Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
13 sierpnia 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 13 sierpnia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy niepodlegania opodatkowaniu opłat za bezumowne korzystanie z miejsc postojowych (parkingów) i zwolnienia z obowiązku ewidencjonowania przy zastosowaniu kasy rejestrującej ww. czynności. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Spółdzielnia Mieszkaniowa (dalej również jako „Spółdzielnia” lub „Wnioskodawca”) jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku VAT z tytułu działalności gospodarczej oraz działalności związanej z gospodarowaniem zasobami mieszkaniowymi, która to działalność jest zwolniona z podatku VAT zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 11 i pkt 36 ustawy o VAT. Spółdzielnia prowadzi działalność na podstawie ustawy z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze oraz ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (dalej: „u.s.m.”).
Celem Spółdzielni jest zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych i innych potrzeb członków oraz ich rodzin, przez dostarczenie samodzielnych lokali mieszkalnych lub domków jednorodzinnych, a także lokali o innym przeznaczeniu oraz zarządzanie nimi (art. 1 ust. 1 u.s.m.). Spółdzielnia ma obowiązek zarządzania nieruchomościami stanowiącymi jej mienie lub nabyte na podstawie ustawy mienie jej członków (art. 1 ust. 3 u.s.m.). Na terenie należącym do Spółdzielni znajdują się miejsca postojowe (parkingi) przeznaczone do parkowania pojazdów przez osoby zamieszkujące na terenie Spółdzielni oraz prowadzące na terenie Spółdzielni działalność gospodarczą.
Miejsca postojowe znajdujące się na terenie Spółdzielni nie są, co do zasady, przeznaczone dla osób trzecich niebędących mieszkańcami Spółdzielni lub nieposiadających tytułu prawnego do lokalu znajdującego się na terenie Spółdzielni. W celu zapewnienia możliwości korzystania z miejsc postojowych (parkingów) mieszkańcom Spółdzielni oraz osobom posiadającym tytuł do lokali użytkowych na terenie Spółdzielni, Spółdzielnia podejmuje działania zmierzające do uniemożliwienia osobom nieuprawnionym korzystania z miejsc postojowych na terenie Spółdzielni. W tym celu Rada Nadzorcza Spółdzielni uchwaliła („…”) (dalej: „Regulamin”).
Regulamin określa zasady wydawania pilotów do urządzeń ograniczających dostęp do parkingów (szlabanów) oraz winiet potwierdzających uprawnienie do parkowania pojazdu na parkingach należących do Spółdzielni.
Zgodnie z § 2 ust. 2 Regulaminu: „Pilot do urządzenia ograniczających dostęp oraz winietę potwierdzającą uprawnienie do parkowania w nieruchomości mogą otrzymać osoby: 1) posiadające tytuł prawny do lokalu położonego w nieruchomości, to jest: spółdzielcze prawo do lokalu, prawo odrębnej własności lokalu, prawo najmu lokalu użytkowego na podstawie umowy, której stroną jest Spółdzielnia lub członkowie ich rodzin; 2) mające miejsce zamieszkania w lokalu położonym w nieruchomości lub prowadzące w lokalu działalność gospodarczą i ponoszące z tego tytułu koszt utrzymania części wspólnych nieruchomości; miejsce zamieszkania powinno być potwierdzone zameldowaniem osoby uprawnionej lub pisemnym oświadczeniem posiadającego tytuł prawny do lokalu; 3) posiadające samochód zarejestrowany na siebie lub członka rodziny mającego miejsce zamieszkania w lokalu położonym w nieruchomości;”.
Osoby spełniające kryteria umożliwiające korzystanie z miejsc postojowych na terenie Spółdzielni (dalej: „osoby uprawnione”) powinny zawrzeć ze Spółdzielnią umowę, na podstawie której zobowiązują się do ponoszenia kosztów eksploatacji urządzeń ograniczających dostęp do parkingów (szlabanów) oraz kosztów wydania winiet i pilotów do szlabanów. Poza ww. opłatami umowy zawierane z osobami uprawnionymi nie przewidują obowiązku uiszczania czynszu najmu, ponieważ koszty utrzymania parkingów są wliczane do wartości opłat, jakie osoby uprawnione ponoszą w związku z utrzymaniem nieruchomości wspólnych.
Osoby uprawnione do korzystania z miejsc postojowych na terenie Spółdzielni otrzymują od Spółdzielni winiety, które muszą przykleić do szyby w widocznym miejscu. Oznaczenie pojazdów należących do osób uprawnionych winietami ma na celu umożliwienie kontroli, czy z parkingów należących do Spółdzielni korzystają, zgodnie z przyjętymi w Regulaminie założeniami, wyłącznie osoby uprawnione. Osoby zatrudnione przez Spółdzielnię na bieżąco kontrolują, czy na parkingach należących do Spółdzielni parkują wyłącznie pojazdy oznaczone winietami, czyli pojazdy osób uprawnionych.
W przypadku stwierdzenia, że na parkingu Spółdzielni został zaparkowany pojazd, który nie jest oznaczony winietą (pojazd osoby nieuprawnionej), Spółdzielnia, zgodnie z zasadami wynikającymi z Regulaminu, nakłada na posiadacza takiego pojazdu (osobę nieuprawnioną do korzystania z parkingów, dalej: „osoba nieuprawniona”) opłatę. Opłata nakładana jest za każdy dzień nieuprawnionego parkowania. Informacja o opłacie umieszczana jest wraz wezwaniem do jej uiszczenia za wycieraczką samochodu.
Opłata nakładana na osobę nieuprawnioną ma charakter sankcyjny i stanowi formę odszkodowania za bezumowne korzystanie przez osobę nieuprawnioną z parkingów Spółdzielni, które przeznaczone są wyłącznie dla osób uprawnionych. Spółdzielnia nie dopuszcza możliwości zawarcia jakiejkolwiek umowy dotyczącej z korzystania z miejsca postojowego z osobą nieuprawnioną, nawet w sposób dorozumiany. Spółdzielnia nie wynajmuje i nie zamierza wynajmować miejsc parkingowych. Spółdzielnia nie wprowadziła również jakiegokolwiek systemu opłat w postaci biletomatów, czy specjalnych aplikacji płatniczych.
W innym przypadku przyzwolenie na zawieranie tego rodzaju umowy nawet w sposób konkludentny z osobami nieuprawnionymi, doprowadziłoby do sytuacji kiedy osoby uprawnione zostałyby pozbawione przeznaczonych właśnie dla nich miejsc parkingowych, których koszty utrzymania ponoszą. Sankcyjne opłaty mają przede wszystkim charakter prewencyjny. Ich celem jest zniechęcenie osób nieuprawnionych do naruszania Regulaminu poprzez pozostawianie pojazdów na miejscach przeznaczonych dla mieszkańców Spółdzielni.
Informacja o braku możliwości korzystania z parkingów przez osoby nieuprawnione oraz sankcyjnych opłatach nakładanych z tytułu nieuprawnionego parkowania została umieszczona na tablicach informacyjnych znajdujących się przy wjazdach na parkingi należące do Spółdzielni. Skutkiem nałożenia sankcyjnej opłaty i umieszczenia wezwania do jej uiszczenia za wycieraczką pojazdu osoby nieuprawnionej jest zaprzestanie dalszego parkowania pojazdu przez osobę nieuprawnioną na parkingach należących do Spółdzielni. Spółdzielnia nie zetknęła się dotychczas z sytuacją, w której zaistniałaby potrzeba odholowywania pojazdu osoby nieuprawnionej z parkingu Spółdzielni.
Gdyby jednak nałożenie sankcyjnej opłaty nie odniosłoby skutku w postaci dobrowolnego usunięcia pojazdu przez osobę nieuprawnioną, jego odholowanie stałoby się konieczne. Pozostawanie pojazdu osoby nieuprawnionej na parkingu Spółdzielni uniemożliwia bowiem korzystanie z tego miejsca przez osoby uprawnione, z myślą o których parkingi zostały udostępnione. Spółdzielnia spotyka się natomiast z sytuacjami, w których osoba nieuprawniona nie chce dobrowolnie uiścić nałożonej na nią opłaty. W takiej sytuacji Spółdzielnia kieruje przeciwko takiej osobie pozew o zapłatę opłaty za nieuprawnione parkowanie.
Sądy powszechne zasądzając na rzecz Spółdzielni zapłatę opłaty za nieuprawnione parkowanie kwalifikują zajęcie miejsca parkingowego przez osobę nieuprawnioną jako bezumowne korzystanie z cudzej własności, a samą opłatę jako odszkodowanie z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości należącej do Spółdzielni (por. wyrok Sądu Okręgowego oraz wyrok Sądu Rejonowego). W tych okolicznościach Spółdzielnia powzięła wątpliwość co do skutków nałożenia sankcyjnej opłaty nakładanej na osoby nieuprawnione na gruncie podatku VAT, jak również obowiązku ewidencjonowania tych opłat za pośrednictwem kasy fiskalnej.
Pytania
1) Czy bezumowne korzystanie z miejsc postojowych na terenie Spółdzielni, z tytułu którego na osobę nieuprawnioną Spółdzielnia nakłada opłatę za nieuprawnione parkowanie, jest czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług? 2) Czy Spółdzielnia jest zobowiązana do ewidencjonowania przy zastosowaniu kasy rejestrującej bezumownego korzystania z miejsc postojowych na terenie Spółdzielni, z tytułu którego na osobę nieuprawnioną, mającą status osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej albo rolnika ryczałtowego, Spółdzielnia nakłada opłatę za nieuprawnione parkowanie?
Państwa stanowisko w sprawie
Ad. 1) W ocenie Spółdzielni bezumowne korzystanie z miejsc postojowych na terenie Spółdzielni, z tytułu którego na osobę nieuprawnioną Spółdzielnia nakłada opłatę za nieuprawnione parkowanie, nie jest czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn.: Dz. U. z 2025 r. poz. 775 z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą o VAT”: Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Na mocy art. 7 ust. 1 ustawy o VAT: Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, (...).
W myśl art. 2 pkt 6 ustawy o VAT: Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o: 6) towarach - rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii; Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy o VAT: Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również: 1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej; 2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji; 3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
Definicja świadczenia usług ma zatem charakter dopełniający definicję dostawy towarów i jest wyrazem realizacji powszechności opodatkowania podatkiem od towarów i usług transakcji wykonywanych przez podatnika w ramach działalności gospodarczej. Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy zatem rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś), jak i zaniechanie (nieczynienie, znoszenie określonych stanów rzeczy). Należy jednak zaznaczyć, iż nie każde działanie, powstrzymanie się od działania, czy tolerowanie czynności lub sytuacji, może zostać uznane za usługę w rozumieniu przepisów ustawy.
Aby tak się stało muszą zostać spełnione łącznie następujące warunki: - w następstwie zobowiązania, w wykonaniu którego usługa jest świadczona, druga strona jest bezpośrednio beneficjentem świadczenia, - świadczonej usłudze odpowiada świadczenie wzajemne ze strony nabywcy (wynagrodzenie). Dana czynność podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wówczas, gdy istnieje bezpośredni związek o charakterze przyczynowym pomiędzy świadczoną usługą a otrzymanym świadczeniem wzajemnym, w ten sposób, że zapłacone kwoty stanowią rzeczywiste wynagrodzenie za wyodrębnioną usługę świadczoną w ramach stosunku prawnego lub dochodzi do wymiany świadczeń wzajemnych.
Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia. Zarówno ustawa o podatku od towarów i usług, jak i przepisy wykonawcze do niej nie definiują pojęcia „bezumowne korzystanie”. Kwestie związane z bezumownym korzystaniem z cudzej rzeczy regulują przepisy art. 224 oraz art. 225 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (tekst jedn.: Dz. U. z 2026 r. poz. 795 z późn. zm.), zwanej dalej Kodeksem cywilnym. Na podstawie art. 224 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego: § 1. Samoistny posiadacz w dobrej wierze nie jest obowiązany do wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy i nie jest odpowiedzialny ani za jej zużycie, ani za jej pogorszenie lub utratę.
Nabywa własność pożytków naturalnych, które zostały od rzeczy odłączone w czasie jego posiadania, oraz zachowuje pobrane pożytki cywilne, jeżeli stały się w tym czasie wymagalne. § 2. Jednakże od chwili, w której samoistny posiadacz w dobrej wierze dowiedział się o wytoczeniu przeciwko niemu powództwa o wydanie rzeczy, jest on obowiązany do wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy i jest odpowiedzialny za jej zużycie, pogorszenie lub utratę, chyba że pogorszenie lub utrata nastąpiła bez jego winy. Obowiązany jest zwrócić pobrane od powyższej chwili pożytki, których nie zużył, jak również uiścić wartość tych, które zużył.
W oparciu natomiast o art. 225 Kodeksu cywilnego: Obowiązki samoistnego posiadacza w złej wierze względem właściciela są takie same jak obowiązki samoistnego posiadacza w dobrej wierze od chwili, w której ten dowiedział się o wytoczeniu przeciwko niemu powództwa o wydanie rzeczy. Jednakże samoistny posiadacz w złej wierze obowiązany jest nadto zwrócić wartość pożytków, których z powodu złej gospodarki nie uzyskał, oraz jest odpowiedzialny za pogorszenie i utratę rzeczy, chyba że rzecz uległaby pogorszeniu lub utracie także wtedy, gdyby znajdowała się w posiadaniu uprawnionego.
Z ww. regulacji wynika, że w sytuacji wytoczenia powództwa - przeciwko samoistnemu posiadaczowi w złej wierze - jest on obowiązany do wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy oraz jest odpowiedzialny za jej stan. Ponadto, spoczywa na nim obowiązek zwrotu pobranych od powyższej chwili pożytków, których nie zużył, jak również winny jest uiścić wartość tych, które zużył. Podkreślenia wymaga również, że przepisy podatkowe nie zawierają definicji odszkodowania, zatem w tym zakresie należy posiłkować się przepisami prawa cywilnego.
Na gruncie prawa cywilnego, odszkodowanie za doznaną szkodę majątkową lub niemajątkową uzależnione jest od zaistnienia zdarzenia, z którym przepisy łączą obowiązek naprawienia szkody. Ponadto, między zdarzeniem a zaistniałą w jego wyniku szkodą, musi istnieć związek przyczynowy. Odnosząc się do powyższego na podstawie analizy powołanych przepisów Kodeksu cywilnego i ustawy o podatku od towarów i usług należy stwierdzić, że przy rozstrzyganiu wątpliwości, czy bezumowne korzystanie z nieruchomości podlega opodatkowaniu w myśl art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług, decydują w każdym przypadku konkretne okoliczności.
Kluczową kwestią jest fakt istnienia zgody (choćby dorozumianej) na użytkowanie przez np. nierzetelnego posiadacza, bądź czynienie jakichkolwiek kroków przez uprawniony podmiot celem odzyskania tejże nieruchomości, w przypadku braku takiej zgody. W przypadku wystąpienia przeciwko podmiotowi korzystającemu z określonej rzeczy bez tytułu prawnego np. z powództwem sądowym lub też w przypadku czynienia jakichkolwiek innych kroków celem wyegzekwowania tejże nieruchomości - nie można powiedzieć, że pomiędzy stronami zdarzenia istnieje określony stosunek prawny - jawny czy też dorozumiany - skutkujący realizacją wzajemnych świadczeń.
W takiej sytuacji świadczenie podatnika, nieoparte na tytule prawnym, wskazującym obowiązek świadczenia usług jak i wynagrodzenie za to świadczenie - nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Odszkodowanie wypłacone w takich okolicznościach z tego tytułu nie jest płatnością za świadczenie usługi, lecz rekompensatą za pozbawienie właściciela prawa do swobodnego dysponowania nieruchomością i wynikłe z tego tytułu szkody, zgodnie z art. 471 Kodeksu cywilnego.
Inaczej należy jednak oceniać sytuację, gdy korzystający z nieruchomości użytkuje ją za zgodą właściciela (nawet dorozumianą) płacąc z tego tytułu określone kwoty, a także sytuację kiedy właściciel rzeczy (np. nieruchomości) - z różnych względów - toleruje sytuację, w której przy braku formalnego stosunku prawnego, inny podmiot korzysta z należącej do niego rzeczy. W tych okolicznościach wynagrodzenie otrzymane przez właściciela z tytułu bezumownego korzystania z rzeczy spełnia definicję świadczenia usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT i na podstawie art. 5 ust. 1 cyt. ustawy podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Powyższe stanowisko jest ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 15 stycznia 2015 r., sygn. I FSK 1980/13 oraz wyroki WSA w Krakowie z dnia 19 września 2019 r., sygn. I SA/Kr 125/19 oraz z dnia 30 maja 2019 r., sygn. I SA/Kr 373/19). W przypadku bezumownego korzystania z cudzej własności właścicielowi przysługuje roszczenie o wynagrodzenie za bezprawne korzystanie z jego nieruchomości. Zapłata określonej kwoty pieniężnej wiąże się z prawem żądania naprawienia wynikłej szkody z tytułu bezprawnego korzystania z nieruchomości.
Żądanie wynagrodzenia (roszczenia pieniężnego) w swojej istocie nie stanowi należności za wykonanie usług, lecz jest rekompensatą za niemożność pobierania pożytków i używania nieruchomości w okresie bezumownego korzystania. W przedstawionym stanie faktycznym Spółdzielnia dysponuje miejscami postojowymi (parkingami) przeznaczonymi do parkowania pojazdów wyłącznie przez osoby zamieszkujące na terenie Spółdzielni oraz prowadzące na terenie Spółdzielni działalność gospodarczą. Szczegółowy krąg osób uprawnionych do korzystania z miejsc postojowych określa Regulamin wydawania pilotów do urządzeń ograniczających dostęp do nieruchomości i użytkowania tych urządzeń oraz wydawania winiet.
Spółdzielnia nie dopuszcza możliwości udostępniania miejsc postojowych podmiotom spoza grona osób wymienionych w Regulaminie jako osoby uprawnione. Spółdzielnia nie dopuszcza możliwości zawarcia jakiejkolwiek umowy dotyczącej z korzystania z miejsca postojowego z osobą nieuprawnioną, nawet w sposób dorozumiany. Spółdzielnia nie wynajmuje i nie zamierza wynajmować miejsc parkingowych. Spółdzielnia nie wprowadziła również jakiegokolwiek systemu opłat w postaci biletomatów, czy specjalnych aplikacji płatniczych.
W innym przypadku przyzwolenie na zawieranie tego rodzaju umowy nawet w sposób konkludentny z osobami nieuprawnionymi, doprowadziłoby do sytuacji kiedy osoby uprawnione zostałyby pozbawione przeznaczonych właśnie dla nich miejsc parkingowych, których koszty utrzymania ponoszą. Udostępnianie miejsc postojowych osobom nieuprawnionym odbywałoby się ze szkodą dla mieszkańców Spółdzielni (osób uprawnionych). Takie działanie pozostawałoby w sprzeczności z nadrzędnym celem Spółdzielni, którym jest zaspokajanie potrzeb jej mieszkańców (art. 1 ust. 1 u.s.m.).
Spółdzielnia nie toleruje sytuacji, w której osoba nieuprawniona korzystałaby z miejsc postojowych znajdujących się na jej terenie, zajmując tym samym miejsca postojowe przeznaczone dla mieszkańców Spółdzielni (osób uprawnionych). W przypadku stwierdzenia, że na parkingu Spółdzielni został zaparkowany pojazd, który nie jest oznaczony winietą (pojazd osoby nieuprawnionej), Spółdzielnia, zgodnie z zasadami wynikającymi z Regulaminu, nakłada na posiadacza takiego pojazdu (osobę nieuprawnioną do korzystania z parkingów, dalej: „osoba nieuprawniona”) opłatę. Opłata nakładana jest za każdy dzień nieuprawnionego parkowania.
Informacja o opłacie umieszczana jest wraz wezwaniem do jej uiszczenia za wycieraczką samochodu. Opłata nakładana na osobę nieuprawnioną ma charakter sankcyjny i stanowi formę odszkodowania za bezumowne korzystanie przez osobę nieuprawnioną z parkingów Spółdzielni, które przeznaczone są wyłącznie dla osób uprawnionych. Dotychczas nałożenie opłaty za nieuprawnione parkowanie każdorazowo skutkowało zaprzestaniem niedozwolonej praktyki parkowania pojazdu przez osobę nieuprawnioną na parkingach należących do Spółdzielni. W związku z powyższym Spółdzielnia nie zetknęła się dotychczas z sytuacją, w której zaistniałaby potrzeba odholowywania pojazdu osoby nieuprawnionej z parkingu Spółdzielni.
Gdyby jednak nałożenie sankcyjnej opłaty nie odniosłoby skutku w postaci dobrowolnego usunięcia pojazdu przez osobę nieuprawnioną Zarząd Spółdzielni podjąłby decyzję o odholowaniu pojazdu. Pozostawanie pojazdu osoby nieuprawnionej na parkingu Spółdzielni uniemożliwia bowiem korzystanie z tego miejsca przez osoby uprawnione, z myślą o których parkingi zostały udostępnione.
W opisanym stanie faktycznym bezumowne korzystanie przez osoby nieuprawnione z miejsc postojowych należących do Spółdzielni, bez zgody Spółdzielni, wbrew postanowieniom Regulaminu, w okolicznościach pozostających w oczywistej sprzeczności z nadrzędnymi celami Spółdzielni, nie mieści się w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu, wymienionych w art. 5 ustawy o VAT i tym samym nie podlega opodatkowaniu, gdyż w przedstawionych okolicznościach brak jest zgody Spółdzielni (zarówno wyraźnej, jak i dorozumianej) na zajęcie miejsca postojowego przez osobę nieuprawnioną.
Przy takim opisie sprawy nie można zatem mówić o jakimkolwiek jawnym lub dorozumianym stosunku prawnym łączącym Spółdzielnię z osobami nieuprawnionymi bezumownie korzystającymi z miejsc postojowych należących do Spółdzielni. Opłata za bezumowne korzystanie z miejsc postojowych (opłata za nieuprawnione parkowanie) w tym przypadku ma charakter odszkodowawczy i nie podlegała opodatkowaniu VAT. Tym samym bezumowne korzystanie z miejsc postojowych należących do Spółdzielni bez tytułu prawnego i bez zgody Spółdzielni (wyraźnej lub dorozumianej), nie stanowi usługi w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, a ewentualna zapłata z tego tytułu odszkodowania nie stanowi należności za jej wykonanie.
W konsekwencji bezumowne korzystanie z miejsc postojowych na terenie Spółdzielni, z tytułu którego na osobę nieuprawnioną Spółdzielnia nakłada opłatę za nieuprawnione parkowanie, nie jest czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Ad. 2) W ocenie Spółdzielni nie jest ona zobowiązana do ewidencjonowania przy zastosowaniu kasy rejestrującej bezumownego korzystania z miejsc postojowych na terenie Spółdzielni, z tytułu którego na osobę nieuprawnioną, mającą status osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej albo rolnika ryczałtowego, Spółdzielnia nakłada opłatę za nieuprawnione parkowanie.
Obowiązek prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących wynika z art. 111 ust. 1 ustawy o VAT. Zgodnie z tym przepisem: Podatnicy dokonujący sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych są obowiązani prowadzić ewidencję sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących. Zgodnie z art. 2 pkt 22 ustawy o VAT: Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o sprzedaży rozumie się przez to odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
Zgodnie ze stanowiskiem dotyczącym pytania pierwszego bezumowne korzystanie z miejsc postojowych na terenie Spółdzielni, z tytułu którego na osobę nieuprawnioną Spółdzielnia nakłada opłatę za nieuprawnione parkowanie, nie jest czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. W konsekwencji bezumowne korzystanie z miejsc postojowych na parkingach należących do Spółdzielni nie spełnia definicji sprzedaży, o której mowa w art. 2 pkt 22 ustawy o VAT, a tym samym nakładanie opłat za nieuprawnione parkowanie na osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej albo rolników ryczałtowych nie podlega obowiązkowi ewidencjonowania przy zastosowaniu kasy rejestrującej.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 1263), zwanej dalej „ustawą”: Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. W myśl art. 7 ust. 1 ustawy: Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy: Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również: 1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej; 2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji; 3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
Z treści przywołanego przepisu art. 8 ust. 1 ustawy wynika, że ustawodawca przyjął generalną zasadę, że usługami są wszelkie odpłatne świadczenia niebędące dostawą towarów. Stąd też należy stwierdzić, że definicja „świadczenia usług” ma charakter dopełniający definicję „dostawy towarów”. Jest ona wyrazem realizacji zasady powszechności opodatkowania podatkiem od towarów i usług transakcji wykonywanych przez podatników w ramach prowadzonej przez nich działalności gospodarczej. Co do zasady, każde świadczenie niebędące dostawą towarów, polegające na działaniu, zaniechaniu lub tolerowaniu czyjegoś zachowania stanowi usługę w rozumieniu ustawy.
Przy czym muszą być spełnione następujące warunki: · w następstwie zobowiązania, w wykonaniu którego usługa jest świadczona, druga strona jest bezpośrednim beneficjentem świadczenia, · świadczonej usłudze odpowiada świadczenie wzajemne ze strony nabywcy (wynagrodzenie). Należy podkreślić, że oba ww. warunki powinny być spełnione łącznie, aby określona czynność podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, jako odpłatne świadczenie usług.
Dana czynność podlega opodatkowaniu podatkiem wówczas, gdy istnieje bezpośredni związek o charakterze przyczynowym pomiędzy świadczona usługą, a otrzymanym świadczeniem wzajemnym, w ten sposób, że zapłacone kwoty stanowią rzeczywiste wynagrodzenie za wyodrębnioną usługę świadczoną w ramach stosunku prawnego lub dochodzi do wymiany świadczeń wzajemnych. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia. Wynagrodzenie musi być należne za wykonanie tego świadczenia. W związku z powyższym, czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności.
Bezpośredni związek pomiędzy świadczeniem usług, a otrzymanym wynagrodzeniem istnieje wówczas, gdy jest możliwe zidentyfikowanie bezpośredniej i jasno zindywidualizowanej korzyści na rzecz świadczącego usługę, oraz gdy świadczenie wzajemne pozostaje w bezpośrednim związku ze świadczeniem dokonanej czynności. Przepisy prawa podatkowego nie zawierają definicji odszkodowania. Zatem, w niezbędnym zakresie należy posiłkować się przepisami prawa cywilnego. Na gruncie tego ostatniego, odszkodowanie za doznaną szkodę majątkową lub niemajątkową uzależnione jest od zaistnienia zdarzenia, z którym przepisy łączą obowiązek naprawienia szkody.
Ponadto, między zdarzeniem a zaistniałą w jego wyniku szkodą musi istnieć związek przyczynowy. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795), zwana dalej „Kodeksem cywilnym” rozróżnia dwa rodzaje szkód: deliktową (wynikającą z czynów niedozwolonych) oraz kontraktową (wynikającą z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania umownego). I tak, stosownie do art. 415 Kodeksu cywilnego: Kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia.
Natomiast w myśl art. 471 Kodeksu cywilnego: Dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. W świetle wyżej powołanych przepisów, na gruncie stosunków cywilnoprawnych szkoda polega na nienależytym wykonaniu bądź niewykonaniu zobowiązania przez dłużnika, istnieniu adekwatnego związku przyczynowego pomiędzy działaniem lub zaniechaniem a szkodą. Brak tych przesłanek powoduje, że nie mamy do czynienia ze szkodą, za powstanie której dłużnik zobowiązany jest do wypłaty odszkodowania.
Zagadnienie dotyczące kar umownych regulują natomiast przepisy Działu II Kodeksu cywilnego – „Skutki niewykonania zobowiązań”. Zgodnie z art. 483 § 1 Kodeksu cywilnego: Można zastrzec w umowie, że naprawienie szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego nastąpi przez zapłatę określonej sumy (kara umowna). Przepis art. 483 Kodeksu cywilnego jest bezwzględnie obowiązującym przepisem prawa, tzn. kary umowne mogą być wyłącznie sankcją za niewykonanie lub niewłaściwe wykonanie zobowiązań niepieniężnych.
Z cytowanego wyżej art. 483 § 1 Kodeksu cywilnego wynika, że kara umowna jest dodatkowym zastrzeżeniem umownym, wprowadzanym do umowy w ramach swobody kontraktowania, mającym na celu wzmocnienie skuteczności więzi powstałej między stronami w wyniku zawartej przez nie umowy i służy realnemu wykonaniu zobowiązań (wyrok SN z 8 sierpnia 2008 r., sygn. akt V CSK 85/08). Przewidziany umową obowiązek zapłaty kary umownej ma w stosunku do zasadniczego obowiązku dłużnika wynikającego z tej umowy charakter uboczny (akcesoryjny).
Zastrzeżenie kary umownej można zatem traktować jako formę uproszczoną redakcji warunków umowy, która pozwala na przyjęcie przez strony, że wypadki niewykonania lub nienależytego wykonania umowy, stanowią jednocześnie podstawę do domagania się zapłaty kary umownej.
Z uwagi na powyższe stwierdzić należy, że jeżeli płatności o charakterze odszkodowawczym nie będą miały bezpośredniego związku z żadną czynnością mającą charakter świadczenia ze strony podmiotu zobowiązanego, wówczas kwota otrzymanych odszkodowań i kar umownych nie będzie mieściła się w katalogu czynności wymienionych w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług i jako taka nie będzie podlegała opodatkowaniu tym podatkiem. Ustalanie statusu wypłacanego odszkodowania, jako podlegającego bądź nie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, należy oceniać w kontekście związku z konkretnym świadczeniem.
Odnosząc się do kwestii objętych zakresem zadanego przez Państwa pytania nr 1 należy stwierdzić, że opłata za bezumowne korzystanie z miejsc postojowych (parkingów) stanowi w istocie wynagrodzenie za świadczenie usług. Otrzymana przez Państwa ww. opłata jest ściśle związana z korzystaniem z miejsca parkingowego (usługą parkingową) i wiąże się z niewywiązaniem się kierowcy pojazdu z postanowień przewidzianych w regulaminie podczas korzystania z miejsca parkingowego. Powyższe zostało potwierdzone w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. 20 stycznia 2022 r. TSUE wydał wyrok w sprawie C-90/20 Apcoa Parking Danmark.
W wyroku w sprawie C-90/20 Trybunał orzekł, że art. 2 ust. 1 lit. c) dyrektywy 2006/112/WE (dalej: Dyrektywa VAT) należy interpretować w ten sposób, że opłaty kontrolne pobierane przez spółkę prawa prywatnego prowadzącą prywatne parkingi w razie nieprzestrzegania przez kierowców ogólnych warunków użytkowania tych parkingów należy uznać za wynagrodzenie za odpłatne usługi w rozumieniu tego przepisu, które jako takie podlegają podatkowi od wartości dodanej (podatek VAT).
Uzasadniając swoje stanowisko Trybunał przypomniał, że zgodnie z art. 2 ust. 1 lit. c) dyrektywy VAT, podatkowi VAT podlega odpłatne świadczenie usług na terytorium państwa członkowskiego przez podatnika działającego w takim charakterze. W pkt 27 uzasadnienia wskazano: „W rozumieniu tego przepisu świadczenie usług dokonywane jest «odpłatnie» tylko wtedy, gdy pomiędzy usługodawcą a usługobiorcą istnieje stosunek prawny, w ramach którego następuje wymiana świadczeń wzajemnych, gdyż wynagrodzenie otrzymywane przez usługodawcę stanowi rzeczywiste odzwierciedlenie wartości wyodrębnionej usługi świadczonej usługobiorcy.
Tak jest w przypadku, gdy istnieje bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą a otrzymanym świadczeniem wzajemnym (wyrok z dnia 16 września 2021 r., Balgarska natsionalna televizia, C-21/20, EU:C:2021:743, pkt 31 i przytoczone tam orzecznictwo)”. Po przeanalizowaniu sprawy, Trybunał stwierdził, że: w sytuacji takiej jak rozpatrywana w postępowaniu, główny warunek dotyczący istnienia świadczeń wzajemnych, wydaje się, że jest spełniony. „Uiszczenie opłat za parkowanie oraz, stosownie do okoliczności, kwoty odpowiadającej opłatom kontrolnym za nieprawidłowe parkowanie stanowi bowiem wynagrodzenie za udostępnienie miejsca parkingowego” (pkt 30).
Co się tyczy warunku, zgodnie z którym wynagrodzenie otrzymywane przez usługodawcę stanowi rzeczywiste odzwierciedlenie wartości usługi świadczonej usługobiorcy, Trybunał zauważył, że kierowca, który uiszcza te opłaty kontrolne, skorzystał z miejsca parkingowego lub strefy parkowania, a wysokość tych opłat kontrolnych wynika z tego, że warunki zaakceptowane przez danego kierowcę zostały spełnione (tak w pkt 31).
„W związku z tym łączna kwota, jaką kierowcy zobowiązali się zapłacić w zamian za świadczoną przez Apcoa usługę parkingową – w stosownych przypadkach wraz z opłatami kontrolnymi za nieprawidłowe parkowanie – stanowi warunki, na jakich faktycznie skorzystali oni z miejsca parkingowego, i to nawet jeśli zdecydowali się oni na nieprawidłowe jego użytkowanie, przekraczając dozwolony czas postoju, nie uzasadniając prawidłowo swojego prawa postoju czy też parkując na miejscu zastrzeżonym, nieoznaczonym lub w sposób utrudniający ruch, z naruszeniem ogólnych warunków użytkowania odnośnych parkingów” (pkt 32).
W rezultacie Trybunał doszedł do wniosku, że te opłaty kontrolne mają bezpośredni związek z usługą parkingową i w konsekwencji można je uznać za integralną część całkowitej kwoty, którą kierowcy zobowiązali się zapłacić Spółce, decydując się na zaparkowanie swojego pojazdu na jednym z parkingów, którymi Spółka ta zarządza. Zdaniem Trybunału pobranie opłat dodatkowych nie byłoby możliwe, gdyby wcześniej nie została wykonana usługa udostępnienia miejsca parkingowego, zatem obowiązek zapłaty opłaty kontrolnej za nieprzestrzeganie regulaminu stanowi jeden z warunków skorzystania z usługi.
W konsekwencji, TSUE doszedł do przekonania, że opłaty kontrolne oraz opłaty za parkowanie są ze sobą powiązane i łącznie stanowią wynagrodzenie za świadczenie usług – opodatkowane VAT. „Trybunał przyznał jednak, że bezpośredni związek istnieje wówczas, gdy dwa świadczenia są od siebie wzajemnie zależne, a mianowicie jedno jest dokonywane tylko pod warunkiem dokonania drugiego – i odwrotnie (wyrok z dnia 11 marca 2020 r., San Domenico Vetraria, C-94/19, EU:C:2020:193, pkt 26 i przytoczone tam orzecznictwo)” (pkt 41).
„Otóż jest tak w niniejszym przypadku, ponieważ, jak zauważył rzecznik generalny w pkt 66 opinii, pobieranie przez Apcoa opłat kontrolnych za nieprawidłowe parkowanie i parkowanie przez danego kierowcę w szczególnych okolicznościach, które określiła ta spółka, a które pociągają za sobą takie podwyższone opłaty za parkowanie, są ze sobą powiązane. Konieczność przeprowadzenia kontroli nieprawidłowego parkowania i w konsekwencji nałożenie takich opłat kontrolnych nie może bowiem mieć miejsca, jeżeli usługa udostępnienia miejsca parkingowego nie została wcześniej wykonana” (pkt 42).
Zdaniem Trybunału, wniosku tego nie podważa okoliczność, że kwota opłaty kontrolnej jest z góry określona i pozostaje bez konkretnego gospodarczego związku z wartością świadczonej usługi parkingowej oraz to, że opłata kontrolna za nieprawidłowe parkowanie jest uznawana w prawie krajowym za karę. „(…) zgodnie z utrwalonym orzecznictwem dla zakwalifikowania transakcji jako transakcji dokonanej odpłatnie w rozumieniu art. 2 ust. 1 lit. c) dyrektywy VAT bez znaczenia jest wysokość świadczenia wzajemnego, w szczególności okoliczność, czy jest ona równa kosztom poniesionym przez podatnika w związku ze świadczeniem usługi, czy też od nich wyższa lub niższa.
Taka okoliczność nie może mieć bowiem wpływu na bezpośredni związek pomiędzy dokonanym świadczeniem usług a otrzymanym świadczeniem wzajemnym (wyrok z dnia 11 marca 2020 r., San Domenico Vetraria, C-94/19, EU:C:2020:193, pkt 29 i przytoczone tam orzecznictwo)” (pkt 45). Ponadto Trybunał zauważył, że: „(…) dla celów wykładni przepisów dyrektywy VAT ocena tego, czy płatność dokonywana jest w zamian za świadczenie usługi, jest kwestią z zakresu prawa Unii, którą należy rozstrzygać odrębnie od oceny dokonywanej na mocy prawa krajowego (wyrok z dnia 22 listopada 2018 r., MEO – Serviços de Comunicaçoes e Multimédia, C-295/17, EU:C:2018:942, pkt 69, 70)” (pkt 46).
Z powyższego wynika, że okoliczność, iż opłata kontrolna za nieprawidłowe parkowanie jest uznawania w prawie krajowym za karę, nie ma decydującego znaczenia dla kwalifikacji kwoty określonej z góry w umowie o świadczenie usług. Przy ocenie skutków podatkowych konkretnej opłaty dodatkowej należy w szczególności zwracać uwagę na fakt, czy usługa została rzeczywiście wykonana czy też nie. Fakt ten ma bowiem istotne znaczenie dla skutków podatkowych pobieranych opłat dodatkowych mających charakter sankcyjny.
Jak podkreślił Trybunał w pkt 43 wyroku C-90/20, w sprawie zakończonej wyrokiem z dnia 18 lipca 2007 r., Société thermale d’Eugénie-les-Bains (C-277/05), rozpatrywana usługa nie została wyświadczona. Tymczasem w sprawie rozstrzyganej w postępowaniu głównym (C-90/20) usługa udostępnienia miejsca parkingowego została rzeczywiście wykonana.
Odnosząc stwierdzenia wynikające z powołanego powyżej orzeczenia TSUE (C-90/20) do rozpatrywanej sprawy, zauważyć należy, iż jak wynika z przedstawionego przez Państwa opisu stanu faktycznego w przypadku stwierdzenia, że na parkingu został zaparkowany pojazd, który nie jest oznaczony winietą (pojazd osoby nieuprawnionej), Spółdzielnia, zgodnie z zasadami wynikającymi z Regulaminu, nakłada na posiadacza takiego pojazdu (osobę nieuprawnioną do korzystania z parkingów) opłatę. Informacja o opłacie umieszczana jest wraz wezwaniem do jej uiszczenia za wycieraczką samochodu. Zatem, w rozpatrywanej sprawie istnieje bezpośredni związek pomiędzy nałożeniem opłaty ze skorzystaniem z usługi parkowania.
Te dwa świadczenia – usługa parkowania oraz nałożenie kary umownej (opłaty za nieuprawnione korzystanie z miejsca postojowego, tj. parkingu) – są od siebie wzajemnie zależne, a mianowicie jedno jest dokonywane tylko pod warunkiem dokonania drugiego i odwrotnie. Podsumowując, w przedstawionym stanie faktycznym, nałożenie opłaty możliwe jest jedynie w przypadku nieregulaminowego skorzystania z parkingu i odwrotnie – nieregulaminowe skorzystanie z parkingu skutkuje nałożeniem opłaty.
Tym samym została spełniona przesłanka istnienia związku pomiędzy zapłatą przez korzystającego z parkingu określonej kwoty pieniężnej a otrzymaniem świadczenia wzajemnego, co jest warunkiem koniecznym do uznania, że zapłata tej kwoty podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Zatem, przedmiotowa opłata za bezumowne korzystanie z miejsc postojowych (parkingów) stanowi wynagrodzenie za świadczenie usług, o których mowa w art. 8 ust. 1 ustawy i w konsekwencji podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy.
Tym samym, Państwa stanowisko w części dotyczącej niepodlegania opodatkowaniu opłat za bezumowne korzystanie z miejsc postojowych (parkingów) jest nieprawidłowe. Odnośnie zwolnienia z obowiązku ewidencjonowania przy zastosowaniu kasy rejestrującej otrzymania opłaty za bezumowne korzystanie z miejsc postojowych (parkingów), należy zauważyć, że obowiązek prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących wynika z zapisu art. 111 ust. 1 ustawy zgodnie z którym: Podatnicy dokonujący sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych są obowiązani prowadzić ewidencję sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących.
Wskazany wyżej przepis art. 111 ust. 1 ustawy, określa generalną zasadę, z której wynika, że obowiązek prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kasy rejestrującej dotyczy wszystkich podatników, którzy dokonują sprzedaży na rzecz określonych w nim odbiorców, tj. osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych. Zatem podstawowym kryterium decydującym o obowiązku stosowania ewidencji za pomocą kas rejestrujących jest status nabywcy wykonywanych przez podatnika świadczeń.
Jeżeli nabywcą danej usługi lub towaru jest podmiot inny niż wymieniony w art. 111 ust. 1 ustawy, to taka sprzedaż w ogóle nie jest objęta obowiązkiem ewidencjonowania jej przy użyciu kasy rejestrującej. Na podstawie art. 111 ust. 8 ustawy: Minister właściwy do spraw finansów publicznych może zwolnić, w drodze rozporządzenia, na czas określony, niektóre grupy podatników oraz niektóre czynności z obowiązku, o którym mowa w ust. 1, oraz określić warunki korzystania ze zwolnienia, mając na uwadze interes publiczny, w szczególności sytuację budżetu państwa. (…).
Kwestie dotyczące zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji przy użyciu kas rejestrujących niektórych czynności i niektórych grup podatników oraz terminów rozpoczęcia prowadzenia tej ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących reguluje rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2024 r. w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących (t. j. Dz. U. poz. 1902 ze zm.), zwane dalej „rozporządzeniem”. Zwolnienie z obowiązku ewidencjonowania sprzedaży za pomocą kas rejestrujących zostało określone w § 2 i § 3 rozporządzenia.
Powyższe zwolnienia wskazują na dwojakiego rodzaju zwolnienie z obowiązku ewidencjonowania obrotu przy zastosowaniu kas rejestrujących, mianowicie zwolnienie dla określonych grup podatników (zwolnienie podmiotowe) i zwolnienie dla konkretnych czynności (zwolnienie przedmiotowe).
Na mocy § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia: Zwalnia się z obowiązku prowadzenia ewidencji w danym roku podatkowym, nie dłużej jednak niż do dnia 31 grudnia 2027 r. podatników, u których wartość sprzedaży dokonanej na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych w poprzednim roku podatkowym nie przekroczyła kwoty 20.000 zł, a w przypadku podatników rozpoczynających w poprzednim roku podatkowym dostawę towarów lub świadczenie usług na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych, jeżeli wartość sprzedaży z tego tytułu, w proporcji do okresu wykonywania tych czynności w poprzednim roku podatkowym, nie przekroczyła kwoty 20.000 zł.
W myśl § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia: Zwalnia się z obowiązku prowadzenia ewidencji w danym roku podatkowym, nie dłużej jednak niż do dnia 31 grudnia 2027 r. podatników rozpoczynających po dniu 31 grudnia 2024 r. dostawę towarów lub świadczenie usług na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych, jeżeli przewidywana przez podatnika wartość sprzedaży z tego tytułu, w proporcji do okresu wykonywania tych czynności w danym roku podatkowym, nie przekroczy kwoty 20.000 zł.
Stosownie do § 3 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia: Zwolnienia, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, nie stosuje się do podatników, którzy w poprzednim roku podatkowym byli obowiązani do prowadzenia ewidencji lub przestali spełniać warunki do zwolnienia z obowiązku prowadzenia ewidencji. Powyższe zwolnienie z obowiązku ewidencjonowania obrotu za pomocą kasy rejestrującej ma charakter podmiotowy, tj. dotyczy podmiotu. Natomiast w myśl § 2 ust. 1 rozporządzenia: Zwalnia się z obowiązku prowadzenia ewidencji w danym roku podatkowym, nie dłużej jednak niż do dnia 31 grudnia 2027 r., czynności wymienione w załączniku do rozporządzenia.
Zgodnie z § 2 ust. 2 rozporządzenia: W odniesieniu do niektórych czynności wymienionych w załączniku do rozporządzenia zwolnienie, o którym mowa w ust. 1, stosuje się zgodnie z warunkami określonymi w tym załączniku.
W części I załącznika „Dostawa towarów lub świadczenie usług, których przedmiotem są następujące towary lub usługi:”, w poz. 38 bez względu na symbol PKWiU zostały wymienione: Usługi parkingu samochodów i innych pojazdów świadczone przez: 1) podatnika na rzecz jego pracowników; 2) spółdzielnie mieszkaniowe na rzecz członków lub innych osób, którym przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu lub które są właścicielami lokali położonych w budynkach administrowanych przez spółdzielnie mieszkaniowe, jak również przez wspólnoty mieszkaniowe na rzecz właścicieli lokali; 3) spółdzielnie mieszkaniowe oraz wspólnoty mieszkaniowe na rzecz podmiotów zamieszkujących na ich terenie na podstawie: a) umowy najmu lub b) umowy dzierżawy, lub c) innej umowy o podobnym charakterze dotyczącej - lokali mieszkalnych na cele mieszkaniowe.
Niektóre usługi oraz dostawa niektórych towarów zostały wyłączone przez ustawodawcę z prawa do zwolnienia, o którym mowa w przepisach § 2 i § 3 rozporządzenia. Szczegółowo zostały one wymienione w § 4 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia. I tak, zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 2 lit. n) rozporządzenia: Zwolnień, o których mowa w § 2 i § 3, nie stosuje się w przypadku świadczenia usług parkingu samochodów i innych pojazdów.
Stosownie do § 7 rozporządzenia: 1. W przypadku podatników, którzy: 1) nie przestali spełniać warunków do zwolnienia z obowiązku prowadzenia ewidencji przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia oraz 2) nie zostali zwolnieni z obowiązku prowadzenia ewidencji na podstawie § 2 i § 3 - zwolnienie z obowiązku prowadzenia ewidencji traci moc z dniem 1 lipca 2025 r., z zastrzeżeniem § 8 ust. 2-4. 2. Zwolnienia, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 1, nie stosuje się w przypadku podatników, którzy w 2024 r. byli obowiązani do prowadzenia ewidencji lub przestali spełniać warunki do zwolnień, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 listopada 2023 r. w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących.
3. Zwolnienia, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 3, nie stosuje się w przypadku podatników, którzy w 2024 r. przestali spełniać warunki do zwolnień, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 3 i 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 listopada 2023 r. w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących.
Jednakże w myśl § 8 ust. 2 rozporządzenia: W przypadku podatników korzystających ze zwolnień, o których mowa w § 2 i § 3, którzy: 1) w okresie od dnia 1 stycznia 2025 r. do dnia 31 marca 2026 r. kontynuują lub rozpoczynają świadczenie usług, o których mowa w § 4 ust. 1 pkt 2 lit. n, 2) przed dniem 1 stycznia 2025 r. zaprzestali świadczenia usług, o których mowa w § 4 ust. 1 pkt 2 lit. n, a następnie w okresie od dnia 1 stycznia 2025 r. do dnia 31 marca 2026 r. rozpoczną świadczenie tych usług - świadczenie tych usług nie wyłącza korzystania z tych zwolnień do dnia 31 marca 2026 r. Z opisu sprawy wynika, że na terenie należącym do Spółdzielni znajdują się miejsca postojowe (parkingi) przeznaczone do parkowania pojazdów przez osoby zamieszkujące na terenie Spółdzielni oraz prowadzące na terenie Spółdzielni działalność gospodarczą.
W celu zapewnienia możliwości korzystania z miejsc postojowych (parkingów) mieszkańcom Spółdzielni oraz osobom posiadającym tytuł do lokali użytkowych na terenie Spółdzielni, Spółdzielnia podejmuje działania zmierzające do uniemożliwienia osobom nieuprawnionym korzystania z miejsc postojowych na terenie Spółdzielni. Rada Nadzorcza uchwaliła („…”). Regulamin określa zasady wydawania pilotów do urządzeń ograniczających dostęp do parkingów (szlabanów) oraz winiet potwierdzających uprawnienie do parkowania pojazdu na parkingach należących do Spółdzielni.
Zgodnie z § 2 ust. 2 Regulaminu: „Pilot do urządzenia ograniczających dostęp oraz winietę potwierdzającą uprawnienie do parkowania w nieruchomości mogą otrzymać osoby: 1) posiadające tytuł prawny do lokalu położonego w nieruchomości, to jest: spółdzielcze prawo do lokalu, prawo odrębnej własności lokalu, prawo najmu lokalu użytkowego na podstawie umowy, której stroną jest Spółdzielnia lub członkowie ich rodzin; 2) mające miejsce zamieszkania w lokalu położonym w nieruchomości lub prowadzące w lokalu działalność gospodarczą i ponoszące z tego tytułu koszt utrzymania części wspólnych nieruchomości; miejsce zamieszkania powinno być potwierdzone zameldowaniem osoby uprawnionej lub pisemnym oświadczeniem posiadającego tytuł prawny do lokalu; 3) posiadające samochód zarejestrowany na siebie lub członka rodziny mającego miejsce zamieszkania w lokalu położonym w nieruchomości;”.
W tym miejscu należy zauważyć, że wyżej przytoczone przepisy wskazują, że co do zasady wszystkie transakcje dotyczące sprzedaży towarów lub świadczenia usług na rzecz osób fizycznych i rolników ryczałtowych należy bezwzględnie ewidencjonować na kasie fiskalnej. Wyjątkiem są zwolnienia o charakterze podmiotowym jak i przedmiotowym po spełnieniu określonych przepisami warunków. Zwolnienia te w swojej charakterystyce nie przewidują zwolnień z obowiązku ewidencjonowania na kasie fiskalnej sprzedaży, dla której brak jest danych nabywcy usługi.
Jak wyżej wskazałem opłata za bezumowne korzystanie z miejsc postojowych (parkingów) stanowi wynagrodzenie za świadczenie usług, o których mowa w art. 8 ust. 1 ustawy i w konsekwencji podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy. Z opisu sprawy nie wynika, aby otrzymywali Państwo opłaty za bezumowne korzystanie z miejsc postojowych (parkingów) od osób (podmiotów), o których mowa w poz. 38 załącznika do rozporządzenia.
Zatem w przedstawionej sytuacji znajdzie zastosowanie przepis § 4 ust. 1 pkt 2 lit. n) rozporządzenia, zgodnie z którym zwolnień, o których mowa w § 2 i § 3, nie stosuje się w przypadku świadczenia usług parkingu samochodów i innych pojazdów, a w konsekwencji mają Państwo obowiązek ewidencjonowania przy zastosowaniu kasy rejestrującej opłat za bezumowne korzystanie z miejsc postojowych (parkingów). Tym samym, Państwa stanowisko w części dotyczącej zwolnienia z obowiązku ewidencjonowania przy zastosowaniu kasy rejestrującej otrzymania opłaty za bezumowne korzystanie z miejsc postojowych (parkingów) jest nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia. Zaznaczam, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym. Ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego.
Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego podanym przez Państwa w złożonym wniosku. Odnośnie przywołanych przez Państwa wyroków sądów administracyjnych należy zauważyć, że wyroki sądów to rozstrzygnięcia w konkretnej sprawie, osadzonej w określonym stanie faktycznym. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78 poz. 483 ze zm.) w swoim rozdziale III określa zamknięty katalog źródeł prawa powszechnie obowiązującego.
Nie przewiduje on takiej mocy dla orzecznictwa sądowego, w tym orzecznictwa sądów administracyjnych (w Polsce nie obowiązuje system precedensów sądowych). W związku z powyższym, nie negując orzecznictwa, jako cennego źródła w zakresie wskazywania kierunków wykładni norm prawa podatkowego, należy zauważyć, że moc obowiązująca wyroku zamyka się w obrębie sprawy, w której została wydana. Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.).
Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosują się Państwo do interpretacji. · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej: 1) z zastosowaniem art. 119a; 2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług; 3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści. · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA): · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art.
47 § 1 PPSA), albo · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA). Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA). Podstawa prawna dla wydania interpretacji Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.