Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
19 lipca 2026 r. wpłynął Pana wniosek z 19 lipca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił go Pan pismem z 9 września 2026 r. (wpływ 9 września 2026 r.). Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Wraz z małżonką (pozostajecie Państwo w ustawowej wspólności majątkowej) zawarł Pan w dniu (…) maja 2009 r. umowę kredytu budowlano-hipotecznego indeksowanego/denominowanego do waluty EUR. Kredyt zaciągnęli Państwo jako konsumenci na cele prywatne. Środki zostały przeznaczone na zakup lokalu mieszkalnego oraz miejsc postojowych w garażu, które w umowie zostały wyszczególnione kwotowo. Z uwagi na obecność w umowie niedozwolonych postanowień umownych (klauzul abuzywnych), które naruszały Pana interesy jako konsumenta i wyrządziły szkodę majątkową, wystąpił Pan na drogę sądową przeciwko Bankowi. Obecnie przed Sądem Okręgowym wypracowali Państwo projekt ugody sądowej.
Na jej mocy Bank, w celu naprawienia wyrządzonej szkody i polubownego zakończenia sporu, umorzy część Pańskiego zadłużenia z tytułu kapitału kredytu (konkretna kwota zostanie wskazana w dokumencie ugody). W punkcie 10 projektu ugody zawarto oświadczenie, że: „Powodowie oświadczają, że kredyt nie był związany z działalnością gospodarczą Powodów, a kwoty określone w pkt. 2 i 3 niniejszej Ugody nie dotyczą korzyści, które Powodowie mogliby osiągnąć, gdyby im szkody nie wyrządzono. Powodowie nie zgłaszają i nie mają względem Pozwanego żadnych roszczeń z tytułu korzyści wskazanych w zdaniu poprzedzającym”.
W 2024 r. zawarł Pan z innym bankiem ugodę dotyczącą innego kredytu walutowego na cele mieszkaniowe i skorzystał wtedy z zaniechania poboru podatku na podstawie Rozporządzenia Ministra Finansów. W obecnej sprawie Bank poinformował Pana, że uznaje umorzenie części kapitału za zwolnione z podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o PIT (odszkodowanie na podstawie ugody sądowej) i nie wystawi informacji PIT-11. Chce Pan potwierdzić poprawność tej kwalifikacji w Pana indywidualnej sytuacji. Ponadto w odpowiedzi na pytania zadane w wezwaniu do uzupełnienia wniosku wskazał Pan.
Czy zawarcie ugody z bankiem spowoduje nieważność zawartej pomiędzy Panem, a bankiem umowy o kredyt budowlano-hipoteczny. Ugoda nie stwierdza nieważności umowy kredytu. Przeciwnie potwierdza skuteczność i ważność umowy kredytowej oraz rezygnację z dalszego jej kwestionowania (punkty 6 i 8). Czy w ww. ugodzie umorzenie części kapitału będzie nazwane odszkodowaniem. Tak. Wynika to wprost z punktu 2 ugody: „Pozwany z dniem zapłaty przez Powodów kwoty określonej w pkt. 3, tytułem odszkodowania umarza Powodom kwotę zadłużenia z tytułu Kredytu (...)”. Kwota umorzenia części kapitału tytułem odszkodowania jest określona w punkcie 2 ugody.
Czy bank w ugodzie potwierdzi, że wyrządzono Panu szkodę majątkową, a jeśli tak to na czym ona polegała i z czego wynikała. W ugodzie nie ma wprost takich zapisów. Bank w dokumencie stwierdza, że ugoda zawierana jest „W celu definitywnego zakończenia sporu dotyczącego Umowy kredytu budowlano-hipotecznego (...), toczącego się przed Sądem Okręgowym z powództwa Powodów, oraz uchylenia niepewności co do roszczeń związanych z Umową”. Nieważność i wadliwość umowy jest przedmiotem powództwa. Jak jednak wskazano powyżej w odpowiedzi do pkt. 2, zapłata kwot z ugody następuje tytułem „odszkodowania”.
Czy w ugodzie będzie wskazane, że bank ponosi za szkodę odpowiedzialność kontraktową z tytułu nienależytego wykonania zobowiązania wynikającego z umowy kredytowej (art. 471 Kodeksu cywilnego) albo wynikającego z czynu niedozwolonego (art. 415 Kodeksu cywilnego). W ugodzie nie ma zapisów wskazujących wprost na odpowiedzialność odszkodowawczą na podstawie art. 471 k.c. ani art. 415 k.c. Czego dotyczą wskazane w opisie sprawy kwoty określone w pkt 2 i 3 ugody. Kwota wskazana w punkcie 2 ugody dotyczy kapitału kredytu, który w wyniku zawarcia ugody tytułem odszkodowania zostanie umorzony przez bank.
Kwota wskazana w punkcie 3 dotyczy kwoty kapitału, która pozostanie do spłaty w wyniku zawarcia ugody. Kwota kapitału kredytu, który pozostawałby do spłaty, gdyby Umowa była dalej wykonywana zgodnie z jej treścią jest wyszczególniona w punkcie 1 dokumentu ugody.
Pytania
1. Czy kwota umorzonego kapitału kredytu, stanowiąca naprawienie szkody wynikającej z wadliwości umowy, a otrzymana na podstawie ugody sądowej, stanowi dla Pana przychód zwolniony z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o PIT? 2. Czy na możliwość zastosowania zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o PIT wpływa fakt, że część kredytu sfinansowała zakup miejsc postojowych (garażu) oraz fakt, że wcześniej skorzystał Pan z zaniechania poboru podatku na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów przy innej umowie kredytowej?
Pana stanowisko w sprawie
Ad 1 Uważa Pan, że kwota umorzonego zadłużenia jest w całości zwolniona z podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o PIT. Przepis ten zwalnia „inne odszkodowania lub zadośćuczynienia otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej”. W Pana ocenie umorzenie kapitału w drodze ugody sądowej jest bezpośrednią formą naprawienia szkody majątkowej. Szkoda ta powstała w wyniku stosowania przez Bank klauzul abuzywnych, co doprowadziło do powstania nienależnego zadłużenia. Redukcja tego zadłużenia w drodze ugody przed sądem jest zatem „innym odszkodowaniem”. Spełnia Pan wszystkie ustawowe wymogi: 1. Przysporzenie wynika z ugody zawartej przed sądem powszechnym.
2. Brak związku z działalnością gospodarczą. 3. Brak charakteru utraconych korzyści (lucrum cessans) – co wprost potwierdza punkt 10 projektu ugody. Umorzenie długu jest jedynie technicznym sposobem wypłaty odszkodowania (zamiast przelewu gotówki od Banku, następuje redukcja Pana zobowiązania), co nie zmienia odszkodowawczego charakteru tego świadczenia. Ad 2 Uważa Pan, że kwestia garażu oraz wcześniejsze korzystanie z rozporządzenia Ministra Finansów nie mają wpływu na prawo do zwolnienia ustawowego. 1. Garaż: art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o PIT ma charakter przedmiotowy i szeroki.
W przeciwieństwie do rozporządzeń Ministra Finansów o zaniechaniu poboru podatku, ustawa nie ogranicza zwolnienia wyłącznie do wydatków na „własne cele mieszkaniowe”. Skoro ugoda dotyczy kredytu hipotecznego konsumenckiego i naprawia szkodę wynikającą z tej umowy, to cel, na jaki pierwotnie wydatkowano środki (mieszkanie czy garaż), jest prawnie obojętny dla zastosowania tego konkretnego zwolnienia. 2. Wcześniejsze rozporządzenie: Rozporządzenie Ministra Finansów o zaniechaniu poboru podatku to instrument nadzwyczajny i jednorazowy. Natomiast art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o PIT to stały element systemu podatkowego.
Skorzystanie z „ulgi” wynikającej z rozporządzenia przy innej umowie nie może ograniczać Pana praw do korzystania ze zwolnień ustawowych przy kolejnych, odrębnych zdarzeniach prawnych (nowej ugodzie sądowej). Ustawa nie przewiduje limitu ilościowego dla zwolnień z ugód sądowych. Podsumowując, cała kwota umorzenia kapitału jest dla Pana wolna od podatku, a Bank postępuje prawidłowo, nie wystawiając informacji PIT-11.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.) jest zasada powszechności opodatkowania, która wyrażona została w art. 9 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z jego treścią: Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21 , 52 , 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Powołany przepis wyraża tzw. zasadę powszechności opodatkowania.
Regułą jest, że każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną podlega opodatkowaniu, wyjątkiem zaś jest sytuacja, gdy dochód opodatkowaniu nie podlega. Wyjątki od omawianej zasady dotyczą: · dochodów, które zostały wprost wymienione przez ustawodawcę w art. 21, 52, 52a i 52c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako zwolnione z podatku oraz · dochodów, od których zaniechano poboru podatku w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw finansów publicznych wydanego na podstawie art. 22 ustawy Ordynacja podatkowa (rozporządzenie takie może być wydane w przypadkach uzasadnionych interesem publicznym lub ważnym interesem podatników).
Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy: Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.
Jak stanowi art. 11 ust. 1 ww. ustawy: Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika.
Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.
O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji gdy podatnik – czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów – uzyskuje określone przysporzenie majątkowe. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, przysporzeniem majątkowym i przychodem w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych są nie tylko aktywa, które ulegają zwiększeniu u podatnika, ale także zmniejszenie jego pasywów.
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł. Stosownie do przepisów tej ustawy odrębnym źródłem przychodów są określone w art. 10 ust. 1 pkt 9 – inne źródła.
W myśl art. 20 ust. 1 ww. ustawy: Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17. Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy.
O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe. Z opisu sprawy wynika, że przed Sądem Okręgowym wypracowali Państwo (Pan, Pana żona i bank) projekt ugody sądowej. Na jej mocy bank, w celu naprawienia wyrządzonej szkody i polubownego zakończenia sporu, umorzy część Pańskiego zadłużenia z tytułu kapitału kredytu (konkretna kwota zostanie wskazana w dokumencie ugody).
Bank poinformował Pana, że uznaje umorzenie części kapitału za zwolnione z podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o PIT (odszkodowanie na podstawie ugody sądowej) i nie wystawi informacji PIT-11. Pana wątpliwości dotyczą tego czy kwota umorzonego kapitału kredytu, stanowi dla Pana przychód zwolniony z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o PIT. Zauważyć należy, że w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych ustawodawca nie zdefiniował pojęcia odszkodowania czy zadośćuczynienia. Nie oznacza to jednak dowolności w ich rozumieniu.
Podkreślenia wymaga, że to nie nazwa, lecz rzeczywisty charakter świadczenia decyduje o tym, czy przybiera ono cechy odszkodowania/zadośćuczynienia, czy też nie. Odwołując się do prawa cywilnego stwierdzić należy, że świadczenie odszkodowawcze to najogólniej świadczenie mające na celu naprawienie wyrządzonej szkody. Szkodą jest uszczerbek, jakiego doznał poszkodowany wbrew jego woli we wszelkiego rodzaju dobrach przez prawo chronionych. Chodzi więc zarówno o uszczerbek majątkowy, jak i niemajątkowy. Uszczerbek niemajątkowy jest określany terminem „krzywda”.
Pod tym pojęciem należy rozumieć wszelkie negatywne przeżycia człowieka wyrażające się zarówno w cierpieniu fizycznym, jak i psychicznym, wywołane czynem niedozwolonym. Do naprawienia krzywdy odnosi się termin „zadośćuczynienie”, natomiast „odszkodowanie” wiąże się z naprawieniem uszczerbku majątkowego. W Kodeksie cywilnym, świadczenie odszkodowawcze wynika głównie z tytułu odpowiedzialności deliktowej (art. 415 i następne) lub odpowiedzialności kontraktowej (art. 471 i następne), a co za tym idzie jest następstwem czynu niedozwolonego lub niewykonania, bądź nienależytego wykonania zobowiązania.
Zgodnie z art. 415 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795 ze zm.): Kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia. W myśl art. 471 Kodeksu cywilnego: Dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Odszkodowanie stanowi – co do zasady – przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Jednocześnie wskazuję, że przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przewidują w zakresie niektórych odszkodowań zwolnienie z opodatkowania.
Zgodnie z treścią art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Wolne od podatku dochodowego są otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw lub aktów administracyjnych wydanych na podstawie tych przepisów, oraz otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz.U. z 2023 r. poz. 1465 oraz z 2024 r. poz. 878 , 1222 , 1871 i 1965 ), z wyjątkiem: a) określonych w prawie pracy odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę, b) odpraw pieniężnych wypłacanych na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, c) odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia funkcjonariuszom pozostającym w stosunku służbowym, d) odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów o zakazie konkurencji, e) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, f) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane według skali, o której mowa w art. 27 ust. 1 , lub na zasadach, o których mowa w art. 30c , g) odszkodowań wynikających z zawartych umów lub ugód innych niż ugody sądowe.
Powołany powyżej przepis wskazuje jednoznacznie, że nie wszystkie odszkodowania otrzymane przez osoby fizyczne wolne są od podatku dochodowego. Nie jest przy tym wystarczające, aby w przepisach prawa określone były same tylko przesłanki powodujące powstanie roszczenia o odszkodowanie, konieczne jest również wskazanie zasad ich ustalania.
Zwolnieniem określonym w przytoczonym wyżej przepisie objęte są tylko odszkodowania (zadośćuczynienia), których wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw lub aktów administracyjnych wydanych na podstawie tych przepisów, oraz otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, z wyjątkiem odszkodowań wymienionych w lit. a)-g) zacytowanego przepisu.
To oznacza, że zwolnieniem tym nie są objęte wszystkie odszkodowania (zadośćuczynienia), a tylko te, których wysokość lub zasady ustalania zostały określone wprost w stosowanych przepisach prawa, z wyjątkiem enumeratywnie wymienionych kategorii odszkodowań (zadośćuczynień).
W przypadku gdy wysokość lub zasady ustalania odszkodowania nie wynikają wprost z odrębnych ustaw lub aktów wykonawczych wydanych na podstawie tych odrębnych ustaw, a podstawą ich otrzymania jest wyrok lub ugoda sądowa, wówczas odszkodowanie takie korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych, z wyjątkiem odszkodowań wymienionych w art. 21 ust. 1 pkt 3b lit. a) i b) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Stosownie bowiem do treści art. 21 ust. 1 pkt 3b ww. ustawy: Wolne od podatku dochodowego są inne odszkodowania lub zadośćuczynienia otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym wyroku lub tej ugodzie, z wyjątkiem odszkodowań lub zadośćuczynień: a) otrzymanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, b) dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono. W świetle powyższego warunkiem zastosowania zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jest to czy otrzymane świadczenie stanowi odszkodowanie.
Punktem wyjścia dla oceny, czy jakieś świadczenie stanowi odszkodowanie czy też nie, jest ustalenie czy doszło do powstania konkretnej szkody, która wywołana została określonym działaniem lub zaniechaniem drugiej strony, której można przypisać odpowiedzialność za jej powstanie. Odszkodowanie to rodzaj świadczenia, które należy się za wyrządzenie szkody (odpowiednio zadośćuczynienie za doznane krzywdy) od podmiotu, który szkodę wyrządził lub ponosi za nią odpowiedzialność. Odszkodowanie stanowi pieniężną równowartość szkody majątkowej lub szkody na osobie, natomiast zadośćuczynienie jest pieniężną formą zrekompensowania szkody niemajątkowej.
Opisując sprawę wskazał Pan, że bank umorzy część Pana zadłużenia z tytułu kapitału kredytu jednocześnie dodał Pan, że bank poinformował, że uznaje ww. umorzenie za zwolnione z podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy PIT (odszkodowanie na podstawie ugody sądowej). Mając powyższe na względzie, w wezwaniu poprosiłem Pana, żeby doprecyzował Pan opis zdarzenia, tj. wskazał m.in. czy zawarcie ugody z bankiem spowoduje nieważność zawartej pomiędzy Panem, a bankiem umowy o kredyt budowlano-hipoteczny. Na tak zadane pytania w uzupełnieniu wniosku wskazał Pan, że ugoda nie stwierdza nieważności umowy kredytu.
Przeciwnie potwierdza skuteczność i ważność umowy kredytowej oraz rezygnację z dalszego jej kwestionowania. Ponadto na pytanie organu, czy bank w ugodzie potwierdzi, że wyrządzono Panu szkodę majątkową, a jeśli tak to na czym ona polegała i z czego wynikała, poinformował Pan, że w ugodzie nie ma wprost takich zapisów. Bank w dokumencie stwierdza, że ugoda zawierana jest „W celu definitywnego zakończenia sporu dotyczącego Umowy kredytu budowlano-hipotecznego (...), toczącego się przed Sądem Okręgowym z powództwa Powodów, oraz uchylenia niepewności co do roszczeń związanych z Umową”. Nieważność i wadliwość umowy jest przedmiotem powództwa.
Jak jednak wskazano powyżej w odpowiedzi do pkt. 2, zapłata kwot z ugody następuje tytułem „odszkodowania”. Natomiast na pytanie czy w ugodzie będzie wskazane, że bank ponosi za szkodę odpowiedzialność kontraktową z tytułu nienależytego wykonania zobowiązania wynikającego z umowy kredytowej (art. 471 Kodeksu cywilnego) albo wynikającą z czynu niedozwolonego (art.
415 Kodeksu cywilnego), wskazał Pan, że w ugodzie nie ma zapisów wskazujących wprost na odpowiedzialność odszkodowawczą na podstawie art. 471 k.c. ani art. 415 k.c. W odniesieniu do przedstawionego we wniosku opisu sprawy zaprezentował Pan argumentację, że: kwota umorzonego zadłużenia jest w całości zwolniona z podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o PIT. Przepis ten zwalnia „inne odszkodowania lub zadośćuczynienia otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej”. W mojej ocenie umorzenie kapitału w drodze ugody sądowej jest bezpośrednią formą naprawienia szkody majątkowej.
Nie mogę się zgodzić z Pana stanowiskiem – opartym na twierdzeniu, że kwota umorzonego zadłużenia jest w całości zwolniona z podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o PIT oraz, że umorzenie kapitału w drodze ugody sądowej jest bezpośrednią formą naprawienia szkody majątkowej, skoro w piśmie stanowiącym uzupełnienie wniosku potwierdził Pan ważność umowy kredytowej.
Jednocześnie wskazuje Pan, że bank w ugodzie nie potwierdzi, że wyrządzono Panu szkodę majątkową oraz, że w ugodzie nie ma zapisów wskazujących wprost na odpowiedzialność odszkodowawczą na podstawie art. 471 k.c. ani art. 415 k.c. Zatem w treści ugody bank nie potwierdza, że doszło z jego strony do czynu niedozwolonego ani do niewykonania bądź nienależytego wykonania zobowiązania, ponadto strony podpisując ugodę zgodziły się na utrzymanie w mocy umowy kredytowej, a zatem potwierdziły jej ważność, skuteczność i prawidłowość.
Wskazane w ugodzie umorzenie części Pana zadłużenia nie można zatem nazwać odszkodowaniem, ponieważ jak wynika z całokształtu sprawy nie doszło do powstania szkody, która to szkoda wynikałaby głównie z tytułu odpowiedzialności deliktowej (art. 415 K.c. i następne) lub odpowiedzialności kontraktowej (art. 417 K.c. i następne), a więc byłaby następstwem czynu niedozwolonego lub niewykonania bądź nienależytego wykonania zobowiązania.
W tym miejscu wskazuję, że stosownie do treści art. 917 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny: Przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór istniejący lub mogący powstać. Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, ugoda jest zawierana w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu.
Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. Poza tym, zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody. Z przepisów Kodeksu cywilnego wynika, że odpowiedzialność odszkodowawcza może mieć źródło w delikcie bądź mieć charakter odpowiedzialności kontraktowej.
W przypadku ugody, którą strony podpisują z własnej woli i w której to ugodzie nie zostało stwierdzone, że doszło do popełnienia czynu niedozwolonego lub niewykonania lub nienależytego wykonania jakiegokolwiek zobowiązania, nie może być mowy o bezprawności działania (w rozpatrywanej sprawie banku) ani też o poniesieniu jakiejkolwiek szkody. Ponadto jak już wcześniej zaznaczono funkcja odszkodowawcza jest naprawieniem (zrekompensowaniem) szkody, którą poszkodowany poniósł, względnie korzyści, które mógłby osiągnąć gdyby mu szkody nie wyrządzono. W ugodzie Powodowie oświadczają, że umorzenie nie dotyczy korzyści, które Powodowie mogliby osiągnąć gdyby im szkody nie wyrządzono.
Umorzenie niespłaconych należności ze swej natury nie może zrekompensować poniesionej straty, a co najwyżej może zapobiec powstaniu uszczerbku w majątku w przyszłości. Odnosząc się zatem do Pana stanowiska wskazuję, że z punktu widzenia konsekwencji podatkowych kluczowe znaczenie ma faktyczny charakter świadczenia (w Pana sytuacji umorzenia wierzytelności) a nie jego nazwa, zatem bez znaczenia dla zastosowania zwolnienia wynikającego z art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych pozostaje wskazanie w ugodzie, że bank umarza zadłużenie tytułem odszkodowania.
Dodatkowo wskazuję, że preferencją podatkową przewidzianą w odniesieniu do przychodu z tytułu umorzenia kredytu mieszkaniowego jest zaniechanie poboru podatku wprowadzone rozporządzeniem Ministra Finansów w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe. Gdyby umorzenie wierzytelności stanowiłoby odszkodowanie zwolnione od opodatkowania zbędnym zabiegiem legislacyjnym byłoby wprowadzenie do porządku prawnego ww. rozporządzenia.
Biorąc powyższe pod uwagę, na gruncie przedstawionego we wniosku zdarzenia stwierdzam, że skoro przedmiotowe świadczenie nie jest odszkodowaniem, to nie jest objęte dyspozycją art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i nie podlega zwolnieniu od opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
W tym miejscu wskazuję, że fakt, iż część kredytu sfinansowała zakup miejsc postojowych (garażu) oraz fakt, że wcześniej skorzystał Pan z zaniechania poboru podatku na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów przy innej umowie kredytowej, pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie, ponieważ jak stwierdziłem w przedmiotowej interpretacji przedmiotowe świadczenie nie jest odszkodowaniem, nie jest objęte dyspozycją art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i nie podlega zwolnieniu od opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych. W związku z powyższym Pana stanowisko uznałem za nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia. Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.).
Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji. · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej: 1) z zastosowaniem art. 119a; 2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług; 3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści. · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA): · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art.
47 § 1 PPSA), albo · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA). Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA). Podstawa prawna dla wydania interpretacji Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.