Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
25 sierpnia 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 25 sierpnia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie: · uznania, że Gminie nie będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego od wydatków poniesionych na realizację Inwestycji, w zakresie dotyczącym dostawy i montażu Instalacji na budynku Domu Kultury, · uznania, że Gminie nie będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego z tytułu wydatków poniesionych na realizację Inwestycji, w pozostałym zakresie (tj. w odniesieniu do wydatków na elementy inne niż Instalacja).
Uzupełnili go Państwo pismem z 28 września 2026 r. (wpływ 29 września 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Gmina (…) (dalej: „Wnioskodawca” lub „Gmina”) jest jednostką samorządu terytorialnego, utworzoną na podstawie ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 662; dalej: „ustawa o samorządzie”), zarejestrowanym, czynnym podatnikiem VAT. Poszczególne zadania własne Gminy przewidziane w art. 7 ust. 1 ustawy o samorządzie, jak i zadania zlecone przez jednostki samorządu terytorialnego, są w ramach Gminy wykonywane przez jej samorządowe jednostki budżetowe oraz urząd obsługujący Gminę (dalej: „Urząd Gminy”). Urząd Gminy wraz z jej samorządowymi jednostkami organizacyjnymi traktowane są jako jeden podatnik VAT, którym jest Gmina.
Wykonując wskazane wyżej zadania, Gmina działa zarówno w charakterze organu władzy publicznej, jak i na podstawie stosunków o charakterze cywilnoprawnym, stanowiących co do zasady działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy o VAT (objętą opodatkowaniem według właściwych stawek VAT lub zwolnioną od VAT). Jednym z obszarów działania Wnioskodawcy, zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 9 ustawy o samorządzie, są zadania z zakresu kultury, w tym bibliotek gminnych i innych instytucji kultury oraz ochrony zabytków i opieki nad zabytkami. Mając na uwadze powyższe, Gmina zdecydowała się na realizację inwestycji pn.: „(…)” (dalej: „Inwestycja”).
Zakres przedmiotowy Inwestycji obejmuje zaprojektowanie i rozbudowę istniejącego budynku Domu Kultury w (…), (...) (dalej: „Dom Kultury”). W budynku Domu Kultury powstaną m.in. (...). Realizacja Inwestycji obejmie również zagospodarowanie terenu wokół budynku Domu Kultury, w tym budowę chodników, podjazdów i miejsc parkingowych oraz montaż elementów małej architektury, takich jak (...). Budynek Domu Kultury zostanie dostosowany do potrzeb osób niepełnosprawnych. Celem realizacji Inwestycji jest poprawa jakości i wzrost poziomu życia mieszkańców Gminy poprzez rozbudowę budynku Domu Kultury, który stanie się centrum integracji społecznej i kulturalnej.
Nowa infrastruktura umożliwi organizację wydarzeń kulturalnych, warsztatów i inicjatyw społecznych, dając mieszkańcom Gminy dostęp do edukacji, kultury i możliwości rozwoju. Realizowana Inwestycja zostanie sfinansowana przez Gminę zarówno z jej środków własnych, jak i z pozyskanych w tym celu środków zewnętrznych pochodzących z Województwa (…) w ramach Programu Fundusze Europejskie dla (…) 2021-2027. Wydatki na Inwestycję będą każdorazowo dokumentowane wystawianymi przez dostawców oraz wykonawców na Gminę fakturami VAT z wykazanymi na nich kwotami podatku naliczonego, na których Gmina oznaczona będzie jako nabywca przedmiotowych towarów i usług.
Gmina nie dokonywała dotychczas odliczenia VAT naliczonego od wydatków związanych z realizacją Inwestycji. Zakończenie realizacji Inwestycji zaplanowane jest na II kwartał 2028 r. Po zakończeniu Inwestycji budynek będzie użytkowany nieodpłatnie – Dom Kultury w (…) (dalej: „DK (…)”). Budynek Domu Kultury będzie wykorzystywany do realizacji zadań własnych Gminy w postaci zaspokajania potrzeb społeczności lokalnej. Gmina nie zamierza udostępniać odpłatnie wybudowanego budynku Domu Kultury podmiotom zewnętrznym ani pobierać jakichkolwiek opłat tytułem korzystania z ww. budynku.
Jednocześnie, Wnioskodawca wskazuje, że w ramach realizacji Inwestycji zostanie zakupiona instalacja fotowoltaiczna, która zostanie zamontowana na budynku Domu Kultury, stanowiącym własność Gminy (dalej: „Instalacja”). Instalacja stanowić będzie mikroinstalację w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 68 ze zm.; dalej: „ustawa o OZE”). Energia elektryczna wytwarzana w Instalacji będzie w pierwszej kolejności wykorzystywana na potrzeby funkcjonowania DK (…).
Jednocześnie, w przypadku wystąpienia nadwyżek energii niewykorzystanej na potrzeby własne, będą one odprowadzane do sieci przedsiębiorstwa energetycznego pełniącego funkcję operatora systemu dystrybucyjnego (dalej: „Przedsiębiorstwo energetyczne”) i rozliczane w ramach tzw. net-billingu. Model ten przewiduje, że wyprodukowana i wprowadzona do sieci energia elektryczna będzie zapisywana wartościowo jako tzw. depozyt prosumencki na indywidualnym koncie klienta i będzie pomniejszać kwotę podlegającą (ewentualnie) zapłacie na rzecz Przedsiębiorstwa energetycznego w danym okresie rozliczeniowym z tytułu zużycia prądu w danym punkcie poboru.
W konsekwencji, koszty zakupu przez klienta energii elektrycznej niezbędnej do korzystania w punkcie poboru mogą stać się niższe (z uwagi na rozliczenie nabytej przez klienta od Przedsiębiorstwa energetycznego energii elektrycznej z energią elektryczną wyprodukowaną w Instalacji).
Zgodnie z art. 4 ust. 1a pkt 2 ustawy o OZE, sprzedawca, o którym mowa w art. 40 ust. 1a, dokonuje rozliczenia wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej od 1 lipca 2022 r. przez prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej, wytwarzającego energię elektryczną w instalacji odnawialnego źródła energii, której przyłączenie do sieci elektroenergetycznej i wprowadzenie z niej energii elektrycznej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej po raz pierwszy nastąpiło po 31 marca 2022 r., z wyłączeniem mikroinstalacji przyłączonych do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej zgodnie z art. 4d ust. 2-11, wobec wartości energii elektrycznej pobranej z tej sieci w celu jej zużycia na potrzeby własne.
Zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy o OZE, rozliczenia, o którym mowa w ust. 1 i 1a, w odniesieniu do prosumenta energii odnawialnej – dokonuje się z uwzględnieniem zasad, o których mowa w ust. 2a -2d, na podstawie wskazań układu pomiarowo-rozliczeniowego dokonującego pomiaru ilości energii elektrycznej w punkcie poboru energii prosumenta energii odnawialnej.
Jak wynika z art. 4 ust. 3a ustawy o OZE, sprzedawca, o którym mowa w art. 40 ust. 1a, dokonuje rozliczenia, o którym mowa w ust. 1a pkt 2, na podstawie ilości energii sumarycznie zbilansowanych zgodnie z ust. 2a-2d, w zakresie różnicy pomiędzy wartością energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej, ustaloną w sposób określony w art. 4b, oraz wartością energii elektrycznej pobranej z tej sieci, ustaloną w sposób określony w art. 4c ust. 3. Zgodnie z art. 4b ust. 2 ustawy o OZE, w przypadku prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej, który po raz pierwszy wytworzył energię elektryczną w instalacji odnawialnego źródła energii i wprowadził ją do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej od dnia 1 lipca 2024 r., wartość energii elektrycznej, o której mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2, jest wyznaczana dla każdego miesiąca kalendarzowego i stanowi sumę następujących iloczynów wyznaczonych dla poszczególnych okresów rozliczania niezbilansowania (t) w tym miesiącu: 1) ilości energii elektrycznej, wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej przez prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej oznaczonej w art. 4 ust. 2b symbolem Eb (t) przyjmującym wartość ujemną; 2) rynkowej ceny energii elektrycznej, o której mowa w ust. 4, przy czym jeżeli wartość tej ceny jest ujemna dla danego okresu rozliczania niezbilansowania (t), to w celu wyznaczania wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci w okresie t przez prosumenta energii odnawialnej niebędącego równocześnie prosumentem zbiorowym energii odnawialnej lub prosumentem wirtualnym energii odnawialnej przyjmuje się cenę równą zero, z zastrzeżeniem ust. 17 i 18. W związku z rozliczeniami energii elektrycznej, Gmina zawarła z Przedsiębiorstwem energetycznym kompleksową umowę, której przedmiotem są dostawy energii elektrycznej dla Gminy i jej jednostek organizacyjnych oraz podmiotów reprezentowanych przez Gminę (dalej: „Umowa”).
Umowa została zawarta w imieniu i na rzecz jednostek organizacyjnych Gminy oraz podmiotów reprezentowanych przez Gminę (w tym m.in. DK (…)). Wszystkie podmioty objęte Umową zostały oznaczone w umowie jako „Odbiorcy końcowi” i wymienione bezpośrednio w załączniku nr 1 Umowy. Wnioskodawca wskazuje, że całość energii elektrycznej wytworzonej w Instalacji będzie przypisana do punktu poboru energii DK (…) i będzie rozliczana w ramach rozliczeń energii elektrycznej prowadzonych dla tego podmiotu jako Odbiorcy końcowego.
Co istotne, zgodnie z postanowieniami Umowy, rozliczenia wynagrodzenia za sprzedaż energii i świadczenie usługi dystrybucyjnej odbywać się będzie indywidualnie z każdym z Odbiorców Końcowych na podstawie wystawionych dla nich faktur obejmujących punkty odbioru przynależne do danego Odbiorcy Końcowego. Jednocześnie, należności wynikające z faktur VAT regulowane będą przez poszczególnych Odbiorców Końcowych.
W praktyce oznacza to, że Przedsiębiorstwo energetyczne, będzie wystawiało faktury bezpośrednio na rzecz poszczególnych Odbiorców Końcowych (w tym m.in. na DK (…)) oraz będzie dokonywało rozliczeń wyłącznie z tymi podmiotami, które będą zobowiązane do zapłaty należności wynikających z dostarczonej energii elektrycznej i świadczonych usług dystrybucyjnych. Wytwarzanie prądu w Instalacji będzie odbywać się w sposób ciągły. DK (…) nie przewiduje sprzedaży prądu wytworzonego w Instalacji podmiotom trzecim.
W przypadku występowania nadwyżek wartości energii elektrycznej wyprodukowanej przez Instalację, umieszczoną na budynku Domu Kultury, nad wartością energii pobranej z sieci i zużytej, niewykorzystane środki pochodzące z depozytu prosumenckiego będą stanowiły nadpłatę zwracaną na rachunek DK (…) przez Przedsiębiorstwo energetyczne.
Stosownie bowiem do treści art. 4 ust. 11 pkt 2 ustawy o OZE, w przypadku gdy prosument energii odnawialnej, prosument zbiorowy energii odnawialnej lub prosument wirtualny energii odnawialnej w ramach rozliczenia, o którym mowa w ust. 1a pkt 2, nie wykorzysta zgromadzonych dla danego miesiąca kalendarzowego środków odpowiadających wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej w tym miesiącu w okresie 12 kolejnych miesięcy kalendarzowych, to niewykorzystane środki stanowią nadpłatę, która jest zwracana prosumentowi energii odnawialnej, prosumentowi zbiorowemu energii odnawialnej lub prosumentowi wirtualnemu energii odnawialnej przez sprzedawcę, o którym mowa w art. 40 ust. 1a, w terminie nie dłuższym niż do końca 13. miesiąca następującego po danym miesiącu.
Wysokość zwracanej nadpłaty nie może przekroczyć dwudziestu procent wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci w miesiącu kalendarzowym, którego dotyczy zwrot nadpłaty. Wnioskodawca wskazuje, że wprowadzenie do sieci energetycznej prądu, który zostanie wyprodukowany w Instalacji zamontowanej na budynku Domu Kultury będzie stanowić działalność przypisaną do DK (…). Pomimo faktu, że formalnie to Gmina jest stroną umowy zawartej z Przedsiębiorstwem energetycznym, rzeczywisty charakter transakcji wskazuje na świadczenia wzajemne występujące pomiędzy Przedsiębiorstwem energetycznym a DK (…). Gmina nie będzie zatem działała w charakterze podatnika VAT w tym zakresie.
Tym samym, Instalacja nie będzie przez Gminę wykorzystywana do wykonywania jakichkolwiek czynności opodatkowanych VAT. Będzie ona nieodpłatnie przekazana do używania przez DK (…) jako część Inwestycji. Mając na uwadze specyfikę działalności związanej z wytwarzaniem energii elektrycznej, Gmina będzie w stanie precyzyjnie wyodrębnić wydatki inwestycyjne poniesione wyłącznie na Instalację od pozostałych wydatków związanych z realizacją Inwestycji.
W uzupełnieniu do wniosku udzielili Państwo odpowiedzi na zadane przez Organ w wezwaniu pytania: 1. Kto zarządza/kto jest administratorem Domu Kultury w (…) i czy stanowi on scentralizowaną jednostkę organizacyjną Gminy, czy jest odrębnym czynnym, zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT? Odp. Wnioskodawca wskazuje, że Dom Kultury w (…) (dalej: „DK (…)”) stanowi gminną instytucję kultury powołaną zgodnie z regulacjami ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 457 ze zm.). Organizatorem DK (…) jest Gmina (…).
DK (…) posiada odrębną od Gminy osobowość prawną i dla celów rozliczeń podatku VAT, funkcjonuje odrębnie od Gminy. 2. Jakie dokładnie wydatki poniesione przez Państwa Gminę w związku z realizacją inwestycji pn.: „(…)” (dalej: Inwestycja), objęte są zakresem zadanego przez Państwa pytania oznaczonego we wniosku nr 2, tj. „wydatki na elementy inne niż Instalacja”? Proszę wymienić. Odp. Wnioskodawca wskazuje, że przez „wydatki na elementy inne niż Instalacja” rozumie wszelkie wydatki związane z realizacją Inwestycji, które nie dotyczą bezpośrednio instalacji fotowoltaicznej.
Obejmują one w szczególności koszty przygotowania i realizacji rozbudowy budynku Domu Kultury, w tym koszty: - dokumentacji projektowej, badań i opracowań technicznych, - wykonania inwentaryzacji geodezyjnej, - uzyskania niezbędnych decyzji administracyjnych, uzgodnień, opinii i pozwoleń związanych z przygotowaniem i realizacją Inwestycji, - nadzoru inwestorskiego, - robót budowlanych wraz z zagospodarowaniem terenu obejmujących m.in.: (...).
Ponadto, w ramach „wydatków na elementy inne niż Instalacja”, Gmina poniesie wydatki związane z wyposażeniem budynku Domu Kultury, jak również koszty działań informacyjno-promocyjnych realizowanych w związku z Inwestycją, obejmujące w szczególności wykonanie tablicy informacyjnej oraz publikację materiałów informacyjnych w lokalnej prasie. 3. Czy są/będą Państwo w stanie wydzielić (wyodrębnić) wydatki związane z „wydatkami związanymi z dostawą i montażem Instalacji na budynku Domu Kultury” oraz na realizację Inwestycji w pozostałym zakresie, tj. „wydatki na elementy inne niż Instalacja”? Odp.
Jak wskazano we Wniosku, Wnioskodawca jest w stanie precyzyjnie wyodrębnić wydatki inwestycyjne związane wyłącznie z dostawą i montażem Instalacji na budynku Domu Kultury od pozostałych wydatków związanych z realizacją Inwestycji, innych niż Instalacja (na podstawie kosztorysu powykonawczego). 4. Proszę o jednoznaczne wskazanie – odrębnie do wydatków związanych z „dostawą i montażem Instalacji” na budynku Domu Kultury oraz do „wydatków na elementy inne niż Instalacja” – do jakich czynności będą wykorzystywane ww. wydatki, tj. do czynności opodatkowanych podatkiem VAT, niepodlegających opodatkowaniu tym podatkiem czy zwolnionych od podatku od towarów i usług? Odp.
Wnioskodawca wskazuje, że wszystkie wydatki inwestycyjne związane z realizacją Inwestycji będą wykorzystywane przez Gminę wyłącznie do realizacji zadań własnych, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 9 ustawy o samorządzie gminnym, polegających na zaspokajaniu zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej w zakresie kultury, w szczególności: – Wydatki związane z dostawą i montażem Instalacji na budynku Domu Kultury będą służyły realizacji zadań własnych Gminy pozostających poza zakresem opodatkowania podatkiem VAT. Jak wskazano we Wniosku, Instalacja będzie wykorzystywana do produkcji energii elektrycznej na potrzeby budynku Domu Kultury.
Jednocześnie to DK (…) będzie samodzielnie rozliczał energię elektryczną z przedsiębiorstwem energetycznym, w tym także ewentualne nadwyżki energii wprowadzane do sieci. W konsekwencji, Gmina nie będzie wykorzystywała Instalacji do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT ani czynności zwolnionych od tego podatku. – Wydatki na elementy inne niż Instalacja będą wykorzystywane wyłącznie do realizacji zadań własnych Gminy pozostających poza zakresem opodatkowania podatkiem VAT. Powstały w ramach Inwestycji budynek Domu Kultury będzie służył prowadzeniu działalności kulturalnej i społecznej na rzecz mieszkańców.
Gmina nie będzie odpłatnie udostępniała budynku podmiotom trzecim ani pobierała opłat za korzystanie z niego. Tym samym wydatki na elementy inne niż Instalacja nie będą związane z wykonywaniem czynności opodatkowanych VAT ani czynności zwolnionych z VAT, lecz wyłącznie z działalnością pozostającą poza zakresem opodatkowania VAT.
5. Czy ww. instalacja fotowoltaiczna wykorzystywana będzie: a) do celów prowadzonej działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.)? b) do celów innych niż działalność gospodarcza w rozumieniu art. 15 ust. 2 ww. ustawy o podatku od towarów i usług? c) zarówno do celów prowadzonej działalności gospodarczej, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza w rozumieniu art. 15 ust. 2 ww. ustawy o podatku od towarów i usług? Odp.
Wnioskodawca wskazuje, że instalacja fotowoltaiczna będzie wykorzystywana przez Gminę wyłącznie do realizacji zadań własnych, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 9 ustawy o samorządzie gminnym, polegających na zaspokajaniu zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej w zakresie kultury. Tym samym, instalacja ta nie będzie wykorzystywana do celów prowadzonej przez Gminę działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, lecz wyłącznie do celów innych niż działalność gospodarcza w rozumieniu tego przepisu.
6. W sytuacji, gdy instalacja fotowoltaiczna będzie wykorzystywana zarówno do działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, to czy istnieje możliwość przyporządkowania ponoszonych wydatków w całości do celów działalności gospodarczej, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług? Odp. Z uwagi na odpowiedź udzieloną na pytanie nr 5, zgodnie z którą instalacja fotowoltaiczna będzie wykorzystywana przez Gminę wyłącznie do celów innych niż działalność gospodarcza w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, odpowiedź na niniejsze pytanie jest bezprzedmiotowa.
7. Czy ww. instalacja fotowoltaiczna będzie wykorzystywana do czynności opodatkowanych podatkiem VAT i zwolnionych od podatku VAT? Odp. Wnioskodawca wskazuje, że instalacja fotowoltaiczna będzie wykorzystywana przez Gminę wyłącznie do realizacji zadań własnych, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 9 ustawy o samorządzie gminnym, polegających na zaspokajaniu zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej w zakresie kultury. Tym samym, instalacja ta, nie będzie wykorzystywana przez Gminę ani do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT, ani do wykonywania czynności zwolnionych od podatku VAT, lecz wyłącznie do czynności pozostających poza zakresem opodatkowania VAT.
8. W sytuacji, gdy instalacja fotowoltaiczna będzie wykorzystywana w ramach działalności gospodarczej zarówno do czynności opodatkowanych podatkiem VAT oraz czynności zwolnionych od podatku VAT, to należy wskazać, czy istnieje/będzie istniała obiektywna możliwość odrębnego przyporządkowania kwot podatku naliczonego związanych z czynnościami opodatkowanymi podatkiem VAT i z czynnościami zwolnionymi od podatku VAT? Odp. Z uwagi na odpowiedź udzieloną na pytanie nr 7, zgodnie z którą instalacja fotowoltaiczna będzie wykorzystywana przez Gminę wyłącznie do celów innych niż działalność gospodarcza w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, odpowiedź na niniejsze pytanie jest bezprzedmiotowa.
9. Czy poniesione wydatki w pozostałym zakresie, tj. „wydatki na elementy inne niż Instalacja” wykorzystywane będą: a) do celów prowadzonej działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług? b) do celów innych niż działalność gospodarcza w rozumieniu art. 15 ust. 2 ww. ustawy o podatku od towarów i usług? c) zarówno do celów prowadzonej działalności gospodarczej, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza w rozumieniu art. 15 ust. 2 ww. ustawy o podatku od towarów i usług? Odp.
Wnioskodawca wskazuje, że pozostałe elementy Inwestycji, inne niż instalacja fotowoltaiczna, będą wykorzystywane przez Gminę wyłącznie do realizacji zadań własnych, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 9 ustawy o samorządzie gminnym, polegających na zaspokajaniu zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej w zakresie kultury. Tym samym, poniesione wydatki inwestycyjne na pozostałe elementy Inwestycji, inne niż instalacja fotowoltaiczna, nie będą wykorzystywane do celów prowadzonej przez Gminę działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, lecz wyłącznie do celów innych niż działalność gospodarcza w rozumieniu tego przepisu.
10. W sytuacji, gdy poniesione wydatki w pozostałym zakresie, tj. „wydatki na elementy inne niż Instalacja”, wykorzystywane będą zarówno do działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, to czy istnieje możliwość przyporządkowania ponoszonych wydatków w całości do celów działalności gospodarczej, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług? Odp.
Z uwagi na odpowiedź udzieloną na pytanie nr 9, zgodnie z którą pozostałe elementy Inwestycji, inne niż instalacja fotowoltaiczna, będą wykorzystywane przez Gminę wyłącznie do celów innych niż działalność gospodarcza w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, odpowiedź na niniejsze pytanie jest bezprzedmiotowa. 11. Czy poniesione wydatki w pozostałym zakresie, tj. „wydatki na elementy inne niż Instalacja”, wykorzystywane będą do czynności opodatkowanych podatkiem VAT i zwolnionych od podatku VAT? Odp.
Wnioskodawca wskazuje, że pozostałe elementy Inwestycji, inne niż instalacja fotowoltaiczna, będą wykorzystywane przez Gminę wyłącznie do realizacji zadań własnych, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 9 ustawy o samorządzie gminnym, polegających na zaspokajaniu zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej w zakresie kultury. Tym samym, poniesione wydatki inwestycyjne na pozostałe elementy Inwestycji, inne niż instalacja fotowoltaiczna, nie będą wykorzystywane przez Gminę ani do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT, ani do wykonywania czynności zwolnionych od podatku VAT, lecz wyłącznie do czynności pozostających poza zakresem opodatkowania VAT.
12. W sytuacji, gdy poniesione wydatki w pozostałym zakresie, tj. „wydatki na elementy inne niż Instalacja” wykorzystywane będą w ramach działalności gospodarczej zarówno do czynności opodatkowanych podatkiem VAT oraz czynności zwolnionych od podatku VAT, to należy wskazać, czy istnieje/będzie istniała obiektywna możliwość odrębnego przyporządkowania kwot podatku naliczonego związanych z czynnościami opodatkowanymi podatkiem VAT i z czynnościami zwolnionymi od podatku VAT? Odp.
Z uwagi na odpowiedź udzieloną na pytanie nr 11, zgodnie z którą pozostałe elementy Inwestycji, inne niż instalacja fotowoltaiczna, będą wykorzystywane przez Gminę wyłącznie do celów innych niż działalność gospodarcza w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, odpowiedź na niniejsze pytanie jest bezprzedmiotowa.
Pytania
1. Czy w przedstawionym zdarzeniu przyszłym, w świetle art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, Gminie będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego z tytułu wydatków poniesionych na realizację Inwestycji w zakresie dotyczącym dostawy i montażu Instalacji na budynku Domu Kultury? 2. Czy w przedstawionym zdarzeniu przyszłym, w świetle art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, Gminie nie będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego z tytułu wydatków poniesionych na realizację Inwestycji w pozostałym zakresie (tj. w odniesieniu do wydatków na elementy inne niż Instalacja)?
Państwa stanowisko w sprawie
1) W przedstawionym zdarzeniu przyszłym, w świetle art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, Gminie nie będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego z tytułu wydatków poniesionych na realizację Inwestycji, w zakresie dotyczącym dostawy i montażu Instalacji na budynku Domu Kultury. 2) W przedstawionym zdarzeniu przyszłym, w świetle art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, Gminie nie będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego z tytułu wydatków poniesionych na realizację Inwestycji, w pozostałym zakresie (tj. w odniesieniu do wydatków na elementy inne niż Instalacji).
UZASADNIENIE STANOWISKA WNIOSKODAWCY Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy odnośnie do pytania 1: Stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu podatkiem VAT, podlega m.in. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Za dostawę towarów zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, rozumieć należy przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Stosownie zaś do art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, przez świadczenie usług rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów.
Na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15 ustawy o VAT, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. W myśl art. 86 ust. 2 ustawy, kwotę podatku naliczonego stanowi, co do zasady, suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.
Jak wynika więc z powyższych regulacji, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wyłącznie w przypadku kumulatywnego spełnienia dwóch warunków, tj.: 1) Odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług W myśl art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Działalność gospodarcza, według art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Stosownie natomiast do art. 15 ust. 6 ustawy o VAT, nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
W świetle wskazanych unormowań jednostki samorządu terytorialnego, na gruncie podatku od towarów i usług, występować mogą w dwoistym charakterze: podmiotów niebędących podatnikami, gdy jako organy władzy publicznej realizują zadania nałożone na nich odrębnymi przepisami prawa, oraz podatników podatku od towarów i usług, gdy wykonują czynności na podstawie umów cywilnoprawnych. Uznać zatem należy, że jednostki samorządu terytorialnego nie posiadają statusu podatnika VAT w przypadku, gdy wykonują czynności w roli organu władzy publicznej lub urzędu obsługującego ten organ, w zakresie realizowanych zadań nałożonych na nie odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały powołane.
Stosownie do obowiązujących przepisów powyższe wyłączenie nie znajduje jednak zastosowania w przypadku czynności wykonywanych przez Gminę na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych. Kryterium podziału stanowi więc charakter wykonywanych czynności: czynności o charakterze publicznoprawnym wyłączają te podmioty z kategorii podatników, natomiast czynności o charakterze cywilnoprawnym skutkują uznaniem tych podmiotów za podatników VAT, a realizowane przez nie odpłatne dostawy towarów i świadczenia usług podlegają opodatkowaniu tym podatkiem.
Wyłączenie z opodatkowania podatkiem VAT jednostek samorządu terytorialnego jest możliwe tylko wtedy, gdy wykonują one czynności w ramach przypisanych im specyficznych zadań i funkcji samorządowych (publicznych) i tylko w odniesieniu do tych czynności, które nie są wykonywane na podstawie zawartych przez gminę umów cywilnoprawnych. Stosownie do przepisu art. 2 ust. 1 ustawy o samorządzie, gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 1 ww. ustawy o samorządzie, do zakresu działania Gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.
Co więcej, zgodnie z art. 7 ust. 1 ww. ustawy, zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych Gminy. Katalog zadań własnych gminy został określony w art. 7 ust. 1 ustawy o samorządzie. Realizacja tych zadań następować może także w drodze dostawy towarów i świadczenia usług w rozumieniu art. 7 i art. 8 ustawy (w zakresie dostaw i usług co do zasady odpłatnych). Gmina, w celu wypełnienia nałożonych na nią zadań, organizuje warunki dla innych podmiotów bądź bezpośrednio uczestniczy w obrocie gospodarczym.
Zgodnie z art. 2 pkt 19 i pkt 27a ustawy o OZE, poprzez mikroinstalacje należy rozumieć instalację odnawialnego źródła energii o łącznej mocy zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 50 kW, przyłączoną do sieci elektroenergetycznej o napięciu znamionowym niższym niż 110 kV albo o mocy osiągalnej cieplnej w skojarzeniu nie większej niż 150 kW, w której łączna moc zainstalowana elektryczna jest nie większa niż 50 kW.
Natomiast jako prosumenta energii odnawialnej należy rozumieć odbiorcę końcowego wytwarzającego energię elektryczną wyłącznie z odnawialnych źródeł energii na własne potrzeby w mikroinstalacji, pod warunkiem że w przypadku odbiorcy końcowego niebędącego odbiorcą energii elektrycznej w gospodarstwie domowym, nie stanowi to przedmiotu przeważającej działalności gospodarczej określonej zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1799).
Kolejno, zgodnie z art. 4 ust. 1a pkt 2 ustawy o OZE, sprzedawca, o którym mowa w art. 40 ust. 1a, dokonuje rozliczenia wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej od 1 lipca 2022 r. przez prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej, wytwarzającego energię elektryczną w instalacji odnawialnego źródła energii, której przyłączenie do sieci elektroenergetycznej i wprowadzenie z niej energii elektrycznej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej po raz pierwszy nastąpiło po 31 marca 2022 r., z wyłączeniem mikroinstalacji przyłączonych do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej zgodnie z art. 4d ust. 2-11, wobec wartości energii elektrycznej pobranej z tej sieci w celu jej zużycia na potrzeby własne.
W świetle powyższych przepisów, zgodnie z ustawą o VAT, sprzedaż energii elektrycznej (będącej towarem), w tym energii wytworzonej z odnawialnych źródeł energii za wynagrodzeniem, zasadniczo jest uznawana za odpłatną dostawę towarów. Ustawa o VAT nie definiuje, co należy rozumieć przez czynność odpłatną, jednak dla uznania, że dostawa towarów oraz świadczenie usług podlega opodatkowaniu VAT, bezwzględnym warunkiem jest „odpłatność” za daną czynność, co wynika z ww. art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT. Odpłatność charakteryzuje się istnieniem bezpośredniego związku pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług a otrzymaną zapłatą, która stanowi świadczenie wzajemne.
Dostawcę towarów lub usługodawcę musi łączyć stosunek prawny z odbiorcą, w ramach którego określone są warunki dostawy lub świadczenia oraz wysokość wynagrodzenia. Wynagrodzenie za te czynności musi być wyrażalne w pieniądzu, co niekoniecznie oznacza, że musi być w formie pieniężnej, gdyż może przyjąć postać rzeczową (np. inny towar lub usługa) lub mieszaną. Innymi słowy, istotne jest, aby można było określić cenę wyrażoną w pieniądzu w odniesieniu do świadczenia wzajemnego jako wynagrodzenia za dostawę towarów lub świadczenie usług.
Jak wskazano w zdarzeniu przyszłym, Gmina nie będzie występowała w charakterze prosumenta energii odnawialnej wytworzonej w Instalacji w rozumieniu art. 2 pkt 27a ustawy o OZE. Instalacja będzie zamontowana na budynku Domu Kultury w (…). W związku z nabyciem i montażem Instalacji zawarta została umowa z Przedsiębiorstwem energetycznym w zakresie niezbędnym do przyłączenia i rozliczania energii elektrycznej wytwarzanej przez Instalację.
Co istotne, zgodnie z postanowieniami Umowy, rozliczenia wynagrodzenia za sprzedaż energii i świadczenie usługi dystrybucyjnej odbywać się będzie indywidualnie z każdym z Odbiorców Końcowych na podstawie wystawionych dla nich faktur obejmujących punkty odbioru przynależne do danego Odbiorcy Końcowego – w tym przypadku DK (…). Jednocześnie, należności wynikające z faktur VAT regulowane będą przez poszczególnych Odbiorców Końcowych. W praktyce oznacza to, że Przedsiębiorstwo energetyczne będzie wystawiało faktury bezpośrednio na DK (…) oraz dokonywało rozliczeń wyłącznie z tym podmiotem w zakresie energii elektrycznej wytworzonej w Instalacji.
Mając na uwadze powyższe, należy stwierdzić, że w przedstawionym zdarzeniu przyszłym Gmina nie będzie wykonywała odpłatnej dostawy energii elektrycznej ani nie będzie uczestniczyła w rozliczeniach dotyczących energii wytworzonej w Instalacji. Tym samym, Gmina nie będzie występowała w charakterze podatnika VAT, w zakresie sprzedaży energii elektrycznej wytworzonej w tej Instalacji.
2) Towary i usługi, w związku z nabyciem których podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, a więc w szczególności takich, w wyniku których rozliczany jest VAT należny Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi. Wyklucza to zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z usługami i towarami, które nie są w ogóle wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.
Jednocześnie Wnioskodawca zaznacza, że prawo do odliczenia podatku naliczonego, jako integralna część systemu VAT, w zasadzie nie może być ograniczane ani pod względem czasu, ani też pod względem zakresu przedmiotowego. Nie jest to wyjątkowy przywilej podatnika, lecz jego fundamentalne prawo. Możliwość wykonania tego prawa powinna być zapewniona niezwłocznie i względem wszystkich kwot podatku, które zostały pobrane (naliczone) od transakcji związanych z zakupami przeznaczonymi do celów działalności gospodarczej. Decydujące znaczenie dla oceny istnienia prawa do odliczenia ma więc zamierzony (deklarowany) związek podatku naliczonego z czynnościami opodatkowanymi.
Dodatkowo, art. 88 ustawy o VAT wskazuje przypadki, w jakich podatek VAT naliczony nie podlega odliczeniu (tzw. przesłanki negatywne, których zaistnienie wyklucza możliwość odliczenia VAT).
Jak stanowi przepis art. 86 ust. 2a ustawy o VAT, „W przypadku nabycia towarów i usług wykorzystywanych zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2, oraz celów, o których mowa w art. 8 ust. 5 – w przypadku, o którym mowa w tym przepisie, gdy przypisanie tych towarów i usług w całości do działalności gospodarczej podatnika nie jest możliwe, kwotę podatku naliczonego, o której mowa w ust. 2, oblicza się zgodnie ze sposobem określenia zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej, zwanym dalej «sposobem określenia proporcji».
Sposób określenia proporcji powinien najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć”. Zasady obliczania prewspółczynnika zostały zawarte w art. 86 ust. 2a-2h ustawy o VAT.
Zgodnie z brzmieniem art. 86 ust. 2b ustawy o VAT, sposób określenia prewspółczynnika odpowiada specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć, jeżeli: i. zapewnia dokonanie obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wyłącznie w odniesieniu do części kwoty podatku naliczonego proporcjonalnie przypadającej na wykonywane w ramach działalności gospodarczej czynności opodatkowane oraz ii. obiektywnie odzwierciedla część wydatków przypadającą odpowiednio na działalność gospodarczą oraz na cele inne niż działalność gospodarcza, z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2, oraz celów, o których mowa w art. 8 ust. 5 – w przypadku, o którym mowa w tym przepisie, gdy przypisanie tych wydatków w całości do działalności gospodarczej nie jest możliwe.
Powyższe znajduje wyraźne uzasadnienie w zasadach statuujących system VAT – przede wszystkim w zasadzie neutralności podatkowej, o której mowa w art. 1 ust. 2 Dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 347/1; dalej: „Dyrektywa VAT”).
Jak podkreślił Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: „TSUE”) w orzeczeniu z dnia 21 czerwca 2016 r. w sprawie C-393/15 – ESET, „Należy przypomnieć, że ustanowiony w dyrektywie 2006/112 system odliczeń ma na celu całkowite uwolnienie przedsiębiorcy od ciężaru podatku VAT należnego bądź zapłaconego w ramach prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Wspólny system podatku VAT ma zapewnić całkowitą neutralność działalności gospodarczej w zakresie obciążeń podatkowych, bez względu na jej cel i rezultaty, pod warunkiem, że ona sama podlega co do zasady opodatkowaniu podatkiem VAT”.
Dodatkowo, jak wskazał TSUE w orzeczeniu z dnia 12 lipca 2012 r. w sprawie C-284/11 – EMS-Bulgaria Transport, „Prawo do odliczenia stanowi integralną część mechanizmu podatku VAT i nie może co do zasady podlegać ograniczeniu”. Do obowiązków podatnika należy w pierwszej kolejności przypisanie konkretnych wydatków do określonego rodzaju działalności, z którym wydatki te są związane. Podatnik jest zatem zobowiązany do odrębnego określania, z jakim rodzajem działalności będzie związany podatek wynikający z otrzymanych faktur zakupu, czyli dokonania tzw. bezpośredniej alokacji.
Każdorazowo zatem, gdy takie wyodrębnienie jest możliwe, podatnikowi przysługuje pełne prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych ze sprzedażą opodatkowaną, przy jednoczesnym braku takiego prawa w stosunku do towarów i usług wykorzystywanych do wykonywania czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT lub zwolnionych z opodatkowania tym podatkiem.
Wobec powyższego, obowiązkiem Gminy, jako zarejestrowanego czynnego podatnika VAT, byłoby przypisanie konkretnych wydatków poniesionych w związku z realizacją zadania do określonego rodzaju działalności gospodarczej (do czynności opodatkowanych) oraz działalności innej niż gospodarcza (do czynności pozostających poza zakresem podatku VAT), z którymi wydatki te byłyby związane. Zatem, po stronie Gminy zaktualizowałby się obowiązek dokonania tzw. bezpośredniej alokacji. Jeśli takie wyodrębnienie ww. wydatków byłoby możliwe Gminie przysługiwałoby pełne prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych ze sprzedażą opodatkowaną.
Brak będzie natomiast takiego prawa w stosunku do wydatków poniesionych na towary i usługi wykorzystywane do wykonywania czynności niepodlegających temu podatkowi. Natomiast jeżeli Gmina nie będzie miała możliwości przypisania w całości poniesionych wydatków na realizację projektu do działalności gospodarczej, zastosowanie znajdą przepisy art. 86 ust. 2a i następne ustawy. Odnosząc się do wydatków poniesionych w ramach Inwestycji na dostawę i montaż Instalacji, należy zauważyć, że Instalacja ta będzie służyć do produkcji prądu na rzecz DK (…).
Jak wskazano powyżej, DK (…) będzie samodzielnie dokonywał rozliczeń z Przedsiębiorstwem energetycznym w zakresie energii elektrycznej wytworzonej w Instalacji, a Przedsiębiorstwo energetyczne będzie wystawiało faktury bezpośrednio na DK (…) z tego tytułu. W konsekwencji, to DK (…) będzie dostawcą w przypadku wprowadzenia nadwyżki energii elektrycznej do sieci. Gmina nie będzie zatem wykorzystywała Instalacji w żadnym zakresie do wykonywania czynności opodatkowanych VAT. Budynek Domu Kultury będzie wykorzystywany przez Gminę wyłącznie do realizacji zadań własnych, które nie podlegają opodatkowaniu VAT.
Tak więc wydatki na Instalację będą mieć związek z działaniami Gminy, które pozostają w sferze imperium, czyli zadań własnych, a zatem z czynnościami wykonywanymi poza działalnością gospodarczą. W konsekwencji, należy uznać, że wydatki poniesione na wykonanie Instalacji nie mają związku z działalnością gospodarczą Gminy (czynnościami opodatkowanymi podatkiem VAT).
Podsumowując, w ocenie Wnioskodawcy, wydatki w części dotyczącej wykonania Instalacji na budynku Domu Kultury nie będą wykorzystywane do czynności opodatkowanych VAT przez Gminę, a co za tym idzie Gminie nie będzie przysługiwać prawo do odliczenia części podatku naliczonego od wydatków związanych z zakupem i montażem Instalacji na budynku Domu Kultury. Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy odnośnie do pytania 2: Jak wskazano powyżej, zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wyłącznie w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.
Oznacza to, że brak jest możliwości odliczenia podatku naliczonego w przypadku towarów i usług wykorzystywanych do czynności niepodlegających temu podatkowi. Mając na uwadze powyższe, odnosząc się do pozostałych kosztów Inwestycji, niezwiązanych z zakupem i montażem Instalacji, Gmina stoi na stanowisku, że nie będzie przysługiwało jej prawo do odliczenia podatku naliczonego. Jak zostało wskazane w opisie zdarzenia przyszłego, zasadniczym celem realizacji Inwestycji jest wykonywanie przez Gminę zadań własnych w postaci zaspokajania potrzeb społeczności lokalnej, w tym m.in. w zakresie kultury, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 9 ustawy o samorządzie.
Powstały w ramach Inwestycji budynek Domu Kultury będzie służył zaspokajaniu zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej poprzez prowadzenie działalności kulturalnej i społecznej. Jednocześnie, Gmina nie zamierza udostępniać odpłatnie wybudowanego budynku Domu Kultury podmiotom zewnętrznym ani pobierać jakichkolwiek opłat tytułem korzystania z ww. budynku.
Tym samym, w odniesieniu do pozostałych wydatków objętych wnioskiem wskazać należy, że podstawowe warunki uprawniające do odliczenia podatku naliczonego nie są spełnione, bowiem, realizując Inwestycję, Gmina nie będzie działała w charakterze podatnika VAT, a ponadto ww. pozostałe wydatki nie będą wykorzystywane przez Gminę do czynności opodatkowanych podatkiem VAT. Reasumując, w ocenie Wnioskodawcy, Gminie nie będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego z tytułu wydatków poniesionych na realizację Inwestycji w pozostałym zakresie (tj. w odniesieniu do wydatków na elementy inne niż Instalację).
Prawidłowość powyższego podejścia potwierdza Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: „DKIS”) w interpretacjach indywidualnych prawa podatkowego w sprawach o podobnym stanie faktycznym, m.in. w interpretacji z dnia 12 sierpnia 2026 r., sygn. 0111-KDIB3-2.4012.437.2026.1.AR, zgodnie z którą: „W omawianej sprawie warunki uprawniające do odliczenia podatku naliczonego nie są/nie będą spełnione. Jak Państwo bowiem wskazali, Gmina przekazała Świetlicę w administrowanie (nieopłatnie) posiadającemu statut samorządowej instytucji kultury Gminnemu Ośrodkowi Kultury w (...). Z efektów realizacji Inwestycji będzie korzystać wyłącznie GOK, a nie Gmina.
Instalacja fotowoltaiczna zamontowana na Świetlicy w ramach Inwestycji będzie służyła zasadniczo wyłącznie budynkowi Świetlicy, a w związku z faktem, że umowę z zakładem energetycznym regulującą funkcjonowanie instalacji fotowoltaicznej zawrze GOK, ewentualne wytwarzanie i sprzedaż prądu w tej instalacji jako prosument w ramach tzw. net-billingu nie będzie stanowiło po stronie Gminy działalności opodatkowanej VAT. Gmina nie uzyskuje/nie będzie uzyskiwać żadnych dochodów w związku z realizacją Inwestycji oraz funkcjonowaniem Świetlicy.
Z wniosku wynika, że Gmina nie wykorzystuje i nie będzie wykorzystywać Świetlicy do prowadzenia własnej działalności komercyjnej, ewentualne przychody związane z rozliczeniami z zakładem energetycznym dotyczącymi prądu wytworzonego w instalacji fotowoltaicznej wytworzonej w ramach Inwestycji będą występowały po stronie GOK, a nie po stronie Gminy.
Podane przez Państwa okoliczności prowadzą więc do wniosku, że towary i usługi nabywane w związku z realizacją opisanego zadania inwestycyjnego tj. rozbudowa Świetlicy wiejskiej o zaplecze sanitarne wraz z korytarzem oraz wdrożenie samoobsługowego punktu bibliotecznego, w tym również montaż instalacji fotowoltaicznej, nie będą wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych generujących po Państwa stronie podatek należny.
W związku z powyższym, ze względu na niespełnienie podstawowej pozytywnej przesłanki, warunkującej prawo do odliczenia podatku naliczonego, jaką jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi, nie mają/nie będą mieli Państwo – na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy – prawa do odliczenia podatku naliczonego od wydatków związanych z realizacją ww. Inwestycji”.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 1263 ze zm.) – zwanej dalej „ustawą”.
W myśl tego przepisu: W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124. Zgodnie z art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy: Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu: a) nabycia towarów i usług, b) dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.
Z art. 86 ust. 1 ustawy wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione łącznie określone warunki, tzn.: · odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz · towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).
Zasada ta, wyklucza możliwość dokonywania odliczeń podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są w ogóle wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku lub niepodlegających opodatkowaniu VAT. Wyjątki od tej zasady wskazano w art. 88 ustawy. Przepis ten określa przesłanki negatywne, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Jedno z takich ograniczeń zostało wskazane w art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy, zgodnie z którym: Nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku, gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku. Oznacza to, że podatnik nie może skorzystać z prawa do odliczenia w odniesieniu do podatku, który jest należny wyłącznie z tego względu, że został wykazany na fakturze w sytuacji, gdy transakcja nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.
Natomiast w myśl przepisu art. 88 ust. 4 ustawy: Obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 2 pkt 7. Zgodnie z powyższą regulacją, z prawa do odliczenia podatku skorzystać mogą wyłącznie podatnicy, którzy są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni.
Zatem, aby podmiot mógł skorzystać z prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony związany z dokonanym nabyciem towarów i usług, w pierwszej kolejności winien spełnić przesłanki umożliwiające uznanie go – dla tej czynności – za podatnika podatku od towarów i usług, działającego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Jak stanowi, art. 15 ust. 1 ustawy: Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
W myśl, art. 15 ust. 2 ustawy: Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Jak wynika z art. 15 ust. 6 ustawy: Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych. Z powołanego przepisu wynika, że organy władzy publicznej nie będą podatnikami od towarów i usług, w związku z realizacją zadań, do których zostały powołane. Swoje zadania realizują bowiem jako podmioty prawa publicznego. Organy te, będą natomiast podatnikami podatku od towarów i usług w przypadku czynności wykonywanych na podstawie umów cywilnoprawnych.
Kryterium podziału stanowi charakter wykonywanych czynności. Działania o charakterze publicznoprawnym wyłączają te podmioty z kategorii podatników. Natomiast czynności o charakterze cywilnoprawnym skutkują uznaniem tych podmiotów za podatników podatku od towarów i usług, a odpłatne dostawy towarów i świadczenie usług realizowane przez te podmioty podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Rolę gminy szczegółowo określa ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 662 ze zm.). Zgodnie z przepisem art. 2 ust. 1 ww. ustawy: Gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.
Natomiast w myśl art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym: Do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów. Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 9 ustawy o samorządzie gminnym: Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują sprawy kultury, w tym bibliotek gminnych i innych instytucji kultury oraz ochrony zabytków i opieki nad zabytkami. Z opisu sprawy wynika, że są Państwo jednostką samorządu terytorialnego, utworzoną na podstawie ustawy o samorządzie gminnym, zarejestrowanym, czynnym podatnikiem VAT.
Urząd Gminy wraz z jej samorządowymi jednostkami organizacyjnymi traktowane są jako jeden podatnik VAT, którym jest Gmina. Wykonując wskazane wyżej zadania, Gmina działa zarówno w charakterze organu władzy publicznej, jak i na podstawie stosunków o charakterze cywilnoprawnym, stanowiących co do zasady działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy. Przedmiotowy, Dom Kultury stanowi gminną instytucję kultury powołaną zgodnie z regulacjami ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej. Organizatorem DK (…) jest Gmina (…). Dom Kultury posiada odrębną od Gminy osobowość prawną i dla celów rozliczeń podatku VAT, funkcjonuje odrębnie od Gminy.
Gmina zdecydowała się na realizację inwestycji pn.: „(…)”. Zakres przedmiotowy Inwestycji obejmuje zaprojektowanie i rozbudowę istniejącego budynku Domu Kultury, w wyniku którego powstanie trzykondygnacyjny budynek, częściowo podpiwniczony. W budynku Domu Kultury powstaną m.in. (...). Realizacja Inwestycji obejmie również zagospodarowanie terenu wokół budynku Domu Kultury, w tym budowę chodników, podjazdów i miejsc parkingowych oraz montaż elementów małej architektury, takich jak (...). Budynek Domu Kultury zostanie dostosowany do potrzeb osób niepełnosprawnych.
Celem realizacji Inwestycji jest poprawa jakości i wzrost poziomu życia mieszkańców Gminy poprzez rozbudowę budynku Domu Kultury, który stanie się centrum integracji społecznej i kulturalnej. Nowa infrastruktura umożliwi organizację wydarzeń kulturalnych, warsztatów i inicjatyw społecznych, dając mieszkańcom Gminy dostęp do edukacji, kultury i możliwości rozwoju. Realizowana Inwestycja zostanie sfinansowana przez Gminę zarówno z jej środków własnych, jak i z pozyskanych w tym celu środków zewnętrznych pochodzących z Funduszy Europejskich.
Wydatki na Inwestycję będą każdorazowo dokumentowane wystawianymi przez dostawców oraz wykonawców na Gminę fakturami VAT z wykazanymi na nich kwotami podatku naliczonego, na których Gmina oznaczona będzie jako nabywca przedmiotowych towarów i usług. Po zakończeniu Inwestycji budynek będzie użytkowany nieodpłatnie – Dom Kultury. Budynek Domu Kultury będzie wykorzystywany do realizacji zadań własnych Gminy w postaci zaspokajania potrzeb społeczności lokalnej. Gmina nie zamierza udostępniać odpłatnie wybudowanego budynku Domu Kultury podmiotom zewnętrznym ani pobierać jakichkolwiek opłat tytułem korzystania z ww. budynku.
Jednocześnie, wskazali Państwo, że w ramach realizacji Inwestycji zostanie zakupiona instalacja fotowoltaiczna, która zostanie zamontowana na budynku Domu Kultury, stanowiącym własność Gminy. Instalacja stanowić będzie mikroinstalację w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy o odnawialnych źródłach energii. Energia elektryczna wytwarzana w Instalacji będzie w pierwszej kolejności wykorzystywana na potrzeby funkcjonowania Domu Kultury. Jednocześnie, w przypadku wystąpienia nadwyżek energii niewykorzystanej na potrzeby własne, będą one odprowadzane do sieci przedsiębiorstwa energetycznego pełniącego funkcję operatora systemu dystrybucyjnego i rozliczane w ramach tzw. net-billingu.
Model ten przewiduje, że wyprodukowana i wprowadzona do sieci energia elektryczna będzie zapisywana wartościowo jako tzw. depozyt prosumencki na indywidualnym koncie klienta i będzie pomniejszać kwotę podlegającą (ewentualnie) zapłacie na rzecz Przedsiębiorstwa energetycznego w danym okresie rozliczeniowym z tytułu zużycia prądu w danym punkcie poboru. W związku z rozliczeniami energii elektrycznej, Gmina zawarła z Przedsiębiorstwem energetycznym kompleksową umowę, której przedmiotem są dostawy energii elektrycznej dla Gminy i jej jednostek organizacyjnych oraz podmiotów reprezentowanych przez Gminę.
Umowa została zawarta w imieniu i na rzecz jednostek organizacyjnych Gminy oraz podmiotów reprezentowanych przez Gminę (w tym m.in. Domu Kultury). Wszystkie podmioty objęte Umową zostały oznaczone w umowie jako „Odbiorcy końcowi” i wymienione bezpośrednio w załączniku nr 1 Umowy. Wskazali Państwo, że całość energii elektrycznej wytworzonej w Instalacji będzie przypisana do punktu poboru energii Domu Kultury i będzie rozliczana w ramach rozliczeń energii elektrycznej prowadzonych dla tego podmiotu jako Odbiorcy końcowego.
Co istotne, zgodnie z postanowieniami Umowy, rozliczenia wynagrodzenia za sprzedaż energii i świadczenie usługi dystrybucyjnej odbywać się będzie indywidualnie z każdym z Odbiorców Końcowych na podstawie wystawionych dla nich faktur obejmujących punkty odbioru przynależne do danego Odbiorcy Końcowego. Jednocześnie, należności wynikające z faktur VAT regulowane będą przez poszczególnych Odbiorców Końcowych.
W praktyce oznacza to, że Przedsiębiorstwo energetyczne, będzie wystawiało faktury bezpośrednio na rzecz poszczególnych Odbiorców Końcowych oraz będzie dokonywało rozliczeń wyłącznie z tymi podmiotami, które będą zobowiązane do zapłaty należności wynikających z dostarczonej energii elektrycznej i świadczonych usług dystrybucyjnych. Wytwarzanie prądu w Instalacji będzie odbywać się w sposób ciągły. Dom Kultury nie przewiduje sprzedaży prądu wytworzonego w Instalacji podmiotom trzecim.
W przypadku występowania nadwyżek wartości energii elektrycznej wyprodukowanej przez Instalację, umieszczoną na budynku Domu Kultury, nad wartością energii pobranej z sieci i zużytej, niewykorzystane środki pochodzące z depozytu prosumenckiego będą stanowiły nadpłatę zwracaną na rachunek Domu Kultury przez Przedsiębiorstwo energetyczne. Wskazują Państwo, że wprowadzenie do sieci energetycznej prądu, który zostanie wyprodukowany w Instalacji zamontowanej na budynku Domu Kultury będzie stanowić działalność przypisaną do Domu Kultury.
Pomimo faktu, że formalnie to Gmina jest stroną umowy zawartej z Przedsiębiorstwem energetycznym, rzeczywisty charakter transakcji wskazuje na świadczenia wzajemne występujące pomiędzy Przedsiębiorstwem energetycznym a Domem Kultury. Gmina nie będzie zatem działała w charakterze podatnika VAT w tym zakresie. Tym samym, Instalacja nie będzie przez Gminę wykorzystywana do wykonywania jakichkolwiek czynności opodatkowanych VAT. Będzie ona nieodpłatnie przekazana do używania przez Dom Kultury jako część Inwestycji.
Mając na uwadze specyfikę działalności związanej z wytwarzaniem energii elektrycznej, Gmina będzie w stanie precyzyjnie wyodrębnić wydatki inwestycyjne poniesione wyłącznie na Instalację od pozostałych wydatków związanych z realizacją Inwestycji. W ramach opisanego projektu, wskazali Państwo również, iż zostaną poniesione wydatki, które nie dotyczą bezpośrednio instalacji fotowoltaicznej.
Obejmują one w szczególności koszty przygotowania i realizacji rozbudowy budynku Domu Kultury, w tym koszty: - dokumentacji projektowej, badań i opracowań technicznych, - wykonania inwentaryzacji geodezyjnej, - uzyskania niezbędnych decyzji administracyjnych, uzgodnień, opinii i pozwoleń związanych z przygotowaniem i realizacją Inwestycji, - nadzoru inwestorskiego, - robót budowlanych wraz z zagospodarowaniem terenu obejmujących m.in.: (...).
Ponadto, w ramach „wydatków na elementy inne niż Instalacja”, Gmina poniesie wydatki związane z wyposażeniem budynku Domu Kultury, jak również koszty działań informacyjno-promocyjnych realizowanych w związku z Inwestycją, obejmujące w szczególności wykonanie tablicy informacyjnej oraz publikację materiałów informacyjnych w lokalnej prasie. Gmina jest w stanie precyzyjnie wyodrębnić wydatki inwestycyjne związane wyłącznie z dostawą i montażem Instalacji na budynku Domu Kultury od pozostałych wydatków związanych z realizacją Inwestycji, innych niż Instalacja (na podstawie kosztorysu powykonawczego).
Wskazali Państwo, że wszystkie wydatki inwestycyjne związane z realizacją Inwestycji będą wykorzystywane przez Gminę wyłącznie do realizacji zadań własnych, polegających na zaspokajaniu zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej w zakresie kultury, w szczególności: - Wydatki związane z dostawą i montażem Instalacji na budynku Domu Kultury będą służyły realizacji zadań własnych Gminy pozostających poza zakresem opodatkowania podatkiem VAT. Jak wskazano we Wniosku, Instalacja będzie wykorzystywana do produkcji energii elektrycznej na potrzeby budynku Domu Kultury.
Jednocześnie to DK (…) będzie samodzielnie rozliczał energię elektryczną z przedsiębiorstwem energetycznym, w tym także ewentualne nadwyżki energii wprowadzane do sieci. W konsekwencji, Gmina nie będzie wykorzystywała Instalacji do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT ani czynności zwolnionych od tego podatku. - Wydatki na elementy inne niż Instalacja będą wykorzystywane wyłącznie do realizacji zadań własnych Gminy pozostających poza zakresem opodatkowania podatkiem VAT. Powstały w ramach Inwestycji budynek Domu Kultury będzie służył prowadzeniu działalności kulturalnej i społecznej na rzecz mieszkańców.
Gmina nie będzie odpłatnie udostępniała budynku podmiotom trzecim ani pobierała opłat za korzystanie z niego. Tym samym, wydatki na elementy inne niż Instalacja nie będą związane z wykonywaniem czynności opodatkowanych VAT ani czynności zwolnionych z VAT, lecz wyłącznie z działalnością pozostającą poza zakresem opodatkowania VAT. Gmina wskazała, że instalacja fotowoltaiczna będzie wykorzystywana przez Gminę wyłącznie do realizacji zadań własnych, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 9 ustawy o samorządzie gminnym, polegających na zaspokajaniu zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej w zakresie kultury.
Tym samym, instalacja ta nie będzie wykorzystywana do celów prowadzonej przez Gminę działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, lecz wyłącznie do celów innych niż działalność gospodarcza w rozumieniu tego przepisu. Pozostałe elementy Inwestycji, inne niż instalacja fotowoltaiczna, będą wykorzystywane przez Gminę również wyłącznie do realizacji zadań własnych, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 9 ustawy o samorządzie gminnym, polegających na zaspokajaniu zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej w zakresie kultury.
Tym samym, poniesione wydatki inwestycyjne na pozostałe elementy Inwestycji, inne niż instalacja fotowoltaiczna, nie będą wykorzystywane przez Gminę ani do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT, ani do wykonywania czynności zwolnionych od podatku VAT, lecz wyłącznie do czynności pozostających poza zakresem opodatkowania VAT. Państwa wątpliwości dotyczą prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego związanego z realizacją przedmiotowej Inwestycji. Do obowiązków podatnika należy w pierwszej kolejności przypisanie konkretnych wydatków do określonego rodzaju działalności, z którym wydatki te są związane.
Podatnik jest zatem zobowiązany do odrębnego określenia, z jakim rodzajem działalności będzie związany podatek wynikający z otrzymanych faktur zakupu, czyli dokonania tzw. bezpośredniej alokacji. Każdorazowo zatem, gdy takie wyodrębnienie jest możliwe, podatnikowi przysługuje pełne prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych ze sprzedażą opodatkowaną, przy jednoczesnym braku takiego prawa w stosunku do towarów i usług wykorzystywanych do wykonywania czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT lub zwolnionych z opodatkowania tym podatkiem.
W tym miejscu, wskazać należy, iż zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy: Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Zgodnie z art. 2 pkt 6 i 22 ustawy: Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o: 6) towarach – rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii; 22) sprzedaży – rozumie się przez to odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
W myśl art. 7 ust. 1 ustawy: Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…). Jak wynika z art. 8 ust. 1 ustawy: Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (...). Jednocześnie wskazać należy, że nie każda jednak czynność stanowiąca dostawę towarów czy świadczenie usług podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Aby dana czynność podlegała opodatkowaniu, musi być wykonana przez podatnika.
W analizowanej sprawie zastosowanie znajdą przepisy ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 68 ze zm.), zwanej dalej „ustawą o OZE”.
Stosownie do art. 2 pkt 19 i pkt 27a ustawy o OZE: Użyte w ustawie określenia oznaczają: 19) mikroinstalacja – instalację odnawialnego źródła energii o łącznej mocy zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 50 kW, przyłączoną do sieci elektroenergetycznej o napięciu znamionowym niższym niż 110 kV albo o mocy osiągalnej cieplnej w skojarzeniu nie większej niż 150 kW, w której łączna moc zainstalowana elektryczna jest nie większa niż 50 kW; 27a) prosument energii odnawialnej – odbiorcę końcowego wytwarzającego energię elektryczną wyłącznie z odnawialnych źródeł energii na własne potrzeby w mikroinstalacji, pod warunkiem że w przypadku odbiorcy końcowego niebędącego odbiorcą energii elektrycznej w gospodarstwie domowym, nie stanowi to przedmiotu przeważającej działalności gospodarczej określonej zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz.
U. z 2024 r. poz. 1799). Zgodnie z art. 3 ustawy o OZE: Podjęcie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii wymaga uzyskania koncesji na zasadach i warunkach określonych w ustawie – Prawo energetyczne, z wyłączeniem wytwarzania energii elektrycznej: 1) w mikroinstalacji; 2) w małej instalacji; 3) wyłącznie z biogazu rolniczego, w tym w kogeneracji w rozumieniu art. 3 pkt 33 ustawy – Prawo energetyczne; 4) wyłącznie z biopłynów.
W myśl art. 4 ust. 1a pkt 2 ustawy o OZE: Sprzedawca, o którym mowa w art. 40 ust. 1a, dokonuje rozliczenia wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej od 1 lipca 2022 r. przez prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej, wytwarzającego energię elektryczną w instalacji odnawialnego źródła energii, której przyłączenie do sieci elektroenergetycznej i wprowadzenie z niej energii elektrycznej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej po raz pierwszy nastąpiło po 31 marca 2022 r., z wyłączeniem mikroinstalacji przyłączonych do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej zgodnie z art. 4d ust. 2-11, wobec wartości energii elektrycznej pobranej z tej sieci w celu jej zużycia na potrzeby własne.
Stosownie do art. 4 ust. 2 pkt 1) ustawy o OZE: Rozliczenia, o którym mowa w ust. 1 i 1a, w odniesieniu do prosumenta energii odnawialnej – dokonuje się z uwzględnieniem zasad, o których mowa w ust. 2a-2d, na podstawie wskazań układu pomiarowo-rozliczeniowego dokonującego pomiaru ilości energii elektrycznej w punkcie poboru energii prosumenta energii odnawialnej. Szczegółowy sposób rozliczania prosumenta z udostępnionej energii regulują przepisy art. 4 ust. 2a-7 ustawy o odnawialnych źródłach energii.
Jak stanowi art. 4 ust. 3a ustawy o OZE: Sprzedawca, o którym mowa w art. 40 ust. 1a, dokonuje rozliczenia, o którym mowa w ust. 1a pkt 2, na podstawie ilości energii sumarycznie zbilansowanych zgodnie z ust. 2a-2d, w zakresie różnicy pomiędzy wartością energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej, ustaloną w sposób określony w art. 4b, oraz wartością energii elektrycznej pobranej z tej sieci, ustaloną w sposób określony w art. 4c ust. 3. Zgodnie z art. 4 ust. 8 ustawy o OZE: Wytwarzanie i wprowadzanie do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej energii elektrycznej, o której mowa w ust. 1 oraz ust. 1a, przez prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej niebędącego przedsiębiorcą, o którym mowa w ustawie - Prawo przedsiębiorców, nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu art. 3 tej ustawy.
Stosownie do art. 4 ust. 10 ustawy o OZE: Pobrana energia elektryczna podlegająca rozliczeniu, o którym mowa w ust. 1 i 1a, jest zużyciem energii wyprodukowanej na potrzeby własne przez prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej i nie stanowi: 1) sprzedaży energii elektrycznej nabywcy końcowemu na terytorium kraju, 2) zużycia energii elektrycznej przez nabywcę końcowego, jeżeli nie została od niej zapłacona akcyza w należnej wysokości i nie można ustalić podmiotu, który dokonał sprzedaży tej energii elektrycznej nabywcy końcowemu – w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz.
U. z 2025 r. poz. 126, 222 i 340).
Natomiast, jak wynika z art. 4 ust. 11 ustawy o OZE: W przypadku gdy: 1) prosument energii odnawialnej w ramach rozliczenia, o którym mowa w ust. 1, nie odbierze energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej w okresie 12 miesięcy od daty jej wprowadzenia do sieci zgodnie z ust. 5, to nieodebraną energią dysponuje sprzedawca, o którym mowa w art. 40 ust. 1a, w celu pokrycia kosztów rozliczenia, w tym opłat, o których mowa w ust. 4; 2) prosument energii odnawialnej, prosument zbiorowy energii odnawialnej lub prosument wirtualny energii odnawialnej w ramach rozliczenia, o którym mowa w ust. 1a pkt 2, nie wykorzysta zgromadzonych dla danego miesiąca kalendarzowego środków odpowiadających wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej w tym miesiącu w okresie 12 kolejnych miesięcy kalendarzowych, to niewykorzystane środki stanowią nadpłatę, która jest zwracana prosumentowi energii odnawialnej, prosumentowi zbiorowemu energii odnawialnej lub prosumentowi wirtualnemu energii odnawialnej przez sprzedawcę, o którym mowa w art. 40 ust. 1a, w terminie nie dłuższym niż do końca 13. miesiąca następującego po danym miesiącu.
W myśl art. 4b ust. 2 ustawy o OZE: W przypadku prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej, który po raz pierwszy wytworzył energię elektryczną w instalacji odnawialnego źródła energii i wprowadził ją do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej od dnia 1 lipca 2024 r., wartość energii elektrycznej, o której mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2, jest wyznaczana dla każdego miesiąca kalendarzowego i stanowi sumę następujących iloczynów wyznaczonych dla poszczególnych okresów rozliczania niezbilansowania (t) w tym miesiącu: 1) ilości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej przez prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej oznaczonej w art. 4 ust. 2b symbolem Eb(t) przyjmującym wartość ujemną; 2) rynkowej ceny energii elektrycznej, o której mowa w ust. 4, przy czym jeżeli wartość tej ceny jest ujemna dla danego okresu rozliczania niezbilansowania (t), to w celu wyznaczania wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci w okresie t przez prosumenta energii odnawialnej niebędącego równocześnie prosumentem zbiorowym energii odnawialnej lub prosumentem wirtualnym energii odnawialnej przyjmuje się cenę równą zero, z zastrzeżeniem ust. 17 i 18. Na mocy art. 4c ust. 1-10 ustawy o OZE: 1. Sprzedawca, o którym mowa w art. 40 ust. 1a, w celu prowadzenia rozliczeń, o których mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2, prowadzi konto dla prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej, zwane dalej „kontem prosumenta”, na którym ewidencjonuje ilości energii elektrycznej i wartości energii elektrycznej, o których mowa w art. 4 ust. 1a, oraz wynikającą z nich wartość środków za energię elektryczną należną prosumentowi za energię elektryczną wprowadzoną do sieci, zwaną dalej „depozytem prosumenckim”.
2. Depozyt prosumencki przeznaczany jest na rozliczenie zobowiązań prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej z tytułu zakupu energii elektrycznej od sprzedawcy prowadzącego konto prosumenta, o którym mowa w ust. 1. 3. Zobowiązanie prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej, o którym mowa w ust. 2, określa się dla danego okresu rozliczeniowego jako sumę iloczynów, dla wszystkich okresów rozliczania niezbilansowania (t) w okresie rozliczeniowym, ilości energii elektrycznej pobranej z sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej przez prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej, oznaczonej w art. 4 ust. 2b symbolem Eb(t) przyjmującym wartość dodatnią, oraz ceny sprzedaży energii elektrycznej uwzględniającej obowiązkowe obciążenia podatkowe i fiskalne, stosowanej w rozliczeniach pomiędzy sprzedawcą i prosumentem dla tego okresu rozliczenia niezbilansowania.
4. Wartość depozytu prosumenckiego dotycząca danego miesiąca kalendarzowego jest ustalana, zwiększana o współczynnik 1,23 i przyporządkowywana do konta prosumenckiego w kolejnym miesiącu kalendarzowym. 5. Kwota środków stanowiąca depozyt prosumencki może być rozliczana na koncie prosumenckim przez 12 miesięcy od dnia przypisania tej kwoty jako depozyt prosumencki na koncie prosumenta. 6. Po upływie 12 miesięcy od dnia przypisania danej kwoty środków do depozytu prosumenckiego niewykorzystane lub niezwrócone na podstawie przepisu art. 4 ust. 11 pkt 2 środki umarza się.
7. Na rozliczenie ze sprzedawcą w pierwszej kolejności przeznacza się środki o najstarszej dacie przypisania do konta prosumenta jako depozyt prosumencki.
8. Prosument energii odnawialnej, prosument zbiorowy energii odnawialnej lub prosument wirtualny energii odnawialnej korzystający z dostaw sprzedawcy innego niż sprzedawca zobowiązany, o którym mowa w art. 40 ust. 1, ma prawo do zmiany tego sprzedawcy na sprzedawcę zobowiązanego, o którym mowa w art. 40 ust. 1, i korzystania z rozliczenia, o którym mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2. 9. Sprzedawca, o którym mowa w art. 40 ust. 1a, dolicza do konta prosumenta wartość energii elektrycznej wytworzonej i niezużytej przez prosumenta energii odnawialnej lub prosumenta zbiorowego energii odnawialnej, który korzystał z rozliczenia, o którym mowa w art. 4: 1) ust. 1 – w przypadku, o którym mowa w art. 4 ust. 1b; 2) ust. 1a pkt 1. Przepis art. 4 ust. 11 pkt 2 stosuje się odpowiednio.
10. Wartość energii elektrycznej wytworzonej i niezużytej, o której mowa w ust. 9: 1) pkt 1, wyznacza się na podstawie średniej miesięcznej ceny rynkowej obowiązującej dla miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym następuje koniec sposobu rozliczenia, o którym mowa w art. 4 ust. 1, 2) pkt 2, wyznacza się na podstawie miesięcznej rynkowej ceny energii elektrycznej dla czerwca 2022 r. – ustalanej zgodnie z art. 4b ust. 6. Zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy o OZE: Obowiązek zakupu energii elektrycznej, o którym mowa w art. 41 ust. 1, art. 42 ust. 1, art. 70c ust. 2 oraz art. 92 ust. 1, wykonuje wyznaczony przez Prezesa URE sprzedawca energii elektrycznej, zwany dalej „sprzedawcą zobowiązanym”, na podstawie umowy, o której mowa w art. 5 ustawy – Prawo energetyczne.
W myśl art. 40 ust. 1a ustawy o OZE: Sprzedawca zobowiązany, o którym mowa w ust. 1, ma obowiązek dokonać rozliczenia, o którym mowa w art. 4 ust. 1-3 oraz w art. 38c ust. 3, chyba że rozliczenia dokonuje sprzedawca wybrany przez prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej lub spółdzielnię energetyczną, na podstawie umowy kompleksowej lub umowy sprzedaży.
Na gruncie ustawy sprzedaż energii elektrycznej (stanowiącej towar), w tym energii wyprodukowanej z odnawialnych źródeł energii, za wynagrodzeniem, wpisuje się w definicję działalności gospodarczej i podlega opodatkowaniu podatkiem VAT jako odpłatna dostawa towarów na zasadach dla niej określonych. Kwalifikacji tej nie zmienia treść art. 4 ust. 8 ustawy o OZE, gdyż ustawa definiuje we własnym zakresie działalność gospodarczą i definicja ta jest szersza niż np. zakres działalności gospodarczej wynikający z ustawy Prawo przedsiębiorców.
W wyroku w sprawie C-219/12 Fuchs Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej uznał, że: Eksploatacja zainstalowanego na służącym prywatnym celom domu mieszkalnym lub obok niego modułu fotowoltaicznego, skonstruowanego w ten sposób, że po pierwsze ilość wytworzonej energii elektrycznej jest zawsze niższa od ilości energii elektrycznej ogółem zużytej przez użytkownika modułu do celów prywatnych, a po drugie energia ta jest dostarczana do sieci za wynagrodzeniem o charakterze stałym, stanowi „działalność gospodarczą” w rozumieniu tych przepisów.
Istotną cechą wynagrodzenia jest istnienie bezpośredniego związku pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług i otrzymaną zapłatą będącą świadczeniem wzajemnym. Dostawcę towarów lub usługodawcę musi łączyć z odbiorcą stosunek prawny, z którego wynika obowiązek dostawy towarów lub świadczenia usług oraz wysokość wynagrodzenia (świadczenia wzajemnego).
Za dokonanie tych czynności, wynagrodzenie musi być wyrażalne w pieniądzu, co jednak nie oznacza, że musi mieć ono postać pieniężną, gdyż wynagrodzenie (odpłatność) jako świadczenie wzajemne może również przybrać postać rzeczową (zapłatą za towar lub usługę może być inny towar lub usługa), albo mieszaną (zapłata w części pieniężna, a w części rzeczowa). Innymi słowy, musi istnieć możliwość określenia ceny wyrażonej w pieniądzu w stosunku do świadczenia wzajemnego stanowiącego wynagrodzenie za dostawę towarów lub świadczenie usług.
Jak już wskazano, sprzedaż energii elektrycznej (stanowiącej towar), w tym energii wyprodukowanej z odnawialnych źródeł energii, za wynagrodzeniem, co do zasady wpisuje się w definicję działalności gospodarczej i podlega opodatkowaniu podatkiem VAT jako odpłatna dostawa towarów, co znajduje potwierdzenie w ww. wyroku TSUE C-219/12. Jak wynika z wniosku, Budynek Domu Kultury będzie wykorzystywany do realizacji zadań własnych Gminy w postaci zaspokajania potrzeb społeczności lokalnej. Gmina nie zamierza udostępniać odpłatnie wybudowanego budynku Domu Kultury podmiotom zewnętrznym ani pobierać jakichkolwiek opłat tytułem korzystania z ww. budynku.
Jednocześnie, wskazali Państwo, że: · w ramach realizacji Inwestycji zostanie zakupiona instalacja fotowoltaiczna, która zostanie zamontowana na budynku Domu Kultury, stanowiącym własność Gminy, · Instalacja stanowić będzie mikroinstalację w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy o odnawialnych źródłach energii, · energia elektryczna wytwarzana w Instalacji będzie w pierwszej kolejności wykorzystywana na potrzeby funkcjonowania Domu Kultury. Jednocześnie, w przypadku wystąpienia nadwyżek energii niewykorzystanej na potrzeby własne, będą one odprowadzane do sieci przedsiębiorstwa energetycznego pełniącego funkcję operatora systemu dystrybucyjnego i rozliczane w ramach tzw. net-billingu.
Model ten przewiduje, że wyprodukowana i wprowadzona do sieci energia elektryczna będzie zapisywana wartościowo jako tzw. depozyt prosumencki na indywidualnym koncie klienta i będzie pomniejszać kwotę podlegającą (ewentualnie) zapłacie na rzecz Przedsiębiorstwa energetycznego w danym okresie rozliczeniowym z tytułu zużycia prądu w danym punkcie poboru, · w związku z rozliczeniami energii elektrycznej, Gmina zawarła z Przedsiębiorstwem energetycznym kompleksową umowę, której przedmiotem są dostawy energii elektrycznej dla Gminy i jej jednostek organizacyjnych oraz podmiotów reprezentowanych przez Gminę, · umowa została zawarta w imieniu i na rzecz jednostek organizacyjnych Gminy oraz podmiotów reprezentowanych przez Gminę (w tym m. in.
Domu Kultury), · wszystkie podmioty objęte Umową zostały oznaczone w umowie jako „Odbiorcy końcowi” i wymienione bezpośrednio w załączniku nr 1 Umowy, · całość energii elektrycznej wytworzonej w Instalacji będzie przypisana do punktu poboru energii Domu Kultury i będzie rozliczana w ramach rozliczeń energii elektrycznej prowadzonych dla tego podmiotu jako Odbiorcy końcowego, · zgodnie z postanowieniami Umowy, rozliczenia wynagrodzenia za sprzedaż energii i świadczenie usługi dystrybucyjnej odbywać się będzie indywidualnie z każdym z Odbiorców Końcowych na podstawie wystawionych dla nich faktur obejmujących punkty odbioru przynależne do danego Odbiorcy Końcowego, · należności wynikające z faktur VAT regulowane będą przez poszczególnych Odbiorców Końcowych.
W praktyce oznacza to, że Przedsiębiorstwo energetyczne, będzie wystawiało faktury bezpośrednio na rzecz poszczególnych Odbiorców Końcowych oraz będzie dokonywało rozliczeń wyłącznie z tymi podmiotami, które będą zobowiązane do zapłaty należności wynikających z dostarczonej energii elektrycznej i świadczonych usług dystrybucyjnych.
Wytwarzanie prądu w Instalacji będzie odbywać się w sposób ciągły, · Dom Kultury nie przewiduje sprzedaży prądu wytworzonego w Instalacji podmiotom trzecim, · w przypadku występowania nadwyżek wartości energii elektrycznej wyprodukowanej przez Instalację, umieszczoną na budynku Domu Kultury, nad wartością energii pobranej z sieci i zużytej, niewykorzystane środki pochodzące z depozytu prosumenckiego będą stanowiły nadpłatę zwracaną na rachunek Domu Kultury przez Przedsiębiorstwo energetyczne. · wprowadzenie do sieci energetycznej prądu, który zostanie wyprodukowany w Instalacji zamontowanej na budynku Domu Kultury będzie stanowić działalność przypisaną do Domu Kultury.
Pomimo faktu, że formalnie to Gmina jest stroną umowy zawartej z Przedsiębiorstwem energetycznym, rzeczywisty charakter transakcji wskazuje na świadczenia wzajemne występujące pomiędzy Przedsiębiorstwem energetycznym a Domem Kultury, · Gmina nie będzie działała w charakterze podatnika VAT w tym zakresie, · Instalacja nie będzie przez Gminę wykorzystywana do wykonywania jakichkolwiek czynności opodatkowanych VAT, · będzie ona nieodpłatnie przekazana do używania przez Dom Kultury jako część Inwestycji, · wydatki związane z dostawą i montażem Instalacji na budynku Domu Kultury będą służyły realizacji zadań własnych Gminy pozostających poza zakresem opodatkowania podatkiem VAT.
Jak wskazano we Wniosku, Instalacja będzie wykorzystywana do produkcji energii elektrycznej na potrzeby budynku Domu Kultury. Jednocześnie to Dom Kultury będzie samodzielnie rozliczał energię elektryczną z przedsiębiorstwem energetycznym, w tym także ewentualne nadwyżki energii wprowadzane do sieci.
W konsekwencji, Gmina nie będzie wykorzystywała Instalacji do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT ani czynności zwolnionych od tego podatku, · Instalacja fotowoltaiczna będzie wykorzystywana przez Gminę wyłącznie do realizacji zadań własnych, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 9 ustawy o samorządzie gminnym, polegających na zaspokajaniu zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej w zakresie kultury, · wprowadzenie do sieci energetycznej prądu, który zostanie wyprodukowany w Instalacji zamontowanej na budynku Domu Kultury będzie stanowić działalność przypisaną do DK (…).
Pomimo faktu, że formalnie to Gmina jest stroną umowy zawartej z Przedsiębiorstwem energetycznym, rzeczywisty charakter transakcji wskazuje na świadczenia wzajemne występujące pomiędzy Przedsiębiorstwem energetycznym a DK (…). Gmina nie będzie zatem działała w charakterze podatnika VAT w tym zakresie. Wskazali Państwo również, iż Gmina będzie w stanie precyzyjnie wyodrębnić wydatki inwestycyjne poniesione wyłącznie na Instalację od pozostałych wydatków związanych z realizacją Inwestycji. Ponadto, jak wskazali Państwo w treści wniosku, Gmina nie będzie występowała w charakterze prosumenta energii odnawialnej wytworzonej w Instalacji w rozumieniu art. 2 pkt 27a ustawy o OZE.
Podstawowym warunkiem, którego spełnienie należy analizować w aspekcie prawa do odliczenia podatku VAT, jest związek dokonywanych nabyć towarów i usług ze sprzedażą uprawniającą do dokonywania takiego odliczenia, czyli sprzedażą generującą podatek należny. Jak wskazano wyżej, obniżenie kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego może nastąpić jedynie na ściśle określonych przez ustawodawcę zasadach, a jedną z podstawowych przesłanek pozytywnych jest niewątpliwy i bezsporny związek zakupów z wykonanymi czynnościami opodatkowanymi.
Zatem, aby rozstrzygnąć, czy Gminie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego, należy ustalić, czy towary i usługi nabywane dla realizacji Inwestycji będą w jakimkolwiek zakresie związane z czynnościami opodatkowanymi. Odnosząc się do ww. wątpliwości, należy ponownie zauważyć, że obowiązkiem podatnika w pierwszej kolejności jest przypisanie konkretnych wydatków do określonego rodzaju sprzedaży, z którymi wydatki te są związane. Podatnik ma zatem obowiązek odrębnego określenia, z jakim rodzajem działalności będzie związany podatek wynikający z otrzymanych faktur zakupu, czyli dokonania tzw. bezpośredniej alokacji.
Jeżeli takie wyodrębnienie jest możliwe, podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia w całości podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych ze sprzedażą opodatkowaną, brak jest natomiast takiego prawa w stosunku do towarów i usług wykorzystywanych do wykonywania czynności niepodlegających temu podatkowi oraz zwolnionych od podatku. Odliczyć zatem można w całości podatek naliczony, który jest związany wyłącznie z transakcjami opodatkowanymi podatnika.
Wskazana zasada wyłącza tym samym możliwość dokonywania odliczeń podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są w ogóle wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku oraz niepodlegających temu podatkowi. Skoro zatem, jak wskazali Państwo, Dom Kultury stanowi gminną instytucję kultury powołaną zgodnie z regulacjami ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej oraz posiada odrębną od Gminy osobowość prawną i dla celów rozliczeń podatku VAT, i funkcjonuje odrębnie od Gminy.
Powstała w ramach Inwestycji instalacja fotowoltaiczna będzie przez Gminę nieodpłatnie przekazana do używania przez Dom Kultury jako część Inwestycji. Wszelkie należności wynikające z faktur VAT regulowane będą przez poszczególnych Odbiorców Końcowych – Dom Kultury. Co oznacza to, że Przedsiębiorstwo energetyczne, będzie wystawiało faktury bezpośrednio na rzecz Domu Kultury oraz będzie dokonywało rozliczeń wyłącznie z Domem Kultury, który będzie zobowiązany do zapłaty należności wynikających z dostarczonej energii elektrycznej i świadczonych usług dystrybucyjnych.
Ponadto, budynek Domu Kultury, na którym będzie montowana przedmiotowa Instalacja – jak wynika z opisu sprawy – jest wykorzystywany przez Państwa wyłącznie do czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Zatem, skoro planują Państwo przekazać wykonaną instalację fotowoltaiczną w nieodpłatne użytkowanie jednostce niepodlegającej obowiązkowi centralizacji rozliczeń VAT i nie będą Państwo prosumentem energii odnawialnej, bowiem jak wskazali Państwo w opisie sprawy, wprowadzenie do sieci energetycznej prądu, który zostanie wyprodukowany w Instalacji zamontowanej na budynku Domu Kultury, będzie stanowić działalność przypisaną do DK (…) (świadczenia wzajemne występują pomiędzy Przedsiębiorstwem energetycznym a DK (…) – Gmina nie będzie zatem działała w charakterze podatnika VAT w tym zakresie), to w odniesieniu do ponoszonych wydatków związanych montażem instalacji fotowoltaicznej na budynku Domu Kultury nie będzie Państwu przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego.
Podsumowując w przedstawionym zdarzeniu przyszłym, w świetle art. 86 ust. 1 ustawy, Gminie nie będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego z tytułu wydatków poniesionych na realizację Inwestycji, w zakresie dotyczącym dostawy i montażu Instalacji na budynku Domu Kultury w (…). Zatem, w zakresie pytania nr 1, Państwa stanowisko uznałem za prawidłowe. Kolejna Państwa wątpliwość dotyczy prawa do odliczenia podatku naliczonego z tytułu wydatków poniesionych na realizację Inwestycji, w pozostałym zakresie (tj. w odniesieniu do wydatków na elementy inne niż Instalacja).
Jak wynika z opisu sprawy, w ramach opisanego projektu, wskazali Państwo również, iż zostaną poniesione wydatki, które nie dotyczą bezpośrednio instalacji fotowoltaicznej. Obejmują one w szczególności koszty przygotowania i realizacji rozbudowy budynku Domu Kultury, w tym koszty: - dokumentacji projektowej, badań i opracowań technicznych, - wykonania inwentaryzacji geodezyjnej, - uzyskania niezbędnych decyzji administracyjnych, uzgodnień, opinii i pozwoleń związanych z przygotowaniem i realizacją Inwestycji, - nadzoru inwestorskiego, - robót budowlanych wraz z zagospodarowaniem terenu obejmujących m.in.: (...).
Ponadto, w ramach wydatków na elementy inne niż Instalacja, Gmina poniesie wydatki związane z wyposażeniem budynku Domu Kultury, jak również koszty działań informacyjno-promocyjnych realizowanych w związku z Inwestycją, obejmujące w szczególności wykonanie tablicy informacyjnej oraz publikację materiałów informacyjnych w lokalnej prasie. Wskazali Państwo, że wszystkie wydatki inwestycyjne związane z realizacją Inwestycji będą wykorzystywane przez Gminę wyłącznie do realizacji zadań własnych, polegających na zaspokajaniu zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej w zakresie kultury.
Powstały w ramach Inwestycji budynek Domu Kultury będzie służył prowadzeniu działalności kulturalnej i społecznej na rzecz mieszkańców. Gmina nie będzie odpłatnie udostępniała budynku podmiotom trzecim ani pobierała opłat za korzystanie z niego. Ponadto, wskazali Państwo, iż pozostałe elementy Inwestycji, inne niż instalacja fotowoltaiczna, będą wykorzystywane przez Gminę wyłącznie do realizacji zadań własnych, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 9 ustawy o samorządzie gminnym, polegających na zaspokajaniu zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej w zakresie kultury.
Tym samym, poniesione wydatki inwestycyjne na pozostałe elementy Inwestycji, inne niż instalacja fotowoltaiczna, nie będą wykorzystywane przez Gminę ani do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT, ani do wykonywania czynności zwolnionych od podatku VAT, lecz wyłącznie do czynności pozostających poza zakresem opodatkowania VAT. Wskazali Państwo również, iż Gmina jest w stanie precyzyjnie wyodrębnić wydatki inwestycyjne związane wyłącznie z dostawą i montażem Instalacji na budynku Domu Kultury od pozostałych wydatków związanych z realizacją Inwestycji, innych niż Instalacja (na podstawie kosztorysu powykonawczego).
W analizowanej sprawie warunki uprawniające do odliczenia podatku (w odniesieniu do pozostałych wydatków) nie będą spełnione, bowiem nie będą Pastwo wykorzystywać nabytych towarów i usług do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT. Wobec powyższego, w niniejszej sprawie nie wystąpi związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy dokonywanymi zakupami a czynnościami opodatkowanymi podatkiem VAT.
Reasumując, stwierdzam że w przedstawionym zdarzeniu przyszłym, w świetle art. 86 ust. 1 ustawy, Gminie nie będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego z tytułu wydatków poniesionych na realizację Inwestycji pn.: „(…)” w pozostałym zakresie (tj. w odniesieniu do wydatków na elementy inne niż Instalacja). Tym samym, Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 2, uznałem za prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji. Zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej: Składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem zdarzenia przyszłego.
Ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu zdarzenia przyszłego. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy, będącej przedmiotem interpretacji, pokrywał się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Państwa w złożonym wniosku. Zatem, wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku opisie zdarzenia przyszłego, w szczególności na: · „Wydatki związane z dostawą i montażem Instalacji na budynku Domu Kultury będą służyły realizacji zadań własnych Gminy pozostających poza zakresem opodatkowania podatkiem VAT.
Jak wskazano we Wniosku, Instalacja będzie wykorzystywana do produkcji energii elektrycznej na potrzeby budynku Domu Kultury. Jednocześnie to DK (…) będzie samodzielnie rozliczał energię elektryczną z przedsiębiorstwem energetycznym, w tym także ewentualne nadwyżki energii wprowadzane do sieci.
W konsekwencji, Gmina nie będzie wykorzystywała Instalacji do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT ani czynności zwolnionych od tego podatku”. · „Wnioskodawca wskazuje, że instalacja fotowoltaiczna będzie wykorzystywana przez Gminę wyłącznie do realizacji zadań własnych, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 9 ustawy o samorządzie gminnym, polegających na zaspokajaniu zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej w zakresie kultury”. · „Wnioskodawca wskazuje, że wprowadzenie do sieci energetycznej prądu, który zostanie wyprodukowany w Instalacji zamontowanej na budynku Domu Kultury będzie stanowić działalność przypisaną do DK (…).
Pomimo faktu, że formalnie to Gmina jest stroną umowy zawartej z Przedsiębiorstwem energetycznym, rzeczywisty charakter transakcji wskazuje na świadczenia wzajemne występujące pomiędzy Przedsiębiorstwem energetycznym a DK (…). Gmina nie będzie zatem działała w charakterze podatnika VAT w tym zakresie. Tym samym, Instalacja nie będzie przez Gminę wykorzystywana do wykonywania jakichkolwiek czynności opodatkowanych VAT. Będzie ona nieodpłatnie przekazana do używania przez DK (…) jako część Inwestycji”. W przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.
Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność. Odnośnie powołanych przez Państwa interpretacji indywidualnych, należy zauważyć, że interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane są w indywidualnych sprawach podatników i niewątpliwie kształtują sytuację prawną tych podatników w sprawach będących przedmiotem rozstrzygnięcia, lecz dotyczą konkretnych stanów faktycznych i nie mają mocy prawa powszechnie obowiązującego, co oznacza, że należy je traktować indywidualnie.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.).
Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji. · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej: 1) z zastosowaniem art. 119a; 2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług; 3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści. · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA): · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art.
47 § 1 PPSA), albo · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA). Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA). Podstawa prawna dla wydania interpretacji Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.