Ocena stanowiska
Stanowisko w zakresie pytania nr 1 dotyczącego podatku od towarów i usług, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2021 r. poz. 685 ze zm.) – zwanej dalej „ustawą”: Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy: Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…). Na podstawie art. 2 pkt 6 ustawy: Ilekroć w przepisach ustawy jest mowa o towarach - rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
Jednocześnie na mocy art. 6 pkt 1 ustawy: Przepisów ustawy, nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Zatem, w przypadku, gdy przedmiotem transakcji jest zbycie przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa, czynność ta nie podlega przepisom ustawy o podatku od towarów i usług. Pojęcie „transakcja zbycia” należy rozumieć w sposób zbliżony do terminu „dostawy towarów” w ujęciu art. 7 ust. 1 ustawy, tzn.
„zbycie” obejmuje wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel, np. sprzedaż, zamianę, darowiznę, przeniesienie własności w formie wkładu niepieniężnego, czyli aportu. Ze względu na szczególny charakter przepisu art. 6 pkt 1 ustawy, powinien on być interpretowany ściśle, co oznacza, że ma zastosowanie wyłącznie w przypadku zbycia (a zatem wszelkich czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel) przedsiębiorstwa (w rozumieniu Kodeksu cywilnego) lub zorganizowanej jego części, zdefiniowanej w art. 2 pkt 27e ustawy.
Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie zawierają definicji „przedsiębiorstwa”, zatem dla potrzeb przepisów podatkowych należy stosować definicję zawartą w art. 551 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020 r., poz. 1740 ze zm.), zgodnie z którym: Przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej.
Obejmuje ono w szczególności: 1. oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa); 2. własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów, oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości; 3. prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych; 4. wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne; 5. koncesje, licencje i zezwolenia; 6. patenty i inne prawa własności przemysłowej; 7. majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne; 8. tajemnice przedsiębiorstwa; 9. księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Sformułowanie zawarte w zacytowanym art. 55¹ Kodeksu cywilnego „obejmuje ono w szczególności”, pozwala uznać, że definicja wymienia tylko przykładowe elementy przedsiębiorstwa. W rezultacie przedsiębiorstwo może obejmować także inne, niewymienione w tym przepisie składniki, jak również może składać się z niektórych tylko elementów wyliczenia zawartego w art. 55¹ Kodeksu cywilnego. Kluczowym dla uznania, że przedmiot transakcji stanowi przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 55¹ Kodeksu cywilnego (a co za tym idzie, ustawy o VAT) jest więc to, że stanowi on „zespół” składników materialnych i niematerialnych o cechach „zorganizowania” oraz „przeznaczenia doprowadzenia działalności gospodarczej”.
Potwierdza to art. 55² Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym: Czynność prawna mająca za przedmiot przedsiębiorstwo obejmuje wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa, chyba że co innego wynika z treści czynności prawnej albo z przepisów szczególnych. Przedsiębiorstwo jest nie tylko sumą składników materialnych i niematerialnych, lecz ich zorganizowanym zespołem, tzn. składniki te powinny pozostawać ze sobą we wzajemnych relacjach w ten sposób, że można mówić o nich jako o zespole, a nie tylko o zbiorze pewnych elementów.
„Czynnikiem konstytuującym przedsiębiorstwo w znaczeniu przedmiotowym jest występowanie elementu organizacji oraz funkcjonalnego powiązania różnorodnych jego składników, umożliwiających traktowanie przedsiębiorstwa jako pewnej całości” - wyrok NSA z 27 marca 2008 r. (sygn. II FSK 1896/11). Zatem, przedsiębiorstwo, jako przedmiot zbycia, musi stanowić całość pod względem organizacyjnym i funkcjonalnym.
Natomiast w myśl art. 2 pkt 27e ustawy: Ilekroć w przepisach ustawy jest mowa o zorganizowanej części przedsiębiorstwa - rozumie się przez to organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania. Podstawowym wymogiem wynikającym z powyższego przepisu jest więc to, aby zorganizowana część przedsiębiorstwa stanowiła zespół składników materialnych i niematerialnych (w tym zobowiązań).
Kolejnym warunkiem jest wydzielenie tego zespołu w istniejącym przedsiębiorstwie. Wydzielenie to ma zachodzić na trzech płaszczyznach: organizacyjnej, finansowej i funkcjonalnej (przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych). Elementami zespołu składników materialnych i niematerialnych, stanowiących zorganizowaną część przedsiębiorstwa, powinny być w szczególności aktywa trwałe, obrotowe, a także czynnik ludzki, czyli kadra pracownicza. Zakwalifikowanie danego zespołu składników materialnych i niematerialnych jako zorganizowanej części przedsiębiorstwa możliwe jest jedynie, gdy spełnione są jednocześnie wszystkie przesłanki określone w powołanym przepisie art. 2 pkt 27e ustawy.
Zorganizowana część przedsiębiorstwa powinna więc stanowić całość pod względem organizacyjnym i funkcjonalnym, co oznacza, że najistotniejsze dla przedmiotowego zagadnienia jest ustalenie, czy przenoszony majątek stanowi na tyle zorganizowany zespół składników materialnych i niematerialnych (w tym kompleks praw, obowiązków i rzeczy), iż zdolny jest do realizacji zadań gospodarczych przypisywanych przedsiębiorstwu. Kolejnym warunkiem jest wydzielenie tego zespołu w istniejącym przedsiębiorstwie. Wydzielenie to ma zachodzić na trzech płaszczyznach: organizacyjnej, finansowej i funkcjonalnej (przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych).
W wyroku z 11 kwietnia 2019 sygn. akt II FSK 79/17, który choć dotyczył ustaleń w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych, NSA przedstawił wskazówki, co należy rozumieć jako zorganizowaną część przedsiębiorstwa. Należy zaznaczyć, że definicja tego pojęcia jest identyczna w dwóch podatkach (podatku VAT i podatku dochodowym od osób prawnych).
I, tak: 1) w przypadku wyodrębnienia organizacyjnego należy mieć m.in. na uwadze, czy zorganizowana część przedsiębiorstwa występuje w strukturze podatnika w sposób, w który pozwoli samodzielnie realizować określone zadania gospodarcze; 2) wyodrębnienie finansowe oznacza możliwość prawidłowego przyporządkowania do tej zorganizowanej części przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań. Ponadto, wymagane jest, aby zorganizowana część przedsiębiorstwa mogła stanowić potencjalnie niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące zadania gospodarcze, których realizacji służy w istniejącym przedsiębiorstwie.
3) wyodrębnienie funkcjonalne należy rozumieć jako przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych. Zorganizowana część przedsiębiorstwa powinna stanowić funkcjonalnie odrębną całość - obejmować elementy niezbędne do samodzielnego prowadzenia działań gospodarczych, którym służy w strukturze przedsiębiorstwa. (…) Składniki majątkowe materialne i niematerialne, wchodzące w skład zorganizowanej części przedsiębiorstwa, powinny zatem umożliwić podjęcie działalności gospodarczej w ramach odrębnego samodzielnego przedsiębiorstwa.
Przy ocenie wyodrębnienia określonych składników majątkowych pod uwagę należy brać sytuację istniejącą w podmiocie wnoszącym wkład, w którym winny one stanowić pewną całość. Ponadto wymagane jest, aby zorganizowana część przedsiębiorstwa mogła stanowić potencjalnie niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące zadania gospodarcze, których realizacji służy w istniejącym przedsiębiorstwie. Powyższe oznacza, że przez zorganizowaną część przedsiębiorstwa można rozumieć wyłącznie tę część przedsiębiorstwa, która jest przede wszystkim wyodrębniona organizacyjnie, ale także posiada wewnętrzną samodzielność finansową.
Zatem, aby w rozumieniu przepisów podatkowych, określony zespół składników majątkowych mógł zostać zakwalifikowany jako zorganizowana część przedsiębiorstwa, nie jest wystarczające jakiekolwiek zorganizowanie masy majątkowej, ale musi się ona odznaczać pełną odrębnością niezbędną do samodzielnego funkcjonowania w obrocie gospodarczym. Zorganizowaną część przedsiębiorstwa tworzą więc składniki, będące we wzajemnych relacjach, takich, by można było mówić o nich jako o zespole, a nie o zbiorze przypadkowych elementów, których jedyną cechą wspólną jest własność jednego podmiotu gospodarczego.
Reasumując, na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług mamy do czynienia ze zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki: 1. istnieje zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania; 2. zespół ten jest organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie; 3. składniki te przeznaczone są do realizacji określonych zadań gospodarczych; 4. zespół tych składników mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące ww. zadania gospodarcze.
Brak zaistnienia którejkolwiek z omawianych powyżej przesłanek wyklucza uznanie zespołu składników majątkowych przedsiębiorstwa za jego zorganizowaną część w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy.
Zaznaczenia wymaga, że definicja zorganizowanej części przedsiębiorstwa zawarta w przepisie art. 2 pkt 27e ustawy, nie jest definicją samoistną, lecz należy rozpatrywać ją m.in. w kontekście uregulowań art. 6 pkt 1 ustawy, który wyłącza z opodatkowania podatkiem od towarów i usług zbycie składników majątkowych i niemajątkowych uprzednio wyodrębnionych organizacyjnie i finansowo w istniejącym przedsiębiorstwie, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, nie dotyczy natomiast zbycia poszczególnych składników majątkowych przedsiębiorstwa. Zakres powyższego wyłączenia zdefiniował w wyrokach Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
W wyroku z 27 listopada 2003 r. sprawa C-497/01, Zita Modes Sarl stwierdził, że celem ww. opcji jest uproszczenie rozliczeń związanych z przeniesieniem majątku przedsiębiorstwa lub jego części, bądź wniesieniem ich aportem.
W wyroku tym przyjęto, że jeżeli państwo członkowskie wprowadziło do swojego systemu VAT opcję zawartą w pierwszym zdaniu art. 5 ust. 8 Szóstej Dyrektywy uznając, że w przypadku wydania całości majątku nie ma miejsca dostawa towarów w rozumieniu regulacji VAT, to zasada ta ma zastosowanie - nie wyłączając możliwości ograniczenia jej stosowania do okoliczności zawartych w zdaniu drugim tego samego paragrafu - do każdego wydania przedsiębiorstwa lub samodzielnej części przedsiębiorstwa, włączając składniki materialne i niematerialne, które łącznie stanowią przedsiębiorstwo lub część przedsiębiorstwa, mogącego samodzielnie prowadzić działalność gospodarczą.
Nabywca musi jednak wyrazić zamiar dalszego prowadzenia nabytego przedsiębiorstwa lub jego części, a nie jego bezpośredniej likwidacji i sprzedaży zapasów. W wyroku z 10 listopada 2011 r., w sprawie C-444/10 Finanzamt Ludenscheid przeciwko Christel Schriever, TSUE wywiódł, że regulacja art. 5 (8) VI Dyrektywy Rady (obecnie art. 19 Dyrektywy 112) obejmuje przekazanie przedsiębiorstwa lub jego samodzielnej części, w tym składników materialnych i ewentualnie niematerialnych, łącznie składających się na przedsiębiorstwo lub część przedsiębiorstwa zdolną prowadzić samodzielną działalność gospodarczą, nie obejmuje natomiast samego zbycia towarów, jak sprzedaż zapasu produktów.
Jak wskazuje Trybunał, stwierdzenie, że nastąpiło przekazanie przedsiębiorstwa lub jego samodzielnej części w rozumieniu art. 19 Dyrektywy 112, wymaga, by całość przekazanych składników pozwalała na prowadzenie samodzielnej działalności gospodarczej. W wyroku tym Trybunał wywiódł, że jeżeli działalność gospodarcza tego nie wymaga, przedmiotem zbycia nie muszą być wszystkie składniki z nią związane, aby czynność ta wyłączona była z opodatkowania na podstawie art. 5 ust. 8 Szóstej Dyrektywy.
Mając na uwadze powyższe orzeczenia TSUE należy stwierdzić, że zawarta w art. 2 pkt 27e ustawy definicja legalna zorganizowanej części przedsiębiorstwa musi być interpretowana przez pryzmat treści art. 19 Dyrektywy 2006/112/WE i w powiązaniu z rozumieniem pojęcia „przekazania całości lub części majątku”, wyłożonym przez Trybunał w ww. orzeczeniu. Trybunał Sprawiedliwości główny nacisk kładzie na badanie konkretnego przypadku, dopuszczając w pewnych przypadkach zbycie samych składników rzeczowych. Tym samym, w myśl orzecznictwa Trybunału, składniki niematerialne nie stanowią konstytutywnego elementu uznania części majątku za zorganizowaną część przedsiębiorstwa w każdym przypadku.
Trybunał uznał, że pojęcie zbycia całości lub części majątku należy interpretować tak, że obejmuje ono zbycie przedsiębiorstwa lub niezależnej części przedsiębiorstwa, które łącznie stanowią przedsiębiorstwo lub jego część zdolną do prowadzenia niezależnej działalności gospodarczej. W opisie sprawy Zainteresowani wskazali, że Wnioskodawca (Spółka) prowadzi na terytorium Polski działalność w zakresie produkcji tworzyw sztucznych i jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT. Partnerami Spółki jest spółka kapitałowa „Udziałowiec” oraz spółka akcyjna Nabywca. Każdy z partnerów jest bezpośrednim właścicielem 50% udziałów we Wnioskodawcy.
Wnioskodawca posiada w Polsce kilka zakładów (instalacji) produkcyjnych, które specjalizują się w wytwarzaniu tworzyw sztucznych. Każdy z zakładów produkcyjnych wykorzystuje inną technologię i w rezultacie każdy z nich wytwarza inny produkt końcowy. Stosownie do tego, Wnioskodawca wyróżnia w oparciu o posiadane zakłady produkcyjne kilka linii biznesowych swojej działalności gospodarczej, z których jedna to Zakład produkcji jednego z Produktów wytwarzanych przez Wnioskodawcę. Zakład jest wyodrębniony w ramach Wnioskodawcy na płaszczyźnie organizacyjnej, finansowej i funkcjonalnej.
Składniki majątkowe przypisane do Zakładu w bilansie pro forma są wystarczające do samodzielnego prowadzenia działalności tej jednostki organizacyjnej w dotychczasowy sposób. Zakład stanowi organizacyjną całość (na którą składają się składniki materialne – ruchomości i nieruchomości – oraz składniki niematerialne), posiada dedykowaną kadrę osobową, która mogłaby samodzielnie prowadzić produkcję w ramach osobnego podmiotu prawnego. Wnioskodawca przygotowuje się do zawarcia Umowy Sprzedaży, na mocy której z uzasadnionych przyczyn biznesowych dokona zbycia (Transakcji) Zakładu na rzecz Nabywcy.
W skład Przedmiotu Transakcji nie wejdą niektóre elementy związane z Zakładem, ale będą to elementy, które z punktu widzenia stron nie są niezbędne dla jego samodzielnego funkcjonowania lub których przeniesienie nie jest (prawnie lub technicznie) możliwe. Elementami tymi są: umowy, których z formalnego punktu widzenia nie można prawnie rozdzielić; niektóre nieruchomości, które Wnioskodawca używa do celów niezwiązanych z Zakładem; system informatyczny zintegrowany z systemem funkcjonującym w grupie Udziałowca; należności handlowe wobec Odbiorcy Produkcji; certyfikaty zgodności i normy zakładowe; pozwolenia i decyzje, których przeniesienie nie jest prawnie możliwe.
Ponadto strony Transakcji nie są zainteresowane przeniesieniem Umowy Sprzedaży Produktu wytwarzanego przez Zakład. W grupie kapitałowej został wypracowany szczególny model sprzedaży, w którym funkcjonuje Wnioskodawca. W modelu tym występuje wyspecjalizowany podmiot, spółka z grupy Udziałowca (Odbiorca Produkcji), który jest jedynym nabywcą produkcji Wnioskodawcy, w tym Zakładu. Natomiast, sprzedaż Produktu przez Odbiorcę Produktu na rynek polski (który stanowi 100% rynku zbytu produkcji Zakładu) do odbiorców końcowych jest realizowana za pośrednictwem Spółki Zależnej Wnioskodawcy, która działa jako komisant na podstawie umowy komisu.
Odbiorca Produkcji nie prowadzi aktywnej działalności handlowej związanej z produkcją Zakładu, ponieważ funkcje sprzedażowe i dystrybucyjne Wnioskodawcy w zakresie Produktu Zakładu są, co do zasady, realizowane przez Spółkę Zależną. Jednak funkcje produkcyjne realizowane przez Wnioskodawcę w ramach Zakładu oraz funkcje sprzedażowe i dystrybucyjne realizowane przez Spółkę Zależną dla Produktu wytwarzanego przez Zakład jest z nim tak dalece zintegrowany, że tytuł prawny do tego Produktu przechodzi na Odbiorcę Produkcji, a następnie na zewnętrznego klienta w momencie, gdy Produkt zostanie dostarczony do zewnętrznego klienta. Za fizyczną dostawę Produktu odpowiada Wnioskodawca.
W związku z Transakcją zostanie zawarta równolegle Transakcja 2 między Spółką Zależną a Nabywcą, w ramach której na Nabywcę zostaną przeniesione wybrane składniki majątku należące do Spółki Zależnej związane z funkcjami sprzedażowymi i dystrybucyjnymi dla Produktu, m.in.: · obowiązujące umowy sprzedaży na Produkt Zakładu (obowiązujące w dniu realizacji obydwu transakcji umowy pisemne oraz prawa i obowiązki z umów zawartych w innej formie), · baza klientów na Produkt Zakładu, · dokumentacja historyczna, · 2 pracowników z działu sprzedaży i obsługi klienta.
Ponadto, Spółka Zależna przez określony czas (tj. przez 3 lata) nie będzie mogła konkurować na polskim rynku z Nabywcą w sprzedaży produktów w specyfikacji takiej, jak produkowane przez Zakład (tożsamym zakazem konkurencji ma zostać objęty również Wnioskodawca). Pracownicy Spółki Zależnej, którzy zostaną przeniesieni do Nabywcy posiadają doświadczenie, kwalifikację oraz kontakty biznesowe, które mają na celu zapewnienie Nabywcy ciągłości sprzedaży produkcji Zakładu na rynku polskim. Ponadto, poza aktywami trwałymi, w ramach Umowy Sprzedaży zostaną przeniesione związane z Zakładem zapasy obejmujące w szczególności surowce do produkcji oraz produkcję w toku.
Po Transakcji, Wnioskodawca będzie kontynuował działalność gospodarczą w ramach pozostałych linii biznesowych przy wykorzystaniu składników majątku, które nie będą stanowić Przedmiotu Transakcji. Natomiast, nie będzie u Wnioskodawcy kontynuowana działalność związana z Zakładem. Rozpatrywana jest także relokacja laboratoryjnych aktywów Wnioskodawcy wykorzystywanych do wykonywania badań na rzecz Zakładu.
Zamiarem Nabywcy jest, aby po nabyciu Zakładu Aktywa Laboratoryjne finalnie znalazły się właśnie w Spółce Laboratoryjnej i stamtąd (na zasadzie outsourcingu – jak to ma miejsce w przypadku pozostałych instalacji produkcyjnych Nabywcy) uczestniczyły w świadczeniu usług laboratoryjnych na rzecz Zakładu – już będącego częścią przedsiębiorstwa Nabywcy. W tej czynności Spółka rozważa dwa warianty. Wariant pierwszy („Opcja 1”): Aktywa Laboratoryjne wejdą w skład Przedmiotu Transakcji i zostaną nabyte wraz z Zakładem przez Nabywcę.
Następnie niezwłocznie po Transakcji Nabywca dokona odpłatnego zbycia Aktywów Laboratoryjnych na rzecz Spółki Laboratoryjnej i zawrze z nią umowę o świadczenie przez nią usług laboratoryjnych na potrzeby Zakładu w postaci badania substancji wytwarzanych przez Zakład (będący już częścią przedsiębiorstwa Nabywcy). W konsekwencji Zakład będzie mógł nieprzerwanie kontynuować działalność w zakresie wytwarzania Produktu.
Wariant drugi („Opcja 2”): Aktywa Laboratoryjne nie wejdą w skład Przedmiotu Transakcji i zostaną równolegle odpłatnie zbyte przez Wnioskodawcę bezpośrednio na rzecz Spółki Laboratoryjnej, która równocześnie zawrze z Nabywcą umowę o świadczenie przez nią usług laboratoryjnych na potrzeby Zakładu w postaci badania substancji wytwarzanych przez Zakład (będący już częścią przedsiębiorstwa Nabywcy). W konsekwencji Zakład będzie mógł nieprzerwanie kontynuować działalność w zakresie wytwarzania Produktu, koniecznością prawidłowego zdefiniowania dokonywanej czynności.
Wątpliwości Zainteresowanych dotyczą możliwości stosowania art. 6 ustawy, tj. wyłączenia z opodatkowania czynności zbycia ZCP zarówno w Opcji 1 jak i Opcji 2, tzn. czy Zakład nadal stanowi ZCP, gdy Aktywa Laboratoryjne zostaną zbyte na rzecz Spółki Laboratoryjnej, albo przed albo po Transakcji, a usługi laboratoryjne na rzecz Spółki będą świadczone przez Spółkę Laboratoryjną w drodze outsourcingu. O tym, czy nastąpiło zbycie przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa decydują każdorazowo okoliczności faktyczne związane z konkretną transakcją.
Podatnik obowiązany jest do prawidłowego określenia przedmiotu opodatkowania, co wiąże się z koniecznością prawidłowego zdefiniowania dokonywanej czynności. Odnosząc się do wątpliwości Zainteresowanych należy zwrócić uwagę, że wskazali Oni, iż Zakład nie jest formalnie wyodrębniony w strukturze organizacyjnej Wnioskodawcy, Nabywca w celu kontynuowania sprzedaży będzie musiał nabyć określone składniki majątkowe od innego podmiotu – Spółki Zależnej Wnioskodawcy. Co do braku formalnego wyodrębnienia Zakładu jako jednostki organizacyjnej należy wskazać, że zasadniczo organizacyjne wyodrębnienie powinno być dokonane na bazie statutu, regulaminu lub innego aktu o podobnym charakterze.
Jednakże organizacyjny aspekt wyodrębnienia oznacza też, że składniki tworzące „część przedsiębiorstwa” mają posiadać cechę zorganizowania w „istniejącym przedsiębiorstwie” i dotyczyć określonego zespołu składników tworzących część tego przedsiębiorstwa. Z opisu sprawy wynika, że lokalizacyjnie Zakład jest fizycznie wyodrębniony od pozostałych zakładów należących do Wnioskodawcy. Teren zajmowany przez Zakład obejmuje kompleks nieruchomości i położony jest w odległości kilkuset metrów od pozostałych zakładów produkcyjnych Wnioskodawcy. Zakład posiada grupę dedykowanych mu ok. 80 pracowników umiejscowionych w złożonej strukturze podległości pracowniczej Wnioskodawcy.
Struktura pracownicza dedykowana Zakładowi istnieje faktycznie w strukturze organizacyjnej Wnioskodawcy od kilku lat. Pośród pracowników Zakładu dominującą liczebnie grupę (ponad 30 osób) stanowią pracownicy techniczni pracujący wyłącznie dla Zakładu (Pracownicy Produkcyjni). Przełożonym Pracowników Produkcyjnych jest Starszy Menadżer współpracujący z inżynierem ds. procesów, który odpowiada za funkcjonowanie Zakładu przed Dyrektorem Produkcji odpowiedzialnym za wszystkie zakłady produkcyjne. Pracownicy Produkcyjni zorganizowani są w cztery brygady pracujące na dwie zmiany. Typowa brygada składa się z szefa zmiany, sterowniczych i operatorów.
Niektórzy pracownicy (Pracownicy Specjalistyczni - ponad 30 osób) należący do Zakładu są merytorycznie dedykowani do działalności Zakładu, mimo iż formalnie podlegają przełożonym innych jednostek w ramach Wnioskodawcy (np. BHP, Utrzymanie Ruchu, Planowanie Produkcji, Laboratorium, Magazyn i Logistyka). Pozostała (najmniej liczna) grupa pracowników (Pracownicy Administracyjni) zatrudnionych w działach administracyjnych (np. Biura Zakupów) wykonuje prace na rzecz Zakładu na część etatu. Lokalizacyjnie Zakład jest fizycznie wyodrębniony od pozostałych zakładów należących do Wnioskodawcy. Pracownicy Produkcyjni pracują wyłącznie w pomieszczeniach produkcyjnych na terenie Zakładu.
Pracownicy Specjalistyczni pracują w pomieszczeniach produkcyjnych na terenie Zakładu oraz poza terenem Zakładu, ale w jego sąsiedztwie. Pracownicy Administracyjni pracują zasadniczo poza terenem Zakładu w pomieszczeniach biurowych. Z opisu sprawy wynika ponadto, że Wnioskodawca w przeszłości, tj. w 2003 r. nabył od Nabywcy w drodze aportu w zamian za udziały przedmiotowy Zakład w postaci zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Jednakże, że względu na upływ czasu pewne elementy związane z Zakładem zostały zmodyfikowane lub zastąpione innymi.
Mając na uwadze powyższe, mimo braku w przedmiotowej sprawie stricte formalnego wyodrębnienia Zakładu w strukturze organizacyjnej Wnioskodawcy, należy uznać, że istnieje wyodrębnienie faktyczne (fizyczne), co pozwala uznać, że Zakład spełnia warunek wyodrębnienia w istniejącym przedsiębiorstwie pod względem organizacyjnym. Zainteresowani wskazali także, że Zakład charakteryzuje się do pewnego stopnia samodzielnością finansową, która wynika w szczególności z wierzytelności handlowych związanych z Zakładem oraz zasobem gotówki, które pozwalają na bieżące regulowanie zobowiązań Zakładu.
Nie posiada natomiast wyodrębnionego rachunku bankowego, co jednak nie zmienia faktu, że Wnioskodawca jest w stanie przygotować dla Zakładu odrębny bilans oraz rachunek zysków i strat pro forma. Bez znaczenia pozostaje także fakt, że z przedmiotu Transakcji zostaną wyłączone niektóre należności i zobowiązania, w szczególności należności i zobowiązania publicznoprawne, które nie mogą być przedmiotem Transakcji, a także należności handlowe wobec Odbiorcy Produkcji. Natomiast zobowiązania Zakładu wobec Nabywcy ulegną po Transakcji konfuzji, której istota w prawie zobowiązań sprowadza się do osiągnięcia skutku wykonania zobowiązania, ale bez jego wykonania.
Wyodrębnienie finansowe będzie zatem możliwe w tym przedsiębiorstwie pomimo, że wyłączone zostaną niektóre należności i zobowiązania. ZCP powinna także stanowić funkcjonalnie odrębną całość, czyli posiadać potencjalną zdolność do funkcjonowania na rynku jako samodzielny podmiot gospodarczy. Przy ocenie wyodrębnienia określonych składników majątkowych należy brać pod uwagę sytuację istniejącą w podmiocie wnoszącym wkład, w którym winny one stanowić pewną całość. Wnioskodawca w opisie sprawy wskazał dwie Opcje jakie mogą wystąpić przed zbyciem ZCP.
W pierwszej Aktywa Laboratoryjne, które, jak wynika z opisu sprawy, są niezbędne do prowadzenia działalności w zakresie wytwarzanego Produktu i obecnie stanowią element Zakładu, wejdą w skład Przedmiotu Transakcji i zostaną nabyte wraz z Zakładem przez Nabywcę, a później sprzedane na rzecz Spółki Laboratoryjnej. W drugiej Aktywa Laboratoryjne nie wejdą w skład Przedmiotu Transakcji i zostaną równolegle odpłatnie zbyte przez Wnioskodawcę bezpośrednio na rzecz Spółki Laboratoryjnej. Ostatecznie Spółka Laboratoryjna w każdej zrealizowanej opcji będzie w przyszłości świadczyć na rzecz Nabywcy usługę laboratoryjną w postaci badania substancji wytwarzanych przez Zakład.
We wniosku wyjaśniono, że konieczność specjalnego potraktowania tych akurat aktywów wynika z faktu, iż Nabywca, będący producentem wielu wyrobów chemicznych wytwarzanych w jego kilkudziesięciu instalacjach produkcyjnych, w ogóle nie posiada w swoich strukturach wydziału laboratoryjnego. Badania wszelkich wytwarzanych przez Nabywcę w procesach produkcyjnych substancji chemicznych zleca on bowiem na zasadzie outsourcingu podmiotowi zewnętrznemu, czyli co do zasady swojej spółce zależnej specjalizującej się w tego rodzaju działalności („Spółka Laboratoryjna”).
Mając na względzie powyższy model organizacyjno-biznesowy Nabywcy, jego zamiarem jest, aby po nabyciu Zakładu Aktywa Laboratoryjne finalnie znalazły się właśnie w Spółce Laboratoryjnej i stamtąd (na zasadzie outsourcingu – jak to ma miejsce w przypadku pozostałych instalacji produkcyjnych Nabywcy) uczestniczyły w świadczeniu usług laboratoryjnych na rzecz Zakładu – już będącego częścią przedsiębiorstwa Nabywcy.
Zatem w tym konkretnym przypadku należy uznać, że ze względu na specyfikę tej sytuacji uzgodniony pomiędzy stronami sposób zbycia składników laboratoryjnych w Opcji 1 czy Opcji 2 nie wpłynie na pozbawienie Zakładu zdolności do funkcjonowania na rynku jako samodzielny podmiot gospodarczy. Wnioskodawca przekaże Nabywcy niejako wraz z Zakładem także Aktywa Laboratoryjne, zaś Nabywca – ze względu na swoja specyfikę organizacyjną - będzie korzystał z usług laboratoryjnych na zasadzie outsourcingu. Ważną kwestią związaną z funkcjonowaniem Zakładu jest także możliwość prowadzenia sprzedaży wyprodukowanych przez Zakład Produktów.
Jednak strony transakcji – Spółka i Nabywca nie są zainteresowane przeniesieniem obowiązującej umowy sprzedaży Produktu wytwarzanego przez Zakład. W obecnej chwili w procesie sprzedaży uczestniczy Odbiorca Produkcji oraz Spółka Zależna Wnioskodawcy. Mianowicie w grupie kapitałowej Udziałowca został wypracowany szczególny model sprzedaży, w którym funkcjonuje Wnioskodawca. W modelu tym występuje wyspecjalizowany podmiot, spółka z grupy Udziałowca (Odbiorca Produkcji), który jest jedynym nabywcą produkcji Wnioskodawcy (w tym Zakładu).
Natomiast, sprzedaż Produktu przez Odbiorcę Produktu na rynek polski (który stanowi 100% rynku zbytu produkcji Zakładu) do odbiorców końcowych jest realizowana za pośrednictwem spółki zależnej Wnioskodawcy (Spółka Zależna), która działa jako komisant na podstawie umowy komisu. Wnioskodawca wskazuje, że Odbiorca Produkcji nie prowadzi aktywnej działalności handlowej związanej z produkcją Zakładu, ponieważ funkcje sprzedażowe i dystrybucyjne Wnioskodawcy w zakresie Produktu Zakładu są, co do zasady, realizowane przez Spółkę Zależną.
Jednak funkcje produkcyjne realizowane przez Wnioskodawcę w ramach Zakładu oraz funkcje sprzedażowe i dystrybucyjne realizowane przez Spółkę Zależną dla Produktu wytwarzanego przez Zakład jest z nim tak dalece zintegrowany, że tytuł prawny do tego Produktu przechodzi na Odbiorcę Produkcji, a następnie na zewnętrznego klienta w momencie, gdy Produkt zostanie dostarczony do zewnętrznego klienta. Za fizyczną dostawę Produktu odpowiada Wnioskodawca.
Z tego tez względu Wnioskodawca wskazuje, że równolegle z Transakcją nabycia ZCP zostanie zawarta Transakcja 2 pomiędzy Nabywcą a Spółką Zależną, w ramach której na rzecz Nabywcy zostaną przeniesione wybrane składniki majątku należące do Spółki Zależnej związane z funkcjami sprzedażowymi i dystrybucyjnymi dla Produktu, m.in.: · obowiązujące umowy sprzedaży na Produkt Zakładu (obowiązujące w dniu realizacji obydwu transakcji umowy pisemne oraz prawa i obowiązki z umów zawartych w innej formie), · baza klientów na Produkt Zakładu, · dokumentacja historyczna, · 2 pracowników z działu sprzedaży i obsługi klienta.
Wnioskodawca wyjaśnił też, że należności handlowe wobec Odbiorcy Produkcji wynikają z umowy zawartej między Wnioskodawcą, a Odbiorcą Produkcji, która dotyczy sprzedaży produktów wytwarzanych przez wszystkie linie biznesowe Wnioskodawcy. Wszelkie rozliczenia wynikające z ww. umowy są prowadzone w systemie, który jest wykorzystywany wyłącznie w podmiotach należących do grupy Udziałowca i przeniesienie tych należności byłoby skomplikowane technicznie. Ponadto, należy dodać, że po Transakcji, produkcja Zakładu nie będzie już zbywana do Odbiorcy Produkcji, natomiast Nabywca będzie organizował sprzedaż we własnym zakresie.
Oznacza to, zdaniem Organu, że Nabywca po nabyciu Zakładu będzie nadal produkował i sprzedawał ten sam Produkt, jednak na innych zasadach, w kooperacji z innymi podmiotami. Tym samym z uwagi na specyfikę sytuacji Zakład będzie stanowić funkcjonalnie odrębną całość, która może samodzielnie działać w gospodarce. Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia należy zgodzić się z Zainteresowanymi, że opisany Przedmiot Transakcji zarówno w Opcji 1, jak i w Opcji 2 będzie stanowić zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy. Zatem Transakcja będzie podlegała wyłączeniu z opodatkowania VAT na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy.
Stanowisko Zainteresowanych w zakresie pytania nr 1 uznać należy za prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji. W zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych, którego dotyczy sformułowane przez Państwa w uzupełnieniu pytanie nr 2, zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie. Jednocześnie wskazujemy, że interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze zdarzeniem przyszłym podanym przez Państwa w złożonym wniosku.
W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność. Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego.
Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji. · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej: 1) z zastosowaniem art. 119a; 2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług; 3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych. Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (Zainteresowany będący stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo wnieść skargę na tę interpretację indywidualną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w […].
Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA): · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała (art.
47 § 1 PPSA), albo · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA). Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.).