dostawę towarów.
W efekcie, transakcja taka nie podlega opodatkowaniu VAT (co potwierdza Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, dalej jako: „TSUE”, m.in. w wyrokach w sprawie C-444/10 (Christel Schriever), C-408/98 (Abbey National), C-497/01 (Zita Modes Sàrl), oraz C-651/11 (X BV). TSUE w sprawie C-444/10 (Christel Schriever) uznał, że: „(...) w przypadku przekazania całości lub części aktywów państwa członkowskie mogą uznać, że dostawa towarów nie miała miejsca i że w takim przypadku odbiorca będzie traktowany jako prawny następca przekazującego.
Wynika z tego, że gdy państwo członkowskie skorzystało z tej możliwości, przekazania całości lub części aktywów nie uważa się za dostawę towarów (...) takie przekazanie nie podlega więc opodatkowaniu podatkiem VAT”. Z kolei w wyroku w sprawie C-17/18, (Agenţia Naţională) TSUE stwierdził, że „(...) celem art. 19 Dyrektywy VAT jest ułatwienie przekazywania przedsiębiorstw poprzez uproszczenie tych transakcji i unikanie naruszenia płynności finansowej nabywcy nadmiernym obciążeniem podatkowym, które i tak odzyskałby on następnie poprzez odliczenie VAT naliczonego.
(...) Pojęcie przekazania całości lub części majątku należy interpretować w ten sposób, iż obejmuje ono przekazanie przedsiębiorstwa lub jego samodzielnej części, które obejmuje składniki materialne i, w określonych sytuacjach, niematerialne, łącznie składające się na przedsiębiorstwo lub część przedsiębiorstwa zdolną prowadzić samodzielną działalność gospodarczą, lecz nie obejmuje ono zwykłego zbycia towarów takiego jak sprzedaż zapasów produktów”.
W myśl wyroku w sprawie C-497/01 (Zita Modes Sàrl), pojęcie „przekazanie całości lub części majątku” należy rozumieć jako „(...) transfer działalności gospodarczej lub niezależnej części przedsiębiorstwa, obejmującej majątek rzeczowy jak również ewentualne aktywa niematerialne, które razem tworzą przedsiębiorstwo lub część przedsiębiorstwa zdolną do prowadzenia niezależnej działalności gospodarczej. Nabywca musi jednak mieć zamiar prowadzenia działalności nabytego przedsiębiorstwa lub jego części, a nie tylko niezwłocznie zlikwidować daną działalność oraz sprzedać ewentualne zapasy”.
Powyższa praktyka europejska znalazła również odzwierciedlenie w Objaśnieniach podatkowych wydanych przez Ministra Finansów w dniu 11 grudnia 2018 r. w zakresie opodatkowania podatkiem od towarów i usług transakcji zbycia nieruchomości komercyjnych, w których wyjaśniono, iż: „przy ocenie czy składniki majątku powinny być uznane za (...) zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT uwzględnić należy następujące okoliczności: 1) zamiar kontynuowania przez nabywcę działalności prowadzonej dotychczas przez zbywcę przy pomocy składników majątkowych będących przedmiotem transakcji oraz 2) faktyczną możliwość kontynuowania tej działalności w oparciu o składniki będące przedmiotem transakcji.
Wskazanej oceny należy dokonać na moment przeprowadzenia transakcji”. W opisywanym zdarzeniu przyszłym, wszystkie ww. warunki zostaną spełnione. W ocenie Spółki, w świetle przedstawionego zdarzenia przyszłego, Dywizja 1B będzie zespołem składników majątkowych wyodrębnionym funkcjonalnie, organizacyjnie i finansowo w ramach Spółki, mogącym stanowić niezależne, samodzielnie działające przedsiębiorstwo, i tym samym na moment podziału będzie stanowić zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu ustawy o VAT. Świadczą o tym następujące fakty i argumenty.
Wyodrębnienie funkcjonalne Wyodrębnienie funkcjonalne przejawia się w realizacji określonych zadań gospodarczych, które powinny stanowić pewną całość, mogącą być przedmiotem działalności samodzielnego przedsiębiorstwa. Wyodrębnienie funkcjonalne należy rozumieć jako zdolność wydzielonych składników majątkowych do samodzielnej realizacji określonych zadań gospodarczych (vide: wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2019 r., sygn. akt II FSK 79/17). Wyodrębnienie funkcjonalne stanowi w istocie zdolność zespołu składników materialnych i niematerialnych do samodzielnego realizowania zadań gospodarczych.
Elementy składające się na zorganizowaną część przedsiębiorstwa powinny pozostawać ze sobą we wzajemnych relacjach, w taki sposób, aby mogły one służyć realizacji określonych zadań gospodarczych, odrębnych od zadań pozostałej części przedsiębiorstwa, z którego zostaje wydzielona zorganizowana część przedsiębiorstwa. Zatem zorganizowana część przedsiębiorstwa nie jest prostą sumą indywidualnych składników majątkowych umożliwiających w przyszłości prowadzenie działalności gospodarczej w oparciu o te składniki.
Zgodnie z definicją zorganizowanej części przedsiębiorstwa zawartą w przepisach ustawy o VAT, zespół składników zorganizowanej części przedsiębiorstwa – materialnych i niematerialnych – powinien być na tyle wyodrębniony, aby mógł stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące określone zadania gospodarcze. Jak wskazują organy podatkowe oraz sądy administracyjne, kryterium wyodrębnienia funkcjonalnego sprowadza się do kwestii, czy wyodrębniona organizacyjnie całość jest w stanie przejąć zadania oraz samodzielnie funkcjonować na rynku.
Żeby wydzielona część majątku przedsiębiorstwa mogła być uznana za zorganizowany zespół składników materialnych i niematerialnych, musi ona posiadać potencjalną zdolność do niezależnego działania gospodarczego jako samodzielny podmiot. Powyższe znajduje potwierdzenie w interpretacjach organów podatkowych, wydawanych w indywidualnych sprawach podatników. Przykładowo, Dyrektor Krajowej Izby Skarbowej w interpretacji indywidualnej z dnia 16 sierpnia 2019 r. (sygn. 0114-KDIP4.4012.377.2019.2.MP) stwierdził, że: „wyodrębnienie funkcjonalne należy rozumieć jako przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych.
Zorganizowana część przedsiębiorstwa musi stanowić funkcjonalnie odrębną całość – obejmować elementy niezbędne do samodzielnego prowadzenia działań gospodarczych, którym służy w strukturze przedsiębiorstwa. Aby zatem część mienia przedsiębiorstwa mogła być uznana za jego zorganizowaną część, musi ona – obiektywnie oceniając – posiadać potencjalną zdolność do funkcjonowania jako samodzielny podmiot gospodarczy. Składniki majątkowe materialne i niematerialne wchodzące w skład zorganizowanej części przedsiębiorstwa muszą zatem umożliwić nabywcy podjęcie działalności gospodarczej w ramach odrębnego przedsiębiorstwa.
Zatem, aby w rozumieniu przepisów podatkowych, określony zespół składników majątkowych mógł zostać zakwalifikowany jako zorganizowana część przedsiębiorstwa, nie jest wystarczające jakiekolwiek zorganizowanie masy majątkowej, ale musi się ona odznaczać pełną odrębnością niezbędną do samodzielnego funkcjonowania w obrocie gospodarczym”. Podobne stanowisko przedstawił Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z dnia 3 lipca 2019 r. (sygn.
0112-KDIL2-2.4012.175.2019.3.AG): „Zorganizowaną część przedsiębiorstwa tworzą więc składniki, będące we wzajemnych relacjach, takich by można było mówić o nich jako o zespole, a nie o zbiorze przypadkowych elementów, których jedyną cechą wspólną jest własność jednego podmiotu gospodarczego”. (analogicznie m.in. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 5 czerwca 2018 r., sygn. I SA/Gd 55/18, a także Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z dnia 10 października 2019 r., nr 0113-KDIPT1-1.4012.484.2019.2.MH oraz w interpretacji indywidualnej z dnia 30 sierpnia 2019 r., nr 0111-KDIB3-2.4012.483.2019.1.MD).
W tym kontekście wskazać należy, że w przypadku zdarzenia przyszłego opisanego w niniejszym wniosku bez wątpienia zespół składników majątkowych i niemajątkowych mający być przedmiotem Sprzedaży Majątku, funkcjonujących dotychczas w ramach wyodrębnionej faktycznie Dywizji 1B, pozwalał będzie na samodzielne, dalsze prowadzenie dotychczasowej działalności Dywizji 1B przez Spółkę Nabywającą. Spółka ta samodzielnie będzie kontynuowała operacje gospodarcze będące w trakcie realizacji na dzień Sprzedaży Majątku, sprzedawała i serwisowała kolejne samochody ciężarowe już po dniu sprzedaży Dywizji 1B. Będzie posiadała do tego odpowiednie środki materialne i niematerialne oraz pracowników.
Należy zauważyć, że specyfika funkcjonowania branży pojazdów ciężarowych wymaga od pracowników Dywizji 1B kompetencji odrębnych od kompetencji pracowników Dywizji 1A. Dywizja 1B posiada przypisany personel operacyjny, który wykonuje zadania jedynie dla celów Dywizji 1B. Dodatkowo, Dywizja 1B organizuje odrębne szkolenia i wydarzenia dla swoich pracowników. Dywizja 1B obsługuje rynek samochodów ciężarowych nowych, demonstracyjnych oraz używanych. Z uwagi na bardzo wyraźną specyfikę tego rynku, dla osiągniecia sukcesu ważne jest odmienne podejście niż w odniesieniu do obsługi rynku samochodów osobowych i dostawczych.
Z tego względu Dywizja 1B posiada własne wypracowane kanały sprzedaży/ generowania przychodów (w tym odrębną bazę klientów), przez przypisane punkty sprzedaży i serwisu. W szczególności Dywizja 1B odrębnie opracowuje/dopasowuje strategię marketingową dla pojazdów ciężarowych, w tym organizuje odrębne wydarzenia dla swoich klientów, mające na celu promowanie wyłącznie jej asortymentu. O wyodrębnieniu funkcjonalnym Dywizji 1B świadczy, iż posiada ona wyodrębnioną i przypisaną przestrzeń do prowadzenia działalności tej dywizji (wyłączając powierzchnię wspólną wykorzystywaną przez pracowników … w budynku w … przy ul. ...).
Dywizja 1B posiada przypisane nieruchomości, w szczególności punkt sprzedaży i serwisu samochodów ciężarowych w ... oraz punkt serwisu samochodów ciężarowych w ... . Ponadto Dywizja 1B posiada możliwość samodzielnego nabywania towarów i usług na swoje potrzeby. Proces podejmowania decyzji w tym zakresie jest zależny od akceptacji dedykowanych pracowników Dywizji 1B, w ramach ustalonego budżetu przydzielonego do Dywizji 1B. Akceptacja budżetów Dywizji 1B jest dokonywana w hierarchii organizacyjnej Wnioskodawcy. Dywizja 1B posługuje się odrębnym od Dywizji 1A sposobem komunikacji wizualnej np. w formie stopek e-mail, nazw stanowisk, strony www.
W ocenie Wnioskodawcy, pomiędzy składnikami majątkowymi, które mają zostać sprzedane do Spółki Nabywającej, istnieje wyraźny związek funkcjonalny. Dywizja 1B funkcjonuje w ramach struktury organizacyjnej Wnioskodawcy w oparciu o przydzielone wyłącznie do niej składniki materialne i niematerialne. Składnikami tymi są w szczególności środki trwałe i wartości niematerialne zapewniające zaplecze administracyjno-techniczne prowadzenia działalności, a także dedykowani pracownicy.
Zdaniem Wnioskodawców, zgodnie z opisem przedstawionym w zdarzeniu przyszłym, zespół składników majątkowych składających się na Dywizję 1B nie będzie stanowił zbioru przypadkowych elementów, lecz będzie zespołem składników powiązanych ze sobą w sposób funkcjonalny i celowy. Składniki te będą wyodrębnione jako odrębne jednostki w ramach Spółki i będą tworzyć określoną całość zdolną prowadzić działalność gospodarczą w danym obszarze. Wszystkie wskazane powyżej przesłanki świadczą zatem o wyodrębnieniu funkcjonalnym w ramach Spółki Dywizji 1B. Wyodrębnienie organizacyjne Ustawa o VAT nie określa, co należy rozumieć przez takie wyodrębnienie.
W doktrynie podkreśla się, że: „Zasadne wydaje się przyjęcie, iż wyodrębnienie organizacyjne ma miejsce wówczas, gdy zespół przedmiotowych składników w istniejącym przedsiębiorstwie ma swoją formę organizacyjną w strukturze organizacyjnej podatnika. Może być nim zarówno oddział samodzielnie sporządzający bilans, jak i forma w mniejszym stopniu wyodrębniona, jak np. departament, dział, placówka handlowa itd.” (T. Michalik, VAT. Komentarz. Wyd. 15, ... 2019).
Zgodnie natomiast z dominującą praktyką organów podatkowych, o wyodrębnieniu organizacyjnym zorganizowanej części ze struktur przedsiębiorstwa powinny świadczyć odpowiednie zapisy statutu, regulaminu, zarządzenia lub innego aktu o podobnym charakterze (np. interpretacja Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 13 czerwca 2022 r., sygn. 0112-KDIL1-2.4012.619.2021.1.PM; interpretacja Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 9 czerwca 2022 r., sygn. 0113-KDIPT1-2.4012.227.2022.1.KT; interpretacja Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 2 maja 2022 r., sygn. 0111-KDIB3-3.4012.77.2022.1.MAZ).
Dodatkowo, wyodrębnienie organizacyjne oznacza, że zorganizowana część przedsiębiorstwa ma swoje miejsce w strukturze organizacyjnej podatnika jako dział, oddział, wydział itp. (np. interpretacja Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 8 czerwca 2022 r., sygn. 0114-KDIP4-3.4012.74.2022.3.JJ, interpretacja Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 17 maja 2022 r., sygn. 0111-KDIB3-3.4012.42.2022.3.MAZ). Za wyodrębnieniem organizacyjnym może przemawiać także struktura zarządzania, czy podległość służbowa i funkcjonalna pracowników danej jednostki wewnętrznej itp.
(np. interpretacja Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 29 kwietnia 2022 r., sygn. 0114-KDIP4-2.4012.60.2022.2.KS; interpretacja Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 24 lutego 2022 r., sygn. 0114-KDIP1-1.4012.840.2021.4.KOM).
Na ocenę wyodrębnienia organizacyjnego majątku ma także wpływ faktycznie obowiązująca w danej części przedsiębiorstwa struktura organizacyjna, tj. autonomia decyzyjna, posiadanie wyposażenia majątkowego i zarządzanie zespołem pracowniczym (np. interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 26 kwietnia 2022 r., sygn. 0113-KDIPT2-3.4011.174.2022.3.AK czy interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 24 marca 2022 r., sygn. 0114-KDIP1-1.4012.824.2021.2.IZ).
Mając na uwadze powyższe kryteria wyodrębnienia organizacyjnego, w ocenie Wnioskodawców, w przypadku zespołu składników majątkowych przypisanych do Dywizji 1B należy je uznać za spełnione. Dywizja 1B jest bowiem wyodrębniona w strukturze organizacyjnej Wnioskodawcy. Dywizja 1B działa w oparciu o wyodrębniony zespół pracowników Wnioskodawcy, posiadających odpowiednie kompetencje (zgodnie z opisem przedstawionym w zdarzeniu przyszłym). Dodatkowo należy zwrócić uwagę na fakt, że w ramach Wnioskodawcy istnieje, co do zasady, hierarchiczna struktura podległości służbowej.
Dywizja 1B kierowana jest przez członka zarządu będącego kierownikiem Pionu Sprzedaży Samochodów Ciężarowych, który odpowiada za realizację uzgodnionej polityki firmy w obszarze Dywizji 1B, tj. posiada autonomię decyzyjną w zakresie: - zarządzania sprzedażą samochodów ciężarowych, - zarządzania serwisem i sprzedażą części do samochodów ciężarowych, - polityki kadrowej, spraw pracowniczych Dywizji 1B. Powyższe znajduje potwierdzenie i umocowanie w planie podziału zakresu obowiązków, który stanowi załącznik nr 1 do Regulaminu Zarządu.
Dywizja 1B posiada przypisany personel operacyjny (w tym, przedstawicieli handlowych i pracowników serwisu), który wykonuje zadania jedynie dla celów Dywizji 1B, podległy bezpośrednio lub pośrednio kierownikowi Pionu Sprzedaży Samochodów Ciężarowych. W rezultacie pracownicy Dywizji 1B są odpowiedzialni przed swoimi bezpośrednimi przełożonymi (również z Dywizji 1B) i co do zasady nie są służbowo zależni od pracowników pozostałych Dywizji. Ponadto przełożeni w Dywizji 1B ustalają dla swoich pracowników m.in. cele do zrealizowania. Pracownicy każdej z Dywizji są objęci odrębnym regulaminem premiowania.
W przypadku ustalania urlopów wypoczynkowych, pracownicy Dywizji 1B uzyskują w tym zakresie odpowiednie zgody od swoich przełożonych – również z Dywizji 1B. Dodatkowo, zgodnie z informacjami przedstawionymi w zdarzeniu przyszłym, wyodrębnienie organizacyjne realizowane będzie poprzez przypisanie odrębnie do Dywizji 1B oraz Dywizji 1A poszczególnych składników majątku, takich jak: środki trwałe, wartości niematerialne i prawne, środki pieniężne i zobowiązania służące do realizacji powierzonych im zadań.
Jak wskazano w opisie zdarzenia przyszłego, funkcje pomocnicze takie jak księgowość, podatki, kontroling w tym dyrektor finansowy, zarządzanie zasobami ludzkimi, zakupy i administracja oraz ubezpieczenia, wykonywane są przez zespoły wspólne dla obu Dywizji w Spółce. W ramach Sprzedaży Majątku obszar ...nie zostanie przeniesiony do Spółki Nabywającej. Wsparcie w zakresie ww. usług pomocniczych realizowanych przez pracowników ...będzie po Sprzedaży Majątku realizowane przez nowozatrudnionych pracowników Zainteresowanego lub zewnętrznego dostawcę.
W tym zakresie podkreślić należy, że częściowe przenoszenie w ramach Sprzedaży ZCP ww. obszaru ze Spółki do Spółki Nabywającej nie byłoby racjonalne zarówno z punktu widzenia organizacyjnego, jak i ekonomicznego. Wiązałoby się bowiem z przenoszeniem pracowników z poszczególnych zespołów Wnioskodawcy, zajmujących się kontrolingiem, obsługą księgową, podatkową, zasobów ludzkich, zakupami i administracją, do Spółki Nabywającej. Zainteresowany zatrudni własnych pracowników obsługujących ww. obszar … , którzy będą dysponować niezbędną wiedzą oraz doświadczeniem lub zleci te zadania podmiotowi trzeciemu.
W świetle przedstawionej powyżej argumentacji oraz biorąc pod uwagę stan faktyczny zaprezentowany na wstępie niniejszego wniosku, zdaniem Spółki składniki stanowiące Dywizję 1B będą stanowiły odrębny zespół składników majątkowych wyodrębnionych organizacyjnie w ramach Spółki. Stanowisko Spółki w tym zakresie jest zgodne z podejściem organów podatkowych, prezentowanym w przytoczonych powyżej interpretacjach prawa podatkowego. Tym samym, w ocenie Wnioskodawców, składniki majątkowe przypisane do Dywizji 1B będą spełniać kryterium wyodrębnienia organizacyjnego niezbędne dla istnienia zorganizowanej części przedsiębiorstwa.
Wyodrębnienie finansowe W opinii Wnioskodawcy, zespół składników materialnych i niematerialnych (w tym zobowiązań) Dywizji 1B będzie wyodrębniony finansowo. Zgodnie z doktryną, „wystarczającym wyodrębnieniem finansowym będzie sytuacja, w której określone przepływy finansowe, należności i zobowiązania można, na podstawie prowadzonej przez podatnika ewidencji, alokować do przedmiotowej części przedsiębiorstwa” (T. Michalik, VAT. Komentarz. Wyd. 15, ... 2019).
Organy podatkowe natomiast uznają, że przesłanka wyodrębnienia finansowego jest spełniona, jeśli spółka prowadzi ewidencję zdarzeń gospodarczych w taki sposób, iż możliwe jest przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań do zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Przykładowo w interpretacji indywidualnej z dnia 9 lutego 2018 r. (sygn. 0114-KDIP2-1.4010.367.2017.1.JF), wydanej przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, stwierdzono, iż: „o wyodrębnieniu finansowym można zatem już mówić w przypadku istnienia samej możliwości wyodrębnienia podstawowych informacji o sytuacji finansowej i majątkowej zorganizowanej części przedsiębiorstwa.
Wyodrębnienia finansowego nie należy utożsamiać zatem z pełną samodzielnością finansową”. Stanowisko to potwierdził Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w licznych indywidualnych interpretacjach prawa podatkowego, w tym w interpretacji z dnia 13 czerwca 2022 r., sygn. 0112-KDIL1-2.4012.619. 2021.1.PM, interpretacji z dnia 9 czerwca 2022 r., sygn. 0113-KDIPT1-2.4012.227.2022.1.KT, interpretacji z dnia 2 maja 2022 r., sygn. 0111-KDIB3-3.4012.77.2022.1.MAZ. Co ważne, zorganizowana część przedsiębiorstwa nie musi przybrać postaci oddziału samobilansującego.
Przenoszone zobowiązania i należności powinny być wyodrębnione oraz przyporządkowane organizacyjnie i finansowo do wyodrębnionego majątku tak, aby można było przejąć funkcje wyodrębnionego majątku w sposób umożliwiający przejęcie funkcji gospodarczych, co potwierdził m.in. w interpretacji indywidualnej z dnia 9 sierpnia 2019 r., sygn. 0112-KDIL1-3.4012.301.2019.2.KB, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, stwierdzając, iż wyodrębnienie finansowe „nie oznacza samodzielności finansowej, ale sytuację, w której poprzez odpowiednią ewidencję zdarzeń gospodarczych możliwe jest przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań do zorganizowanej części przedsiębiorstwa” (analogicznie m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 marca 2019 r., sygn. I FSK 784/17 oraz w wyroku z dnia 14 listopada 2019 r., sygn. II FSK 24/18).
W świetle powyższego, wyodrębnienie finansowe Dywizji 1B wynika przede wszystkim z faktu, iż: - Wnioskodawca ma możliwość – z możliwości tej regularnie korzysta dla celów analizy finansowej – przypisania w oparciu o dane z systemu księgowego przychodów i kosztów związanych odpowiednio z działalnością danej Dywizji do Dywizji 1B i Dywizji 1A. W dedykowanym systemie finansowym Spółka raportuje co miesiąc odrębny wynik finansowy dla każdej Dywizji.
Dla celów analizy zarządczej na poziomie Grupy, dane zaraportowane przez podmioty z Grupy są gromadzone w części odpowiadającej danej Dywizji. - Na potrzeby powyższego raportowania, koszty wspólne, związane z działalnością wszystkich Dywizji są do nich przypisywane według określonego klucza alokacji (poprzez odpowiednie centra kosztowe).
Koszty wspólne obejmują przede wszystkim koszty pracowników … , koszty wynikające ze wspólnych umów całej Spółki, m.in. w zakresie obsługi IT, telefonii komórkowej, a także koszty finansowe takie jak odsetki i prowizje. - Środki pieniężne są alokowane między 1A oraz Dywizje 1B odpowiednim kluczem (odrębnie dla poszczególnych walut – w Dywizji 1B przeważa waluta EUR, a w Dywizji 1A PLN). - Dla każdej Dywizji, w tym Dywizji 1B, sporządzany jest odrębny budżet i plany finansowe dotyczące prowadzonej przez nie działalności.
W momencie planowania budżetu brane pod uwagę są spodziewane przychody i koszty poszczególnych Dywizji, a sam proces nadzorowany jest przez kierowników danych Dywizji. - Mimo, iż w chwili obecnej Wnioskodawca prowadzi jeden wspólny rejestr środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych, Spółka jest w stanie przypisać określone aktywa do Dywizji 1B i dokona takiego przypisania przed dniem Sprzedaży Majątku, poprzez przypisanie wg miejsca powstawania kosztu w kartotece aktywa trwałego. - Wnioskodawca posiada linie kredytowe w trzech różnych bankach, w ramach których zaciągane jest zadłużenie na potrzeby poszczególnych Dywizji.
Biorąc pod uwagę zakres działalności Dywizji 1B, główne źródło obrotu stanowi sprzedaż i serwis samochodów ciężarowych, podczas gdy w przypadku Dywizji 1A jest to przede wszystkim sprzedaż oraz serwis samochodów osobowych i dostawczych. Ponadto, zarówno w ramach działalności Dywizji 1B, jak i w ramach działalności Dywizji 1A możliwe jest wyodrębnienie bezpośrednich zakupów związanych z prowadzonymi przez nie działalnościami gospodarczymi.
Dodatkowo Wnioskodawcy zwracają uwagę, że zobowiązania handlowe z uwagi na dokonany w styczniu 2019 r. podział Wnioskodawcy są bezpośrednio przypisywane do poszczególnych Dywizji, gdyż głównym dostawcą samochodów ciężarowych i części zamiennych dla Dywizji 1B jest odrębny podmiot – ABZ, a głównym dostawcą samochodów osobowych i dostawczych, jak i części zamiennych dla Dywizji 1A jest ABX. Jednocześnie, powyższy podział na przychody znajduje również odzwierciedlenie w podziale należności handlowych, które Spółka jest w stanie zasadniczo bezpośrednio przypisać do Dywizji 1B, jak i Dywizji 1A.
W związku z powyższym, w ocenie Spółki, Dywizję 1B należy traktować jako wyodrębniony finansowo zespół składników majątkowych. Możliwość funkcjonowania jako odrębne przedsiębiorstwo i zamiar kontynuowania przez Spółkę Nabywającą działalności prowadzonej dotychczas przez zbywcę przy pomocy składników majątkowych będących przedmiotem transakcji Zdaniem Wnioskodawcy zespół składników majątkowych stanowiących Dywizję 1B będzie miał możliwość funkcjonowania jako niezależne przedsiębiorstwo zdolne do samodzielnej realizacji zadań gospodarczych.
Jako kryterium potwierdzające zdolności do funkcjonowania jako niezależne przedsiębiorstwo w praktyce wskazuje się możliwość samodzielnego działania na rynku, jako odrębny podmiot prowadzący zadania gospodarcze realizowane w obecnym przedsiębiorstwie.
Taką argumentację można znaleźć w licznych interpretacjach prawa podatkowego oraz wyrokach sądów administracyjnych na przestrzeni ostatnich lat, m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 sierpnia 2018 r. (sygn. akt II FSK 2289/16), wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2018 r. (sygn. akt II FSK 808/16), wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 grudnia 2017 r. (sygn. akt I SA/Po 465/17) oraz w interpretacji indywidualnej wydanej przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej w dniu 9 sierpnia 2019 r. (sygn.
0112-KDIL1-3.4012.301.2019.2.KB), interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej w dniu 5 sierpnia 2019 r. (sygn. 0114-KDIP4.4012.400.2019.2.RK), czy interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej w dniu 17 czerwca 2019 r. (sygn. 0115-KDIT1-2.4012.187.2019.4.RS). Jak wskazano powyżej, Dywizja 1B stanowi organizacyjnie i finansowo wyodrębniony zespół składników majątkowych, stworzony i przygotowany do prowadzenia określonej działalności gospodarczej jako niezależne przedsiębiorstwo, zdolne samodzielnie realizować zadania i cele gospodarcze, tj. działalność w zakresie samochodów ciężarowych.
Zdaniem Wnioskodawców, Dywizja 1B stanowić będzie wyodrębnioną część przedsiębiorstwa Wnioskodawcy, gotową do samodzielnej realizacji powierzonych jej zadań w zakresie prowadzonych przez nią działalności. Zespół składników przenoszony do Spółki Nabywającej, będzie kontynuował prowadzony rodzaj działalności w odrębnym podmiocie, co efektywnie będzie mieć miejsce po Sprzedaży Majątku opisanej w zdarzeniu przyszłym.
Podsumowanie Mając na uwadze całą przytoczoną powyżej argumentację Spółka podkreśla, iż jej zdaniem Dywizja 1B stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT, ponieważ (wg stanu na dzień Sprzedaży Majątku): - został do niej przypisany zespół składników materialnych/niematerialnych/osobowych, obejmujący również zobowiązania; - jest wyodrębniona organizacyjnie w istniejącym przedsiębiorstwie Spółki; - jest wyodrębniona finansowo w istniejącym przedsiębiorstwie Spółki; - wyodrębniony funkcjonalnie zespół składników przypisany do Dywizji 1B jest przeznaczony do realizacji określonych zadań gospodarczych (przede wszystkim sprzedaży samochodów ciężarowych); - ma zdolność do bycia samodzielnym przedsiębiorstwem; - Spółka Nabywająca ma zamiar kontynuowania działalności prowadzonej dotychczas przez Wnioskodawcę w odniesieniu do samochodów ciężarowych, przy pomocy składników majątkowych będących przedmiotem transakcji.
W związku z powyższym, mając na uwadze argumentację przedstawioną w uzasadnieniu stanowiska Spółki w zakresie pytania nr 3 [winno być: „pytania nr 1” – przypis Organu], należy uznać, że Dywizja 1B wg stanu na dzień Sprzedaży Majątku stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT, i w związku z tym dokonanie sprzedaży Dywizji 1B nie będzie skutkować powstaniem obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług, na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy o VAT.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku, w zakresie podatku od towarów i usług – pytanie nr 1 – jest prawidłowe. Odstępuję od uzasadnienia prawnego tej oceny.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia Wskazuję, że w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych oraz podatku od czynności cywilnoprawnych, których dotyczą we wniosku pytania nr 2-5, wydane zostaną odrębne rozstrzygnięcia. Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji. Odnosząc się do faktu, że na poparcie własnej argumentacji Wnioskodawca powołał się na funkcjonujące w obrocie prawnym interpretacje indywidualne, Organ pragnie zauważyć, że zostały one wydane w indywidualnych sprawach i odnoszą się wyłącznie do okoliczności przedstawionych w inicjujących te sprawy wnioskach.
Podkreślenia w tym miejscu bowiem wymaga, że interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane są w indywidualnych sprawach podatników i niewątpliwie kształtują sytuację prawną tych podmiotów w wyniku rozstrzygnięć, dotyczących konkretnych stanów faktycznych/zdarzeń przyszłych. Interpretacje indywidualne nie mają mocy prawa powszechnie obowiązującego, co oznacza, że należy je traktować indywidualnie (por. prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 27 marca 2015 r., sygn. akt III SA/Łd 109/15).
Zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ podatkowy jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu sprawy. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku.
W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy lub stanu prawnego, udzielona odpowiedź traci swą aktualność. Równocześnie w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji - Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2021 r., poz. 1540, ze zm.).
Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego.
Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji. - Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej: 1) z zastosowaniem art. 119a; 2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług; 3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści. - Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania … spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (Zainteresowany będący stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo wnieść skargę na tę interpretację indywidualną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2022 r., poz. 329, ze zm.; dalej jako: „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA).
Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA): - w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA) albo - w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA). Podstawa prawna dla wydania interpretacji Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r., poz. 1540, ze zm.). Podstawą prawną dla odstąpienia od uzasadnienia interpretacji jest art. 14c § 1, w zw. z art. 14r § 5 Ordynacji podatkowej.