Prosto w prawo Skróty klawiszowe⌘KCtrl KPrzejdź do przepisu, ustawy albo sygnatury/Pole pytania albo wyszukiwania na stronie← →Poprzedni i następny artykuł albo strona listyCKopiuj przypis; z zaznaczonym tekstem cytat z przypisemLKopiuj linkFUkryj albo pokaż spis treści ustawyEscZamknij panel, menu albo okno?Lista skrótów Dla profesjonalistyPro
Wróć do art. 8
Spis treści, przepisy i wyszukiwarka

Powołane przepisy 17

Interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowejz 6 listopada 2026 r., sygn. 0112-KDIL1-1.4012.722.2026.2.AB

Interpretacja aktualnaStanowisko prawidłoweTekst u wydawcy: EUREKA

Interpretacja indywidualna wiąże organ tylko w sprawie osoby, która o nią wystąpiła, i tylko przy opisanym stanie faktycznym. Innym pokazuje, jak organ rozumie przepisy.

TezaNiepodleganie opodatkowaniu podatkiem VAT wpłat mieszkańców na budowę POŚ, dotacji celowej, nieodpłatnego przekazania mieszkańcom prawa własności POŚ i brak prawa do odliczenia podatku.

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe Szanowni Państwo, stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe w zakresie: - niepodlegania opodatkowaniu podatkiem VAT wpłat mieszkańców na budowę przydomowych oczyszczalni ścieków (pytanie oznaczone we wniosku nr 1); - niepodlegania opodatkowaniu podatkiem VAT nieodpłatnego przekazania mieszkańcom prawa własności przydomowych oczyszczalni ścieków (pytanie oznaczone we wniosku nr 3); - niepodlegania opodatkowaniu podatkiem VAT dotacji celowej na dofinansowanie budowy przydomowych oczyszczalni ścieków (pytanie oznaczone we wniosku nr 4); - braku prawa do odliczenia podatku naliczonego lub jego zwrotu w związku z realizacją inwestycji polegającej na budowie przydomowych oczyszczalni ścieków na terenie Gminy (pytanie oznaczone we wniosku nr 5).

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

7 września 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 7 września 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od towarów i usług w zakresie: - niepodlegania opodatkowaniu podatkiem VAT wpłat mieszkańców na budowę przydomowych oczyszczalni ścieków (pytanie oznaczone we wniosku nr 1); - prawa do odliczenia w pełnej wysokości podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących wydatki ponoszone na realizację Projektu, w przypadku uznania, że wpłaty mieszkańców stanowią wynagrodzenie za odpłatne świadczenie usług podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (pytanie oznaczone we wniosku nr 2); - niepodlegania opodatkowaniu podatkiem VAT nieodpłatnego przekazania mieszkańcom prawa własności przydomowych oczyszczalni ścieków (pytanie oznaczone we wniosku nr 3); - niepodlegania opodatkowaniu podatkiem VAT dotacji celowej na dofinansowanie budowy przydomowych oczyszczalni ścieków (pytanie oznaczone we wniosku nr 4); - braku prawa do odliczenia podatku naliczonego lub jego zwrotu w związku z realizacją inwestycji polegającej na budowie przydomowych oczyszczalni ścieków na terenie Gminy (pytanie oznaczone we wniosku nr 5).

Uzupełnili go Państwo pismem z 7 października 2026 r. (wpływ 7 października 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Gmina A (dalej: „Gmina” lub „Wnioskodawca”) jest jednostką samorządu terytorialnego, wykonującą zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność, zgodnie z przepisami prawa, w szczególności na podstawie Ustawy o samorządzie gminnym. Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, do zakresu działania Gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, które nie zostały zastrzeżone ustawowo na rzecz innych podmiotów. Gmina realizuje swoje zadania przede wszystkim w ramach reżimu publicznoprawnego, zgodnie z zakresem określonym w ustawie o samorządzie gminnym.

Jednocześnie, w określonych przypadkach, Gmina wykonuje czynności na podstawie umów cywilnoprawnych, które stanowią działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (dalej: „ustawa o VAT”). W związku z tym Gmina jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Do zadań własnych Gminy należy zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej.

W szczególności zadania własne obejmują sprawy ładu przestrzennego, gospodarki nieruchomościami, ochrony środowiska i przyrody oraz gospodarki wodnej, a także wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych oraz zaopatrzenia w energię elektryczną, cieplną i gaz, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy o samorządzie gminnym. W dniu (…) 2026 r. Gmina złożyła wniosek o dofinansowanie projektu pn. (...) w ramach Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (...).

Gmina złożyła wniosek z uwagi na fakt, że teren Gminy charakteryzuje się dużym rozproszeniem gospodarstw domowych, dlatego też optymalnym rozwiązaniem problemu utylizacji ścieków z gospodarstw domowych jest budowa przydomowych biologicznych oczyszczalni ścieków. Rozproszona zabudowa terenu utrudnia budowę rozległej kanalizacji liniowej, a co się z tym wiąże utrudniony dostęp do kanalizacji sanitarnej powoduje odprowadzanie ścieków do zbiorników bezodpływowych tzw. szamb. Powoduje to, iż nieoczyszczone lub oczyszczone w niedostatecznym stopniu ścieki zagrażają środowisku gruntowo-wodnemu, a przede wszystkim wodom powierzchniowym i podziemnym.

Realizacja przedsięwzięcia rozwiązuje problem odprowadzania i oczyszczania ścieków bytowo-gospodarczych z budynków mieszkalnych oraz wpłynie na poprawę środowiska naturalnego, a także podniesie poziom i jakość życia mieszkańców. Planowana inwestycja polega na budowie 37 przydomowych oczyszczalni ścieków na terenie Gminy A. Realizacja zadania nastąpi w ramach wykonywania zadań własnych gminy w zakresie zaspokajania zbiorowych potrzeb wspólnoty, w szczególności w obszarze gospodarki wodnościekowej. Efekty realizacji inwestycji w postaci przydomowych oczyszczalni ścieków będą służyły mieszkańcom Gminy.

Gmina nie będzie pobierała od użytkowników (mieszkańców) żadnych opłat z tytułu korzystania z wybudowanej infrastruktury. Ponadto Gmina nie zamierza wykorzystywać powstałej infrastruktury do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług. Infrastruktura ta nie będzie generować przychodów i nie będzie związana z działalnością gospodarczą w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług. Realizując przedmiotowe zadanie, Gmina będzie działała jako organ władzy publicznej, wykonując zadania nałożone odrębnymi przepisami prawa, a nie jako podatnik prowadzący działalność gospodarczą.

W związku z realizacją inwestycji Gmina będzie ponosiła wydatki udokumentowane fakturami VAT, na których będzie wskazana jako nabywca towarów i usług. Gmina zawrze z mieszkańcami umowy cywilnoprawne, na podstawie których zobowiąże się do wybudowania i udostępnienia mieszkańcom przydomowych oczyszczalni ścieków. Postanowienia umowne będą określać zasady udostępnienia nieruchomości, określenia warunków organizacyjnych, określenie warunków finansowych (dofinansowanie 75% oraz 25% kosztów mieszkańca) i określenie warunków własnościowych (w tym zgoda na przeprowadzenie inwestycji i eksploatacyjnych). Gmina również poniosła koszty związane z Projektem.

Wkład Gminy to koszty związane z opracowaniem wniosku i Programu Funkcjonalno-Użytkowego. Zakres Projektu obejmuje również wykonanie dokumentacji projektowej oraz sprawowanie nadzoru inwestorskiego. Celem projektu jest uporządkowanie gospodarki ściekowej na terenie Gminy, ograniczenie zanieczyszczeń przedostających się do gleby i wód oraz poprawa jakości życia mieszkańców. Mieszkańcy składali deklarację uczestnictwa w projekcie. Po przeanalizowaniu przedmiotowych deklaracji związanych z planowanym usytuowaniem oczyszczalni ścieków wybrano potencjalnych beneficjentów, kwalifikujących się w programie.

Mieszkańcy pokryją 25% kosztów budowy przydomowych oczyszczalni ścieków, pozostała część kosztów, tj. 75%, zostanie pokryta przez Gminę. Budowa przydomowych oczyszczalni ścieków realizowana będzie przez podmiot zewnętrzny, wyłoniony poprzez zastosowanie przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych. Wpłaty mieszkańców mają charakter obowiązkowego wkładu w realizację Projektu i stanowią warunek uczestnictwa w Projekcie. Wysokość wkładu mieszkańca stanowi różnicę pomiędzy całkowitym kosztem wykonania przydomowej oczyszczalni ścieków a kwotą dofinansowania uzyskanego przez Gminę ze środków (…).

Wkład mieszkańca stanowi część kosztów realizacji inwestycji przypisaną do danego uczestnika Projektu i nie odzwierciedla pełnej wartości ekonomicznej świadczenia. Wysokość partycypacji mieszkańca w kosztach Projektu uzależniona jest od zakwalifikowania gospodarstwa domowego do jednej z pięciu grup odpowiadających liczbie równoważnych mieszkańców (RLM). Projekt przewiduje wykonanie przydomowych oczyszczalni ścieków o parametrach dostosowanych odpowiednio do 4 RLM, 6 RLM, 8 RLM, 10 RLM oraz 12 RLM.

Wraz ze wzrostem liczby osób tworzących gospodarstwo domowe wzrasta wysokość wkładu mieszkańca, co wynika z konieczności zastosowania przydomowej oczyszczalni ścieków o większej przepustowości i pojemności. Koszt budowy pojedynczej przydomowej oczyszczalni ścieków jest bowiem bezpośrednio uzależniony od jej wielkości i parametrów technicznych, które różnią się w zależności od liczby RLM, dla której została zaprojektowana. Przez okres 5 lat od dnia zakończenia realizacji Projektu, stanowiący okres trwałości Projektu, właścicielem przydomowych oczyszczalni ścieków pozostanie Gmina.

W tym okresie oczyszczalnie będą nieodpłatnie udostępniane właścicielom nieruchomości do korzystania wyłącznie na cele związane z odprowadzaniem i oczyszczaniem ścieków bytowych powstających w gospodarstwach domowych. W okresie trwałości Projektu mieszkańcy będą użytkownikami przydomowych oczyszczalni ścieków i będą je eksploatować we własnym zakresie. Użytkownicy będą zobowiązani do opróżniania i wywozu nieczystości na własny koszt.

Gmina nie będzie świadczyła usług odbioru ścieków przy wykorzystaniu wozu asenizacyjnego ani nie będzie pobierała od mieszkańców żadnych opłat z tytułu korzystania z przydomowych oczyszczalni ścieków, ich udostępniania, eksploatacji lub późniejszego przeniesienia własności urządzeń. W konsekwencji Gmina nie będzie osiągała z tytułu funkcjonowania przydomowych oczyszczalni ścieków żadnych stałych, cyklicznych przychodów. Celem Gminy nie będzie stałe i zorganizowane wykonywanie działalności w celach zarobkowych. Po upływie okresu trwałości Projektu przydomowe oczyszczalnie ścieków zostaną nieodpłatnie przekazane na własność właścicielom nieruchomości, na których zostały wybudowane.

Przeniesienie własności nastąpi na podstawie protokołów przekazania i będzie stanowiło wykonanie zobowiązań wynikających z zawartych z mieszkańcami umów uczestnictwa w Projekcie. Realizacja Projektu nie ma na celu osiągania przez Gminę stałego dochodu, zysku z tego tytułu. Uzupełnienie opisu sprawy 1. Projekt pn. „(...)” będzie realizowany w okresie: od dnia podpisania umowy o dofinansowanie do (…) 2027. Realizacja projektu obejmie przygotowanie i wykonanie przydomowych oczyszczalni ścieków zgodnie z zakresem rzeczowym projektu oraz zasadami wynikającymi z programu dofinansowania.

2. W związku z realizacją projektu Gmina zawarła z mieszkańcami umowy dotyczące udziału w projekcie i realizacji przydomowej oczyszczalni ścieków na nieruchomości mieszkańca.

Umowa określa w szczególności: - warunki udziału mieszkańca w projekcie; - lokalizację i zakres rzeczowy planowanej inwestycji; - obowiązki Gminy związane z przygotowaniem i realizacją inwestycji; - obowiązki mieszkańca związane z udostępnieniem nieruchomości na potrzeby realizacji inwestycji; - zasady dokonywania przez mieszkańca wymaganej wpłaty; - obowiązek współpracy mieszkańca przy realizacji inwestycji; - zasady użytkowania przydomowej oczyszczalni ścieków; - zasady dotyczące zachowania trwałości projektu; - zasady dotyczące własności infrastruktury w okresie trwałości projektu oraz po jego zakończeniu.

Mieszkaniec będzie zobowiązany do wniesienia określonego umową udziału finansowego oraz do pokrycia przypadającego na niego podatku VAT, a także do zapewnienia Gminie dostępu do nieruchomości w zakresie niezbędnym do realizacji inwestycji. Gmina będzie natomiast odpowiedzialna za przygotowanie i realizację projektu, w tym za przeprowadzenie wymaganych procedur, zawarcie umów z wykonawcami oraz rozliczenie otrzymanego dofinansowania. 3. W celu realizacji projektu Gmina nie zamierza zatrudniać dodatkowych pracowników. Realizacja poszczególnych elementów inwestycji zostanie powierzona podmiotom zewnętrznym wyłonionym zgodnie z obowiązującymi przepisami.

4. W przypadku nieuzyskania dofinansowania ze środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich Gmina nie będzie realizowała projektu w przedstawionym we wniosku zakresie i na zasadach określonych dla projektu objętego dofinansowaniem. Realizacja inwestycji jest uzależniona od uzyskania dofinansowania, które stanowi istotne źródło finansowania projektu. 5. Środki otrzymane w ramach Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (...) będą mogły zostać wykorzystane wyłącznie zgodnie z przeznaczeniem określonym w zasadach programu oraz dokumentacji dotyczącej przyznanego dofinansowania.

Nie będą one mogły zostać swobodnie przeznaczone przez Gminę na realizację innego, niezwiązanego z projektem celu. 6. W przypadku niezrealizowania projektu lub wykorzystania środków niezgodnie z warunkami przyznanego dofinansowania Gmina może być zobowiązana do zwrotu środków na zasadach wynikających z umowy o przyznaniu pomocy oraz przepisów regulujących dane dofinansowanie. 7. Na pytanie: „Jakie dokładnie wydatki poniesione w ramach realizacji Projektu objęte są pytaniem nr 5? Czy będą to wydatki związane tylko z budową przydomowych oczyszczalni ścieków?

Jeśli nie, to: 1) do jakich czynności Gmina będzie wykorzystywała towary i usługi nabyte w celu realizacji Projektu, których dotyczy Państwa pytanie zadane we wniosku, a także efekty zrealizowanego projektu, tj.: a) do czynności opodatkowanych podatkiem VAT? (jakich?) b) do czynności zwolnionych od podatku VAT? (jakich?) c) do czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT? proszę wskazać uwzględniając fakt, czy ich wykorzystanie przekłada się na obszar działalności Gminy opodatkowanej podatkiem VAT oraz/lub działalności zwolnionej od podatku VAT, oraz/lub działalności niepodlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT.

2) w przypadku, gdy wydatki dotyczące Projektu, których dotyczy Państwa pytanie, Gmina będzie wykorzystywała zarówno do czynności opodatkowanych podatkiem VAT oraz niepodlegających opodatkowaniu i/lub zwolnionych, proszę o wskazanie, czy Gmina będzie w stanie dokonać odrębnego przyporządkowania kwot podatku naliczonego związanego z czynnościami opodatkowanymi podatkiem VAT oraz czynnościami niepodlegającymi opodatkowaniu i/lub zwolnionymi od podatku VAT?”, odpowiedzieli Państwo: „Wydatki, których dotyczy pytanie nr 5, będą związane z realizacją inwestycji polegającej na budowie przydomowych oczyszczalni ścieków, w szczególności będą obejmowały wydatki związane z: - przygotowaniem dokumentacji projektowej; - wykonaniem robót budowlano-montażowych; - zakupem i montażem urządzeń oraz elementów niezbędnych do wykonania przydomowych oczyszczalni ścieków.

Powstała w wyniku realizacji projektu infrastruktura będzie wykorzystywana w ramach wykonywania przez Gminę jej zadań własnych związanych z gospodarką ściekową. W zakresie opisanym w pytaniu nr 5 Gmina nie będzie pobierała od mieszkańców opłat za korzystanie z powstałej infrastruktury, a infrastruktura nie będzie wykorzystywana przez Gminę do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług. Wykorzystanie infrastruktury będzie miało charakter związany z realizacją zadań własnych Gminy i będzie dotyczyło czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT.

W konsekwencji Gmina nie będzie wykorzystywała towarów i usług nabywanych w ramach tej części projektu do wykonywania czynności opodatkowanych VAT. Jednocześnie Gmina wskazuje, że wydatki objęte pytaniem nr 5 będą przyporządkowane do wskazanego wyżej sposobu wykorzystania infrastruktury”. Mając na uwadze powyższe wyjaśnienia, Gmina A wnosi o przyjęcie niniejszego uzupełnienia do wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej oraz o wydanie interpretacji w zakresie wszystkich przedstawionych we wniosku pytań.

Pytania

1. Czy wpłaty dokonywane przez mieszkańców Gminy A, stanowiące warunek uczestnictwa w Projekcie pn. „(...)" i będące wkładem własnym mieszkańców w kosztach realizacji Projektu, stanowią wynagrodzenie za odpłatne świadczenie usług podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, a Gmina w zakresie realizacji Projektu działa w charakterze podatnika VAT w rozumieniu art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy o VAT?

2. W przypadku uznania, że wpłaty mieszkańców stanowią wynagrodzenie za odpłatne świadczenie usług podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, czy Gminie A przysługuje – na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy o VAT – prawo do odliczenia w pełnej wysokości podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących wydatki ponoszone na realizację Projektu pn. „(...)”, obejmujące w szczególności koszty opracowania dokumentacji projektowej, robót budowlano-montażowych oraz nadzoru inwestorskiego?

3. Czy nieodpłatne przekazanie mieszkańcom prawa własności przydomowych oczyszczalni ścieków po upływie okresu trwałości Projektu, stanowiące wykonanie zobowiązań wynikających z zawartych umów uczestnictwa w Projekcie, będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług? 4. Czy dotacja celowa otrzymana przez Gminę na realizację zadania inwestycyjnego w zakresie budowy przydomowych oczyszczalni ścieków współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, stanowi dopłatę do ceny świadczonych usług w rozumieniu art. 29a ustawy o VAT, a tym samym podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?

5. Czy w związku z realizacją inwestycji polegającej na budowie przydomowych oczyszczalni ścieków na terenie Gminy A, finansowanej ze środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, w sytuacji gdy: - Gmina nie będzie pobierać opłat od mieszkańców za korzystanie z infrastruktury, - powstała infrastruktura nie będzie wykorzystywana do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług, - inwestycja realizowana jest w ramach zadań własnych Gminy, Gminie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego lub jego zwrotu zgodnie z przepisami Ustawy o podatku od towarów i usług?

Państwa stanowisko w sprawie

(w zakresie pytania nr 4 sformułowane ostatecznie w piśmie z 7 października 2026 r.) Ad. 1 Zdaniem Wnioskodawcy, wpłaty dokonywane przez mieszkańców Gminy A stanowiące warunek uczestnictwa w Projekcie pn. „(...)” i będące wkładem własnym mieszkańców w kosztach realizacji Projektu, nie stanowią wynagrodzenia za odpłatne świadczenie usług podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

W konsekwencji, realizując Projekt, Gmina nie działa w charakterze podatnika VAT w rozumieniu art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy o VAT, lecz wykonuje zadania własne z zakresu gospodarki wodno-ściekowej, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym, korzystając z wyłączenia przewidzianego w art. 15 ust. 6 ustawy o VAT. W ocenie Wnioskodawcy, okoliczność, że udział mieszkańców w Projekcie jest uzależniony od wniesienia określonego wkładu finansowego, nie przesądza jeszcze o odpłatnym charakterze czynności wykonywanych przez Gminę.

Wkłady mieszkańców stanowią jedynie częściową partycypację w kosztach realizacji inwestycji i nie odpowiadają pełnej wartości ekonomicznej świadczeń realizowanych przez Gminę. Gmina nie prowadzi działalności polegającej na stałym i zorganizowanym świadczeniu usług budowy przydomowych oczyszczalni ścieków na rzecz mieszkańców. Realizacja Projektu ma charakter jednorazowy, jest uzależniona od pozyskania środków zewnętrznych oraz służy wykonaniu zadania własnego Gminy. Gmina nie osiąga z tego tytułu zysku, nie pobiera od mieszkańców opłat o charakterze stałym lub cyklicznym oraz nie prowadzi działalności porównywalnej z działalnością podmiotów gospodarczych funkcjonujących na rynku.

Ponadto po wybudowaniu instalacji Gmina pozostanie ich właścicielem przez okres trwałości Projektu, a następnie nieodpłatnie przekaże je mieszkańcom, realizując zobowiązania wynikające z zawartych umów. W konsekwencji pomiędzy dokonywanymi przez mieszkańców wpłatami a realizacją przez Gminę Projektu nie występuje taki związek prawny i ekonomiczny, który pozwalałby uznać te wpłaty za wynagrodzenie za odpłatne świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT. Tym samym czynności wykonywane przez Gminę w ramach realizacji Projektu nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Ad.

2 Zdaniem Wnioskodawcy, w przypadku uznania, że wpłaty mieszkańców stanowią wynagrodzenie za odpłatne świadczenie usług podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, Gminie A będzie przysługiwało, na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, prawo do odliczenia w pełnej wysokości podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących wydatki ponoszone na realizację Projektu pn. „(...)”. Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Przy przyjęciu założenia wskazanego w pytaniu, tj. że wpłaty mieszkańców stanowią wynagrodzenie za odpłatne świadczenie usług podlegające opodatkowaniu VAT, wydatki ponoszone przez Gminę na realizację Projektu, obejmujące w szczególności koszty opracowania dokumentacji projektowej, robót budowlano-montażowych oraz nadzoru inwestorskiego, pozostawałyby w bezpośrednim i ścisłym związku z wykonywaniem czynności opodatkowanych. Wydatki te byłyby bowiem ponoszone wyłącznie w celu wykonania świadczeń uznanych za opodatkowane podatkiem od towarów i usług.

Jednocześnie efekty realizacji Projektu nie byłyby wykorzystywane do wykonywania czynności zwolnionych od podatku ani do działalności pozostającej poza zakresem opodatkowania VAT. W konsekwencji, przy przyjęciu założeń wskazanych w pytaniu, Gminie przysługiwałoby prawo do odliczenia pełnej kwoty podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących wydatki ponoszone na realizację Projektu. Ad. 3 Zdaniem Wnioskodawcy, nieodpłatne przekazanie mieszkańcom prawa własności przydomowych oczyszczalni ścieków po upływie okresu trwałości Projektu nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Przekazanie prawa własności przydomowych oczyszczalni ścieków nastąpi po upływie pięcioletniego okresu trwałości Projektu i będzie stanowiło wykonanie zobowiązań wynikających z zawartych z mieszkańcami umów uczestnictwa w Projekcie. Już na etapie zawierania umów strony przewidziały, że po upływie okresu trwałości Projektu własność instalacji zostanie nieodpłatnie przeniesiona na właścicieli nieruchomości, na których zostały one wybudowane. Przeniesienie własności instalacji nie będzie stanowiło odrębnej, niezależnej czynności wykonywanej przez Gminę, lecz będzie elementem realizacji całego Projektu i konsekwencją uprzednio przyjętych zobowiązań umownych.

Gmina nie otrzyma z tego tytułu żadnego dodatkowego wynagrodzenia ani innego świadczenia wzajemnego od mieszkańców. Ponadto przekazanie własności przydomowych oczyszczalni ścieków nie nastąpi na cele osobiste Gminy ani jej pracowników, jak również nie będzie miało charakteru darowizny. Czynność ta będzie związana z realizacją zadania własnego Gminy w zakresie gospodarki wodno-ściekowej, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym. W konsekwencji nieodpłatne przekazanie mieszkańcom prawa własności przydomowych oczyszczalni ścieków po upływie okresu trwałości Projektu nie będzie stanowiło czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Ad.

4 W myśl art. 29a ust. 6 ustawy o VAT wynika, że podstawę opodatkowania w podatku od towarów i usług stanowi wynagrodzenie, które dostawca lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu dostawy towarów albo świadczenia usług. Wynagrodzenie to oznacza wartość rzeczywiście otrzymaną (lub która ma być otrzymana) w konkretnym przypadku. Dla określenia, czy dane dotacje (subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze) są, czy też nie są opodatkowane, istotne są szczegółowe warunki ich przyznawania, określające cele realizowanego w określonej formie dofinansowania.

Kryterium uznania dotacji za stanowiącą podstawę opodatkowania jest zatem stwierdzenie, że dotacja dokonywana jest w celu sfinansowania konkretnej czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Natomiast dotacje nie dające się powiązać z konkretnymi czynnościami podlegającymi opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, nie stanowią podstawy opodatkowania w rozumieniu przepisu art. 29a ust. 1 ustawy.

Włączenie do podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze ma miejsce tylko wówczas, gdy jest to dotacja, subwencja i inna dopłata o podobnym charakterze, związana bezpośrednio z dostawą towaru lub świadczeniem usługi. Gdy więc podatnik otrzyma dofinansowanie, które będzie związane z dostawą lub świadczeniem usług, jako pokrycie części ceny konkretnego świadczenia lub rekompensatę z tytułu wykonania określonego świadczenia po cenach obniżonych, płatność taka będzie zaliczana do podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług.

Stanowisko do pytania nr 4 sformułowane ostatecznie w piśmie z 7 października 2026 r.: Zdaniem Gminy A, dotacja celowa otrzymana na realizację projektu pn. „(...)”, współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, nie stanowi dopłaty do ceny świadczonych usług w rozumieniu art. 29a ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług i nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT. Otrzymane dofinansowanie służy sfinansowaniu kosztów realizacji zadania inwestycyjnego polegającego na budowie przydomowych oczyszczalni ścieków i nie jest bezpośrednią dopłatą do ceny konkretnej usługi świadczonej na rzecz konkretnego mieszkańca.

Wysokość otrzymanego dofinansowania wynika z zasad programu, w ramach którego realizowany jest projekt, oraz z zaakceptowanego zakresu rzeczowo-finansowego inwestycji. Dotacja nie jest ustalana jako dopłata do ceny usługi świadczonej przez Gminę na rzecz mieszkańców ani nie stanowi wynagrodzenia za usługę. W konsekwencji, w ocenie Gminy, otrzymane dofinansowanie nie zwiększa podstawy opodatkowania VAT na podstawie art. 29a ustawy o VAT. Ad. 5 Gmina stoi na stanowisku, iż w przedstawionym zdarzeniu przyszłym nie przysługuje jej prawo do odliczenia podatku naliczonego ani jego zwrotu.

Zgodnie z art. 86 ust. 1 Ustawy o podatku od towarów i usług, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15 tej ustawy, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. W niniejszej sprawie warunek ten nie zostanie spełniony, ponieważ realizowana inwestycja polegająca na budowie przydomowych oczyszczalni ścieków będzie służyła wyłącznie zaspokajaniu potrzeb mieszkańców Gminy i nie będzie wykorzystywana do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.

Gmina nie będzie pobierała od mieszkańców żadnych opłat z tytułu korzystania z wybudowanej infrastruktury, a powstałe w ramach inwestycji przydomowe oczyszczalnie ścieków nie będą generowały przychodów oraz nie będą związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Ponadto, zgodnie z art. 15 ust. 6 wskazanej ustawy, Gmina realizując przedmiotowe zadanie działa jako organ władzy publicznej wykonujący zadania własne, a tym samym nie występuje w tym zakresie jako podatnik podatku od towarów i usług. W konsekwencji należy uznać, że Gminie nie przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego ani prawo do jego zwrotu.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe w zakresie: - niepodlegania opodatkowaniu podatkiem VAT wpłat mieszkańców na budowę przydomowych oczyszczalni ścieków (pytanie oznaczone we wniosku nr 1); - niepodlegania opodatkowaniu podatkiem VAT nieodpłatnego przekazania mieszkańcom prawa własności przydomowych oczyszczalni ścieków (pytanie oznaczone we wniosku nr 3); - niepodlegania opodatkowaniu podatkiem VAT dotacji celowej na dofinansowanie budowy przydomowych oczyszczalni ścieków (pytanie oznaczone we wniosku nr 4); - braku prawa do odliczenia podatku naliczonego lub jego zwrotu w związku z realizacją inwestycji polegającej na budowie przydomowych oczyszczalni ścieków na terenie Gminy (pytanie oznaczone we wniosku nr 5).

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Na wstępie informuję, że dla spójności interpretacji udzielam w pierwszej kolejności odpowiedzi na pytania nr 1 i nr 4, a następnie na pytanie nr 3 i 5. Zasady opodatkowania podatkiem od towarów i usług określa ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 1263 ze zm.), zwana dalej „ustawą”. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy: Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (…) podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 2 pkt 6 i 22 ustawy: Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o: 6) towarach – rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii, 22) sprzedaży – rozumie się przez to odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów. Stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy: Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy: Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również: 1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej; 2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji; 3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

W myśl art. 8 ust. 2a ustawy: W przypadku gdy podatnik, działając we własnym imieniu ale na rzecz osoby trzeciej, bierze udział w świadczeniu usług, przyjmuje się, że ten podatnik sam otrzymał i wyświadczył te usługi. Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do grona usług każde świadczenie, które nie jest dostawą w myśl art. 7 ustawy.

Zauważyć również należy, że usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym. W związku z powyższym czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.

Odpłatność oznacza wykonanie czynności (dostawy towarów oraz świadczenia usług) za wynagrodzeniem. W znaczeniu potocznym wynagrodzenie to zapłata za pracę, należność. Natomiast odpłatny to taki, który wymaga zapłacenia, zwrotu kosztów, płatny. Zatem pod pojęciem odpłatności rozumieć należy prawo podmiotu sprzedającego towar lub świadczącego usługę do żądania od nabywcy towaru, odbiorcy usługi lub osoby trzeciej zapłaty ceny lub ekwiwalentu (np. w postaci świadczenia wzajemnego).

W dorobku orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej przyjmuje się, że odpłatność ma miejsce wtedy, gdy istnieje bezpośredni związek pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług a otrzymanym wynagrodzeniem, przy czym wynagrodzenie jakkolwiek musi być wyrażone w pieniądzu, to jednak nie musi być w tej formie dokonane. Należy podkreślić, że na gruncie przepisów o podatku od towarów i usług bez znaczenia pozostaje to, czy kwota uzyskanego wynagrodzenia (cena) została skalkulowana tak, że stanowi tylko koszt wytworzenia towaru lub wykonania usługi, czy została powiększona także o zysk sprzedającego.

Skoro przepisy nie określają formy zapłaty za świadczoną usługę należy uznać, że zobowiązanie usługobiorcy może mieć postać świadczenia nie tylko określonej sumy pieniędzy, ale także świadczenie innej usługi (usługi wzajemnej). Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę. Ponadto, aby dana czynność (świadczenie) podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym, pomiędzy świadczoną usługą a świadczeniem wzajemnym. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia.

Odpłatność określana jest przez strony umowy i jeśli strony ustalą zapłatę wówczas wykonane świadczenie staje się odpłatne. W przypadku istnienia świadczenia wzajemnego otrzymanego przez świadczącego usługę, należy uznać czynności wykonywane w ramach zawartej umowy za odpłatne świadczenie usług określone w art. 8 ust. 1 ustawy, podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych. Ponadto stwierdzić należy, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług będzie podlegało tylko to świadczenie (dostawa lub usługa), w przypadku którego istnieje konsument, tj. odbiorca świadczenia odnoszący z niego choćby potencjalną korzyść.

Dopóki nie istnieje podmiot, który odnosiłby lub powinien odnosić konkretne korzyści o charakterze majątkowym związanym z danym świadczeniem, dopóty świadczenie to nie będzie czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zgodnie z zasadą powszechności opodatkowania, podlegają wszelkie transakcje, których przedmiotem jest dostawa towarów lub świadczenie usług, pod warunkiem, że są one realizowane przez „podatników” w rozumieniu ustawy i wykonywane w ramach działalności gospodarczej.

Stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy: Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy: Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Na mocy art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347 z 11 grudnia 2006 r. s. 1 ze zm.), zwanej dalej „Dyrektywą 2006/112/WE”: „Podatnikiem” jest każda osoba prowadząca samodzielnie w dowolnym miejscu jakąkolwiek działalność gospodarczą, bez względu na cel czy też rezultaty takiej działalności. „Działalność gospodarcza” obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów lub uznanych za takie.

Za działalność gospodarczą uznaje się w szczególności wykorzystywanie, w sposób ciągły, majątku rzeczowego lub wartości niematerialnych w celu uzyskania z tego tytułu dochodu. Przepis ten stwierdza, że wykorzystywanie własności dóbr materialnych lub niematerialnych do celów zarobkowych w sposób ciągły, należy w szczególności uznać za działalność gospodarczą. Stosownie do art. 15 ust. 6 ustawy: Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Oznacza to, że organ będzie uznany za podatnika podatku od towarów i usług w dwóch przypadkach, tj. gdy wykonuje czynności inne niż te, które mieszczą się w ramach jego zadań oraz gdy wykonuje czynności mieszczące się w ramach jego zadań, ale czyni to na podstawie umów cywilnoprawnych. Z powołanych wyżej przepisów wynika, że jednostki samorządu terytorialnego są podatnikami podatku od towarów i usług jedynie w zakresie wszelkich czynności, które mają charakter cywilnoprawny.

Będą to zatem, wszystkie realizowane przez te jednostki czynności w sferze ich aktywności cywilnoprawnej, np. czynności sprzedaży, zamiany (nieruchomości i ruchomości), wynajmu, dzierżawy, itd., umów prawa cywilnego (nazwanych i nienazwanych). Rolę gminy szczegółowo określa ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 662 ze zm.). W myśl art. 2 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym: Gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Stosownie do art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym: Do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o samorządzie gminnym: Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują sprawy ładu przestrzennego, gospodarki nieruchomościami, ochrony środowiska i przyrody oraz gospodarki wodnej. Natomiast, na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym: Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy.

W szczególności, zadania własne obejmują sprawy wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz. Z powyższych przepisów jednoznacznie wynika, że gmina działa w charakterze podatnika VAT, gdy wykonuje we własnym imieniu i na własny rachunek czynności spełniające definicję działalności gospodarczej, określonej w art. 15 ust. 2 ustawy.

Zgodnie z art. 29a ust. 1 ustawy: Podstawą opodatkowania, z zastrzeżeniem ust. 2, 3 i 5, art. 30a-30c, art. 32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5, jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika.

W myśl art. 29a ust. 6 ustawy: Podstawa opodatkowania obejmuje: 1) podatki, cła, opłaty i inne należności o podobnym charakterze, z wyjątkiem kwoty podatku; 2) koszty dodatkowe, takie jak prowizje, koszty opakowania, transportu i ubezpieczenia, pobierane przez dokonującego dostawy lub usługodawcę od nabywcy lub usługobiorcy.

Jak wynika z art. 29a ust. 7 ustawy: Podstawa opodatkowania nie obejmuje kwot: 1) stanowiących obniżkę cen w formie rabatu z tytułu wcześniejszej zapłaty; 2) udzielonych nabywcy lub usługobiorcy opustów i obniżek cen, uwzględnionych w momencie sprzedaży; 3) otrzymanych od nabywcy lub usługobiorcy jako zwrot udokumentowanych wydatków poniesionych w imieniu i na rzecz nabywcy lub usługobiorcy i ujmowanych przejściowo przez podatnika w prowadzonej przez niego ewidencji na potrzeby podatku.

Z powyższych przepisów wynika, że podstawę opodatkowania w podatku od towarów i usług stanowi wynagrodzenie, które dostawca lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu dostawy towarów albo świadczenia usług. Wynagrodzenie to oznacza wartość rzeczywiście otrzymaną (lub która ma być otrzymana) w konkretnym przypadku. Dla określenia, czy dane dotacje (subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze) są, czy też nie są opodatkowane, istotne są szczegółowe warunki ich przyznawania, określające cele realizowanego w określonej formie dofinansowania.

Kryterium uznania dotacji za stanowiącą podstawę opodatkowania jest zatem stwierdzenie, że dotacja dokonywana jest w celu sfinansowania konkretnej czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Natomiast dotacje nie dające się powiązać z konkretnymi czynnościami podlegającymi opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, nie stanowią podstawy opodatkowania w rozumieniu przepisu art. 29a ust. 1 ustawy.

Włączenie do podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze ma miejsce tylko wówczas, gdy jest to dotacja, subwencja i inna dopłata o podobnym charakterze, związana bezpośrednio z dostawą towaru lub świadczeniem usługi. Gdy więc podatnik otrzyma dofinansowanie, które będzie związane z dostawą lub świadczeniem usług, jako pokrycie części ceny konkretnego świadczenia lub rekompensatę z tytułu wykonania określonego świadczenia po cenach obniżonych, płatność taka będzie zaliczana do podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług.

Samo otrzymanie jakiejkolwiek zapłaty lub dofinansowania (dotacji, dopłaty, subwencji) nie stanowi żadnej czynności ani zdarzenia opodatkowanego. Jeżeli czynność, za którą wnoszona jest opłata lub do której jest przyznawana dopłata, nie jest czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT, to zapłata/dopłata do tej czynności nie stanowi elementu ceny oraz nie może być włączona do podstawy opodatkowania. Z opisu sprawy wynika, że: - są Państwo czynnym, zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług; - są Państwo jednostką samorządu terytorialnego, wykonującą zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność; - realizują Państwo projekt pn.

„(...)”; - realizując przedmiotowe zadanie, Gmina będzie działała jako organ władzy publicznej; - Gmina zawrze z mieszkańcami umowy cywilnoprawne, na podstawie których zobowiąże się do wybudowania i udostępnienia mieszkańcom przydomowych oczyszczalni ścieków.

Postanowienia umowne będą określać zasady udostępnienia nieruchomości, określenia warunków organizacyjnych, określenie warunków finansowych (dofinansowanie 75% oraz 25% kosztów mieszkańca) i określenie warunków własnościowych (w tym zgoda na przeprowadzenie inwestycji i eksploatacyjnych); - mieszkaniec będzie zobowiązany do wniesienia określonego umową udziału finansowego oraz do pokrycia przypadającego na niego podatku VAT, a także do zapewnienia Gminie dostępu do nieruchomości w zakresie niezbędnym do realizacji inwestycji; Gmina będzie natomiast odpowiedzialna za przygotowanie i realizację projektu, w tym za przeprowadzenie wymaganych procedur, zawarcie umów z wykonawcami oraz rozliczenie otrzymanego dofinansowania; - mieszkańcy składali deklarację uczestnictwa w projekcie.

Po przeanalizowaniu przedmiotowych deklaracji związanych z planowanym usytuowaniem oczyszczalni ścieków wybrano potencjalnych beneficjentów, kwalifikujących się w programie; - wpłaty mieszkańców mają charakter obowiązkowego wkładu w realizację Projektu i stanowią warunek uczestnictwa w Projekcie. Wysokość wkładu mieszkańca stanowi różnicę pomiędzy całkowitym kosztem wykonania przydomowej oczyszczalni ścieków a kwotą dofinansowania uzyskanego przez Gminę ze środków (...).

Wkład mieszkańca stanowi część kosztów realizacji inwestycji przypisaną do danego uczestnika Projektu i nie odzwierciedla pełnej wartości ekonomicznej świadczenia; - wysokość partycypacji mieszkańca w kosztach Projektu uzależniona jest od zakwalifikowania gospodarstwa domowego do jednej z pięciu grup odpowiadających liczbie równoważnych mieszkańców (RLM); - przez okres 5 lat od dnia zakończenia realizacji Projektu, stanowiący okres trwałości Projektu, właścicielem przydomowych oczyszczalni ścieków pozostanie Gmina.

W tym okresie oczyszczalnie będą nieodpłatnie udostępniane właścicielom nieruchomości do korzystania wyłącznie na cele związane z odprowadzaniem i oczyszczaniem ścieków bytowych powstających w gospodarstwach domowych; - w okresie trwałości Projektu mieszkańcy będą użytkownikami przydomowych oczyszczalni ścieków i będą je eksploatować we własnym zakresie; - po upływie okresu trwałości Projektu przydomowe oczyszczalnie ścieków zostaną nieodpłatnie przekazane na własność właścicielom nieruchomości, na których zostały wybudowane; - celem projektu jest uporządkowanie gospodarki ściekowej na terenie Gminy, ograniczenie zanieczyszczeń przedostających się do gleby i wód oraz poprawa jakości życia mieszkańców; - budowa przydomowych oczyszczalni ścieków realizowana będzie przez podmiot zewnętrzny, wyłoniony poprzez zastosowanie przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych.

Państwa wątpliwości dotyczą podlegania opodatkowaniu wpłat mieszkańców związanych z budową przydomowych oczyszczalni ścieków oraz otrzymanej dotacji na dofinansowanie budowy przydomowych oczyszczalni ścieków (pytania nr 1 i nr 4).

Mając na uwadze przedstawioną na wstępie analizę przepisów podatkowych, w pierwszej kolejności należy rozstrzygnąć, czy realizacja przez Państwa Projektu polegającego na budowie przydomowych oczyszczalni ścieków na nieruchomościach stanowiących własność mieszkańców Gminy będzie dokonywana w ramach działalności gospodarczej zdefiniowanej w art. 15 ust. 2 ustawy oraz czy realizując przedmiotowy Projekt działają Państwo w charakterze podatnika podatku od towarów i usług.

Analizując charakter podjętych przez Państwa działań warto wskazać wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) z 30 marca 2023 r. w sprawie C-612/21 – Gmina O. przeciwko Dyrektorowi Krajowej Informacji Skarbowej, który zapadł z kolei w wyniku wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożonego w ramach sporu w przedmiocie interpretacji indywidualnej dotyczącej opodatkowania podatkiem od wartości dodanej (VAT) w odniesieniu do transakcji polegających na zawarciu przez rzeczoną gminę umowy z niektórymi z jej mieszkańców w celu instalacji systemów odnawialnych źródeł energii (zwanych dalej „systemami OZE”) na ich nieruchomościach w zamian za świadczenie pieniężne ze strony tych mieszkańców.

W wyroku tym TSUE wskazał, że: (…), aby czynności dokonywane przez gminę w ramach promowania odnawialnych źródeł energii były objęte zakresem stosowania dyrektywy 2006/112, powinny one, po pierwsze, stanowić dostawę lub świadczenie usług, które gmina ta wykonuje odpłatnie na rzecz swoich mieszkańców w rozumieniu art. 2 ust. 1 lit. a) i c) tej dyrektywy, a po drugie, być dokonywane w ramach działalności gospodarczej w rozumieniu art. 9 ust. 1 rzeczonej dyrektywy, tak aby owa gmina działała również w charakterze podatnika (pkt 24).

TSUE doszedł do wniosku, że: W konsekwencji nie wydaje się, z zastrzeżeniem dokonania weryfikacji przez sąd odsyłający, by gmina O. wykonywała w niniejszym przypadku działalność o charakterze gospodarczym w rozumieniu art. 9 ust. 1 akapit drugi dyrektywy 2006/112 (pkt 40). Ponieważ gmina O., w świetle powyższych rozważań, nie wykonuje działalności wchodzącej w zakres stosowania dyrektywy 2006/112, nie jest konieczne ustalenie, czy działalność ta byłaby również wyłączona z tego zakresu stosowania na podstawie art. 13 ust. 1 tej dyrektywy (pkt 41).

Ostatecznie Trybunał orzekł, że: (…) art. 2 ust. 1, art. 9 ust. 1 i art. 13 ust. 1 dyrektywy 2006/112 należy interpretować w ten sposób, że dostawy towarów i świadczenia usług podlegających opodatkowaniu VAT nie stanowi dostarczenie i zainstalowanie przez gminę, za pośrednictwem przedsiębiorstwa, systemów OZE na rzecz jej mieszkańców będących właścicielami nieruchomości, którzy wyrazili wolę wyposażenia tych nieruchomości w takie systemy, jeżeli taka działalność nie ma na celu osiągania stałego dochodu i skutkuje jedynie zapłatą przez tych mieszkańców kwot pokrywających najwyżej jedną czwartą poniesionych kosztów, a pozostała część jest finansowana ze środków publicznych (pkt 42).

Potwierdzeniem powyższego jest również wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) z 30 marca 2023 r. w sprawie C-616/21 – Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej przeciwko Gminie L. Zapadł on w wyniku wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożonego w ramach sporu w przedmiocie interpretacji indywidualnej dotyczącej opodatkowania podatkiem od wartości dodanej (VAT) w odniesieniu do przeprowadzonych na zlecenie gminy czynności związanych z usuwaniem azbestu oraz prawa do odliczenia VAT naliczonego od tych czynności.

Z wyroku tego wynika, że: (…) aby oferta usuwania azbestu z niektórych nieruchomości przedstawiona przez gminę jej mieszkańcom będącym właścicielami była objęta zakresem stosowania dyrektywy 2006/112, powinna ona, po pierwsze, stanowić świadczenie usług, które gmina ta wykonuje odpłatnie na ich rzecz w rozumieniu art. 2 ust. 1 lit. c) tej dyrektywy, a po drugie, być realizowana w ramach działalności gospodarczej w rozumieniu art. 9 ust. 1 rzeczonej dyrektywy, tak aby owa gmina działała również w charakterze podatnika (pkt 24).

Trybunał wskazał, że: Zgadzając się na udział w gminnym procesie usuwania azbestu ze swoich nieruchomości, zainteresowani właściciele ograniczają się do złożenia wniosku do gminy L., która weryfikuje, czy nieruchomości te kwalifikują się do usuwania azbestu. W konsekwencji nie powierzają oni tej gminie usuwania azbestu na ich rachunek, lecz oczekują, że będą beneficjentami programu usuwania azbestu. To zatem gmina – a nie zainteresowani właściciele – decyduje o powodzeniu tego procesu. Poza złożeniem wniosku nie mają oni wpływu na realizację usługi (pkt 33).

W konsekwencji o ile w świetle powyższych rozważań należy wskazać, że przesłanki stosowania art. 28 dyrektywy 2006/112 nie są spełnione w sytuacji takiej jak w niniejszej sprawie, a zatem że gmina L. nie działała w imieniu zainteresowanych mieszkańców, o tyle należy jednak ustalić, czy może ona zostać uznana za podmiot świadczący usługi będące przedmiotem postępowania głównego w rozumieniu art. 2 ust. 1 lit. c) tej dyrektywy (pkt 34).

W omawianym wyroku w sprawie C-616/21 Trybunał przypomniał, że: (…) analiza brzmienia art. 9 ust. 1 dyrektywy 2006/112 wskazuje na szeroki zakres pojęcia „działalności gospodarczej” oraz na jego obiektywny charakter, co oznacza, że działalność tę ocenia się per se, niezależnie od jej celów lub rezultatów [wyrok z dnia 25 lutego 2021 r., Gmina Wrocław (Przekształcenie prawa użytkowania wieczystego), C-604/19, EU:C:2021:132, pkt 69 i przytoczone tam orzecznictwo] (pkt 41).

Określona działalność jest więc co do zasady uznawana za „gospodarczą”, jeżeli ma charakter stały i jest wykonywana w zamian za wynagrodzenie otrzymywane przez osobę, która ją wykonuje (wyrok z dnia 15 kwietnia 2021 r., Administration de l’Enregistrement, des Domaines et de la TVA, C-846/19, EU:C:2021:277, pkt 47 i przytoczone tam orzecznictwo) (pkt 42).

Z uwagi na trudności w opracowaniu dokładnej definicji działalności gospodarczej należy zbadać wszystkie okoliczności, w jakich jest ona prowadzona (zob. podobnie wyrok z dnia 12 maja 2016 r., Gemeente Borsele i Staatssecretaris van Financiën, C-520/14, EU:C:2016:334, pkt 29 i przytoczone tam orzecznictwo), dokonując indywidualnej oceny w odniesieniu do tego, co jest typowym zachowaniem przedsiębiorcy prowadzącego działalność w danej dziedzinie, czyli w niniejszym przypadku przedsiębiorstwa zajmującego się usuwaniem azbestu (pkt 43).

TSUE zwrócił uwagę na trzy przesłanki, które uznał za istotne dla oceny świadczenia realizowanego przez gminę L. na rzecz jej mieszkańców: W tym względzie, po pierwsze, należy zauważyć, że podczas gdy przedsiębiorca dąży do stałego osiągania dochodu (zob. podobnie wyrok z dnia 20 stycznia 2021 r., AJFP Sibiu i DGRFP Braãov, C-655/19, EU:C:2021:40, pkt 27–29 i przytoczone tam orzecznictwo), gmina L. nie zatrudnia pracowników do usuwania azbestu i nie poszukuje klientów, lecz ogranicza się do przeprowadzenia, w ramach programu określonego na poziomie krajowym, czynności usuwania azbestu, które nastąpią po tym, jak właściciele nieruchomości położonych na terytorium gminy, których może dotyczyć ten program, wyrażą wolę korzystania z niego i zostaną uznani za uprawnionych.

Ponadto czynność usuwania azbestu w danej gminie z definicji nie ma charakteru powtarzalnego, co odróżnia niniejszą sprawę od spraw, w których świadczenia gminne miały charakter trwały. (pkt 44) (…) Tymczasem Trybunał miał już okazję orzec, że jeżeli gmina odzyskuje jedynie niewielką część poniesionych przez siebie kosztów, a pozostała część jest finansowana ze środków publicznych, taka różnica między tymi kosztami a kwotami otrzymanymi w zamian za oferowane usługi może wykluczać istnienie wynagrodzenia (zob. podobnie wyrok z dnia 12 maja 2016 r., Gemeente Borsele i Staatssecretaris van Financiën, C-520/14, EU:C:2016:334, pkt 33 i przytoczone tam orzecznictwo).

Jest tak tym bardziej, gdy – jak w niniejszej sprawie – świadczenie wzajemne uiszczane przez usługobiorców nie istnieje (pkt 46). W konsekwencji, nawet biorąc pod uwagę dotacje przyznane gminie L. przez fundusz ochrony środowiska, które wynoszą 40–100 % poniesionych kosztów, charakter takiego świadczenia usług nie odpowiada podejściu, jakie przyjęłoby w danym wypadku przedsiębiorstwo zajmujące się usuwaniem azbestu, które przy ustalaniu swoich cen starałoby się zawrzeć w nich swoje koszty i osiągnąć marżę zysku. Ponadto nie podlegają zwrotowi koszty związane z organizacją przez ową gminę akcji usuwania azbestu u jej mieszkańców, a jedynie z czynnościami zleconymi wybranemu przedsiębiorstwu.

W związku z tym ta sama gmina ponosi jedynie ryzyko strat, nie mając perspektywy zysku (pkt 47). Po trzecie, nie wydaje się ekonomicznie opłacalne, aby takie przedsiębiorstwo zajmujące się usuwaniem azbestu nie przenosiło żadnych poniesionych przez siebie kosztów na beneficjentów swoich usług, oczekując jednocześnie częściowej rekompensaty tych kosztów w formie dotacji.

Taki mechanizm nie tylko stawiałby jego przepływy pieniężne w sytuacji strukturalnie deficytowej, przede wszystkim ze względu na brak zysku, następnie brak zwrotu kosztów związanych z organizacją akcji usuwania azbestu i wreszcie znaczne wahania procentowe zwrotu kosztów, mogące oscylować między 40% a 100% kwot wypłaconych wybranemu przedsiębiorstwu, ale ponadto stwarzałby nietypowy stopień niepewności dla podatnika, ponieważ kwestia, czy i w jakim zakresie osoba trzecia zwróci tak istotną część poniesionych kosztów, pozostaje faktycznie otwarta do czasu podjęcia przez tę osobę trzecią decyzji, co następuje po tym, jak sporne transakcje zostaną dokonane (pkt 48).

Podsumowując Trybunał uznał, że: W konsekwencji nie wydaje się (…), by gmina L. wykonywała w niniejszym przypadku działalność o charakterze gospodarczym w rozumieniu art. 9 ust. 1 akapit drugi dyrektywy 2006/112 (pkt 49).

Ostatecznie z wyroku TSUE w sprawie C-616/21 wynika, że okoliczność zlecania przez gminę przedsiębiorstwu czynności usuwania azbestu i odbierania wyrobów i odpadów zawierających azbest na rzecz jej mieszkańców będących właścicielami nieruchomości, którzy wyrazili taką wolę, nie stanowi świadczenia usług podlegającego opodatkowaniu podatkiem od wartości dodanej, jeżeli taka działalność nie ma na celu osiągania stałego dochodu i nie prowadzi do żadnej płatności ze strony tych mieszkańców, zaś czynności te są finansowane ze środków publicznych.

Rozpatrując Państwa wątpliwości należy uwzględnić ww. wyroki w sprawach C-612/21 oraz C-616/21, zgodnie z którymi dla określenia czy czynności budowy przydomowych oczyszczalni ścieków wykonywane przez Państwa będą realizowane w ramach działalności gospodarczej zdefiniowanej w art. 15 ust. 2 ustawy, kluczowe jest zidentyfikowanie realizowanej inwestycji pod kątem jej opodatkowania w świetle przesłanek w nim wskazanych, tj.: - podmiotem występującym z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej są Państwo będący czynnym podatnikiem VAT, - celem projektu jest uporządkowanie gospodarki ściekowej na terenie Gminy, ograniczenie zanieczyszczeń przedostających się do gleby i wód oraz poprawa jakości życia mieszkańców, - Gmina nie będzie osiągała z tytułu funkcjonowania przydomowych oczyszczalni ścieków żadnych stałych, cyklicznych przychodów, - celem Gminy nie będzie stałe i zorganizowane wykonywanie działalności w celach zarobkowych, - Gmina nie będzie pobierała od użytkowników (mieszkańców) żadnych opłat z tytułu korzystania z wybudowanej infrastruktury, - będą Państwo zawierać z właścicielami nieruchomości umowy cywilno-prawne, na podstawie których zobowiąże się do wybudowania i udostępnienia mieszkańcom przydomowych oczyszczalni ścieków, - mieszkańcy pokryją 25% kosztów budowy przydomowych oczyszczalni ścieków, pozostała część kosztów, tj. 75%, zostanie pokryta przez Gminę, - uzyskają Państwo dofinansowanie na realizację Projektu, a środki będą mogły zostać wykorzystane wyłącznie zgodnie z przeznaczeniem określonym w zasadach programu oraz dokumentacji dotyczącej przyznanego dofinansowania, - budowa przydomowych oczyszczalni ścieków realizowana będzie przez podmiot zewnętrzny, wyłoniony poprzez zastosowanie przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych, - w celu realizacji projektu Gmina nie zamierza zatrudniać dodatkowych pracowników.

Opis przedmiotowej sprawy wskazuje zatem, że w związku z realizacją Projektu polegającego na budowie przydomowych oczyszczalni ścieków nie będą Państwo wykonywali działań, na zasadach i w tych samych warunkach, które dotyczą podmiotów gospodarczych. Państwa rola sprowadza się do zorganizowania skutecznego finansowania i wykonania przydomowych oczyszczalni ścieków dla mieszkańców na terenie Gminy. Realizując inwestycję polegającą na budowie przydomowych oczyszczalni ścieków dla mieszkańców nie będą Państwo działali w celach zarobkowych tak jak przedsiębiorca, celem ww. Projektu jest interes społeczny. Nie jest to zatem sposób działania występujący w przypadku zwykłej działalności gospodarczej.

W wyniku Państwa działań nie wystąpią znaczące zakłócenia konkurencji, które prowadzić mogłyby do wyłączenia z dostaw dla ostatecznego konsumenta innych podmiotów. Z opisu sprawy wynika bowiem, że ww. Projekt będzie realizowany przez wykonawców zewnętrznych wyłonionych poprzez zastosowanie przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych. Tym samym, będą Państwo działali jako świadczeniobiorca dokonujący zakupu od podmiotów prywatnych. W konsekwencji, Państwa działania w związku z realizacją przedmiotowego Projektu dotyczącego budowy przydomowych oczyszczalni ścieków nie będą stanowić dostawy towarów ani świadczenia usług podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT.

Państwo realizując ww. Projekt nie będą wykonywać działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy i nie będą Państwo występowali w charakterze podatnika w myśl art. 15 ust. 1 ustawy. Zatem, czynności wykonywane przez Państwa na rzecz mieszkańców w ramach realizowanego zadania nie będą podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. Stwierdzić należy, że realizując Projekt nie będą Państwo działali w charakterze podatnika podatku od towarów i usług, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy.

W związku z powyższym w niniejszej sprawie wpłaty mieszkańców wnoszone w związku z budową przydomowych oczyszczalni ścieków nie będą stanowić zapłaty za czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT, a w konsekwencji nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. Zatem, otrzymane przez Państwa wpłaty od mieszkańców, nie będą stanowić podstawy opodatkowania w rozumieniu art. 29a ust. 1 ustawy.

Analogicznie, skoro wykonywane przez Państwa czynności w ramach przedmiotowego Projektu dotyczącego budowy przydomowych oczyszczalni ścieków na rzecz Mieszkańców, nie będą stanowiły dostawy towarów ani świadczenia usług podlegających opodatkowaniu, to również dotacja, którą Państwo otrzymają na realizację Projektu nie będzie podlegała opodatkowaniu jako element ceny. Podsumowanie Wpłaty dokonywane przez mieszkańców Gminy A, stanowiące warunek uczestnictwa w Projekcie pn.

„(...)” i będące wkładem własnym mieszkańców w kosztach realizacji Projektu, nie stanowią wynagrodzenie za odpłatne świadczenie usług podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, a Gmina w zakresie realizacji Projektu nie działa w charakterze podatnika VAT w rozumieniu art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy. Dotacja celowa otrzymana przez Gminę na realizację zadania inwestycyjnego w zakresie budowy przydomowych oczyszczalni ścieków współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, nie stanowi dopłaty do ceny świadczonych usług w rozumieniu art. 29a ustawy, a tym samym nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Tym samym, Państwa stanowisko w zakresie pytań nr 1 i nr 4 uznałem za prawidłowe. W związku z tym, że wpłaty mieszkańców na budowę przydomowych oczyszczalni ścieków nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, nie udzielam odpowiedzi na postawione warunkowo pytanie nr 2 w zakresie odliczenia w pełnej wysokości podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących wydatki ponoszone na realizację Projektu. Oczekiwali Państwo bowiem na nie odpowiedzi w przypadku uznania, że wpłaty mieszkańców stanowią wynagrodzenie za odpłatne świadczenie usług podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Państwa wątpliwości budzi również kwestia, czy nieodpłatne przekazanie mieszkańcom prawa własności przydomowych oczyszczalni ścieków po upływie okresu trwałości Projektu, stanowiące wykonanie zobowiązań wynikających z zawartych umów uczestnictwa w Projekcie, będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (pytanie nr 3). Do zagadnienia opodatkowania podatkiem od towarów i usług czynności przekazania mieszkańcom prawa własności POŚ po upływie 5 lat, trzeba odnieść się w sposób całościowy.

Państwa działania, tj. udostępnienie mieszkańcowi przydomowej oczyszczalni ścieków, pozostającej Państwa własnością, a następnie przekazanie ww. przydomowej oczyszczalni ścieków temu mieszkańcowi na własność, nie stanowią odrębnych świadczeń. Jak zostało to wyjaśnione wyżej, realizując opisane zadanie inwestycyjne nie świadczą Państwo czynności podlegających opodatkowaniu na rzecz mieszkańców i tym samym nie wykonują Państwo działalności gospodarczej. W niniejszej sprawie analizie podlega nie samo przekazanie mieszkańcom prawa własności przydomowych oczyszczalni ścieków po upływie 5 lat, lecz budowa przydomowych oczyszczalni ścieków na nieruchomościach mieszkańców.

Przekazanie mieszkańcom przydomowych oczyszczalni ścieków jest elementem całościowego świadczenia realizowanego przez Państwa na rzecz mieszkańców. Skoro – jak wskazałem wyżej – realizując opisane zadanie inwestycyjne nie wykonują Państwo działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy i nie będą Państwo dokonywać w związku z realizacją Projektu dostawy towarów ani świadczenia usług podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT, to również przekazanie przydomowej oczyszczalni ścieków mieszkańcowi na własność nie będzie stanowiło czynności podlegającej opodatkowaniu.

Zatem, gdy w przyszłości, tj. po wybudowaniu przydomowych oczyszczalni ścieków, przeniosą Państwo prawo ich własności na właścicieli nieruchomości biorących udział w Projekcie, to transakcja taka nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Podsumowując, nieodpłatne przekazanie mieszkańcom prawa własności przydomowych oczyszczalni ścieków po upływie okresu trwałości Projektu, stanowiące wykonanie zobowiązań wynikających z zawartych umów uczestnictwa w Projekcie, nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Tym samym, Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 3, uznałem za prawidłowe.

Oczekują Państwo również odpowiedzi na pytanie nr 5 odnoszące się do kwestii prawa do odliczenia podatku naliczonego lub jego zwrotu, w związku z realizacją inwestycji polegającej na budowie przydomowych oczyszczalni ścieków na terenie Gminy A, finansowanej ze środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. Podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług.

W myśl tego przepisu: W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124. Na mocy art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy: Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu: a) nabycia towarów i usług, b) dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.

W świetle art. 87 ust. 1 ustawy: W przypadku gdy kwota podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2, jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy. Zasady dokonywania zwrotu różnicy podatku na rachunek bankowy podatnika zostały określone w art. 87 ust. 2-6 ustawy.

Z przywołanych przepisów wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik zarejestrowany jako podatnik VAT czynny, a towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).

Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT lub/i niepodlegających temu podatkowi. Ponadto podkreślić należy, że ustawodawca zapewnił podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy.

Ten ostatni przepis określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Jedno z takich ograniczeń zostało wskazane w art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy, zgodnie z którym: Nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku, gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.

Oznacza to, że podatnik nie może skorzystać z prawa do odliczenia w odniesieniu do podatku, który jest należny wyłącznie z tego względu, że został wykazany na fakturze w sytuacji, gdy transakcja nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku. W świetle art. 88 ust. 4 ustawy: Obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 2 pkt 7. Zgodnie z powyższą regulacją, z prawa do odliczenia podatku skorzystać mogą wyłącznie podatnicy, którzy są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni.

Jak już wskazano, podstawowym warunkiem, którego spełnienie należy analizować w aspekcie prawa do odliczenia podatku VAT, jest związek dokonywanych nabyć towarów i usług ze sprzedażą uprawniającą do dokonywania takiego odliczenia, czyli sprzedażą generującą podatek należny. Zatem w celu stwierdzenia, czy będzie przysługiwało Państwu prawo do odliczenia podatku naliczonego lub jego zwrotu, należy określić czy czynności, w związku z którymi dokonują Państwo zakupów towarów i usług, tj. czynności budowy przydomowych oczyszczalni ścieków na terenie Gminy, będą wykonywane w ramach prowadzonej przez Państwa działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy.

Mając na uwadze rozstrzygnięcia kwestii objętych pytaniami 1, 3 i 4, zgodnie z którymi: - Państwa działania w związku z realizacją przedmiotowego Projektu dotyczącego budowy przydomowych oczyszczalni ścieków nie będą stanowić dostawy towarów ani świadczenia usług podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT, - Państwo realizując ww. Projekt nie będą wykonywać działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy i nie będą Państwo występowali w charakterze podatnika w myśl art. 15 ust. 1 ustawy, w analizowanej sprawie należy stwierdzić, że w świetle stanowiska TSUE przedstawionego w ww. wyrokach, w związku z realizacją inwestycji polegającej na budowie przydomowych oczyszczalni ścieków na terenie Gminy A – na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy – nie będą mieli Państwo możliwości odliczenia naliczonego podatku VAT.

W konsekwencji, nie będzie przysługiwało Państwu również prawo do zwrotu podatku, o którym mowa w art. 87 ust. 1 ustawy.

Podsumowując, w związku z realizacją inwestycji polegającej na budowie przydomowych oczyszczalni ścieków na terenie Gminy A, finansowanej ze środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, w sytuacji gdy: - Gmina nie będzie pobierać opłat od mieszkańców za korzystanie z infrastruktury, - powstała infrastruktura nie będzie wykorzystywana do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług, - inwestycja realizowana jest w ramach zadań własnych Gminy, Gminie nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego lub jego zwrotu zgodnie z przepisami Ustawy o podatku od towarów i usług.

Tym samym Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 5 uznałem za prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji. Wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem Państwa wniosku (zapytania). Inne kwestie, które nie zostały objęte pytaniem, nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – rozpatrzone. Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem sprawy. Ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym jego przedstawieniem.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Państwa w złożonym wniosku. Zatem, należy zaznaczyć, że wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku opisie sprawy. W konsekwencji w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Jednocześnie należy podkreślić, że niniejsza interpretacja została wydana na podstawie przedstawionego we wniosku opisu sprawy co oznacza, że w przypadku gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.).

Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji. · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej: 1) z zastosowaniem art. 119a; 2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług; 3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści. · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA): · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art.

47 § 1 PPSA), albo · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA). Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA). Podstawa prawna dla wydania interpretacji Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

Treść dosłownie; przetworzyliśmy: podział na sekcje i akapity, linki do przepisów, wyróżnienia i zakrycie numerów PESEL, dowodów, paszportów i rachunków, których anonimizacja u wydawcy nie objęła.