Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
5 września 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismem z 25 października 2026 r. – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Informacje ogólne 1. Jest Pani osobą fizyczną mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i podlegającą w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 592 t.j. ze zm., dalej: „Ustawa o PIT”). Umowa kredytu i nabycie nieruchomości 2. W dniu 25 czerwca 2010 r. zawarła Pani z …. Bank ….. umowę kredytu mieszkaniowego …. nr …. (dalej: „Umowa Kredytu”). Następcą prawnym ….Bank … jest …. Bank … z siedzibą w …. (dalej: „Bank”).
3. Kredyt został udzielony w złotych i denominowany w walucie CHF – w kwocie stanowiącej równowartość 127 470,86 CHF, jednak nie więcej niż 360 000,00 zł, na okres 360 miesięcy, tj. do 10 czerwca 2040 r. 4. Jest Pani jedynym kredytobiorcą. Umowa Kredytu nie została zawarta z żadną inną osobą. 5. Zarówno w dacie udzielenia kredytu, jak i obecnie, kredytodawca był i jest podmiotem uprawnionym do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym.
6. Cel kredytu został wskazany wprost w części szczególnej Umowy Kredytu jako finansowanie części kosztów zakupu lokalu mieszkalnego położonego w ... wraz z oznaczonym miejscem postojowym. 7. Do Umowy Kredytu zawarto trzy aneksy: nr 1 z 11 czerwca 2011 r., nr 2 z 20 października 2020 r. oraz nr 3 z 20 października 2022 r. Aneksy nie zmieniły celu kredytu ani nie zwiększył kwoty udzielonego kredytu. Kredyt nie został zastąpiony kredytem refinansowym ani konsolidacyjnym. 8. Kredyt został wypłacony jednorazowo 2 lipca 2010 r. w kwocie 360 000,00 zł. 9. Aktem notarialnym z 29 czerwca 2010 r. (Rep.
A Nr ….) nabyła Pani: a) lokal mieszkalny w …. stanowiący odrębną nieruchomość, wraz z prawami związanymi – za cenę 435 000,00 zł, oraz b) udział wynoszący 1/100 części w nieruchomości garażowej, z prawem wyłącznego korzystania z oznaczonego miejsca postojowego – za cenę 15 000,00 zł. Łączna cena nabycia wyniosła 450 000,00 zł. 10. Cena nabycia została sfinansowana w kwocie 360 000,00 zł ze środków pochodzących z kredytu oraz w kwocie 90 000,00 zł z Pani środków własnych (wkład własny). 11. Lokal mieszkalny oraz udział w nieruchomości garażowej objęte są odrębnymi księgami wieczystymi.
Miejsce postojowe nie stanowi pomieszczenia przynależnego do lokalu mieszkalnego w rozumieniu art. 2 ust. 4 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali. Stanowi ono udział w odrębnej nieruchomości o charakterze niemieszkalnym. 12. Lokal mieszkalny jest wykorzystywany przez Panią na Pani własne cele mieszkaniowe nieprzerwanie od 2010 r. Lokal nie był wynajmowany ani wykorzystywany w działalności gospodarczej. 13. Spłata kredytu została zabezpieczona hipoteką kaucyjną łączną do kwoty 599 642,05 zł, ustanowioną na rzecz kredytodawcy na obu wskazanych wyżej nieruchomościach, tj. na lokalu mieszkalnym oraz na udziale w nieruchomości garażowej.
Hipoteka kaucyjna zabezpieczała kapitał kredytu oraz odsetki, prowizje i inne koszty, których wysokość w chwili ustanowienia zabezpieczenia nie była znana. 14. Kredyt został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, której celem było zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych jednego gospodarstwa domowego prowadzonego przez Panią. Nie zaciągała Pani równolegle innych kredytów mieszkaniowych. 15. Nie korzystała Pani dotychczas z zaniechania poboru podatku dochodowego od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej inwestycji mieszkaniowej niż inwestycja opisana w niniejszym wniosku.
Dotychczasowa spłata kredytu 16. Zgodnie z zestawieniem sporządzonym przez Bank, według stanu na dzień 24 lipca 2026 r. uiściła Pani na rzecz Banku raty kapitałowo-odsetkowe w łącznej kwocie 371 676,00 zł. Zgodnie z zestawieniem, suma dokonanych przez Panią wpłat przewyższa kwotę kapitału wypłaconego przez Bank (360 000,00 zł) o kwotę 11 676,00 zł. Postępowanie sądowe i projekt ugody 17. Przed Sądem Okręgowym w …., pod sygn. akt …, toczy się sprawa z Pani powództwa przeciwko Bankowi o ustalenie i zapłatę, w której Pani zakwestionowała ważność Umowy Kredytu (dalej: „Spór”).
18. W związku ze Sporem poniosła Pani koszty procesu, na które składają się opłata od pozwu oraz wynagrodzenie pełnomocnika procesowego. 19. Bank przedstawił Pani projekt ugody pozasądowej datowany na 13 sierpnia 2026 r. (dalej: „Ugoda”). Na dzień złożenia niniejszego wniosku Ugoda nie została jeszcze zawarta. Zamierza ją Pani zawrzeć, a umorzenie zadłużenia nastąpi w 2026 r. Celem Ugody jest zakończenie Sporu oraz uchylenie niepewności co do roszczeń wynikających z Umowy.
20. W ramach ewentualnej Ugody rozważane jest: a) Zwolnienie Pani z długu przez Bank, poprzez umorzenie pozostałej do spłaty kwoty kredytu, w tym wszelkich wierzytelności Banku wynikających z Umowy Kredytu, tj. zwolnienie z obowiązku spłaty pozostałej części kapitału kredytu, odsetek skapitalizowanych, odsetek zapadłych niespłaconych, odsetek od zadłużenia przeterminowanego, odsetek zawieszonych, odsetek bieżących oraz innych kosztów i opłat związanych z Umową Kredytu.
Przy czym na aktualne saldo Pani zadłużenia z tytułu Umowy Kredytu nie składają się (tzn. ich wartość jest równa zero): - wartość odsetek skapitalizowanych, - wartość odsetek od zadłużenia przeterminowanego, - wartość odsetek zawieszonych oraz - wartość innych kosztów i opłat związanych z Umową Kredytu. b) Dokonanie przez Bank zwrotu na Pani rzecz kwoty dodatkowej w wysokości 13 500,00 zł (dalej: „Zwrot”). c) Zwrócenie przez Bank kosztów procesu poniesionych przez Panią w postępowaniu z Pani powództwa. Przy czym kwoty, które Bank zwróci Pani tytułem kosztów procesu, nie przewyższą wydatków faktycznie poniesionych przez Panią w celu dochodzenia roszczeń.
21. Zgodnie z projektem Ugody cofnie Pani powództwo i zrzeknie się roszczenia w całości, a Bank wyrazi na to zgodę. 22. Ugoda nie została jeszcze podpisana, wobec czego na dzień jej zawarcia kwoty wskazane w Ugodzie mogą ulec nieznacznej zmianie – w szczególności wskutek naliczenia odsetek bieżących za okres do dnia zawarcia Ugody, dokonania przez Panią kolejnych spłat rat oraz zastosowania średniego kursu NBP do przeliczenia aktualnego salda kredytu z dnia poprzedzającego dzień zawarcia Ugody.
Uzupełnienie opisu sprawy 25 października 2026 r. udzieliła Pani odpowiedzi na pytania zawarte w wezwaniu: - na jakiej podstawie (w oparciu o jakie wartości lub wskaźniki) bank ustali wysokość wypłaconej kwoty (kwot)? Odpowiedź: Kwota dodatkowa została określona w § 6 ust. 1 projektu Ugody, w wyniku negocjacji prowadzonych w związku ze Sporem. Bank nie przedstawił Pani sposobu wyliczenia kwoty dodatkowej. Jej wysokość pozostaje jednak w bezpośrednim związku z danymi z zestawienia sporządzonego przez Bank pt. „Kalkulacja rozliczenia świadczeń” (pkt 16 Wniosku).
Zestawienie obejmuje wszystkie wypłaty kredytu oraz wszystkie Pani wpłaty w okresie od 25 czerwca 2010 r. do 24 lipca 2026 r. Kwota dodatkowa składa się z dwóch części: 1) 11 676,00 zł – część odpowiadająca dokładnie nadwyżce sumy Pani wpłat ponad kwotę kapitału wypłaconego przez Bank; 2) 1 824,00 zł – część dodatkowa, nieznajdująca pokrycia w nadwyżce sumy wpłat ponad kwotę kapitału wypłaconego przez Bank i stanowiąca Pani przysporzenie. Projekt Ugody nie odwołuje się przy ustalaniu kwoty dodatkowej do innych wartości ani wskaźników, w szczególności do kursu waluty obcej lub stawki referencyjnej WIBOR.
Nadwyżka 11 676,00 zł została ustalona na podstawie rat kapitałowo-odsetkowych i nie obejmuje innych opłat związanych z kredytem. Ostatnią ratę kredytu uiściła Pani 10 lipca 2026 r. i po tej dacie nie dokonywała Pani dalszych wpłat na rzecz Banku. Zestawienie, o którym mowa wyżej, obejmuje zatem wszystkie Pani wpłaty, a nadwyżka sumy wpłat ponad wypłacony kapitał wynosi 11 676,00 zł. Według stanu na 23 października 2026 r. Ugoda nie została jeszcze zawarta. Nie otrzymała Pani nowego projektu Ugody ani informacji o zmianie kwot wskazanych w projekcie z 13 sierpnia 2026 r., w tym kwoty dodatkowej. Zaktualizowany projekt Ugody ma zostać Pani przedstawiony w dniu jej zawarcia.
Jak wskazano w pkt 22 Wniosku, kwoty wskazane w Ugodzie mogą na ten dzień ulec aktualizacji i nieznacznej zmianie. - czy w wyniku zawarcia ugody bank zwróci Pani środki pieniężne w kwocie uprzednio spłaconej do banku (z uwzględnieniem wartości udostępnionego kredytu)? Odpowiedź: Bank zwróci Pani środki uprzednio wpłacone tytułem rat kapitałowo-odsetkowych w kwocie około 11 676,00 zł. Kwota ta stanowi różnicę między sumą wpłat (371 676,00 zł) a wartością kapitału udostępnionego przez Bank (360 000,00 zł).
Natomiast kwota około 1 824,00 zł nie stanowi zwrotu środków pieniężnych wpłaconych przez Panią do Banku. - czy ww. kwota (kwoty), która zostanie Pani wypłacona, będzie stanowiła zwrot środków, które zostały wpłacone do banku tytułem spłaty kapitału, odsetek (rat kapitałowo-odsetkowych) i innych opłat związanych z kredytem, a które w wyniku ponownego przeliczenia zobowiązań kredytowych według kursu waluty przyjętego w ugodzie stały się nienależne bankowi?
Odpowiedź: W części około 11 676,00 zł, kwota dodatkowa stanowić będzie zwrot środków wpłaconych przez Panią tytułem rat kapitałowo-odsetkowych, które w wyniku rozliczenia Umowy Kredytu dokonanego w projekcie Ugody stały się nienależne Bankowi. Zwrot nie obejmuje innych opłat związanych z kredytem. Nienależność tej części wpłat wynika z ostatecznego rozliczenia Umowy Kredytu uzgodnionego w projekcie Ugody. - czy ww. kwota (kwoty), która zostanie Pani wypłacona przez bank, będzie stanowiła przysporzenie ponad kwoty uiszczane tytułem spłaty przedmiotowego kredytu, tj. dodatkowe przysporzenie wynikające z zawartej ugody?
Odpowiedź: W części około 1 824,00 zł, kwota ta przewyższa nadwyżkę wpłat ponad wypłacony kapitał i nie znajduje pokrycia w środkach wpłaconych przez Panią. Stanowi dodatkowe przysporzenie wynikające z Ugody. - czy ww. kwota (kwoty), która zostanie Pani wypłacona przez bank, będzie wynagrodzeniem za odstąpienie przez Panią od dochodzenia roszczeń wobec banku na drodze sądowej? Odpowiedź: W części około 11 676,00 zł – nie. Wysokość tej części wynika wprost z arytmetycznej różnicy między sumą wpłat a wypłaconym kapitałem, a nie z wyceny roszczeń, których przestaje Pani dochodzić. Stanowi ona zwrot świadczeń spełnionych przez Panią, a nie zapłatę za cofnięcie powództwa.
W części 1 824,00 zł kwota ma charakter dodatkowego świadczenia uzgodnionego w ramach wzajemnych ustępstw, związanego z polubownym zakończeniem Sporu. Projekt Ugody nie określa natomiast kwoty dodatkowej jako wynagrodzenia za cofnięcie powództwa lub zrzeczenie się roszczenia.
Pytania
Czy Pani przychód powstały w wyniku umorzenia przez Bank pozostałej do zapłaty części zadłużenia z tytułu Umowy Kredytu będzie objęty zaniechaniem poboru podatku dochodowego od osób fizycznych? Czy w związku z dokonaniem przez Bank na Pani rzecz zwrotu kosztów procesu poniesionych w postępowaniu z Pani powództwa – tj. kosztów zastępstwa procesowego oraz części opłaty od pozwu, w kwocie nieprzewyższającej wydatków faktycznie poniesionych przez Panią – po Pani stronie powstanie przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?
Czy wypłacona przez Bank na podstawie Ugody kwota dodatkowa będzie stanowiła dla Pani przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, w części, w jakiej nie przekracza nadwyżki sumy wpłat ponad kwotę wypłaconego kapitału? Czy w związku z zawarciem Ugody po Pani stronie powstanie przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych w wysokości odpowiadającej różnicy pomiędzy sumą hipoteki kaucyjnej łącznej ujawnionej w księgach wieczystych (599 642,05 zł), a kwotą kapitału faktycznie spłaconego przez Panią na rzecz Banku?
Pani stanowisko w sprawie
(stanowisko do pytania nr 3 doprecyzowane w uzupełnieniu wniosku) Ad. 1 Pani zdaniem, przychód powstały w wyniku umorzenia przez Bank pozostałej do zapłaty części zadłużenia z tytułu Umowy Kredytu będzie objęty zaniechaniem poboru podatku dochodowego od osób fizycznych w części, w jakiej kredyt został zaciągnięty na nabycie lokalu mieszkalnego, przy czym część tę należy ustalić przy zastosowaniu proporcji, w jakiej cena nabycia lokalu mieszkalnego pozostaje do łącznej ceny nabycia lokalu mieszkalnego oraz udziału w nieruchomości garażowej. Ad.
2 W Pani ocenie, zwrot przez Bank kosztów procesu poniesionych przez Panią w postępowaniu z Pani powództwa – w kwocie nieprzewyższającej wydatków faktycznie poniesionych – nie spowoduje powstania po Pani stronie przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, a w konsekwencji nie będzie rodził obowiązku podatkowego. Ad. 3 Pani zdaniem, kwota dodatkowa wypłacona przez Bank nie będzie stanowiła dla Pani przychodu podlegającego opodatkowaniu w części, w jakiej nie przekracza nadwyżki sumy wpłat dokonanych przez Panią na poczet Umowy Kredytu z tytułu rat kapitałowo-odsetkowych ponad kwotę kapitału wypłaconego przez Bank. Ad.
4 W Pani ocenie, w związku z zawarciem Ugody po Pani stronie nie powstanie przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych w wysokości odpowiadającej różnicy pomiędzy sumą hipoteki kaucyjnej łącznej ujawnionej w księgach wieczystych, a kwotą kapitału faktycznie spłaconego Bankowi. Różnica ta nie jest bowiem wielkością mającą znaczenie prawnopodatkowe. UZASADNIENIE Ad. 1 - Umorzenia przez Bank pozostałej do zapłaty części zadłużenia z tytułu Umowy Kredytu.
Pani zdaniem, przychód powstały w wyniku umorzenia przez Bank pozostałej do zapłaty części zadłużenia z tytułu Umowy Kredytu będzie objęty zaniechaniem poboru podatku dochodowego od osób fizycznych w części, w jakiej kredyt został zaciągnięty na nabycie lokalu mieszkalnego, przy czym część tę należy ustalić przy zastosowaniu proporcji, w jakiej cena nabycia lokalu mieszkalnego pozostaje do łącznej ceny nabycia lokalu mieszkalnego oraz udziału w nieruchomości garażowej.
Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o PIT, opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Stosownie do art. 11 ust. 1 ustawy o PIT, przychodami są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Za przychód uznaje się zatem każde przysporzenie majątkowe o charakterze definitywnym i bezzwrotnym – zarówno zwiększające aktywa, jak i zmniejszające pasywa podatnika.
Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są podatkowo neutralne. Przychód po stronie kredytobiorcy powstaje natomiast w razie umorzenia kredytu, jego części lub odsetek – wówczas kredytobiorca nie musi wydatkować własnych środków na spłatę zobowiązania, co stanowi realne przysporzenie majątkowe. Jeżeli zatem w ramach Ugody Bank częściowo umorzy Pani zobowiązanie (zwolni Panią z długu) z tytułu Umowy Kredytu, to wartość tego umorzonego zobowiązania stanowić będzie po Pani stronie przychód.
Jednak mimo powstania przychodu, w Pani ocenie, będzie Pani uprawniona do skorzystania z zaniechania poboru podatku w części, w jakiej kredyt został zaciągnięty na nabycie lokalu mieszkalnego, przy czym część tę należy ustalić przy zastosowaniu proporcji, w jakiej cena nabycia lokalu mieszkalnego pozostaje do łącznej ceny nabycia lokalu mieszkalnego oraz udziału w nieruchomości garażowej. Podstawą do skorzystania z zaniechania poboru podatku są przepisy Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (Dz.
U. z 2025 r. poz. 1672 t.j., dalej: „Rozporządzenie”).
Zgodnie z § 1 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia zarządza się zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od kwot: 1) umorzonych osobie fizycznej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, w przypadku gdy: a) kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego - gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej, oraz b) osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a inwestycji mieszkaniowej; 2) otrzymanych przez osobę fizyczną świadczeń z tytułu kredytu mieszkaniowego udzielonego w walucie obcej lub w złotych, lecz nominowanego lub indeksowanego do waluty obcej, w związku z powstaniem przychodu z tytułu zastosowania ujemnego oprocentowania.
Definicję kredytu mieszkaniowego zawiera z kolei § 3 ust. 1 Rozporządzenia, z którego wynika, że ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o kredycie mieszkaniowym, należy przez to rozumieć kredyt, który został: 1) udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów, oraz 2) zabezpieczony w postaci hipoteki ustanowionej na nieruchomości lub udziale w nieruchomości lub prawie wieczystego użytkowania gruntu lub udziale w takim prawie, lub spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego lub udziale w takim prawie, lub prawie do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziale w takim prawie, oraz 3) zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W Pani ocenie rozważane umorzenie przez Bank pozostałej do spłaty części Kredytu może korzystać z przewidzianego Rozporządzeniem zaniechania poboru podatku w części, w jakiej kredyt został zaciągnięty przez Panią na nabycie lokalu mieszkalnego.
Wskazuje bowiem Pani, że spełnia wynikające z Rozporządzenia przesłanki niezbędne do zaniechania poboru podatku w części, w jakiej kredyt został zaciągnięty na nabycie lokalu mieszkalnego, tj.: 1) Kredyt jest kredytem mieszkaniowym w rozumieniu § 3 Rozporządzenia, tj.: a) został udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów (§ 3 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia), oraz b) został zabezpieczony w postaci hipoteki ustanowionej na nieruchomości (§ 3 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia), c) został zaciągnięty w części na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o PIT (§ 3 ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia).
2) Kredyt został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej (§ 1 ust. 1 pkt 1 lit. a Rozporządzenia). 3) Nie korzystała Pani z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej inwestycji mieszkaniowej (§ 1 ust. 1 pkt 1 lit. b Rozporządzenia). 4) Umorzenie obejmuje kwoty, o których mowa w § 1 ust. 2 Rozporządzenia. 5) Umorzenie nastąpi w okresie obowiązywania Rozporządzenia, o którym mowa w § 4 Rozporządzenia.
Zaniechanie poboru podatku znajduje zastosowanie do umorzonych osobom fizycznym kwot wierzytelności z tytułu kredytów zaciągniętych na cele mieszkaniowe i zabezpieczonych hipotecznie, udzielonych przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmioty uprawnione do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw w przypadku, gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o PIT.
Przy czym, zgodnie z § 1 ust. 3 Rozporządzenia, w przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty również na wydatki inne niż określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o PIT, zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje kwotę wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego w części, w jakiej kwota kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 tej ustawy pozostaje do całkowitej kwoty zaciągniętego kredytu mieszkaniowego. Skoro zatem oprócz lokalu mieszkalnego nabyła Pani również udział w nieruchomości garażowej, objętej odrębną księgą wieczystą, to konieczne jest ustalenie proporcji, o której mowa w § 1 ust. 3 Rozporządzenia.
Kredyt został udzielony jedną kwotą, na cel obejmujący łącznie lokal mieszkalny oraz udział w nieruchomości garażowej. Umowa Kredytu nie zawiera rozbicia kwoty kredytu na poszczególne składniki nabywanego przedmiotu. Ustalenie proporcji, o której mowa w § 1 ust. 3 Rozporządzenia, wymaga zatem odtworzenia, jaka część kwoty kredytu przypada na wydatek określony w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o PIT.
W Pani ocenie obiektywnym i wynikającym z dokumentów źródłowych kluczem jest relacja cen nabycia wskazanych w akcie notarialnym z dnia 29 czerwca 2010 r. W Pani ocenie, kwota kredytu przypadająca na nabycie lokalu mieszkalnego stanowi iloczyn całkowitej kwoty kredytu (360 tys. zł) oraz proporcji ceny nabycia lokalu mieszkalnego (435 tys. zł) do łącznej ceny nabycia lokalu mieszkalnego i udziału w nieruchomości garażowej (450 tys. zł), tj. 348 tys. zł.
Proporcja, o której mowa w § 1 ust. 3 Rozporządzenia – tj. relacja kwoty kredytu zaciągniętego na wydatki określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o PIT (348 tys. zł) do całkowitej kwoty zaciągniętego kredytu mieszkaniowego (360 tys. zł) – wynosi 96,(6)% i odpowiada relacji ceny nabycia lokalu mieszkalnego do łącznej ceny nabycia lokalu mieszkalnego i udziału w nieruchomości garażowej.
W związku z powyższym, Pani zdaniem, przychód powstały w wyniku umorzenia przez Bank pozostałej do zapłaty części zadłużenia z tytułu Umowy Kredytu będzie objęty zaniechaniem poboru podatku dochodowego od osób fizycznych w części, w jakiej kredyt został zaciągnięty na nabycie lokalu mieszkalnego, przy czym część tę należy ustalić przy zastosowaniu proporcji, w jakiej cena nabycia lokalu mieszkalnego pozostaje do łącznej ceny nabycia lokalu mieszkalnego oraz udziału w nieruchomości garażowej.
Pani stanowisko znajduje potwierdzenie w utrwalonej praktyce interpretacyjnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, w szczególności w następujących interpretacjach indywidualnych: - 0114-KDIP3-2.4011.964.2025.2.MN z 30 grudnia 2025 r.; - 0113-KDIPT2-2.4011.418.2025.3.KK z 11 lipca 2025 r.; - 0115-KDST2-2.4011.520.2025.2.KK z 21 listopada 2025 r.; - 0114-KDIP3-2.4011.855.2025.2.MN z 28 listopada 2025 r.; - 0113-KDIPT2-2.4011.82.2026.3.ACZ z 24 marca 2026 r.; - 0114-KDIP3-2.4011.390.2026.2.MT z 29 maja 2026 r. Ad.
2 – Zwrot kosztów procesu Pani zdaniem, zwrot przez Bank kosztów procesu poniesionych przez Panią w postępowaniu z Pani powództwa – w kwocie nieprzewyższającej wydatków faktycznie poniesionych – nie spowoduje powstania po Pani stronie przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, a w konsekwencji nie będzie rodził obowiązku podatkowego. Jak wskazano wyżej, przychodem w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o PIT może być wyłącznie przysporzenie majątkowe o charakterze definitywnym i bezzwrotnym, powodujące rzeczywisty przyrost majątku podatnika przez zwiększenie aktywów albo zmniejszenie pasywów.
Zwrot wydatku uprzednio poniesionego przez podatnika z własnych środków nie ma takiego charakteru. Podatnik otrzymuje bowiem z powrotem to, co wcześniej wydatkował, a jego majątek – ujmowany całościowo – nie ulega powiększeniu. Instytucja zwrotu kosztów procesu ma zatem charakter wyrównawczy (kompensacyjny) – jej celem jest przywrócenie stanu majątkowego strony sprzed poniesienia wydatków niezbędnych do dochodzenia praw, a nie przysporzenie jej jakiejkolwiek korzyści. Okoliczność, że w Pani sprawie zwrot następuje na podstawie Ugody, a nie orzeczenia sądu, nie zmienia charakteru tego świadczenia – nadal będzie to zwrot faktycznie poniesionych wydatków procesowych.
Kwoty, które Bank Pani zwróci tytułem kosztów zastępstwa procesowego oraz opłaty od pozwu, nie przewyższą wydatków faktycznie poniesionych przez Panią w związku ze Sporem. Pani zdaniem, oznacza to, że zwrot przez Bank kosztów procesu poniesionych przez Panią w postępowaniu z Pani powództwa – w kwocie nieprzewyższającej wydatków faktycznie poniesionych – nie spowoduje powstania po Pani stronie przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, a w konsekwencji nie będzie rodził obowiązku podatkowego.
Pani stanowisko znajduje potwierdzenie w praktyce interpretacyjnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej: - 0114-KDIP3-2.4011.964.2025.2.MN z 30 grudnia 2025 r.; - 0114-KDIP3-2.4011.1027.2025.1.JM z 20 stycznia 2026 r.; - 0115-KDIT1.4011.6.2026.1.JG z 2 marca 2026 r.; - 0115-KDIT1.4011.32.2026.1.MK z 12 marca 2026 r. Ad. 3 – Kwota dodatkowa w części stanowiącej zwrot własnych środków Pani zdaniem, kwota dodatkowa wypłacona przez Bank nie będzie stanowiła dla Pani przychodu podlegającego opodatkowaniu w części, w jakiej nie przekracza nadwyżki sumy wpłat dokonanych przez Panią na poczet Umowy Kredytu z tytułu rat kapitałowo-odsetkowych ponad kwotę kapitału wypłaconego przez Bank.
W tej części stanowi ona bowiem zwrot Pani własnych środków. Zwrot, otrzymany od Banku przez Panią w wykonaniu Ugody, stanowić będzie częściowy zwrot środków wcześniej wpłaconych przez Panią do Banku tytułem rat kapitałowo-odsetkowych w wykonaniu Umowy Kredytu.
Skoro zatem wypłata przez Bank Zwrotu stanowić będzie częściowy zwrot środków wcześniej zapłaconych przez Panią, to ich zwrotne otrzymanie od Banku nie spowoduje po stronie Pani przyrostu majątkowego, a tym samym nie będzie stanowiło dla Pani przychodu podlegającego opodatkowaniu w części, w jakiej Zwrot nie przekracza nadwyżki sumy wpłat dokonanych przez Panią na poczet Umowy Kredytu z tytułu rat kapitałowo-odsetkowych ponad kwotę kapitału wypłaconego przez Bank.
Stanowisko to znajduje potwierdzenie w interpretacjach indywidualnych Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej: - 0112-KDWL.4011.19.2025.2.DK z 14 lipca 2025 r.; - 0114-KDIP3-2.4011.964.2025.2.MN z 30 grudnia 2025 r.; - 0112-KDIL2-1.4011.905.2025.1.MB z 8 stycznia 2026 r.; - 0112-KDIL2-1.4011.1027.2025.1.DJ z 12 stycznia 2026 r.; - 0114-KDIP3-2.4011.1027.2025.1.JM z 20 stycznia 2026 r.; - 0114-KDIP3-2.4011.1115.2025.1.MJ z 11 lutego 2026 r.; - 0115-KDST2-2.4011.671.2025.2.KK z 19 lutego 2026 r.; - 0115-KDIT1.4011.6.2026.1.JG z 2 marca 2026 r. W uzupełnieniu wniosku z 25 października 2026 r. doprecyzowała Pani własne stanowisko dodając, że kwota dodatkowa wypłacona przez Bank nie będzie stanowiła dla Pani przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych w części, w jakiej nie przekracza nadwyżki sumy wpłat dokonanych przez Panią tytułem rat kapitałowoodsetkowych ponad kwotę kapitału wypłaconego przez Bank.
W tej części Kwota dodatkowa stanowi zwrot Pani własnych środków, które w wyniku rozliczenia Umowy Kredytu dokonanego w Ugodzie stały się nienależne Bankowi. Jej otrzymanie nie powoduje przyrostu Pani majątku, a zatem nie stanowi przysporzenia w rozumieniu art. 11 ust. 1 Ustawy o PIT. Pozostała część kwoty dodatkowej w części, w jakiej przekracza nadwyżkę sumy wpłat dokonanych przez Panią tytułem rat kapitałowo-odsetkowych ponad kwotę kapitału wypłaconego przez Bank, Pani zdaniem, stanowi przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 Ustawy o PIT. Ad.
4 – Suma hipoteki kaucyjnej a przychód podatkowy Pani zdaniem, w związku z zawarciem Ugody po Pani stronie nie powstanie przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych w wysokości odpowiadającej różnicy pomiędzy sumą hipoteki kaucyjnej łącznej ujawnionej w księgach wieczystych, a kwotą kapitału faktycznie spłaconego Bankowi. Różnica ta nie jest bowiem wielkością mającą znaczenie prawnopodatkowe.
Zgodnie z art. 65 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (dalej: „u.k.w.h.”) w celu zabezpieczenia oznaczonej wierzytelności wynikającej z określonego stosunku prawnego można nieruchomość obciążyć prawem, na mocy którego wierzyciel może dochodzić zaspokojenia z nieruchomości bez względu na to, czyją stała się własnością, i z pierwszeństwem przed wierzycielami osobistymi właściciela nieruchomości. Zgodnie natomiast z art. 102 u.k.w.h. (w brzmieniu sprzed 20 lutego 2011 roku): 1. Wierzytelności o wysokości nieustalonej mogą być zabezpieczone hipoteką do oznaczonej sumy najwyższej (hipoteka kaucyjna).
2. Hipoteka kaucyjna może w szczególności zabezpieczać istniejące lub mogące powstać wierzytelności z określonego stosunku prawnego albo roszczenia związane z wierzytelnością hipoteczną, lecz nieobjęte z mocy ustawy hipoteką zwykłą. Suma hipoteki kaucyjnej wyznacza zatem wyłącznie górną granicę odpowiedzialności rzeczowej właściciela obciążonej nieruchomości. Nie kreuje ona długu, nie powiększa go i nie stanowi jego miary. Stosownie do art. 94 u.k.w.h. wygaśnięcie wierzytelności zabezpieczonej hipoteką pociąga za sobą wygaśnięcie hipoteki, chyba że z danego stosunku prawnego mogą powstać w przyszłości kolejne wierzytelności podlegające zabezpieczeniu.
Przepis art. 991 ust. 1 stosuje się odpowiednio. Wygaśnięcie zabezpieczenia i jego wykreślenie z księgi wieczystej nie jest zatem odrębnym świadczeniem Banku na Pani rzecz, lecz automatycznym następstwem wygaśnięcia zabezpieczonej wierzytelności. Nie występuje tu żadna czynność, z którą można byłoby powiązać przysporzenie majątkowe. Przychodem może być wyłącznie przysporzenie realne, trwałe i definitywne.
Wygaśnięcie zabezpieczenia rzeczowego niczego do Pani majątku nie dodaje – nieruchomości przez cały okres kredytowania pozostawały Pani własnością, a obciążenie hipoteczne nie pomniejszało jej aktywów w sensie prawnorzeczowym ani nie zwiększało jej pasywów ponad wysokość rzeczywistego zadłużenia. Z kolei, przedmiotem zwolnienia z długu jest – zgodnie z treścią Ugody – wierzytelność Banku o ściśle oznaczonej wysokości, wskazanej kwotowo i rozpisanej na poszczególne pozycje zadłużenia, tj. kapitał oraz odsetki. Projekt Ugody w żadnym ze swoich postanowień nie odwołuje się do sumy hipoteki ani nie czyni z niej podstawy jakiegokolwiek rozliczenia pomiędzy Stronami.
Wartość przysporzenia uzyskanego przez Panią jest zatem z góry ograniczona do kwoty umorzonej wierzytelności i nie może zostać ustalona w oparciu o sumę zabezpieczenia rzeczowego, która pełni wyłącznie funkcję gwarancyjną. W konsekwencji, w Pani ocenie, w związku z zawarciem Ugody nie powstanie po Pani stronie przychód w wysokości odpowiadającej różnicy pomiędzy sumą hipoteki kaucyjnej łącznej a kwotą kapitału faktycznie spłaconego Bankowi.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Reguły dotyczące opodatkowania Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.): Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
W myśl art. 9 ust. 1a powołanej ustawy: Jeżeli podatnik uzyskuje dochody z więcej niż jednego źródła, przedmiotem opodatkowania w danym roku podatkowym jest, z zastrzeżeniem art. 25e, art. 29-30cb, art. 30da-30dh, art. 30e-30g, art. 30j-30p oraz art. 44 ust. 7e i 7f, suma dochodów z wszystkich źródeł przychodów. Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy: Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym.
Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów. Jak stanowi art. 11 ust. 1 ww. ustawy: Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Jak wynika z powołanego przepisu, ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są: · pieniądze i wartości pieniężne, które zostały otrzymane przez podatnika – tj. takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”; · pieniądze i wartości pieniężne, które zostały postawione do dyspozycji podatnika – tj. takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika.
Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny. Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika.
Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy. Ustawodawca tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę poszczególnych źródeł przychodów.
W języku powszechnym mianem „źródła” określane jest „to, co stanowi początek czegoś”, „przyczyna czegoś”, a synonimami tego pojęcia są m.in. czynnik sprawczy, powód, pochodzenie. Źródła przychodów Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł. W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Źródłami przychodów są: inne źródła.
Stosownie do art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17. Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe. Umorzenie wierzytelności Instytucja kredytu została uregulowana przepisami ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38 ze zm.).
Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy: Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu. Umorzenie wierzytelności następuje w przypadku zwolnienia z długu, czyli zrzeczenia się przez wierzyciela prawa do wierzytelności, bez uzyskania świadczenia ze strony dłużnika. Takie zrzeczenie się, pod warunkiem, że dłużnik je przyjmie, powoduje, że zobowiązanie wygasa.
Zgodnie bowiem z instytucją zwolnienia z długu uregulowaną w art. 508 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.): Zobowiązanie wygasa, gdy wierzyciel zwalnia dłużnika z długu, a dłużnik zwolnienie przyjmuje. Tak więc dla umorzenia wierzytelności koniecznym jest zgoda dłużnika (np. uzyskana w wyniku ugody, czy poprzez oświadczenie). Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek.
Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). Tym samym, umorzoną Pani kwotę wierzytelności z tytułu zaciągniętego kredytu należy zakwalifikować do przychodu z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zaniechanie poboru podatku Jednakże zgodnie z § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (Dz.
U. z 2025 poz. 1672): 1. Zarządza się zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od kwot: 1) umorzonych osobie fizycznej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, w przypadku gdy: a) kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego - gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej, oraz b) osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a inwestycji mieszkaniowej; 2) otrzymanych przez osobę fizyczną świadczeń z tytułu kredytu mieszkaniowego udzielonego w walucie obcej lub w złotych, lecz nominowanego lub indeksowanego do waluty obcej, w związku z powstaniem przychodu z tytułu zastosowania ujemnego oprocentowania.
2. Kwoty wierzytelności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, obejmują: 1) kwoty kredytu mieszkaniowego (kapitału); 2) odsetki, w tym odsetki skapitalizowane, i prowizje; 3) opłaty, jeżeli ich poniesienie przez kredytobiorcę było niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń. 3. W przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty również na wydatki inne niż określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.
U. z 2022 r. poz. 2647, z późn. zm.), zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje kwotę wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego w części, w jakiej kwota kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 tej ustawy pozostaje do całkowitej kwoty zaciągniętego kredytu mieszkaniowego. 4. W przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zastąpiony kredytem refinansowym lub gdy na jego spłatę został zaciągnięty kredyt konsolidacyjny, zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje odpowiednio kwotę wierzytelności z tytułu kredytu refinansowego lub konsolidacyjnego w części odpowiadającej kwocie wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego.
5. Przez jedną inwestycję mieszkaniową, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, rozumie się inwestycję, której celem jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych: 1) jednego gospodarstwa domowego albo 2) więcej niż jednego gospodarstwa domowego, w przypadku gdy osoby fizyczne mające zajmować wspólnie jeden budynek mieszkalny, nie mniej niż jedna osoba fizyczna z każdego takiego gospodarstwa, są osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2023 r. poz. 1774 i 1843).
6. Przez jedno gospodarstwo domowe, o którym mowa w ust. 5, rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę fizyczną zajmującą jeden lokal mieszkalny albo jeden budynek mieszkalny jednorodzinny, samodzielnie lub wspólnie z innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi.
7. W przypadku gdy stroną umowy kredytu mieszkaniowego na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, są co najmniej dwie osoby fizyczne, zaniechanie poboru podatku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, ma zastosowanie wyłącznie do osób, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. b. Natomiast w myśl § 3 komentowanego rozporządzenia: Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o kredycie mieszkaniowym, należy przez to rozumieć kredyt, który został: 1) udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów, oraz 2) zabezpieczony w postaci hipoteki ustanowionej na nieruchomości lub udziale w nieruchomości lub prawie wieczystego użytkowania gruntu lub udziale w takim prawie, lub spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego lub udziale w takim prawie, lub prawie do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziale w takim prawie, oraz 3) zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Z kolei § 4 cytowanego rozporządzenia stanowi, że: Zaniechanie, o którym mowa w § 1 i § 2, ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia 31 grudnia 2026 r. Stosownie do § 4a tego rozporządzenia: Zaniechanie, o którym mowa w § 1 i § 2, w przypadku pożyczek, o których mowa w § 3 ust. 2, ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2025 r. do dnia 31 grudnia 2026 r. Zgodnie z treścią ww. art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Za wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131, uważa się wydatki poniesione na: a) nabycie budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem, b) nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie, c) nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego lub udziału w takim gruncie, prawa użytkowania wieczystego takiego gruntu lub udziału w takim prawie, w tym również z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego, oraz nabycie innego gruntu lub udziału w gruncie, prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, grunt ten zmieni przeznaczenie na grunt pod budowę budynku mieszkalnego, d) budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego, e) rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub adaptację na cele mieszkalne własnego budynku niemieszkalnego, jego części, własnego lokalu niemieszkalnego lub własnego pomieszczenia niemieszkalnego - położonych w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej.
Dochody, od których zaniechano poboru podatku nie są wykazywane w zeznaniach rocznych i nie podlegają opodatkowaniu oraz zgłoszeniu do urzędu skarbowego.
Wobec powyższego, ww. zaniechanie poboru podatku znajdzie zastosowanie do umorzonych od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia 31 grudnia 2026 r. osobom fizycznym kwot wierzytelności z tytułu kredytów zaciągniętych na cele mieszkaniowe i zabezpieczonych hipotecznie, udzielonych przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmioty uprawnione do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw, w przypadku, gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego – gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej oraz w przypadku, gdy osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a) inwestycji mieszkaniowej (§ 1 ust. 1 pkt 1 lit. b ww. rozporządzenia).
Kwota ww. wierzytelności może przy tym obejmować kapitał, odsetki, a także prowizje oraz poniesione opłaty niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń. Istotne jest, żeby kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Pani skutki podatkowe z tytułu umorzenia wierzytelności Z treści wniosku wynika, że: - 25 czerwca 2010 r. zaciągnęła Pani kredyt hipoteczny, który został udzielony w złotych i denominowany w walucie CHF na cele mieszkaniowe, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. na sfinansowanie części kosztów zakupu lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość wraz z oznaczonym miejscem postojowym z prawem wyłącznego korzystania z oznaczonego miejsca postojowego.
Lokal mieszkalny oraz udział w nieruchomości garażowej objęte są odrębnymi księgami wieczystymi; - Miejsce postojowe nie stanowi pomieszczenia przynależnego do lokalu mieszkalnego w rozumieniu art. 2 ust. 4 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali. Stanowi ono udział w odrębnej nieruchomości o charakterze niemieszkalnym; - Jest Pani jedynym kredytobiorcą.
Umowa Kredytu nie została zawarta z żadną inną osobą; - Cel kredytu został wskazany wprost w części szczególnej Umowy Kredytu jako finansowanie części kosztów zakupu lokalu mieszkalnego położonego w ... wraz z oznaczonym miejscem postojowym; - Kredyt został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, której celem było zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych jednego gospodarstwa domowego prowadzonego przez Panią; - Zarówno w dacie udzielenia kredytu, jak i obecnie, kredytodawca był i jest podmiotem uprawnionym do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym; - Spłata kredytu została zabezpieczona hipoteką kaucyjną łączną do kwoty 599 642,05 zł, ustanowioną na rzecz kredytodawcy na obu wskazanych wyżej nieruchomościach, tj. na lokalu mieszkalnym oraz na udziale w nieruchomości garażowej.
Hipoteka kaucyjna zabezpieczała kapitał kredytu oraz odsetki, prowizje i inne koszty, których wysokość w chwili ustanowienia zabezpieczenia nie była znana; - Bank przedstawił Pani projekt ugody pozasądowej datowany na 13 sierpnia 2026 r. Na dzień złożenia niniejszego wniosku Ugoda nie została jeszcze zawarta.
Zamierza ją Pani zawrzeć, a umorzenie zadłużenia nastąpi w 2026 r. Celem Ugody jest zakończenie Sporu oraz uchylenie niepewności co do roszczeń wynikających z Umowy; - W ramach ewentualnej Ugody rozważane jest zwolnienie Pani z długu przez Bank, poprzez umorzenie pozostałej do spłaty kwoty kredytu, w tym wszelkich wierzytelności Banku wynikających z Umowy Kredytu, tj. zwolnienie z obowiązku spłaty pozostałej części kapitału kredytu, odsetek skapitalizowanych, odsetek zapadłych niespłaconych, odsetek od zadłużenia przeterminowanego, odsetek zawieszonych, odsetek bieżących oraz innych kosztów i opłat związanych z Umową Kredytu. - Nie korzystała Pani dotychczas z zaniechania poboru podatku dochodowego od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej inwestycji mieszkaniowej niż inwestycja opisana w niniejszym wniosku.
Pani wątpliwość budzi kwestia, czy zastosowanie znajdzie zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe. Jak wskazano powyżej, jedną z przesłanek skorzystania z zaniechania poboru podatku jest przeznaczenie kredytu na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Katalog wydatków stanowiących „własne cele mieszkaniowe” podatnika wymieniony w art. 21 ust. 25 ww. ustawy ma charakter zamknięty – jest to wyliczenie enumeratywne. Z opisu sprawy wynika, że kredyt został przeznaczony na nabycie lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość oraz udziału w nieruchomości garażowej. Lokal mieszkalny oraz udział w nieruchomości garażowej objęte są odrębnymi księgami wieczystymi. Przepis art. 21 ust. 25 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wymienia wyłącznie lokal mieszkalny oraz grunt lub prawo wieczystego użytkowania gruntu związane z tym lokalem.
Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie definiują pojęcia lokalu mieszkalnego, zatem dla zdefiniowania tego pojęcia należy odwołać się do przepisów ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 232) Stosownie do art. 2 ust. 2 ww. ustawy: Samodzielnym lokalem mieszkalnym, w rozumieniu ustawy, jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Przepis ten stosuje się odpowiednio również do samodzielnych lokali wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkalne.
Ponadto zgodnie z art. 2 ust. 4 cytowanej ustawy: Do lokalu mogą przynależeć, jako jego części składowe, pomieszczenia, choćby nawet do niego bezpośrednio nie przylegały lub były położone w granicach nieruchomości gruntowej poza budynkiem, w którym wyodrębniono dany lokal, a w szczególności: piwnica, strych, komórka, garaż, zwane dalej "pomieszczeniami przynależnymi". Z powyższego wynika, że do lokalu mieszkalnego mogą przynależeć inne pomieszczenia.
W sytuacji, gdy pomieszczenia typu miejsce postojowe, garaż czy np. komórka lokatorska są ściśle powiązane z lokalem mieszkalnym i nie stanowią odrębnej nieruchomości nabytej odrębnym aktem notarialnym, wówczas można przyjąć, że jako całość stanowią lokal mieszkalny mieszczący się w katalogu wydatków, o którym mowa w art. 21 ust. 25 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Z przedstawionego przez Panią opisu wynika, że dla nieruchomości garażowej z prawem wyłącznego korzystania z oznaczonego miejsca postojowego została ustanowiona odrębna księga wieczysta.
Nie można więc uznać, że spełnia ono definicję „pomieszczenia przynależnego” nierozerwalnie związanego z zakupionym odrębnie lokalem mieszkalnym. Samo miejsce parkingowe, mimo że znajduje się pod tym samym adresem co lokal mieszkalny, to jednak w żadnym wypadku nie jest lokalem mieszkalnym, a więc nie służy zaspokajaniu własnych potrzeb mieszkaniowych. Wobec powyższego − wydatkiem na cele mieszkaniowe jest wyłącznie ta część należności, która została przeznaczona na nabycie lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość i tylko w tej części umorzona wierzytelność może podlegać zaniechaniu poboru podatku.
W konsekwencji, do uzyskanego przez Panią przychodu związanego z umorzeniem wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego od kwoty umorzonej wierzytelności w części, w jakiej kwota kredytu zaciągnięta na zakup lokalu mieszkalnego pozostaje do całkowitej kwoty zaciągniętego kredytu hipotecznego, zastosowanie znajduje zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe.
Spełnia Pani bowiem wszystkie przesłanki umożliwiające zastosowanie ww. zaniechania w odniesieniu do tej części umorzonego kredytu. Wobec powyższego, Pani stanowisko w tej części uznałem za prawidłowe. Wypłata kwoty dodatkowej Ugoda – jako jeden z typów umów – regulowana jest przepisami Kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 917 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795): Przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór istniejący lub mogący powstać.
Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, zauważyć należy, że umowa ta może być zawarta wyłącznie w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że z ustępstwem mamy do czynienia, gdy ktoś rezygnuje z jakiegoś warunku, wymagania, zmniejsza swoje żądania czy też odstępuje od nich.
Ustępstwa mogą polegać m.in. na zrzeczeniu się uprawnień czy też zarzutów, zaciąganiu zobowiązań, obniżeniu świadczenia itp. Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody. W doktrynie prezentowany jest również pogląd, zgodnie z którym kauzalność ugody przejawia się w określeniu zarzutów, którymi mogą się posłużyć strony po zawarciu ugody.
Tak więc ugoda jest czynnością, realizowaną w drodze wzajemnych ustępstw stron, zmierzającą do uchylenia niepewności co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnienia ich wykonania albo uchylenia sporu istniejącego lub mogącego powstać. Instytucja kredytu została natomiast uregulowana przepisami ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38 ze zm.).
Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy: Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu. Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek.
Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną. Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.
O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.
Pani skutki podatkowe z tytułu otrzymania kwoty dodatkowej W przypadku zwrotu wpłaconych wcześniej środków pieniężnych - taka operacja nie spełnia celu przychodu jakim jest zwiększenie majątku podatnika - ani poprzez zwiększenie aktywów ani poprzez zmniejszenie jego pasywów. Po stronie Kredytobiorcy nie dochodzi do powstania przysporzenia majątkowego, bowiem otrzymuje on z powrotem zwrot swoich własnych środków, które wcześniej wpłacił tytułem spłaty kredytu ponad to, co powinien był zapłacić.
Taka wypłata będzie więc dla kredytobiorcy neutralna podatkowo – po jego stronie nie powstanie przychód w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym. Jak wynika z opisu sprawy, Bank w wyniku ugody wypłaci Pani kwotę dodatkową w wysokości 13 500,00 zł. Kwota dodatkowa składa się z dwóch części: · 11 676,00 zł – część odpowiadająca dokładnie nadwyżce sumy Pani wpłat ponad kwotę kapitału wypłaconego przez Bank; · 1 824,00 zł – część dodatkowa, nieznajdująca pokrycia w nadwyżce sumy wpłat ponad kwotę kapitału wypłaconego przez Bank i stanowiąca Pani przysporzenie.
W pytaniu nr 3 powzięła Pani wątpliwość, czy wypłacona przez Bank na podstawie Ugody kwota dodatkowa w części, w jakiej nie przekracza nadwyżki sumy wpłat ponad kwotę wypłaconego kapitału będzie stanowiła dla Pani przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Wobec tego kwota dodatkowa, która zostanie Pani wypłacona, w części stanowiącej zwrot środków pieniężnych, które wcześniej przekazała Pani na rzecz Banku w ramach spłaty kapitału, odsetek (rat kapitałowo-odsetkowych), a które stały się nienależne Bankowi, jest dla Pani neutralna podatkowo.
W wyniku tego zwrotu nie osiągnie Pani bowiem konkretnego przysporzenia majątkowego, a więc zwrot ten (wypłata kwoty dodatkowej w tej części) nie stanowi dla Pani przychodu w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Pani stanowisko w tym zakresie jest prawidłowe. Pani skutki podatkowe z tytułu zwrotu kosztów procesu Zgodnie z art. 98 § 1 ustawy z 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 468 ze zm.): Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu).
Stosownie do art. 98 § 2 cytowanej ustawy: Do niezbędnych kosztów procesu prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem, radcą prawnym lub rzecznikiem patentowym, zalicza się poniesione przez nią koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub jej pełnomocnika oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Suma kosztów przejazdów i równowartość utraconego zarobku nie może przekraczać wynagrodzenia jednego adwokata wykonującego zawód w siedzibie sądu procesowego.
Z kolei w myśl art. 98 § 3 tej ustawy: Do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Zgodnie z art. 98 § 4 Kodeksu postępowania cywilnego: Wysokość kosztów sądowych, zasady zwrotu utraconego zarobku lub dochodu oraz kosztów stawiennictwa strony w sądzie, a także wynagrodzenie adwokata, radcy prawnego i rzecznika patentowego regulują odrębne przepisy.
Stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy z 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1228 ze zm.): Koszty sądowe obejmują opłaty i wydatki. W myśl natomiast art. 5 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy: Wydatki obejmują w szczególności wynagrodzenie należne innym osobom lub instytucjom oraz zwrot poniesionych przez nie kosztów. Jak wynika z powyższych przepisów, koszty procesu mają charakter zwrotu wydatków poniesionych przez powoda. Zwrot ten nie rodzi więc obowiązku podatkowego w świetle przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, o ile kwota zwrotu kosztów postępowania nie będzie przewyższała faktycznie poniesionych przez powoda wydatków.
W tym miejscu należy ponownie wskazać, że – co do zasady – za przychody podatkowe uznaje się takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, które nie mają charakteru zwrotnego. Jak wskazała Pani w opisie sprawy, kwoty, które zwróci Pani bank na podstawie zawartej ugody będą zwrotem kosztów procesu, tj. kosztów zastępstwa procesowego oraz części opłaty od pozwu w kwocie nieprzewyższającej wydatków faktycznie przez Panią poniesionych. Wobec tego takie świadczenia pieniężne nie spowodują uzyskania przez Panią przysporzenia majątkowego, faktycznego przyrostu Pani majątku.
Otrzymane przez Panią kwoty będą stanowić zwrot Pani własnych pieniędzy. Tym samym z tego tytułu nie powstanie po Pani stronie przychód w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wypłata tych środków będzie dla Pani neutralna podatkowo. Nie ma Pani obowiązku ich rozliczenia dla celów podatku dochodowego od osób fizycznych. Wobec braku przychodu do opodatkowania, nie jest Pani zobowiązana do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tego tytułu. Zatem, w tej kwestii Pani stanowisko jest także prawidłowe.
Różnica pomiędzy sumą hipoteki kaucyjnej, a kwotą kapitału faktycznie spłaconego W opisie sprawy wskazała Pani, że spłata kredytu została zabezpieczona hipoteką kaucyjną łączną do kwoty 599 642,05 zł, ustanowioną na rzecz kredytodawcy na obu wskazanych wyżej nieruchomościach, tj. na lokalu mieszkalnym oraz na udziale w nieruchomości garażowej. Hipoteka kaucyjna zabezpieczała kapitał kredytu oraz odsetki, prowizje i inne koszty, których wysokość w chwili ustanowienia zabezpieczenia nie była znana. Zgodnie z zestawieniem sporządzonym przez Bank, według stanu na dzień 24 lipca 2026 r. uiściła Pani na rzecz Banku raty kapitałowo-odsetkowe w łącznej kwocie 371 676,00 zł.
Hipotekę stanowi ograniczone prawo rzeczowe i regulują ją odrębne przepisy, a mianowicie ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 1066). Stosownie do art. 3 ust. 1 ww. ustawy: Domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym.
W myśl art. 65 ust. 1 powołanej ustawy: W celu zabezpieczenia oznaczonej wierzytelności wynikającej z określonego stosunku prawnego można nieruchomość obciążyć prawem, na mocy którego wierzyciel może dochodzić zaspokojenia z nieruchomości bez względu na to, czyją stała się własnością, i z pierwszeństwem przed wierzycielami osobistymi właściciela nieruchomości (hipoteka). Zgodnie z art. 94 tej ustawy: Wygaśnięcie wierzytelności zabezpieczonej hipoteką pociąga za sobą wygaśnięcie hipoteki, chyba że z danego stosunku prawnego mogą powstać w przyszłości kolejne wierzytelności podlegające zabezpieczeniu. Przepis art. 991 ust. 1 stosuje się odpowiednio.
Kredyt hipoteczny stanowi zobowiązanie, wierzytelność wobec banku, faktyczny dług. Kredyt hipoteczny jest to konkretna kwota, którą pożycza bank i którą należy spłacać w comiesięcznych ratach. Hipoteka zaś jest zabezpieczeniem tego kredytu hipotecznego i określa maksymalną kwotę, jakiej bank może dochodzić w przypadku egzekucji z nieruchomości na zasadach pierwszeństwa przed innymi wierzycielami. Hipoteka nie odzwierciedla wysokości faktycznego długu. Jak już wcześniej wyjaśniłem, o przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.
Za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego. Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku.
Biorąc pod uwagę powyższe, w związku z planowanym zawarciem przez Panią Ugody nie powstanie u Pani przychód w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym w wysokości odpowiadającej różnicy pomiędzy sumą hipoteki kaucyjnej łącznej ujawnionej w księgach wieczystych, a kwotą kapitału faktycznie spłaconego Bankowi. W wyniku tej różnicy nie osiągnie Pani bowiem konkretnego przysporzenia majątkowego. Pani stanowisko w tej części również jest prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Organ wydający interpretację indywidualną w trybie art. 14b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, opiera się wyłącznie na opisie stanu faktycznego podanego we wniosku – nie prowadzi postępowania dowodowego. Należy wskazać, że przy wydawaniu interpretacji organ dokonał wyłącznie analizy okoliczności podanych we wniosku.
Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest bowiem ustalanie, czy przedstawiony we wniosku stan faktyczny/zdarzenie przyszłe jest zgodny ze stanem rzeczywistym. Ustalenie stanu rzeczywistego stanowi domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne. Jeżeli zatem, przedstawiony we wniosku opis zdarzenia przyszłego będzie różnił się od występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie chroniła Pani w zakresie przedstawionego zdarzenia przyszłego.
W odniesieniu do powołanych przez Panią interpretacji indywidualnych, tut. Organ stwierdza, że zostały one wydane w indywidualnych sprawach i nie mają zastosowania w przedmiotowej sprawie.
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji. Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.).
Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji. · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej: 1) z zastosowaniem art. 119a; 2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług; 3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści. · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA): · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art.
47 § 1 PPSA), albo · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA). Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA). Podstawa prawna dla wydania interpretacji Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.