Spis treści, przepisy i wyszukiwarka

Powołane przepisy 2

Interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowejz 22 października 2026 r., sygn. 0114-KDIP2-2.4010.305.2026.2.IN

Interpretacja aktualnaStanowisko w części prawidłoweTekst u wydawcy: EUREKA

Interpretacja indywidualna wiąże organ tylko w sprawie osoby, która o nią wystąpiła, i tylko przy opisanym stanie faktycznym. Innym pokazuje, jak organ rozumie przepisy.

TezaW zakresie powstania przychodu bądź kosztu podatkowego w wyniku realizacji instrumentu pochodnego CFD.

Interpretacja indywidualna - stanowisko w części nieprawidłowe i w części prawidłowe Szanowni Państwo, stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób prawnych jest w części dotyczącej przyjęcia, że: w przypadku realizacji instrumentu pochodnego CfD, w związku z którym następuje płatność od Wytwórcy do A. SA, po stronie A. SA powstanie przychód podlegający opodatkowaniu w momencie realizacji praw z instrumentu pochodnego CfD, w wysokości należnej płatności - jest prawidłowe; w przypadku realizacji instrumentu pochodnego CfD w związku z którym następuję płatność od A. do Wytwórcy, A. będzie uprawniona do: rozpoznania dokonanej płatności jako kosztu uzyskania przychodu - jest prawidłowe; rozpoznania kosztu podatkowego na moment realizacji (wykonania) rozliczenia za dany okres stosownie do art. 16 ust. 1 pkt 8b ustawy o CIT - jest nieprawidłowe; realizacja instrumentu pochodnego CfD, w przypadku gdzie B. otrzymuje płatność od A., to powoduje powstanie po stronie Wytwórcy (B. ) przychodu podlegającego opodatkowaniu w momencie realizacji praw z instrumentu pochodnego CfD zgodnie z art. 12 ust. 3f ustawy o CIT - jest prawidłowe; w przypadku realizacji instrumentu pochodnego CfD w związku z którym następuję płatność od B. do A., B. będzie uprawniona do: rozpoznania dokonanej płatności jako kosztu uzyskania przychodu - jest prawidłowe; rozpoznania kosztu podatkowego na moment realizacji (wykonania) rozliczenia za dany okres stosownie do art. 16 ust. 1 pkt 8b ustawy o CIT - jest nieprawidłowe; wydatki poniesione z tytułu realizacji instrumentu pochodnego CfD stanowić będą pośrednie koszty uzyskania przychodu potrącalne w dacie poniesienia, zgodnie z art. 15 ust. 4d ustawy o CIT - jest prawidłowe; · przychody/koszty, które powstaną w związku z realizacją instrumentu pochodnego CfD, stanowić będą dochody z innych źródeł przychodów (tzw. dochody operacyjne) w rozumieniu art. 7a ust. 1 w zw. z art. 7b ustawy o CIT w odniesieniu do: A. w sytuacji gdy wolumen sprzedany przez Wytwórcę na C. może być niższy od wolumenu referencyjnego przyjętego w kontrakcie finansowym - jest prawidłowe; B. w sytuacji gdy wolumen sprzedany przez Wytwórcę na C. może być niższy od wolumenu referencyjnego przyjętego w kontrakcie finansowym - jest nieprawidłowe; A. w sytuacji gdy wolumen sprzedany przez Wytwórcę na C. może być wyższy od wolumenu referencyjnego przyjętego w kontrakcie finansowym - jest nieprawidłowe; B. w sytuacji gdy wolumen sprzedany przez Wytwórcę na C. może być wyższy od wolumenu referencyjnego przyjętego w kontrakcie finansowym - jest prawidłowe; przychody oraz koszty uzyskania przychodów rozpoznane przez A. SA z tytułu realizacji instrumentu pochodnego CfD - zarówno w przypadku, gdy kontrakt CfD jest zawarty z Wytwórcą wchodzącym w skład D. (tj.

B.), jak i z Wytwórcą pozostającym poza Grupą Podatkową (tj. E. S.A.) - będą uwzględniane przy obliczaniu dochodu albo straty Wnioskodawcy poprzez kumulację dochodów i strat poszczególnych spółek tworzących Grupę Podatkową (A. SA oraz B.) z danego źródła przychodów, stosownie do art. 7a ust. 1 ustawy o CIT - jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

7 lipca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 7 lipca 2026 o wydanie interpretacji indywidualnej, dotyczący podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie skutków podatkowych powstałych w wyniku realizacji instrumentu pochodnego CFD. Uzupełnili go Państwo, w odpowiedzi na wezwanie pismem z 18 sierpnia 2026 r. (data wpływu 18 sierpnia 2026 r.). Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Wnioskodawca jest podatkową grupą kapitałową w rozumieniu art. 1a ustawy o pdop, utworzoną na podstawie umowy zarejestrowanej przez właściwego naczelnika urzędu skarbowego. W skład Wnioskodawcy wchodzi m.in. A. S.A. (Spółka Reprezentująca), będąca spółką prawa polskiego, notowaną na (...) oraz jednostką dominującą Grupy Kapitałowej A. S.A. (dalej: „Grupa” lub „D.”). Większościowym akcjonariuszem A. SA jest (...). Podstawowym przedmiotem działalności D. jest produkcja, (...) oraz produktami powiązanymi. A. SA wraz z B. S.A. (dalej: B.) oraz 12 innych spółek wchodzą w skład Wnioskodawcy.

A. SA, jako spółka reprezentująca Grupę Podatkową w rozumieniu art. 1a ust. 3a ustawy o pdop, składa niniejszy wniosek w imieniu Wnioskodawcy. W konsekwencji niniejszy wniosek dotyczy skutków podatkowych rozliczeń na poziomie Wnioskodawcy, przy czym - w zakresie, w jakim jest to niezbędne dla opisu modelu operacyjnego i rozliczeniowego - odnosi się również do roli pełnionej przez A. SA w ramach D. Stosownie do art. 7a ust. 1 ustawy o pdop dochody i straty spółek w podatkowych grupach kapitałowych oblicza się zgodnie z art. 7 ust. 2 i ust. 3 ustawy o pdop.

W świetle powyższego uznać należy, iż dochodem ze źródła przychodów w każdej spółce wchodzącej w skład podatkowej grupy kapitałowej jest nadwyżka sumy przychodów uzyskanych z tego źródła przychodów nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Stąd też, ustalenie wyniku podatkowego dla D. wymaga prawidłowego określenia skutków podatkowych transakcji realizowanych przez poszczególne spółki wchodzące w skład danej podatkowej grupy kapitałowej. W związku z prowadzoną działalnością, D. zapewnia zaspokojenie dużej części potrzeb nabywczych polskiego rynku energii.

A. SA, z uwagi na centralizację obszaru obrotu energią w Grupie, odpowiada za zabezpieczenie zbytu i dostaw energii w ramach modelu realizowanego w Grupie w każdych warunkach rynkowych. W związku ze specyfiką prowadzonej działalności podmioty z D. zawierają szereg transakcji sprzedaży i zakupu energii elektrycznej, w tym na giełdach towarowych. W D. planowane jest stosowanie modelu sprzedaży, w ramach którego spółki wytwarzające energię będą dokonywały sprzedaży energii elektrycznej na giełdach towarowych na kontraktach spot po cenach rynkowych, odpowiadających warunkom właściwym dla danego okresu dostawy.

Wnioskodawca będzie natomiast nabywać energię elektryczną na giełdach w celu jej dalszej odsprzedaży. W celu ograniczenia ryzyka cenowego wynikającego z potencjalnych wahań cen giełdowych Wnioskodawca oraz Wytwórcy planują zawarcie kontraktów terminowych typu contract for difference (dalej: „contract for difference”, „kontrakt CfD”, „kontrakty terminowe” lub „CfD”). Kontrakty te będą służyć zabezpieczeniu ceny dla określonego wolumenu energii nabywanej przez Wnioskodawcę oraz zapewnieniu większej przewidywalności rozliczeń i wyniku finansowego po stronie Wytwórców. Szczegóły dotyczące sposobu ich funkcjonowania zostały opisane w dalszej części niniejszego wniosku.

W powyższy model będą zaangażowane następujące podmioty: A. SA (Spółka Reprezentująca) - pełni rolę podmiotu centralnego, którego zadaniem jest integracja i optymalizacja wszystkich przepływów handlowych w ramach Grupy Kapitałowej D.; jest odpowiedzialna za zapewnienie dostaw energii do segmentu detalicznego z wykorzystaniem m.in. posiadanych wszystkich aktywów wytwórczych; Spółki wytwórcze z Grupy (dalej: „Wytwórcy” lub „Wytwórca”) - produkujące energię elektryczną, w tym m.in. B. i E. S.A.; Spółki obrotu detalicznego w ramach D. (dalej: „F.”) - spółki zajmujące się sprzedażą energii elektrycznej do odbiorców detalicznych. W Grupie taką rolę pełnią: G. S.A. (dalej: „G.”) oraz H. S.A.

(dalej: „H.”); Konsument - odbiorca końcowy energii elektrycznej. Wnioskodawca wskazuje przy tym, że część Wytwórców wchodzących w skład Grupy, jak E. S.A. (dalej: „E. S.A.”) nie należy do Grupy Podatkowej.

Okoliczność ta nie zmienia jednak faktu, że przedmiotem niniejszego wniosku są skutki podatkowe kontraktu CfD rozpoznawane na poziomie A. SA jako Spółki Reprezentującej oraz B. jako Wytwórcy wchodzących w skład D., które uwzględniwszy wskazany powyżej sposób liczenia dochodu PGK odnosi się do samej D. Transakcje realizowane na rynku OTC lub giełdach będą zawierane po cenach rynkowych właściwych dla danego okresu dostawy, przy czym mogą mieć charakter zarówno spot (Rynek Dnia Następnego i Bieżącego), jak i terminowy (Rynek Terminowy Produktów Energetycznych).

Transakcje giełdowe będą ograniczone do transakcji, w ramach których energia na giełdzie jest sprzedawana przez Wytwórców oraz dokonywany jest jej zakup przez A. SA. Na dalszych etapach łańcucha dostaw, tj. na odcinku A.->F.->Konsument, sprzedaż będzie się odbywała z pominięciem giełdy. Zgodnie z obowiązującym modelem handlu A. SA zapewnia F. odpowiednią ilość energii elektrycznej w danym okresie, przeznaczoną do dalszej sprzedaży Konsumentom. W przypadku wprowadzenia obliga giełdowego podstawowym kanałem fizycznego pozyskania energii elektrycznej przez A. SA będzie zakup giełdowy, ze względu na największą płynność rynku.

Jak wspomniano wyżej, Wytwórcy wraz z A. SA zamierzają zawrzeć między sobą kontrakty terminowe o charakterze finansowym, tj. niewymagające fizycznej dostawy energii. Celem tych kontraktów jest zabezpieczenie ceny dla określonego wolumenu energii nabywanej przez A. SA, co pozwoli ograniczyć wpływ wahań cen giełdowych na wynik ekonomiczny obu stron. Jednocześnie kontrakty zapewnią Wytwórcom przewidywalność oraz zabezpieczenie ceny sprzedaży energii, a tym samym marży generowanej na wolumenie objętym kontraktem. Planowany mechanizm rozliczeń będzie odpowiadał instrumentowi pochodnemu opisanemu w art. 2 ust. 1 pkt 2h ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (tj.

Dz.U. z 2024 r., poz. 722 ze zm., dalej: „ustawa o obrocie instrumentami finansowymi”) - kontraktu na różnicę, tj. Wytwórca i A. SA będą rozliczać różnicę pomiędzy ceną uzgodnioną (zabezpieczoną) w kontrakcie a ceną rynkową przyjętą jako wskaźnik referencyjny (benchmark). Kontrakty mogą obejmować dłuższe okresy (np. miesiąc / kwartał / rok), natomiast rozliczenie pomiędzy stronami ma następować okresowo (np. miesięcznie) poprzez ustalenie salda różnic. Strony uzgadniają, że ceną referencyjną będzie cena oparta na notowaniach Rynku Dnia Następnego C. (Fixing I lub Fixing II), wyznaczana dla danego okresu rozliczeniowego jako średnia ważona wolumenem.

Rozliczenie będzie kalkulowane w odniesieniu do wolumenu referencyjnego przyjętego w kontrakcie (wolumenu kontraktowego), niezależnie od wolumenów faktycznie sprzedanych lub nabytych na C. w danym okresie. W zależności od cen energii jedna ze stron zapłaci drugiej wynagrodzenie będące rezultatem CfD. Oprócz płatności tytułem rozliczenia kontraktu, strony nie będą ponosiły żadnych dodatkowych kosztów, takich jak opłaty lub prowizje za zawarcie kontraktu.

Przykładowo: Kontrakt finansowy zakładać będzie wolumen 100 MWh, w cenie zabezpieczonej 60 zł/MWh; Płatność od A. SA do Wytwórcy: W określonych sytuacjach rynkowych (np. przy niskich cenach energii) Wytwórca może ograniczać produkcję i nie oferować zabezpieczonego wolumenu na rynku.. Może to skutkować tym, że wolumen transakcji zawartych na C. w danym okresie (tj. wolumen sprzedany przez Wytwórcę na C.) może być niższy od wolumenu referencyjnego przyjętego w kontrakcie finansowym (np. Wytwórca wystawia na C. 90 MWh po 50 zł/MWh - przychód z rynku wynosi 4500 zł).

W takiej sytuacji nastąpi płatność od A. SA (1000 zł) na rzecz Wytwórcy, ustalana jako iloczyn zabezpieczonego wolumenu (100 MWh) oraz różnicy między cenami (60 zł - 50 zł = 10 zł). Płatność od Wytwórcy do A. SA: Z kolei, w odmiennych sytuacjach rynkowych (np. przy wysokich cenach energii), Wytwórca może zwiększać produkcję, wystawiając na giełdzie więcej energii niż przewiduje kontrakt finansowy. Może to skutkować tym, że wolumen transakcji zawartych na C. w danym okresie (tj. wolumen sprzedany przez Wytwórcę na C.) może być wyższy od wolumenu referencyjnego przyjętego w kontrakcie finansowym (np. Wytwórca wystawia na C. 110 MWh po 70 zł/MWh - przychód z rynku wynosi 7700 zł).

W takiej sytuacji nastąpi płatność od Wytwórcy (1000 zł) na rzecz A. SA, ustalana jako iloczyn zabezpieczonego wolumenu (100 MWh) oraz różnicy między cenami (70 zł - 60 zł = 10 zł). Zakup energii z giełdy przez A. SA na pokrycie zapotrzebowania F. nastąpi bez względu na możliwości handlowe Wytwórcy. Różnica zabezpieczonego wolumenu będzie rozliczana niezależnie od poziomu produkcji Wytwórcy. Wnioskodawca pragnie podkreślić, że planowany kontrakt o charakterze finansowym pomiędzy Wytwórcą a A. SA ma służyć jedynie ograniczeniu ryzyka cenowego po obu stronach. W szczególności, instrument nie ma charakteru spekulacyjnego.

Z przyjętych założeń, w oparciu o historyczne odchylenia cen, wynika, że potencjalne przepływy pieniężne i wynik rozliczeń z tytułu kontraktu będzie zależeć od poziomu zmienności cen energii elektrycznej w danym okresie. Kontrakt finansowy ma obejmować tylko część wolumenu energii z portfela wytwórczego, którą D. chce zabezpieczyć wewnątrz grupy w ujęciu terminowym. Reszta energii będzie sprzedawana na rynek zewnętrzny tak jak dotychczas, poprzez transakcje terminowe, transakcje spot oraz OTC, maksymalnie do wysokości ilości energii zwolnionej z obliga giełdowego.

Z tego względu wolumen wskazany w kontrakcie finansowym zasadniczo nie będzie się „pokrywał” z wolumenami faktycznie oferowanymi i kupowanymi na C.. Na rynku spot wolumen w naturalny sposób zmienia się w czasie, a zarówno Wytwórcy, jak i F., niezależnie od kontraktu finansowego, planują utrzymywać część ekspozycji spot. Zgodnie z założeniami, wolumen realizowany na rynku spot będzie „uzupełniany” poprzez kontrakt terminowy pomiędzy Wytwórcą a A. SA. Transakcje realizowane pomiędzy Wytwórcą a A. SA oraz pomiędzy A. SA a Detalem będą zawierane i rozliczane w PLN. Opisane wyżej rozwiązanie nie ma mieć charakteru tymczasowego.

Strony nie planują zawierania analogicznych kontraktów pochodnych z kontrahentami spoza D. Ani A. SA, ani Wytwórcy nie prowadzą obecnie i nie ujawniali w KRS / PKD działalności w zakresie instrumentów finansowych (lub działalności o podobnym profilu). Obsługa i rozliczenia kontraktu finansowego nie będą realizowane przez dedykowane zespoły ani nowe stanowiska. Kontrakt będzie obsługiwany w ramach istniejących zespołów odpowiedzialnych za kontrakty z fizyczną dostawą energii elektrycznej.

Jednocześnie obsługa kontraktu nie będzie wymagała rozwoju a jedynie odpowiedniej konfiguracji wykorzystywanych już systemów / narzędzi IT, tj. będzie oparta na istniejącej infrastrukturze (w tym systemach stosowanych do ewidencji i rozliczeń transakcji giełdowych), bez wdrażania odrębnych, nowych systemów. Wolumen zabezpieczany pomiędzy A. SA a Wytwórcą jest ustalany elastycznie, w zależności od bieżących warunków rynkowych i opłacalności ekonomicznej.

A. SA zabezpiecza energię dla spółek detalicznych w oparciu o rozwiązania najefektywniejsze ekonomicznie (także poza Grupą, w tym OTC lub na C.), przy czym zabezpieczenie wolumenów z portfeli wytwórczych D., ze względu na obowiązek obrotu poprzez C., ma być realizowane z wykorzystaniem kontraktu finansowego. Uzupełnienie i doprecyzowanie opisu zdarzenia przyszłego Planowane jest, aby kontrakty CfD były zawierane na okresy miesięczne / kwartalne lub roczne, w zależności od zapotrzebowania A. SA oraz Wytwórców oraz sytuacji na rynku energii.

Płatność z tytułu realizacji instrumentu pochodnego CfD będzie rozliczana okresowo (np. w cyklach miesięcznych) na podstawie ustalenia salda różnicy pomiędzy: (i) ceną zabezpieczoną (uzgodnioną w kontrakcie); a (ii) ceną referencyjną. Ceną referencyjną będzie cena oparta na notowaniach Rynku Dnia Następnego C. (Fixing I lub Fixing II), wyznaczana dla danego okresu rozliczeniowego jako średnia ważona wolumenem. Rozliczenie będzie kalkulowane w odniesieniu do wolumenu referencyjnego przyjętego w kontrakcie (wolumenu kontraktowego), niezależnie od wolumenów faktycznie sprzedanych lub nabytych na C. w danym okresie.

Płatność będzie należna po zakończeniu danego okresu rozliczeniowego i ustaleniu wyniku rozliczenia, tj. po określeniu, która ze stron jest zobowiązana do zapłaty różnicy. Mechanizm rozliczeń między Stronami kontraktu CfD opiera się na rozliczeniu różnicy pomiędzy ceną zabezpieczoną (uzgodnioną w kontrakcie) a ceną referencyjną (benchmarkiem), w odniesieniu do wolumenu referencyjnego przyjętego w kontrakcie. Rozliczenie będzie mieć charakter wyłącznie finansowy - nie dochodzi do fizycznej dostawy energii elektrycznej. Strony uzgadniają cenę zabezpieczoną oraz wolumen kontraktowy.

Po zakończeniu danego okresu rozliczeniowego (miesiąc) ustalana jest cena referencyjna jako średnia ważona wolumenem cena z notowań Rynku Dnia Następnego C. (Fixing I lub Fixing II). Następnie obliczana jest różnica pomiędzy ceną zabezpieczoną a ceną referencyjną i mnożona przez wolumen kontraktowy. Wynik tego obliczenia stanowi kwotę rozliczenia: jeżeli cena referencyjna jest niższa od ceny zabezpieczonej - płatność następuje od A. SA na rzecz Wytwórcy (A.

SA dopłaca różnicę, kompensując Wytwórcy niższe przychody ze sprzedaży energii na rynku); jeżeli cena referencyjna jest wyższa od ceny zabezpieczonej - płatność następuje od Wytwórcy na rzecz A. SA (Wytwórca przekazuje A. SA nadwyżkę wynikającą z wyższych cen rynkowych ponad cenę zabezpieczoną). Przykładowo, przy wolumenie kontraktowym 100 MWh i cenie zabezpieczonej 60 zł/MWh: (i) jeżeli średnia ważona cena referencyjna z C. wyniesie 50 zł/MWh, A. SA zapłaci Wytwórcy kwotę 1 000 zł (100 MWh × (60 zł - 50 zł)); (ii) jeżeli średnia ważona cena referencyjna z C. wyniesie 70 zł/MWh, Wytwórca zapłaci A. SA kwotę 1 000 zł (100 MWh × (70 zł - 60 zł)).

Rozliczenie następuje niezależnie od wolumenów faktycznie sprzedanych przez Wytwórcę lub nabytych przez A. SA na C. w danym okresie. Oprócz płatności tytułem rozliczenia kontraktu, strony nie będą ponosiły żadnych dodatkowych kosztów, takich jak opłaty lub prowizje za zawarcie kontraktu. Jedynym wydatkiem, jaki Spółka poniesie z tytułu realizacji instrumentu pochodnego CfD, będzie płatność rozliczeniowa na rzecz Wytwórców, wynikająca z ujemnego wyniku rozliczenia kontraktu CfD za dany okres rozliczeniowy.

Płatność ta stanowi iloczyn wolumenu referencyjnego przyjętego w kontrakcie oraz różnicy pomiędzy ceną referencyjną (benchmarkiem opartym na notowaniach Rynku Dnia Następnego C.) a ceną zabezpieczoną w kontrakcie. Oprócz powyższej płatności rozliczeniowej, strony nie będą ponosiły żadnych dodatkowych wydatków związanych z kontraktem CfD, w szczególności nie będą ponoszone opłaty, prowizje ani inne koszty z tytułu zawarcia lub obsługi kontraktu.

Pytania

1. Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, zgodnie z którym, w przypadku realizacji instrumentu pochodnego CfD, w związku z którym następuje płatność od Wytwórcy do A. SA, po stronie A. SA powstanie przychód podlegający opodatkowaniu w momencie realizacji praw z instrumentu pochodnego CfD, w wysokości należnej płatności stosownie do treści art. 12 ust. 3f ustawy o pdop?

2. Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, zgodnie z którym, w przypadku realizacji instrumentu pochodnego CfD w związku z którym następuje płatność od A. SA do Wytwórcy, A. SA będzie uprawniona do rozpoznania dokonanej płatności jako kosztu uzyskania przychodu w momencie realizacji praw z instrumentu pochodnego CfD, stosownie do treści art. 16 ust. 1 pkt 8b) ustawy o pdop?

3. Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, zgodnie z którym, w przypadku realizacji instrumentu pochodnego CfD, w związku z którym następuje płatność od A. SA do Wytwórcy (B.), po stronie Wytwórcy powstanie przychód podlegający opodatkowaniu w momencie realizacji praw z instrumentu pochodnego CfD, w wysokości należnej płatności stosownie do treści art. 12 ust. 3f ustawy o pdop?

4. Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, zgodnie z którym, w przypadku realizacji instrumentu pochodnego CfD w związku z którym następuje płatność od Wytwórcy (B.) do A. SA, B. będzie uprawniony do rozpoznania dokonanej płatności jako kosztu uzyskania przychodu w momencie realizacji praw z instrumentu pochodnego CfD, stosownie do treści art. 16 ust. 1 pkt 8b) ustawy o pdop? 5. W przypadku odpowiedzi twierdzącej na pytania 2 i 4, czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, zgodnie z którym wydatki poniesione z tytułu realizacji instrumentu pochodnego CfD stanowić będą pośrednie koszty uzyskania przychodu potrącalne w dacie poniesienia, zgodnie z art. 15 ust. 4d ustawy o pdop?

6. W przypadku odpowiedzi twierdzącej na pytania 1 - 4, czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy zgodnie z którym, przychody/koszty wskazane w pytaniu 1 - 4, które powstaną w związku z realizacją instrumentu pochodnego CfD, stanowić będą dochody z innych źródeł przychodów (tzw. dochody operacyjne) w rozumieniu art. 7a ust. 1 w związku z art. 7b ustawy o pdop? 7. Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, zgodnie z którym przychody oraz koszty uzyskania przychodów rozpoznane przez A. SA z tytułu realizacji instrumentu pochodnego CfD - zarówno w przypadku, gdy kontrakt CfD jest zawarty z Wytwórcą wchodzącym w skład D. (tj. B.), jak i z Wytwórcą pozostającym poza Grupą Podatkową (tj.

Państwa stanowisko w sprawie

1. Zdaniem Wnioskodawcy, w przypadku realizacji instrumentu pochodnego CfD, w związku z którym następuje płatność od Wytwórcy do A. SA, po stronie A> SA powstanie przychód podlegający opodatkowaniu w momencie realizacji praw z instrumentu pochodnego CfD, w wysokości należnej płatności stosownie do treści art. 12 ust. 3f ustawy o pdop. 2. Zdaniem Wnioskodawcy, w przypadku realizacji instrumentu pochodnego CfD w związku z którym następuje płatność od A. SA do Wytwórcy, A. SA będzie uprawniona do rozpoznania dokonanej płatności jako kosztu uzyskania przychodu w momencie realizacji praw z instrumentu pochodnego CfD, stosownie do treści art. 16 ust. 1 pkt 8b) ustawy o pdop.

3. Zdaniem Wnioskodawcy, w przypadku realizacji instrumentu pochodnego CfD, w związku z którym następuje płatność od A. SA do Wytwórcy (B.), po stronie Wytwórcy powstanie przychód podlegający opodatkowaniu w momencie realizacji praw z instrumentu pochodnego CfD, w wysokości należnej płatności stosownie do treści art. 12 ust. 3f ustawy o pdop?

4. Zdaniem Wnioskodawcy, w przypadku realizacji instrumentu pochodnego CfD w związku z którym następuje płatność od Wytwórcy (B.) do A. SA, B. będzie uprawniony do rozpoznania dokonanej płatności jako kosztu uzyskania przychodu w momencie realizacji praw z instrumentu pochodnego CfD, stosownie do treści art. 16 ust. 1 pkt 8b) ustawy o pdop 5. Zdaniem Wnioskodawcy, wydatki poniesione z tytułu realizacji instrumentu pochodnego CfD stanowić będą pośrednie koszty uzyskania przychodu potrącalne w dacie poniesienia, zgodnie z art. 15 ust. 4d ustawy o pdop.

6. Zdaniem Wnioskodawcy, przychody/koszty wskazane w pytaniu 1 oraz 2, które powstaną w związku z realizacją instrumentu pochodnego CfD, stanowić będą dochody z innych źródeł przychodów (tzw. dochody operacyjne) w rozumieniu art. 7a ust. 1 w związku z art. 7b ustawy o pdop. 7. Zdaniem Wnioskodawcy, przychody oraz koszty uzyskania przychodów rozpoznane przez A. SA z tytułu realizacji instrumentu pochodnego CfD - zarówno w przypadku, gdy kontrakt CfD jest zawarty z Wytwórcą wchodzącym w skład D. (tj. B.), jak i z Wytwórcą pozostającym poza Grupą Podatkową (tj.

E. S.A.) - będą uwzględniane przy obliczaniu dochodu albo straty Wnioskodawcy poprzez kumulację dochodów i strat poszczególnych spółek tworzących Grupę Podatkową (A. SA oraz B.) z danego źródła przychodów, stosownie do art. 7a ust. 1 ustawy o pdop. V. Uzasadnienie Ad 1 oraz Ad 3 (Strona przychodowa spółek tworzących D.): Zgodnie z art. 4a pkt 22 ustawy o pdop, ilekroć w ustawie jest mowa o pochodnych instrumentach finansowych - oznacza to instrumenty finansowe, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c-i ustawy o obrocie instrumentami finansowymi; z kolei, zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. h ww. ustawy, instrumentem takim jest także kontrakt na różnicę.

Jak podaje Komisja Nadzoru Finansowego: „CFD to instrumenty pochodne, co oznacza, że ich wartość zależy bezpośrednio od wartości instrumentu bazowego, na który opiewają, a także od marży firmy inwestycyjnej. Instrumentami bazowymi mogą być np.: akcje, indeksy, waluty czy surowce.

Cechy charakterystyczne instrumentów pochodnych CFD: wartość zależy od wartości instrumentów bazowych (walut, indeksów, akcji, obligacji, surowców, towarów) oraz od marży doliczonej przez firmę inwestycyjną, transakcje, których przedmiotem są kontrakty na różnicę, zawierane są z zastosowaniem mechanizmu dźwigni finansowej, co oznacza, że możliwe jest otwieranie pozycji o wartości nominalnej wyższej, niż wpłacony depozyt zabezpieczający, możliwość otwarcia pozycji długiej (zarabianie na wzrostach ceny instrumentu) lub krótkiej (zarabianie na spadkach cen instrumentu), rozliczenie pieniężne na podstawie różnic kursowych (strona, która straciła, wypłaca stronie, która zyskała, różnicę pomiędzy wyceną pozycji z momentu jej zamknięcia i otwarcia), koszty w postaci spreadu (różnicy pomiędzy ceną kupna a sprzedaży), ujemnych punktów swapowych (koszty przetrzymania pozycji na kolejny dzień), prowizji.” W związku z tym, jako że opisany w zdarzeniu przyszłym kontrakt CfD jest kontraktem, którego wartość zależy od wartości instrumentu bazowego (towaru - energii elektrycznej), oraz spełnia on pozostałe ww. przesłanki, zdaniem Wnioskodawcy należy uznać go za kontrakt na różnicę, który jest pochodnym instrumentem finansowym w rozumieniu ustawy o pdop.

Wobec tego, przychód ewentualnie uzyskany przez A. SA z tytułu realizacji kontraktu CfD będzie stanowił przychód z pochodnego instrumentu finansowego w rozumieniu art. 4a pkt 22 ustawy o pdop . Następnie, przychód ten będzie składał się na wynik podatkowy (dochód lub stratę) z danego źródła przychodów spółki tworzącej D., który będzie uwzględniany w ramach kumulacji dochodów / strat na poziomie Wnioskodawcy. Z kolei, zgodnie z art. 12 ust. 3f ustawy o pdop, za datę powstania przychodu z tytułu realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych uważa się moment realizacji tych praw.

Ustawodawca przy tym nie definiuje pojęcia „momentu realizacji praw wynikających z pochodnego instrumentu finansowego”. Zgodnie z uzasadnieniem do projektu ustawy z dnia 29 sierpnia 2014 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.

U. z 2014 r., poz. 1328 zen. zm.) wprowadzającej ww. przepis do ustawy o pdop, „zmiana ma na celu doprecyzowanie, że za datę powstania przychodu z tytułu realizacji pochodnych instrumentów finansowych uważa się, podobnie jak na gruncie ustawy PIT, moment realizacji tych praw; w zależności od konkretnego instrumentu pochodnego moment ten może, lecz nie musi być tożsamy z faktycznym przepływem środków pieniężnych w wyniku rozliczenia transakcji (ujęcie memoriałowe)”. W konsekwencji, zgodnie z stanowiskiem powoływanym w doktrynie (K. Gil, A. Obońska, A. Wacławczyk, A. Walter (red.), Podatek dochodowy od osób prawnych. Komentarz. Wyd.

3, Warszawa 2019, art. 12), momentem powstania przychodu powinien być moment realizacji praw z instrumentów pochodnych (data wykonania/realizacji), tj. dzień, w którym zgodnie z warunkami kontraktu, następuje określenie ceny rozliczenia i ustalany jest wynik na transakcji. Podobne stanowisko zostało także zaprezentowane w interpretacjach indywidualnych, przykładowo w interpretacji indywidualnej DKIS z 6 marca 2024 r., sygn. 0114-KDIP2-2.4010.641.2023.4.ASK.

Ad 2 oraz Ad 4 (Strona kosztowa spółek tworzących D.): Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o pdop, kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów ze źródła przychodów lub w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1. W związku z powyższym, aby wydatek mógł zostać zaliczony do kosztów uzyskania przychodu, musi on: 1. zostać poniesiony przez podatnika, tj. w ostatecznym rozrachunku musi on zostać pokryty z zasobów majątkowych podatnika (nie stanowią kosztu uzyskania przychodu wydatki, które zostały poniesione na działalność podatnika przez osoby inne niż podatnik); 2. być definitywnym (rzeczywistym), tj. wartość poniesionego wydatku nie została podatnikowi w jakikolwiek sposób zwrócona; 3. musi pozostawać w związku z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą; 4. musi być poniesiony w celu uzyskania, zachowania lub zabezpieczenia przychodów lub może mieć wpływ na wielkość osiągniętych przychodów; 5. musi być należycie udokumentowany; 6. nie może być wyłączony z kosztów na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy o pdop.

Z uwagi na ogólny charakter definicji kosztów uzyskania przychodów wynikającej z art. 15 ust. 1 ustawy o pdop, wydatki ponoszone przez podatnika powinny każdorazowo podlegać indywidualnej ocenie co do ich kwalifikacji podatkowej jako kosztów uzyskania przychodów lub wydatków niestanowiących kosztów uzyskania przychodów.

Mając na uwadze powyżej wymienione warunki uznania wydatku za koszt uzyskania przychodu, Wnioskodawca wskazuje, że: 1. wydatek ponoszony w związku z rozliczeniem CfD zostanie sfinansowany ze środków A. SA lub B. (w zależności od wyniku rozliczenia CfD) tj. wydatek taki uszczupli majątek tej spółki; 2. wartość tego wydatku nie będzie w jakikolwiek sposób zwracana; 3. wydatek ponoszony przez A. SA lub B. będzie związany z prowadzoną działalnością gospodarczą, ponieważ kontrakty CfD są elementem modelu zarządzania ryzykiem w Grupie i mają na celu zabezpieczenie dostaw dla spółek F. Rozliczenia CfD są więc funkcjonalnie związane z podstawową działalnością A. SA oraz B. polegającą na integracji i optymalizacji przepływów handlowych oraz zapewnieniu ciągłości dostaw energii do segmentu detalicznego (poprzez zakupy na C./OTC oraz rozliczenia wewnątrzgrupowe); 4. wydatek związany z rozliczeniem CfD służy ograniczeniu wpływu wahań cen energii elektrycznej na wynik ekonomiczny A. SA i Wytwórców, a w konsekwencji zabezpieczeniu źródła przychodów z ich działalności operacyjnej.

A. SA lub Wytwórca osiągający przychód z tytułu dodatniego wyniku rozliczenia CfD, ogranicza w ten sposób potencjalne straty, które mogłyby wynikać z niekorzystnych zmian cen rynkowych. Konstrukcja instrumentu zabezpiecza ekonomicznie obie strony, a w konsekwencji A. SA/B. - ze względu na brak możliwości dokładnego prognozowania przyszłych cen energii - może w części okresów rozliczeniowych ponosić wydatki wynikające z mechanizmu zabezpieczenia.

5. wydatek ponoszony w związku z rozliczeniami CfD będzie dokumentowany stosownymi dowodami księgowymi (np. notami rozliczeniowymi / zestawieniami kalkulacyjnymi/ potwierdzeniami salda rozliczenia za okres), pozwalającymi na identyfikację okresu, wolumenu referencyjnego i sposobu kalkulacji benchmarku. 6. wydatek ponoszony przez w ramach rozliczenia kontraktu CfD nie stanowi wydatku o charakterze „sankcyjnym” ani ustawowo wyłączonego z kosztów, a jego ekonomiczną istotą jest rozliczenie różnicy ceny w ramach zabezpieczenia ryzyka cenowego w działalności operacyjnej.

W konsekwencji, wydatki ponoszone przez A. SA lub B. w związku z ujemnym wynikiem rozliczenia CfD (tj. płatności realizowane na rzecz Wytwórców) powinny stanowić koszty uzyskania przychodów w świetle art. 15 ust. 1 ustawy o pdop - jako koszty poniesione w celu zabezpieczenia źródła przychodów z działalności operacyjnej (innej niż zyski kapitałowe). Podobne stanowisko zostało zaprezentowane w wymienianej już interpretacji indywidualnej DKIS z 6 marca 2024 r., sygn. 0114-KDIP2-2.4010.641.2023.4.ASK.

Dodatkowo, zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 8b ustawy o pdop, do kosztów uzyskania przychodu nie zalicza się wydatków związanych z nabyciem pochodnych instrumentów finansowych - do czasu realizacji praw wynikających z tych instrumentów albo rezygnacji z realizacji praw wynikających z tych instrumentów albo ich odpłatnego zbycia - o ile wydatki te, stosownie do art. 16g ust. 3 i 4, nie powiększają wartości początkowej środka trwałego oraz wartości niematerialnych i prawnych.

W realiach kontraktów CfD rozliczanych różnicowo należy podkreślić, że: strony nie ponoszą opłat/prowizji za zawarcie kontraktu, a zatem typowe „wydatki związane z nabyciem” instrumentu (np. premia, prowizja) zasadniczo nie występują (występują natomiast płatności rozliczeniowe będące efektem wykonania mechanizmu CfD), instrument jest wykonywany („realizowany”) poprzez cykliczne rozliczenia okresowe - tj. ustalenie salda różnic i jego zapłatę w kolejnych okresach rozliczeniowych. Wskazany przepis odracza zatem moment, w którym wydatek z tytułu nabycia (rozliczenia) instrumentu pochodnego może być rozpoznany w kosztach uzyskania przychodów.

Momentem tym jest chwila „realizacji praw” tj. ustalenia wyniku rozliczenia kontraktu CfD za dany okres (np. miesięczny), a więc chwila, gdy dochodzi do wykonania mechanizmu rozliczeniowego i powstaje wymagalne roszczenie jednej strony wobec drugiej. Mając na uwadze powyższe, zdaniem Wnioskodawcy, wydatki ponoszone przez A. SA w wyniku ujemnego rozliczenia kontraktów CfD zawieranych z Wytwórcami (w tym B.) będą stanowiły koszty uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o pdop.

Jednocześnie, uwzględniając art. 16 ust. 1 pkt 8b ustawy o pdop oraz cykliczny mechanizm rozliczeń kontraktów CfD, rozpoznanie kosztu podatkowego nastąpi na moment realizacji (wykonania) rozliczenia za dany okres. Powyższe stanowisko Wnioskodawcy potwierdza m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2015 r., sygn. II FSK 1922/13. W wyroku tym NSA stwierdził, że, m.in.: Za koszt taki uznać należy także ujemny wynik na przeprowadzonych transakcjach tego typu, o ile transakcje te ad casum można powiązać przyczynowo z celem w postaci uzyskania przychodu, względnie zachowania lub zabezpieczenia jego źródła.

Ujemny wynik transakcji może także wynikać z przedterminowej realizacji transakcji, bowiem również przedterminowe - choć wynikające z zastosowania klauzuli zawartej w umowie - zamknięcie pochodnego instrumentu finansowego, oznacza realizację wynikających z niego praw i to niezależnie od tego, która strona stosunku obligacyjnego opartego na pochodnych instrumentach finansowych, w tym także instrumentów o charakterze nierzeczywistym, żąda realizacji tych praw.

W związku z powyższym, w przypadku realizacji instrumentu pochodnego CfD, w związku z którym następuje płatność, A. SA lub B. dokonująca tej płatności na rzecz drugiej strony kontraktu terminowego będzie uprawniona do rozpoznania dokonanej płatności jako kosztu uzyskania przychodu w momencie realizacji praw z instrumentu pochodnego CfD, stosownie do treści art. 16 ust. 1 pkt 8b ustawy o pdop. Ad 5 (Moment ujęcia kosztów): Dla ustalenia momentu ujęcia kosztów w podatku CIT konieczne jest również rozróżnienie kosztów bezpośrednich i pośrednich.

Zgodnie z art. 15 ust. 4 ustawy o pdop, koszty uzyskania przychodów bezpośrednio związane z przychodami, poniesione w latach poprzedzających rok podatkowy oraz w roku podatkowym, są potrącalne w tym roku podatkowym, w którym osiągnięte zostały odpowiadające im przychody, z zastrzeżeniem ust. 4b i 4c.

Z kolei, zgodnie z art. 15 ust. 4b ustawy o pdop, koszty uzyskania przychodów bezpośrednio związane z przychodami, odnoszące się do przychodów danego roku podatkowego, a poniesione po zakończeniu tego roku podatkowego do dnia: 1) sporządzenia sprawozdania finansowego, zgodnie z odrębnymi przepisami, nie później jednak niż do upływu terminu określonego do złożenia zeznania, jeżeli podatnicy są obowiązani do sporządzania takiego sprawozdania, albo 2) złożenia zeznania, nie później jednak niż do upływu terminu określonego do złożenia tego zeznania, jeżeli podatnicy, zgodnie z odrębnymi przepisami, nie są obowiązani do sporządzania sprawozdania finansowego - są potrącalne w roku podatkowym, w którym osiągnięte zostały odpowiadające im przychody.

Ponadto, w myśl art. 15 ust. 4c ustawy o pdop, koszty uzyskania przychodów bezpośrednio związane z przychodami, odnoszące się do przychodów danego roku podatkowego, a poniesione po dniu, o którym mowa w ust. 4b pkt 1 albo pkt 2, są potrącalne w roku podatkowym następującym po roku, za który sporządzane jest sprawozdanie finansowe lub składane zeznanie. Według art. 15 ust. 4d ustawy o pdop, koszty uzyskania przychodów, inne niż koszty bezpośrednio związane z przychodami, są potrącalne w dacie ich poniesienia.

Jeżeli koszty te dotyczą okresu przekraczającego rok podatkowy, a nie jest możliwe określenie, jaka ich część dotyczy danego roku podatkowego, w takim przypadku stanowią koszty uzyskania przychodów proporcjonalnie do długości okresu, którego dotyczą.

Zgodnie z art. 15 ust. 4e ustawy o pdop, za dzień poniesienia kosztu uzyskania przychodów, z zastrzeżeniem ust. 4a i 4f-4h, uważa się dzień, na który ujęto koszt w księgach rachunkowych (zaksięgowano) na podstawie otrzymanej faktury (rachunku), albo dzień, na który ujęto koszt na podstawie innego dowodu w przypadku braku faktury (rachunku), z wyjątkiem sytuacji, gdy dotyczyłoby to ujętych jako koszty rezerw albo biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów. W rezultacie, koszty pośrednie, czyli koszty niezwiązane z osiągnięciem konkretnego przychodu, są potrącalne w dacie ich poniesienia.

W przypadku, gdy koszty te dotyczą okresu przekraczającego rok podatkowy, a nie jest możliwe określenie, jaka ich część dotyczy danego roku podatkowego, stanowią one koszty uzyskania przychodów proporcjonalnie do długości okresu, którego dotyczą.

W ocenie Wnioskodawcy, wydatki A. SA lub B. wynikające z rozliczeń CfD mają charakter kosztów pośrednich (innych niż bezpośrednio związane z przychodami), ponieważ: nie warunkują uzyskania konkretnego, zidentyfikowanego przychodu w danym okresie, służą generalnie stabilizacji wyniku i zabezpieczeniu źródła przychodów przed ryzykiem wahań cen energii (a więc zabezpieczają działalność operacyjną), są elementem polityki zarządzania ryzykiem / hedgingu w ramach podstawowej aktywności gospodarczej.

Ponieważ zgodnie z art. 15 ust. 4d ustawy o pdop, koszty pośrednie są potrącalne w dacie ich poniesienia, a przez dzień poniesienia kosztu - stosownie do art. 15 ust. 4e - rozumie się dzień, na który ujęto koszt w księgach rachunkowych na podstawie otrzymanej faktury (rachunku) albo innego dowodu, z wyjątkiem rezerw i biernych RMK, zdaniem Wnioskodawcy, za datę poniesienia kosztu uzyskania przychodu w przedstawionym zdarzeniu przyszłym należy - co do zasady - przyjąć dzień, na który koszt z tytułu rozliczenia CfD został ujęty w księgach rachunkowych A. SA (zaksięgowany w formie innej niż rezerwa lub bierne RMK) na podstawie właściwego dowodu księgowego dokumentującego rozliczenie za dany okres.

W konsekwencji, jeżeli w wyniku realizacji kontraktu CfD po stronie A. SA lub B. powstanie obowiązek dokonania płatności na rzecz drugiej strony kontraktu terminowego, wydatek ten będzie stanowił pośredni koszt uzyskania przychodu potrącalny w dacie poniesienia, zgodnie z art. 15 ust. 4d ustawy o pdop, rozumianej z uwzględnieniem art. 15 ust. 4e tej ustawy. Ad 6 (Kwalifikacja do źródła przychodów na poziomie spółek tworzących D.): Zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy o pdop (z zastrzeżeniami wskazanymi w tym przepisie), dochodem ze źródła przychodów jest nadwyżka sumy przychodów uzyskanych z tego źródła nad kosztami ich uzyskania, osiągnięta w roku podatkowym.

Jeżeli koszty uzyskania przychodów przekraczają sumę przychodów - różnica stanowi stratę ze źródła przychodów. Na gruncie ustawy o pdop ustawodawca wyodrębnił dwa źródła przychodów - przychód z zysków kapitałowych oraz przychód z innych źródeł. Wydzielając źródło „zyski kapitałowe”, ustawodawca w art. 7b ustawy o pdop wprowadził katalog przysporzeń zaliczanych do tego źródła. Kwalifikacja danego przychodu jako „zysk kapitałowy” powinna następować wyłącznie w oparciu o przesłanki wynikające z art. 7b (katalog o charakterze enumeratywnym).

Zgodnie z art. 7b ust. 1 pkt 6 lit. b ustawy o pdop, do przychodów z zysków kapitałowych zalicza się co do zasady przychody z papierów wartościowych i pochodnych instrumentów finansowych, z wyłączeniem pochodnych instrumentów finansowych służących zabezpieczeniu przychodów albo kosztów, niezaliczanych do zysków kapitałowych.

Innymi słowy, nawet jeśli dany instrument stanowi (w sensie prawnym) instrument pochodny, to kluczowe znaczenie ma jego funkcja: jeżeli instrument jest wykorzystywany jako zabezpieczenie działalności operacyjnej, to wynik na takim instrumencie (przychód/koszt) nie powinien zasilać źródła „zyski kapitałowe”, tylko powinien być alokowany do źródła „inne niż zyski kapitałowe”.

W przedstawionym zdarzeniu przyszłym kontrakty CfD zawierane przez A. SA z Wytwórcami mają na celu zabezpieczenie ceny dla określonego wolumenu energii nabywanej przez A. SA, a więc ograniczenie wpływu wahań cen energii na wynik ekonomiczny stron oraz stabilizację podstawowej działalności handlowej A. SA (zakupy energii na potrzeby dostaw dla D.).

Tym samym: CfD nie jest zawierany w celu osiągania zysku z obrotu instrumentami finansowymi jako takimi, lecz jako narzędzie zarządzania ryzykiem cenowym w działalności podstawowej (operacyjnej) A. SA lub B.; zabezpieczane są przychody/koszty, które w typowym ujęciu podatkowym są rozpoznawane w „koszyku operacyjnym” (inne niż zyski kapitałowe), tj. wynikające z podstawowej aktywności gospodarczej związanej z obrotem energią i realizacją dostaw w łańcuchu A. SA-F.-Konsument.

W konsekwencji, dodatni wynik rozliczenia CfD (gdy A. SA lub B. otrzymuje płatność rozliczeniową) powinien być traktowany jako przychód spółki z innych źródeł (działalności operacyjnej), natomiast ujemny wynik rozliczenia CfD (gdy A. SA B. dokonuje płatności rozliczeniowej) powinien stanowić koszt uzyskania przychodów spółki obciążający to samo źródło („inne niż zyski kapitałowe”), zgodnie z art. 7a ust. 1 w związku z art. 7 ust. 2 ustawy o pdop. Podobne stanowisko zostało także zaprezentowane w interpretacjach indywidualnych dotyczących instrumentów pochodnych, przykładowo w interpretacji indywidualnej DKIS z 17 grudnia 2019 r., sygn. 0111-KDIB1-1.4010.471.2019.1.MF.

W konsekwencji, biorąc pod uwagę treść art. 7 ust. 2 ustawy o pdop oraz art. 7b ust. 1 pkt 6 lit. b ustawy o pdop, Wnioskodawca stoi na stanowisku, że przychody uzyskiwane przez A. SA lub B. z tytułu dodatniego wyniku rozliczenia kontraktów CfD (płatności otrzymywane od Wytwórców) powinny być kwalifikowane jako przychody ze źródła innego niż zyski kapitałowe (przychody z działalności operacyjnej), ponieważ kontrakty CfD są wykorzystywane jako instrumenty zabezpieczające koszty/przychody działalności podstawowej A. SA/B., niezaliczanej do zysków kapitałowych.

Analogicznie, wydatki ponoszone przez A. SA/B. z tytułu ujemnego wyniku rozliczenia CfD powinny stanowić koszty uzyskania przychodów obciążające to samo źródło, tj. „inne niż zyski kapitałowe”, zgodnie z zasadą symetrii przyporządkowania przychodów i kosztów do tego samego źródła przychodów wynikającą z art. 7 ust. 2 ustawy o pdop. Ad 7 (Kumulacja dochodów/strat na poziomie D.): Jak wskazano powyżej, stosownie do art. 7a ust. 1 ustawy o pdop, w podatkowych grupach kapitałowych dochodem ze źródła przychodów jest nadwyżka sumy dochodów wszystkich spółek tworzących grupę uzyskanych z danego źródła przychodów nad sumą ich strat poniesionych z tego źródła przychodów.

Dochody i straty spółek oblicza się przy tym zgodnie z art. 7 ust. 2 i ust. 3 ustawy o pdop. W przypadku realizacji kontraktu CfD pomiędzy A. SA a Wytwórcą wchodzącym w skład D. (tj. B.), przychody i koszty uzyskania przychodów z tego tytułu będą rozpoznawane odrębnie na poziomie każdej z tych spółek - odpowiednio jako przychód u jednej strony i koszt u drugiej (lub odwrotnie, w zależności od kierunku rozliczenia). Następnie, zgodnie z mechanizmem przewidzianym w art. 7a ust. 1 ustawy o pdop, tak ustalony dochód albo strata każdej ze spółek z danego źródła przychodów będzie podlegać kumulacji na poziomie Wnioskodawcy.

Oznacza to, że dochód osiągnięty przez A. SA z tytułu dodatniego wyniku rozliczenia CfD zostanie skumulowany ze stratą (lub dochodem) B. z tego samego źródła przychodów, a wynikowa kwota będzie stanowić element dochodu (lub straty) Wnioskodawcy podlegającego opodatkowaniu. Powyższy mechanizm kumulacji stanowi istotę rozliczeń podatkowych w ramach podatkowej grupy kapitałowej i znajduje bezpośrednie zastosowanie do przychodów oraz kosztów wynikających z realizacji kontraktów CfD .

W związku z powyższym, zdaniem Wnioskodawcy, przychody oraz koszty uzyskania przychodów rozpoznane przez spółki wchodzące w skład D. z tytułu realizacji instrumentu pochodnego CfD będą uwzględniane przy obliczaniu dochodu albo straty Wnioskodawcy poprzez kumulację dochodów i strat poszczególnych spółek tworzących Grupę Podatkową z danego źródła przychodów, stosownie do art. 7a ust. 1 ustawy o pdop.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku w zakresie przyjęcia, że: w przypadku realizacji instrumentu pochodnego CfD, w związku z którym następuje płatność od Wytwórcy do A.SA, po stronie A. SA powstanie przychód podlegający opodatkowaniu w momencie realizacji praw z instrumentu pochodnego CfD, w wysokości należnej płatności - jest prawidłowe; w przypadku realizacji instrumentu pochodnego CfD w związku z którym następuję płatność od A. do Wytwórcy, A. będzie uprawniona do: rozpoznania dokonanej płatności jako kosztu uzyskania przychodu - jest prawidłowe; rozpoznania kosztu podatkowego na moment realizacji (wykonania) rozliczenia za dany okres stosownie do art. 16 ust. 1 pkt 8b ustawy o CIT - jest nieprawidłowe; realizacja instrumentu pochodnego CfD, w przypadku gdzie B. otrzymuje płatność od A., to powoduje powstanie po stronie Wytwórcy (B. ) przychodu podlegającego opodatkowaniu w momencie realizacji praw z instrumentu pochodnego CfD zgodnie z art. 12 ust. 3f ustawy o CIT - jest prawidłowe; w przypadku realizacji instrumentu pochodnego CfD w związku z którym następuję płatność od B. do A., B. będzie uprawniona do: rozpoznania dokonanej płatności jako kosztu uzyskania przychodu - jest prawidłowe; rozpoznania kosztu podatkowego na moment realizacji (wykonania) rozliczenia za dany okres stosownie do art. 16 ust. 1 pkt 8b ustawy o CIT - jest nieprawidłowe; wydatki poniesione z tytułu realizacji instrumentu pochodnego CfD stanowić będą pośrednie koszty uzyskania przychodu potrącalne w dacie poniesienia, zgodnie z art. 15 ust. 4d ustawy o CIT - jest prawidłowe; przychody/koszty, które powstaną w związku z realizacją instrumentu pochodnego CfD, stanowić będą dochody z innych źródeł przychodów (tzw. dochody operacyjne) w rozumieniu art. 7a ust. 1 w zw. z art. 7b ustawy o CIT w odniesieniu do: A. w sytuacji gdy wolumen sprzedany przez Wytwórcę na C. może być niższy od wolumenu referencyjnego przyjętego w kontrakcie finansowym - jest prawidłowe; B. w sytuacji gdy wolumen sprzedany przez Wytwórcę na C. może być niższy od wolumenu referencyjnego przyjętego w kontrakcie finansowym - jest nieprawidłowe; A. w sytuacji gdy wolumen sprzedany przez Wytwórcę na C. może być wyższy od wolumenu referencyjnego przyjętego w kontrakcie finansowym - jest nieprawidłowe; B. w sytuacji gdy wolumen sprzedany przez Wytwórcę na C. może być wyższy od wolumenu referencyjnego przyjętego w kontrakcie finansowym - jest prawidłowe; przychody oraz koszty uzyskania przychodów rozpoznane przez A. SA z tytułu realizacji instrumentu pochodnego CfD - zarówno w przypadku, gdy kontrakt CfD jest zawarty z Wytwórcą wchodzącym w skład D. (tj.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Odpowiedź na pytanie nr 1 Przedmiotem Państwa wątpliwości jest kwestia przyjęcia, że w przypadku realizacji instrumentu pochodnego CfD, w związku z którym następuje płatność od Wytwórcy do A. SA, po stronie A. SA powstanie przychód podlegający opodatkowaniu w momencie realizacji praw z instrumentu pochodnego CfD, w wysokości należnej płatności. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 554 ze zm., dalej: „ustawa o CIT”): Przedmiotem opodatkowania podatkiem dochodowym jest dochód stanowiący sumę dochodu osiągniętego z zysków kapitałowych oraz dochodu osiągniętego z innych źródeł przychodów.

W przypadkach, o których mowa w art. 21, art. 22 i art. 24b, przedmiotem opodatkowania jest przychód. W myśl art. 7 ust. 2 ustawy o CIT: Dochodem ze źródła przychodów, z zastrzeżeniem art. 11c, art. 11i, art. 24a, art. 24b, art. 24ca, art. 24d i art. 24f, jest nadwyżka sumy przychodów uzyskanych z tego źródła przychodów nad kosztami ich uzyskania, osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przychodów przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów. Należy w tym miejscu zauważyć, że przychody podatników podatku dochodowego od osób prawnych zostały rozdzielone na źródła: z zysków kapitałowych oraz z innych źródeł.

Wydzielając źródło przychodów z zysków kapitałowych na gruncie ww. ustawy, ustawodawca zamieścił w ustawie katalog, w którym określił listę przychodów alokowanych do tego źródła. Katalog ten został zawarty w art. 7b ustawy o CIT. Stosownie do art. 7b ust. 1 pkt 6 lit. b ustawy o CIT: Za przychody z zysków kapitałowych uważa się przychody z papierów wartościowych i pochodnych instrumentów finansowych, z wyłączeniem pochodnych instrumentów finansowych służących zabezpieczeniu przychodów albo kosztów, niezaliczanych do zysków kapitałowych.

Zgodnie z art. 4a pkt 22 ustawy o CIT: Ilekroć w ustawie mowa o pochodnych instrumentach finansowych - oznacza to instrumenty finansowe, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c-i ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi. Stosownie natomiast do art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c-i ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (t.j.

Dz.U. z 2024 r. poz. 722 ze zm.): Instrumentami finansowymi w rozumieniu ustawy są niebędące papierami wartościowymi: c) opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward na stopę procentową, inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest papier wartościowy, waluta, stopa procentowa, wskaźnik rentowności, uprawnienie do emisji lub inny instrument pochodny, indeks finansowy lub wskaźnik finansowy, które są wykonywane przez dostawę lub rozliczenie pieniężne, z wyłączeniem instrumentów pochodnych, o których mowa w art. 10 rozporządzenia 2017/565, d) opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward na stopę procentową oraz inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest towar i które są wykonywane przez rozliczenie pieniężne lub mogą być wykonane przez rozliczenie pieniężne według wyboru jednej ze stron, e) opcje, kontrakty terminowe, swapy oraz inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest towar i które mogą być wykonane przez dostawę, pod warunkiem że są dopuszczone do obrotu w systemie obrotu instrumentami finansowymi, z wyłączeniem produktów energetycznych będących przedmiotem obrotu hurtowego na OTF, które muszą być wykonywane przez dostawę, f) niedopuszczone do obrotu w systemie obrotu instrumentami finansowymi opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward oraz inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest towar i które mogą być wykonane przez dostawę, a które nie są przeznaczone do celów handlowych i wykazują właściwości innych pochodnych instrumentów finansowych, g) instrumenty pochodne dotyczące przenoszenia ryzyka kredytowego, h) kontrakty na różnicę, i) opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward dotyczące stóp procentowych oraz inne instrumenty pochodne odnoszące się do zmian klimatycznych, stawek frachtowych oraz stawek inflacji lub innych oficjalnych danych statystycznych, które są wykonywane przez rozliczenie pieniężne albo mogą być wykonane przez rozliczenie pieniężne według wyboru jednej ze stron, a także instrumenty pochodne, o których mowa w art. 8 rozporządzenia 2017/565, i inne, które wykazują właściwości innych pochodnych instrumentów finansowych.

W świetle art. 3 ust. 28a ustawy o obrocie instrumentami finansowymi: Ilekroć w ustawie jest mowa o instrumentach pochodnych - rozumie się przez to opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward oraz inne prawa majątkowe, których cena lub wartość zależy bezpośrednio lub pośrednio od ceny lub wartości instrumentów finansowych, walut, stóp procentowych, rentowności, indeksów finansowych, wskaźników finansowych, towarów, zmian klimatycznych, stawek frachtowych, poziomów emisji, stawek inflacji lub innych oficjalnych danych statystycznych, a także innych aktywów, praw, zobowiązań, indeksów lub wskaźników, oraz instrumenty pochodne dotyczące przenoszenia ryzyka kredytowego.

Zgodnie z § 2 pkt 4-8 i 13 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 listopada 2024 r. w sprawie uznawania i metod wyceny oraz ujawniania i prezentacji instrumentów finansowych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1750) wynika, że: Użyte w rozporządzeniu pojęcia oznaczają: 4) instrument pochodny - kontrakt, którego: a) wartość jest zależna od zmiany wartości instrumentu bazowego, to jest określonej stopy procentowej, ceny instrumentu finansowego lub towaru, kursu wymiany walut, indeksu cen lub stóp, oceny wiarygodności kredytowej lub indeksu kredytowego albo innej podobnej wielkości, oraz b) zawarcie, w tym nabycie lub wystawienie, nie wymaga żadnych wydatków lub wpływów początkowych lub wymaga początkowej inwestycji netto mniejszej niż byłaby wymagana dla innych rodzajów kontraktów, dla których oczekuje się podobnych reakcji na zmiany czynników rynkowych przy założeniu, że w przypadku zmiennej niefinansowej zmienna ta nie jest specyficzna dla żadnej ze stron kontraktu, oraz c) rozliczenie nastąpi w przyszłości, oraz d) rozliczenie nastąpi przez przekazanie instrumentu bazowego, przekazanie innych aktywów finansowych lub przez przekazanie aktywów finansowych o wartości równej różnicy między bieżącą ceną rynkową instrumentu bazowego i jego ceną umowną; 5) instrument zabezpieczający - instrument pochodny, w tym wbudowany instrument pochodny, a także składnik aktywów finansowych lub składnik zobowiązań finansowych niebędący instrumentem pochodnym, co do których oczekuje się, że ich wartość godziwa lub związane z nimi przepływy pieniężne skompensują w całości lub w części zmiany wartości godziwej zabezpieczanej pozycji lub związanych z nią przepływów pieniężnych; 6) kontrakt forward - instrument pochodny nakładający na jedną stronę obowiązek dostarczenia, a na drugą odbioru określonych aktywów w określonym terminie w przyszłości i po określonej umownej cenie, w tym cenie zmiennej, ustalonej w momencie zawierania kontraktu; 7) kontrakt futures - instrument pochodny o określonej standardowej charakterystyce, będący przedmiotem obrotu rynkowego, nakładający na jedną stronę obowiązek dostarczenia, a na drugą odbioru określonych aktywów w określonym terminie w przyszłości i po określonej umownej cenie, w tym cenie zmiennej, ustalonej w momencie zawierania kontraktu; 8) kontrakt swap - instrument pochodny przewidujący zamianę przyszłych płatności lub aktywów finansowych na warunkach z góry określonych przez strony; 13) opcja - instrument pochodny, w wyniku którego nabywca opcji otrzymuje prawo zakupu (opcja kupna - call) lub sprzedaży (opcja sprzedaży - put) określonych aktywów w określonym terminie w przyszłości i po określonej umownej cenie, ustalonej w momencie zawierania kontraktu, a wystawca opcji przyjmuje na siebie zobowiązanie do jej rozliczenia w przyszłości.

Jak wynika z opisu zdarzenia przyszłego podstawowym przedmiotem działalności D. jest produkcja, (...) oraz produktami powiązanymi. D. z uwagi na centralizację obszaru obrotu energią w Grupie, odpowiada za zabezpieczenie zbytu i dostaw energii w ramach modelu realizowanego w Grupie w każdych warunkach rynkowych. W D. planowane jest stosowanie modelu sprzedaży, w ramach którego spółki wytwarzające energię będą dokonywały sprzedaży energii elektrycznej na giełdach towarowych na kontraktach spot po cenach rynkowych, odpowiadających warunkom właściwym dla danego okresu dostawy. Wnioskodawca wraz z Wytwórcą planują zawarcie kontraktów terminowych typu contract for difference.

Kontrakty te będą służyć zabezpieczeniu ceny dla określonego wolumenu energii nabywanej przez Wnioskodawcę oraz zapewnieniu większej przewidywalności rozliczeń i wyniku finansowego po stronie Wytwórców. Transakcje realizowane na rynku OTC lub giełdach będą zawierane po cenach rynkowych właściwych dla danego okresu dostawy, przy czym mogą mieć charakter zarówno spot (Rynek Dnia Następnego i Bieżącego) jak i terminowy (Rynek Terminowy Produktów Energetycznych).

Transakcje giełdowe będą ograniczone do transakcji, w ramach których energia na giełdzie jest sprzedawana przez Wytwórców oraz dokonywany jest jej zakup przez A. Zgodnie z obowiązującym modelem handlu A. zapewnia F. odpowiednią ilość energii elektrycznej w danym okresie, przeznaczoną do dalszej sprzedaży Konsumentom. Celem kontraktów terminowych o charakterze finansowym jest zabezpieczenie ceny dla określonego wolumenu energii nabywanej przez A., co pozwoli ograniczyć wpływ wahań cen giełdowych na wynik ekonomiczny obu stron. Planowany mechanizm rozliczeń będzie odpowiadał instrumentowi pochodnemu.

Wytwórca będzie rozliczał różnicę pomiędzy ceną uzgodnioną w kontrakcie a ceną rynkową przyjętą jako wskaźnik referencyjny. Kontrakty mogą obejmować dłuższe okresy natomiast rozliczenie pomiędzy stronami ma następować okresowo poprzez ustalenie salda. W zależności od cen energii jedna ze stron zapłaci drugiej wynagrodzenie będące rezultatem CfD. Oprócz płatności tytułem rozliczenia kontraktu, strony nie będą ponosiły żadnych dodatkowych kosztów takich jak opłaty lub prowizje za zawarcie kontraktu.

Może wystąpić sytuacja gdzie, w odmiennych sytuacjach rynkowych (np. przy wysokich cenach energii), Wytwórca może zwiększać produkcję, wystawiając na giełdzie więcej energii niż przewiduje kontrakt finansowy. Może to skutkować tym, że wolumen transakcji zawartych na C. w danym okresie (tj. wolumen sprzedany przez Wytwórcę na C.) może być wyższy od wolumenu referencyjnego przyjętego w kontrakcie finansowym. W takiej sytuacji nastąpi płatność od Wytwórcy na rzecz A. SA, ustalana jako iloczyn zabezpieczonego wolumenu oraz różnicy między cenami. Zakup energii z giełdy przez A. SA na pokrycie zapotrzebowania F. nastąpi bez względu na możliwości handlowe Wytwórcy.

Różnica zabezpieczonego wolumenu będzie rozliczana niezależnie od poziomu produkcji Wytwórcy. Zgodnie z art. 12 ust. 3 ustawy o CIT: Za przychody związane z działalnością gospodarczą i z działami specjalnymi produkcji rolnej, osiągnięte w roku podatkowym, a także za przychody uzyskane z zysków kapitałowych, z wyłączeniem przychodów, o których mowa w art. 7b ust. 1 pkt 1, uważa się także należne przychody, choćby nie zostały jeszcze faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. Moment powstania przychodu związanego z działalnością gospodarczą regulują zasadniczo przepisy art. 12 ust. 3a, 3c, 3d oraz 3e ustawy o CIT.

Ustawodawca przewidział jednak autonomiczną i szczególną regulację (regułę lex specialis) odnoszącą się wprost do pochodnych instrumentów finansowych. Stosownie do treści art. 12 ust. 3f ustawy o CIT: Za datę powstania przychodu z tytułu realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych uważa się moment realizacji tych praw. Kontrakt różnicowy (CfD - Contract for Difference) ze swej istoty prawnej oraz ekonomicznej stanowi pochodny instrument finansowy. Realizacja praw z tego rodzaju kontraktu nie następuje poprzez fizyczną dostawę instrumentu bazowego (energii elektrycznej), lecz poprzez czyste rozliczenie finansowe (tzw. rozliczenie nierzeczywiste).

W sytuacji, gdy cena rynkowa energii elektrycznej w danym okresie rozliczeniowym ukształtuje się powyżej określonej w umowie ceny referencyjnej, po stronie Wnioskodawcy aktualizuje się uprawnienie do otrzymania od Wytwórcy płatności. Moment, w którym dochodzi do kalkulacji tego wyniku i powstania skonkretyzowanego, definitywnego roszczenia o wypłatę środków, stanowi moment realizacji praw w rozumieniu powołanego przepisu.

Biorąc pod uwagę powyższe, zgodzić się należy z Państwem, że realizacja instrumentu pochodnego CfD, w przypadku gdzie otrzymują Państwo płatność od Wytwórcy powoduje powstanie po Państwa stronie przychodu podlegającego opodatkowaniu w momencie realizacji praw z instrumentu pochodnego CfD zgodnie z art. 12 ust. 3f ustawy o CIT. Zatem, Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 1 jest prawidłowe.

Odpowiedź na pytanie nr 2 Kolejną Państwa wątpliwością jest kwestia dotycząca przyjęcia, że w przypadku realizacji instrumentu pochodnego CfD w związku z którym następuję płatność od A. do Wytwórcy, A. będzie uprawniona do rozpoznania dokonanej płatności jako kosztu uzyskania przychodu w momencie realizacji praw z instrumentu pochodnego CfD. Jak wynika z opisu sprawy może zdarzyć się sytuacja gdzie cena rynkowa energii elektrycznej w danym okresie rozliczeniowym ukształtuje się poniżej określonej w umowie ceny referencyjnej, gdzie Wytwórca otrzymuje od A. płatność.

Wskazać należy na treść art. 15 ust. 1 ustawy o CIT, zgodnie z którym: Kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów ze źródła przychodów lub w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1. (…) Powyższe oznacza, że podatnik ma prawo do odliczenia dla celów podatkowych wszelkich wydatków, pod warunkiem, iż nie zostały one wymienione w art. 16 ust. 1 ww. ustawy oraz że wykaże ich związek z prowadzoną działalnością, a ich poczynienie ma lub może mieć wpływ na możliwość powstania przychodu (w tym zachowania lub zabezpieczenia przychodów).

Przepis ten konstytuuje więc zasadę, stosownie do której pomiędzy kosztem podatkowym oraz przychodami podatnika musi wystąpić związek przyczynowo-skutkowy.

Kosztem uzyskania przychodów będzie zatem taki koszt, który spełnia łącznie następujące warunki: został poniesiony przez podatnika, tj. w ostatecznym rozrachunku musi on zostać pokryty z zasobów majątkowych podatnika, jest definitywny (rzeczywisty), tj. wartość poniesionego wydatku nie została podatnikowi w jakikolwiek sposób zwrócona, pozostaje w związku z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą, poniesiony został w celu uzyskania przychodów, zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów, został właściwie udokumentowany, nie może znajdować się w grupie wydatków, których zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy o CIT, nie uważa się za koszty uzyskania przychodów.

Zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 8b ustawy o CIT: Nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków związanych z nabyciem pochodnych instrumentów finansowych - do czasu realizacji praw wynikających z tych instrumentów albo rezygnacji z realizacji praw wynikających z tych instrumentów albo ich odpłatnego zbycia - o ile wydatki te, stosownie do art. 16g ust. 3 i 4, nie powiększają wartości początkowej środka trwałego oraz wartości niematerialnych i prawnych. Dokonując wykładni językowej oraz funkcjonalnej powyższego przepisu, wskazać należy, że wskazana norma prawna obejmuje wyłącznie wydatki związane z nabyciem pochodnych instrumentów finansowych.

Pod pojęciem „wydatków związanych z nabyciem” należy rozumieć koszty warunkujące wejście w posiadanie danego instrumentu (np. prowizje maklerskie, opłaty wstępne, premie opcyjne, koszty doradztwa związane z zawarciem kontraktu). Przepis ten odracza w czasie możliwość rozpoznania tych konkretnych, historycznych wydatków do momentu realizacji praw z instrumentu. Tymczasem płatność, którą zobowiązani jesteście Państwo uiścić na rzecz Wytwórcy, wynika z bieżącego, finansowego rozliczenia kontraktu terminowego o charakterze finansowym (CfD), wywołanego określonym ukształtowaniem się rynkowych cen energii elektrycznej.

Płatność ta nie stanowi wydatku na nabycie (zakup) instrumentu pochodnego, lecz jest bezpośrednim efektem realizacji i wykonania praw oraz obowiązków wynikających z już zawartego kontraktu terminowego. W konsekwencji, wskazać należy, że do ujemnych przepływów finansowych, tj. płatności z tytułu rozliczenia instrumentu CfD art. 16 ust. 1 pkt 8b ustawy o CIT nie znajduje zastosowania. Przeznaczeniem tego przepisu nie jest bowiem regulowanie bieżących strat bądź rozliczeń z realizacji kontraktów, a jedynie alokacja w czasie kosztów ich nabycia.

Mając na uwadze powyższe, nie można zgodzić się z Państwem, że w przypadku realizacji instrumentu pochodnego CfD w związku z którym następuje płatność od D. do Wytwórcy, D. będzie uprawniona do rozpoznania dokonanej płatności jako kosztu uzyskania przychodu, stosownie do treści art. 16 ust. 1 pkt 8b ustawy o CIT.

Jednakże, poniesione przez Państwa wydatki z tytułu realizacji instrumentu pochodnego CfD w związku z prowadzoną przez Państwa działalnością gospodarczą będą Państwo mogli zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów na zasadach ogólnych wynikających z art. 15 ust. 1 ustawy o CIT, ponieważ wydatki te wykazują związek z powstaniem źródła przychodów lub z zachowaniem albo zabezpieczeniem tego źródła przychodów.

Jak wskazali Państwo we wniosku: 1. wydatek ponoszony w związku z rozliczeniem CfD zostanie sfinansowany ze środków A., tj. wydatek taki uszczupli majątek; 2. wartość tego wydatku nie będzie w jakikolwiek sposób zwracana; 3. wydatek ponoszony przez A. będzie związany z prowadzoną działalnością gospodarczą, ponieważ kontrakty CfD są elementem modelu zarządzania ryzykiem w Grupie i mają na celu zabezpieczenie dostaw dla spółek F. Rozliczenia CfD są więc funkcjonalnie związane z podstawową działalnością A. SA polegającą na integracji i optymalizacji przepływów handlowych oraz zapewnieniu ciągłości dostaw energii do segmentu detalicznego (poprzez zakupy na C./OTC oraz rozliczenia wewnątrzgrupowe); 4. wydatek związany z rozliczeniem CfD służy ograniczeniu wpływu wahań cen energii elektrycznej na wynik ekonomiczny A. i Wytwórców, a w konsekwencji zabezpieczeniu źródła przychodów z ich działalności operacyjnej.

A. lub Wytwórca osiągający przychód z tytułu dodatniego wyniku rozliczenia CfD, ogranicza w ten sposób potencjalne straty, które mogłyby wynikać z niekorzystnych zmian cen rynkowych. Konstrukcja instrumentu zabezpiecza ekonomicznie obie strony, a w konsekwencji A.- ze względu na brak możliwości dokładnego prognozowania przyszłych cen energii - może w części okresów rozliczeniowych ponosić wydatki wynikające z mechanizmu zabezpieczenia.

Podsumowując, Państwa stanowisko w zakresie pytania oznaczonego we wniosku nr 2 w kwestii dotyczącej przyjęcia, że w przypadku realizacji instrumentu pochodnego CfD w związku z którym następuję płatność od A. do Wytwórcy, A. będzie uprawniona do: rozpoznania dokonanej płatności jako kosztu uzyskania przychodu - jest prawidłowe; rozpoznania kosztu podatkowego na moment realizacji (wykonania) rozliczenia za dany okres stosownie do art. 16 ust. 1 pkt 8b ustawy o CIT - jest nieprawidłowe; Odpowiedź na pytanie nr 3 Istotą Państwa wątpliwości jest także kwestia przyjęcia, że w przypadku realizacji instrumentu pochodnego CfD, w związku z którym następuję płatność od A. SA do Wytwórcy, po stronie Wytwórcy powstanie przychód podlegający opodatkowaniu w momencie realizacji praw z instrumentu pochodnego CfD, w wysokości należnej płatności stosownie do art. 12 ust. 3f ustawy o CIT.

Jak już wyżej wskazano może zdarzyć się sytuacja gdzie cena rynkowa energii elektrycznej w danym okresie rozliczeniowym ukształtuje się poniżej określonej w umowie ceny referencyjnej, gdzie Wytwórca (B.) otrzymuje od A. płatność. Ponownie zauważyć należy, że kontrakt różnicowy (CfD - Contract for Difference) ze swej istoty prawnej oraz ekonomicznej stanowi pochodny instrument finansowy. Realizacja praw z tego rodzaju kontraktu nie następuje poprzez fizyczną dostawę instrumentu bazowego (energii elektrycznej), lecz poprzez czyste rozliczenie finansowe (tzw. rozliczenie nierzeczywiste).

Zatem, w sytuacji, gdy cena rynkowa energii elektrycznej w danym okresie rozliczeniowym ukształtuje się poniżej określonej w umowie ceny referencyjnej, po stronie Wytwórcy, tj. B. aktualizuje się uprawnienie do otrzymania od A. płatności. Moment, w którym dochodzi do kalkulacji tego wyniku i powstania skonkretyzowanego, definitywnego roszczenia o wypłatę środków, stanowi moment realizacji praw w rozumieniu powołanego przepisu.

Biorąc pod uwagę powyższe, zgodzić się należy z Państwem, że realizacja instrumentu pochodnego CfD, w przypadku gdzie B. otrzymuje płatność od A., to powoduje powstanie po stronie Wytwórcy (B.) przychodu podlegającego opodatkowaniu w momencie realizacji praw z instrumentu pochodnego CfD zgodnie z art. 12 ust. 3f ustawy o CIT. Zatem, Państwa stanowisko w zakresie pytania oznaczonego we wniosku nr 3 należało uznać za prawidłowe.

Odpowiedź na pytanie nr 4 Powzięli Państwo wątpliwość również w zakresie przyjęcia, że w przypadku realizacji instrumentu pochodnego CfD w związku z którym następuję płatność od Wytwórcy (B.) do A., B. będzie uprawniona do rozpoznania dokonanej płatności jako kosztu uzyskania przychodu w momencie realizacji praw z instrumentu pochodnego CfD.

Jak już wcześniej wskazano, kosztem uzyskania przychodów będzie zatem taki koszt, który spełnia łącznie następujące warunki: został poniesiony przez podatnika, tj. w ostatecznym rozrachunku musi on zostać pokryty z zasobów majątkowych podatnika, jest definitywny (rzeczywisty), tj. wartość poniesionego wydatku nie została podatnikowi w jakikolwiek sposób zwrócona, pozostaje w związku z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą, poniesiony został w celu uzyskania przychodów, zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów, został właściwie udokumentowany, nie może znajdować się w grupie wydatków, których zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy o CIT, nie uważa się za koszty uzyskania przychodów.

Jak wynika z opisu sprawy, płatność którą B. jest zobowiązana uiścić na rzecz D., wynika z bieżącego, finansowego rozliczenia kontraktu terminowego o charakterze finansowym (CfD), wywołanego określonym ukształtowaniem się rynkowych cen energii elektrycznej. Płatność ta nie stanowi wydatku na nabycie (zakup) instrumentu pochodnego, lecz jest bezpośrednim efektem realizacji i wykonania praw oraz obowiązków wynikających z już zawartego kontraktu terminowego. W konsekwencji, wskazać należy, że do ujemnych przepływów finansowych, tj. płatności z tytułu rozliczenia instrumentu CfD art. 16 ust. 1 pkt 8b ustawy o CIT nie znajduje zastosowania.

Przeznaczeniem tego przepisu nie jest bowiem regulowanie bieżących strat bądź rozliczeń z realizacji kontraktów, a jedynie alokacja w czasie kosztów ich nabycia.

Jak wskazali Państwo we wniosku: 1. wydatek ponoszony w związku z rozliczeniem CfD zostanie sfinansowany ze środków B., tj. wydatek taki uszczupli majątek tej Spółki; 2. wartość tego wydatku nie będzie w jakikolwiek sposób zwracana; 3. wydatek ponoszony przez B. będzie związany z prowadzoną działalnością gospodarczą, ponieważ kontrakty CfD są elementem modelu zarządzania ryzykiem w Grupie i mają na celu zabezpieczenie dostaw dla spółek F. Rozliczenia CfD są więc funkcjonalnie związane z podstawową działalnością B. polegającą na integracji i optymalizacji przepływów handlowych oraz zapewnieniu ciągłości dostaw energii do segmentu detalicznego (poprzez zakupy na C./OTC oraz rozliczenia wewnątrzgrupowe); 4. wydatek związany z rozliczeniem CfD służy ograniczeniu wpływu wahań cen energii elektrycznej na wynik ekonomiczny A. i Wytwórców, a w konsekwencji zabezpieczeniu źródła przychodów z ich działalności operacyjnej.

A. lub Wytwórca osiągający przychód z tytułu dodatniego wyniku rozliczenia CfD, ogranicza w ten sposób potencjalne straty, które mogłyby wynikać z niekorzystnych zmian cen rynkowych. Konstrukcja instrumentu zabezpiecza ekonomicznie obie strony, a w konsekwencji B. - ze względu na brak możliwości dokładnego prognozowania przyszłych cen energii - może w części okresów rozliczeniowych ponosić wydatki wynikające z mechanizmu zabezpieczenia.

Wobec powyższego, poniesione przez B. wydatki z tytułu realizacji instrumentu pochodnego CfD w związku z prowadzoną przez B. działalnością gospodarczą będzie B. mogła zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów na zasadach ogólnych wynikających z art. 15 ust. 1 ustawy o CIT, ponieważ wydatki te wykazują związek z powstaniem źródła przychodów lub z zachowaniem albo zabezpieczeniem tego źródła przychodów. Jednakże B. nie będzie uprawniona do zastosowania art. 16 ust. 1 pkt 8b ustawy o CIT.

Zatem, Państwa stanowisko w zakresie pytania oznaczonego we wniosku nr 4, w kwestii dotyczącej przyjęcia, że w przypadku realizacji instrumentu pochodnego CfD w związku z którym następuję płatność od B. do A., B. będzie uprawniona do: rozpoznania dokonanej płatności jako kosztu uzyskania przychodu - jest prawidłowe; rozpoznania kosztu podatkowego na moment realizacji (wykonania) rozliczenia za dany okres stosownie do art. 16 ust. 1 pkt 8b ustawy o CIT - jest nieprawidłowe.

Odpowiedź na pytanie nr 5 Istotą Państwa wątpliwości jest kwestia dotycząca przyjęcia, że wydatki poniesione z tytułu realizacji instrumentu pochodnego CfD stanowić będą pośrednie koszty uzyskania przychodu potrącalne w dacie poniesienia, zgodnie z art. 15 ust. 4d ustawy o CIT. Odnosząc się do ustalenia momentu zaliczenia wydatków w ciężar kosztów uzyskania przychodów, w pierwszej kolejności wskazać należy, że podatnik powinien rozpoznać rodzaj powiązania kosztów z przychodami.

W oparciu o kryterium stopnia tego powiązania koszty podatkowe można podzielić na: bezpośrednio związane z przychodami, których poniesienie przekłada się wprost na uzyskanie konkretnych przychodów (możliwe jest ustalenie, w jakim okresie i w jakiej wysokości powstał związany z nimi przychód), inne niż bezpośrednio związane z przychodami, których nie można w taki sposób przypisać do określonych przychodów, ale są racjonalnie uzasadnione jako prowadzące do ich osiągnięcia (tzw. koszty pośrednie).

Stosownie do postanowień art. 15 ust. 4 ustawy o CIT: Koszty uzyskania przychodów bezpośrednio związane z przychodami, poniesione w latach poprzedzających rok podatkowy oraz w roku podatkowym, są potrącalne w tym roku podatkowym, w którym osiągnięte zostały odpowiadające im przychody, z zastrzeżeniem ust. 4b i 4c.

Zgodnie z art. 15 ust. 4b ustawy o CIT: Koszty uzyskania przychodów bezpośrednio związane z przychodami, odnoszące się do przychodów danego roku podatkowego, a poniesione po zakończeniu tego roku podatkowego do dnia: 1) sporządzenia sprawozdania finansowego, zgodnie z odrębnymi przepisami, nie później jednak niż do upływu terminu określonego do złożenia zeznania, jeżeli podatnicy są obowiązani do sporządzania takiego sprawozdania, albo 2) złożenia zeznania, nie później jednak niż do upływu terminu określonego do złożenia tego zeznania, jeżeli podatnicy, zgodnie z odrębnymi przepisami, nie są obowiązani do sporządzania sprawozdania finansowego - są potrącalne w roku podatkowym, w którym osiągnięte zostały odpowiadające im przychody.

Natomiast w myśl art. 15 ust. 4c ustawy o CIT: Koszty uzyskania przychodów bezpośrednio związane z przychodami, odnoszące się do przychodów danego roku podatkowego, a poniesione po dniu, o którym mowa w ust. 4b pkt 1 albo pkt 2, są potrącalne w roku podatkowym następującym po roku, za który sporządzane jest sprawozdanie finansowe lub składane zeznanie.

Z art. 15 ust. 4 i 4b-c ustawy o CIT, wynika, że koszty bezpośrednie potrącalne są, co do zasady w momencie uzyskania przychodu, z którymi ich poniesienie jest związane, tzn. pomniejszają one podstawę opodatkowania podatkiem dochodowym dopiero w momencie, w którym zostanie uznany przychód, w celu uzyskania którego zostały poniesione, chyba że zostaną one poniesione po dniu, w którym mija termin złożenia zeznania podatkowego za rok podatkowy, w którym osiągnięto przychód. W takim przypadku, stanowią koszty uzyskania przychodu w roku następnym.

Natomiast, koszty pośrednie to takie koszty, których nie można powiązać bezpośrednio z uzyskaniem konkretnego przychodu, lecz ich poniesienie służy całokształtowi prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej. W myśl art. 15 ust. 4d ustawy o CIT: Koszty uzyskania przychodów, inne niż koszty bezpośrednio związane z przychodami, są potrącalne w dacie ich poniesienia. Jeżeli koszty te dotyczą okresu przekraczającego rok podatkowy, a nie jest możliwe określenie, jaka ich część dotyczy danego roku podatkowego, w takim przypadku stanowią koszty uzyskania przychodów proporcjonalnie do długości okresu, którego dotyczą.

Zgodnie z art. 15 ust. 4e ustawy o CIT: Za dzień poniesienia kosztu uzyskania przychodów, z zastrzeżeniem ust. 4a i 4f-4h, uważa się dzień, na który ujęto koszt w księgach rachunkowych (zaksięgowano) na podstawie otrzymanej faktury (rachunku), albo dzień, na który ujęto koszt na podstawie innego dowodu w przypadku braku faktury (rachunku), z wyjątkiem sytuacji gdy dotyczyłoby to ujętych jako koszty rezerw albo biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów.

Odnosząc wyżej cytowane przepisy prawa podatkowego do opisu sprawy zgodzić należy się z Państwem, że wydatki A. lub B. wynikające z rozliczeń CfD mają charakter kosztów pośrednich (innych niż bezpośrednio związane z przychodami), ponieważ: nie warunkują uzyskania konkretnego, zidentyfikowanego przychodu w danym okresie, służą generalnie stabilizacji wyniku i zabezpieczeniu źródła przychodów przed ryzykiem wahań cen energii (a więc zabezpieczają działalność operacyjną), są elementem polityki zarządzania ryzykiem/hedgingu w ramach podstawowej aktywności gospodarczej.

Zatem ww. wydatki stanowią koszty, które należy kwalifikować jako koszty inne niż bezpośrednio związane z przychodami zgodnie z art. 15 ust. 4d ustawy o CIT, które są potrącalne w dacie ich poniesienia. Zatem o zaliczeniu tej kwoty do kosztów uzyskania przychodów decydować będzie moment jej ujęcia, jako kosztu w księgach rachunkowych A. na podstawie właściwego dowodu księgowego dokumentującego rozliczenie za dany okres, zgodnie z art. 15 ust. 4e ustawy o CIT.

Wobec powyższego stwierdzić należy, że jeżeli w wyniku realizacji kontraktu CfD po stronie A. lub B. powstanie obowiązek dokonania płatności na rzecz drugiej strony kontraktu terminowego, wydatek ten będzie stanowił pośredni koszt uzyskania przychodu potrącalny w dacie poniesienia, zgodnie z art. 15 ust. 4d ustawy o CIT. Tym samym, Państwa stanowisko w zakresie pytania oznaczonego we wniosku nr 5 należało uznać za prawidłowe.

Odpowiedź na pytanie nr 6 Odnosząc się natomiast do pytania oznaczonego we wniosku nr 6 dotyczącego ustalenia czy przychody/koszty wskazane w pytaniu 1 oraz 2, które powstaną w związku z realizacją instrumentu pochodnego CfD, stanowić będą dochody z innych źródeł przychodów (tzw. dochody operacyjne) w rozumieniu art. 7 ust. 1 w związku z art. 7b ustawy o CIT, wskazać należy co następuje: Kwalifikując przychody i koszty osiągane w związku z transakcjami z udziałem instrumentów finansowych należy ustalić, czy spełniają one ustawową definicję pochodnych instrumentów finansowych, o których mowa w art. 4a pkt 22 ustawy o CIT.

Jedynie w przypadku instrumentów spełniających ww. definicję można mówić o przychodach z zysków kapitałowych. W odniesieniu natomiast do instrumentów nie spełniających tej definicji, przychody osiągnięte z ich udziałem będą stanowiły przychody z innych źródeł. Jednocześnie, przy prawidłowym kwalifikowaniu przychodu do odpowiedniego źródła, należy określić również charakter danej transakcji z udziałem pochodnych instrumentów finansowych.

Ponownie wskazać należy na treść art. 7b ust. 1 pkt 6 lit. b ustawy o CIT, zgodnie z którym: Za przychody z zysków kapitałowych uważa się przychody z papierów wartościowych i pochodnych instrumentów finansowych, z wyłączeniem pochodnych instrumentów finansowych służących zabezpieczeniu przychodów albo kosztów, niezaliczanych do zysków kapitałowych. Z literalnej wykładni ww. przepisu wynika, że co do zasady, przychody osiągane z tytułu transakcji z udziałem pochodnych instrumentów finansowych (w rozumieniu ustawy o CIT), powinny być kwalifikowane do źródła „zyski kapitałowe”.

Wyjątek dotyczy jednak pochodnych instrumentów finansowych służących zabezpieczeniu przychodów albo kosztów niezaliczanych do zysków kapitałowych (tj. instrumentów zabezpieczających przychody/koszty z pozostałej działalności podatnika), które powinny być zaliczane do przychodów z innych źródeł.

W związku z powyższym, do źródła przychodów z innych źródeł (tj. z pozostałej działalności podatnika) powinny być kwalifikowane przychody/koszty osiągane przez podatnika z tytułu realizacji transakcji z udziałem: instrumentów, które nie posiadają na gruncie ustawy o CIT statusu pochodnych instrumentów finansowych oraz pochodnych instrumentów finansowych (w rozumieniu ustawy o CIT), których celem jest zabezpieczenie dochodu z pozostałej działalności podatnika.

Natomiast przychody/koszty z tytułu realizacji transakcji z udziałem pozostałych instrumentów finansowych w rozumieniu ustawy o CIT (tj. np. o charakterze niezabezpieczającym przychodów podatnika) należy kwalifikować do źródła: „zyski kapitałowe”. Pochodne instrumenty finansowe o charakterze niezabezpieczającym to takie instrumenty, które stanowią samoistne, niezależne operacje (nie związane z przedmiotem działalności podatnika), mające na celu osiągnięcie zysku z posiadanego kapitału.

Natomiast instrumenty o charakterze zabezpieczającym to instrumenty, nie stanowiące samoistnych, niezależnych operacji zawieranych w celu osiągnięcia zysku z posiadanego kapitału, mające na celu zapewnienie stosownego zabezpieczenia dla określonego rodzaju działalności podmiotu (w szczególności zabezpieczenie przychodów/kosztów tej działalności). Odnosząc się do powyższego wskazać należy, że mając na uwadze brzmienie art. 7b ust. 1 pkt 6 lit. b ustawy o CIT, rozstrzygnięcia wymaga kwestia charakteru danych transakcji, w których biorą udział pochodne instrumenty finansowe.

Po pierwsze podkreślić należy, że ani A. ani B. nie jest podmiotem wymienionym w art. 7b ust. 2 ustawy o CIT w przypadku których, przychody wymienione w ust. 1, z wyłączeniem przychodów, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a i f, zalicza się do przychodów innych niż przychody z zysków kapitałowych.

Zgodnie bowiem z art. 7b ust. 2 ustawy o CIT: W przypadku ubezpieczycieli, banków, podmiotów, o których mowa w art. 15c ust. 16 pkt 3, 4, 15 i 16, instytucji finansowych w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe oraz podmiotów, o których mowa w art. 3 pkt 21 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi, przychody wymienione w ust. 1, z wyłączeniem przychodów, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a i f, zalicza się do przychodów innych niż przychody z zysków kapitałowych.

Zatem nieco inne zasady odnoszące się do kwalifikowania przychodów do źródła zyski kapitałowe dotyczą m.in. ubezpieczycieli, banków i instytucji finansowych, wynika to z faktu, że większość przychodów przyporządkowanych przez ustawodawcę do zysków kapitałowych w rzeczywistości stanowi działalność operacyjną tych podmiotów. Jednakże ani A. ani B. nie jest żadną z takich instytucji. Jak wcześniej wskazano, co do zasady, do przychodów z „zysków kapitałowych” w oparciu o art. 7b ust. 1 pkt 6 lit. b ustawy o CIT zalicza się wynik podatkowy osiągnięty przez podatnika z tytułu transakcji z udziałem pochodnych instrumentów finansowych w rozumieniu ustawy o CIT.

Przy czym, kwalifikacja ta nie ma charakteru bezwzględnego. Z dyspozycji art. 7b ust. 1 pkt 6 lit. b ustawy o CIT zostały bowiem wyłączone przychody osiągane przez podatnika z tytułu transakcji z udziałem pochodnych instrumentów finansowych służących zabezpieczeniu przychodów albo kosztów niezaliczanych do zysków kapitałowych (tj. instrumentów zabezpieczających przychody/koszty z pozostałej działalności podatnika), które powinny być zaliczane do przychodów z pozostałej działalności podatnika/do przychodów z innych źródeł.

Jak wynika z opis sprawy, mogą wystąpić dwie sytuacje: w określonych sytuacjach rynkowych (np. przy niskich cenach energii) Wytwórca może ograniczać produkcję i nie oferować zabezpieczonego wolumenu na rynku. Może to skutkować tym, że wolumen transakcji zawartych na C. w danym okresie (tj. wolumen sprzedany przez Wytwórcę na C.) może być niższy od wolumenu referencyjnego przyjętego w kontrakcie finansowym (np. Wytwórca wystawia na C. 90 MWh po 50 zł/MWh - przychód z rynku wynosi 4500 zł). W takiej sytuacji nastąpi płatność od A. SA (1000 zł) na rzecz Wytwórcy, ustalana jako iloczyn zabezpieczonego wolumenu (100 MWh) oraz różnicy między cenami (60 zł – 50 zł = 10 zł).

Z kolei, w odmiennych sytuacjach rynkowych (np. przy wysokich cenach energii), Wytwórca może zwiększać produkcję, wystawiając na giełdzie więcej energii niż przewiduje kontrakt finansowy. Może to skutkować tym, że wolumen transakcji zawartych na C. w danym okresie (tj. wolumen sprzedany przez Wytwórcę na C.) może być wyższy od wolumenu referencyjnego przyjętego w kontrakcie finansowym (np. Wytwórca wystawia na C. 110 MWh po 70 zł/MWh - przychód z rynku wynosi 7700 zł). W takiej sytuacji nastąpi płatność od Wytwórcy (1000 zł) na rzecz A. SA, ustalana jako iloczyn zabezpieczonego wolumenu (100 MWh) oraz różnicy między cenami (70 zł – 60 zł = 10 zł).

Odnosząc się do pierwszej z ww. sytuacji, tj. w określonych sytuacjach rynkowych (np. przy niskich cenach energii) Wytwórca może ograniczać produkcję i nie oferować zabezpieczonego wolumenu na rynku. Może to skutkować tym, że wolumen transakcji zawartych na C. w danym okresie (tj. wolumen sprzedany przez Wytwórcę na C.) może być niższy od wolumenu referencyjnego przyjętego w kontrakcie finansowym (np. Wytwórca wystawia na C. 90 MWh po 50 zł/MWh - przychód z rynku wynosi 4500 zł). Z powyższego wynika zatem, że w tej sytuacji mogą wystąpić okresy, w których kontrakty opiewają na wyższy wolumen niż rzeczywiście Wytwórca (tj. B.) sprzedaje.

W takim przypadku należy uznać, że pochodny instrument finansowy w części w jakiej faktycznie nie zabezpiecza wolumenu transakcji, o których mowa we wniosku, nie może zostać uznany jako zabezpieczający przychody/koszty podstawowej działalności operacyjnej Spółki B. Część transakcji obejmujących pochodne instrumenty finansowe w zakresie Nadwyżki Wolumenowej zakumulowanej na poziomie Wytwórcy nie będzie ściśle związana z koniecznością zabezpieczenia prowadzonej przez B. działalności gospodarczej i ryzyka z nią związanego. Tego typu transakcje stanowią po stronie Spółki B. samoistne, niezależne, niezwiązane ściśle z przedmiotem jej podstawowej działalności operacyjnej.

W analizowanej sprawie trudno znaleźć argumenty potwierdzające, że przychód na Nadwyżce Wolumenu służy zabezpieczeniu podstawowej działalności B. Wnioskodawca takich argumentów również nie przedstawił. Poprzestał jedynie na stwierdzeniu, że „kontrakty CfD zawierane przez A. SA z Wytwórcami mają na celu zabezpieczenie ceny dla określonego wolumenu energii nabywanej przez A. SA”.

Powyższe nie wyjaśnia w jaki sposób przychód oraz koszt na Nadwyżce Wolumenu wiąże się z podstawową działalnością gospodarczą B. Zauważyć należy, że powoływanie się przez Państwa na przewidywalność oraz zabezpieczenie ceny sprzedaży energii nie może być uznane za związek, o którym mowa w art. 7b ust. 1 pkt 6 lit. b ustawy o CIT, przy kwalifikacji przychodu z Nadwyżki Wolumenowej. W tym zakresie kontrakt CfD traci swój pierwotny, stricte zabezpieczający charakter, a generowane przez niego przepływy finansowe nie pokrywają się z działalnością operacyjną Spółki.

Realizacja instrumentu pochodnego w części dotyczącej Nadwyżki Wolumenowej nie służy już stabilizacji marży ze sprzedaży energii elektrycznej, lecz przybiera postać transakcji o charakterze czysto finansowym. W konsekwencji, koszty poniesione w zw. z rozliczeniem Nadwyżki Wolumenowej lub powstałe z tego tytułu przychody nie mogą korzystać z kwalifikacji do pozostałej działalności (innych źródeł). Przysporzenia te stanowią przychody z realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, które nie są związane z zabezpieczeniem działalności operacyjnej. Przychody/koszty te nie warunkują uzyskania konkretnego przychodu, lecz mają wpływ na wysokość przychodów z zysków kapitałowych.

Tym samym nie sposób zgodzić się, że przychody/koszty, które powstaną w związku z realizacją instrumentu pochodnego CfD w części dot. Nadwyżki Wolumenowej stanowią dochody z innych źródeł przychodów lecz podlegają one bezwzględnej alokacji do źródła: zyski kapitałowe, na podstawie art. 7b ust. 1 pkt 6 lit. b ustawy o CIT. Natomiast w przypadku A., która dokonuje płatności w przypadku powstania ww. nadwyżki to uznać należy, że przychody i koszty z tego tytułu będzie mogła kwalifikować jako koszty i przychody z pozostałej działalności, a więc do przychodów z innych źródeł, które nie stanowią przychodu z tytułu zysków kapitałowych w świetle art. 7b ust. 1 pkt 6 lit. b ustawy o CIT.

Odnosząc się do drugiej sytuacji, tj. w której kontrakty terminowe opiewają na niższy wolumen niż rzeczywiście Wytwórca sprzedaje to w takim przypadku instrument finansowy (kontrakt) w całości zabezpiecza wolumen transakcji, o którym mowa we wniosku, a więc kontrakt terminowy CfD służy zabezpieczeniu głównej działalności B. Celem zawarcia kontraktów CfD jest zabezpieczenie przewidywalności ceny sprzedaży energii elektrycznej przez B., a tym samym stabilizacją marży generowanej na wolumenie objętym kontraktem w ramach podstawowej działalności operacyjnej.

W świetle powyższego, w ww. sytuacji przychody i koszty, które B. osiągnie w związku z realizacją instrumentu pochodnego CfD należy kwalifikować jako przychody i koszty z pozostałej działalności, a więc do przychodów z innych źródeł, które nie stanowią przychodu z tytułu zysków kapitałowych w świetle art. 7b ust. 1 pkt 6 lit. b ustawy o CIT. Jednakże w odniesieniu do A., która będzie otrzymywała płatność od Wytwórcy, w przypadku gdy wolumen sprzedany przez Wytwórcę na C. może wyższy od wolumenu referencyjnego to wówczas przysporzenia te stanowią przychody z realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, które nie są związane z zabezpieczeniem działalności operacyjnej.

Przychody/koszty te nie warunkują uzyskania konkretnego przychodu, lecz mają wpływ na wysokość przychodów z zysków kapitałowych. Tym samym nie sposób zgodzić się, że przychody/koszty, które powstaną w związku z realizacją instrumentu pochodnego CfD w części dot. Nadwyżki Wolumenowej stanowią dochody z innych źródeł przychodów lecz podlegają one bezwzględnej alokacji do źródła: zyski kapitałowe, na podstawie art. 7b ust. 1 pkt 6 lit. b ustawy o CIT.

Podsumowując Państwa stanowisko w kwestii dotyczącej pytania oznaczonego we wniosku nr 6 w zakresie przyjęcia, że przychody/koszty, które powstaną w związku z realizacją instrumentu pochodnego CfD, stanowić będą dochody z innych źródeł przychodów (tzw. dochody operacyjne) w rozumieniu art. 7a ust. 1 w zw. z art. 7b ustawy o CIT w odniesieniu do: A. w sytuacji gdy wolumen sprzedany przez Wytwórcę na C. może być niższy od wolumenu referencyjnego przyjętego w kontrakcie finansowym - jest prawidłowe; B. w sytuacji gdy wolumen sprzedany przez Wytwórcę na C. może być niższy od wolumenu referencyjnego przyjętego w kontrakcie finansowym - jest nieprawidłowe; A. w sytuacji gdy wolumen sprzedany przez Wytwórcę na C. może być wyższy od wolumenu referencyjnego przyjętego w kontrakcie finansowym - jest nieprawidłowe; B. w sytuacji gdy wolumen sprzedany przez Wytwórcę na C. może być wyższy od wolumenu referencyjnego przyjętego w kontrakcie finansowym - jest prawidłowe.

Odpowiedź na pytanie nr 7 Przedmiotem Państwa wątpliwości jest także kwestia przyjęcia, że przychody oraz koszty uzyskania przychodów rozpoznane przez A. SA z tytułu realizacji instrumentu pochodnego CfD - zarówno w przypadku, gdy kontrakt CfD jest zawarty z Wytwórcą wchodzącym w skład D. (tj. B.), jak i z Wytwórcą pozostającym poza Grupą Podatkową (tj. E. S.A.) - będą uwzględniane przy obliczaniu dochodu albo straty Wnioskodawcy poprzez kumulację dochodów i strat poszczególnych spółek tworzących Grupę Podatkową (A. SA oraz B.) z danego źródła przychodów, stosownie do art. 7a ust. 1 ustawy o CIT.

Zgodnie z art. 1a ust. 1 ustawy o CIT: Podatnikami mogą być również grupy co najmniej dwóch spółek prawa handlowego mających osobowość prawną, które pozostają w związkach kapitałowych, zwane dalej „podatkowymi grupami kapitałowymi”. Stosownie do art. 1a ust. 7 ustawy o CIT: Podatek dochodowy oraz zaliczki na ten podatek są obliczane, pobierane i wpłacane przez spółkę dominującą. Spółce tej nie przysługuje wynagrodzenie z tytułu terminowego wpłacania podatku dochodowego od osób prawnych należnego od podatkowej grupy kapitałowej.

W myśl art. 7a ust. 1 ww. ustawy: W podatkowych grupach kapitałowych dochodem ze źródła przychodów jest nadwyżka sumy dochodów wszystkich spółek tworzących grupę uzyskanych z danego źródła przychodów nad sumą ich strat poniesionych z tego źródła przychodów. Jeżeli za rok podatkowy suma strat poniesionych z danego źródła przychodów przez spółki wchodzące w skład podatkowej grupy kapitałowej przekracza sumę dochodów uzyskanych z tego źródła, różnica stanowi stratę podatkowej grupy kapitałowej poniesioną ze źródła przychodów.

Dochody i straty spółek oblicza się zgodnie z art. 7 ust. 2 i 3. Zatem, po obliczeniu dochodu (straty) każdej ze spółek wchodzących w skład grupy, dochody wszystkich spółek podlegają konsolidacji dla celów PGK jako samodzielnego podatnika podatku dochodowego od osób prawnych. Opodatkowaniu podlega więc łączny dochód osiągnięty przez wszystkie spółki tworzące podatkową grupę kapitałową. Mając na względzie powyższe, pokreślić należy, że podatkowa grupa podatkowa, zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób prawnych kwalifikowana jest jako odrębny podatnik (art. 1a ust. 1). Sposób ustalenia przedmiotu opodatkowania podatkowej grupy kapitałowe wskazany został w art. 7a i art. 7 ww. ustawy.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 i ust. 2 ww. ustawy przedmiotem opodatkowania podatkiem dochodowym jest dochód stanowiący sumę dochodu osiągniętego z zysków kapitałowych oraz dochodu osiągniętego z innych źródeł przychodów. W przypadkach, o których mowa w art. 21, art. 22 i art. 24b, przedmiotem opodatkowania jest przychód. Dochodem ze źródła przychodów, z zastrzeżeniem art. 11c, art. 11i, art. 24a, art. 24b, art. 24d i art. 24f, jest nadwyżka sumy przychodów uzyskanych z tego źródła przychodów nad kosztami ich uzyskania, osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przychodów przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.

Podkreślić należy, że przykładowe przysporzenia stanowiące przychód zostały wymienione w art. 12 ust. 1 ustawy o CIT. Natomiast zasady kwalifikowania wydatków do kosztów uzyskania przychodów określone zostały w art. 15 i art. 16 ustawy o CIT. Opodatkowaniu podlega dochód podatkowej grupy z danego źródła (art. 7a ust. 1 ustawy), tj. nadwyżka sumy dochodów poszczególnych spółek, uzyskanych z danego źródła, nad sumą strat osiągniętych przez inne spółki z tego źródła. Obowiązkiem poszczególnych spółek jest więc tylko ustalenie, czy osiągnęły one dochód, czy stratę z danego źródła. Taki dochód spółki nie jest jednak podstawą opodatkowania grupy.

Ustalenie dochodu (straty) spółki służy jedynie dostarczeniu grupie, jako podatnikowi, niezbędnego wkładu/elementu jej własnego i wyłącznego rozliczenia. Wobec powyższego, przychody oraz koszty uzyskania przychodów rozpoznane przez Spółki wchodzące w skład D. z tytułu realizacji instrumentu pochodnego CfD będą uwzględniane przy obliczaniu dochodu albo straty poprzez kumulację dochodów i strat poszczególnych spółek tworzących grupę podatkową z danego źródła przychodów, stosownie do art. 7a ust. 1 ustawy o CIT. Bowiem wszelkie przychody i koszty są rozpoznawane odrębnie na poziomie każdej ze Spółek.

Dopiero dochodem ze źródła przychodów Podatkowej Grupy Kapitałowej jest nadwyżka sumy dochodów wszystkich spółek tworzących grupę uzyskanych z danego źródła przychodów nad sumą ich strat poniesionych z tego źródła przychodów. Zatem Państwa stanowisko w zakresie pytania oznaczonego we wniosku nr 7 należało uznać za prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji. Odnosząc się do powołanych we wniosku interpretacji indywidualnych oraz orzeczenia sądu administracyjnego należy stwierdzić, że zostały one wydane w indywidualnych sprawach podmiotów, które o ich wydanie wystąpiły, zatem nie są one wiążące dla organu wydającego przedmiotową interpretację.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.

Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej: 1) z zastosowaniem art. 119a; 2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług; 3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści. · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA): w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art.

47 § 1 PPSA), albo w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA). Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA). Podstawa prawna dla wydania interpretacji Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

Tekst u wydawcy: EUREKAPobrany 14 listopada 2026 r.Zgłoś dane osobowe albo błąd

Treść dosłownie; przetworzyliśmy: podział na sekcje i akapity, linki do przepisów, wyróżnienia i zakrycie numerów PESEL, dowodów, paszportów i rachunków, których anonimizacja u wydawcy nie objęła.

Powołane przepisy 2

Interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowejz 22 października 2026 r., sygn. 0114-KDIP2-2.4010.305.2026.2.IN

W skrócie

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

Opis zdarzenia przyszłego

Pytania

Państwa stanowisko w sprawie

Ocena stanowiska

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Dodatkowe informacje

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację